III SA/Łd 501/10

Dnia 1 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2010 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. po rozpoznaniu zażalenia "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we W. od postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W toku postępowania ustalono, że pismem z dnia [...] Spółka "A" wystąpiła do Naczelnika Urzędu Celnego w P. o wydanie zaświadczenia. Spółka wniosła o potwierdzenie: 1) daty wpływu wniosku z dnia [...] o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych w trybie ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej; 2) niewydania w terminie określonym w art.10a ust.1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej interpretacji w zakresie, o którym mowa w punkcie pierwszym oraz 3) wskazania dnia, w którym nastąpiło zgodnie z art.10a ust.1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej uznanie z mocy prawa, że została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska przedstawionego przez "A" sp. z o.o. we wniosku o wydanie interpretacji z dnia [...]. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktu uznania oraz stanu prawnego wyrażającego się w uznaniu za wiążące stanowiska, że dokonane na podstawie § 10 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych poświadczenie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych przed dniem 21 marca 2009 r. (tj. przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 24 lutego 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie urządzania gier i zakładów wzajemnych w oparciu o wydaną przez uprawnioną jednostkę badającą opinię techniczną potwierdzającą prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i wartości maksymalnej wygranej, o których mowa w art.2 ust.2b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych oraz w art.129 ust.3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, oznacza, iż automat taki, na którym urządzane są gry o niskich wygranych, spełnia po dniu 21 marca 2009 r. kryteria normatywne dla uznania go za automat do gier o niskich wygranych. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści wskazując na treść art. 218 k.p.a., z którego wynika, że okoliczności których potwierdzenia żąda się w zaświadczeniu, powinny pozostawać w związku z rzeczowym zakresem działania tego organu. Naczelnik Urzędu Celnego w P. ustalił, że wniosek Spółki z dnia [...] został przekazany zgodnie z właściwością do Dyrektora Izby Skarbowej w P., zatem wniosek z dnia [...] o wydanie zaświadczenia w tej kwestii nie wynika z prowadzonych przez niego ewidencji, ani rejestrów i innych danych będących w jego posiadaniu i zgodnie z powołanym przepisem uzasadniona jest odmowa wydania zaświadczenia. W zażaleniu Spółka zarzuciła obrazę przepisów art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 218 § 1 k.p.a. oraz wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie zaświadczenia. W ocenie strony żądane elementy wniosku o wydanie zaświadczenia dotyczą takich faktów i stanu prawnego, które wynikają z prowadzonych ewidencji wpływu spraw, czy też rejestru decyzji znajdujących się w posiadaniu organu I instancji. Również zdaniem Spółki, wskutek bezczynności organu administracji i braku wydania w trybie art.10a ust.1 ustawy o działalności gospodarczej, pisemnej interpretacji w związku z wnioskiem z dnia [...] doszło do wydania decyzji z mocy prawa. Ponieważ decyzja ta nie została wydana w formie pisemnej niezbędne jest wydanie zaświadczenia. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl § 2 tego przepisu zaświadczenie wydaje się w oparciu o dwie odrębne przesłanki. W przypadku pierwszej chodzi o sytuację, w której konkretny przepis prawa wymaga potwierdzenia pewnego stanu rzeczy zaświadczeniem, w tym przypadku organ ma obowiązek jego wystawienia bez wnikania w prawny interes osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Jeśli chodzi o drugą przesłankę, interes prawny w wydaniu zaświadczenia o wskazanej we wniosku treści, wymaga wskazania konkretnego przepisu prawnego dotyczącego sytuacji wnioskodawcy. Dyrektor Izby Celnej w Ł. podniósł, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Zasady i tryb udzielania urzędowej interpretacji prawa podatkowego określony został w art. 14b Ordynacji podatkowej ( o.p.) Zgodnie z powołanymi przepisami organem właściwym do udzielania takiej interpretacji jest wyłącznie Minister Finansów. W ocenie organu przepis art.10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie stanowi samodzielnej i odrębnej podstawy do udzielenia informacji o stosowaniu prawa podatkowego przez inne organy podatkowe. W przypadku składania wniosku o dokonanie urzędowej interpretacji prawa podatkowego do organu podatkowego innego niż właściwy należy przesłać wniosek w trybie art.170 o.p. Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził, że wniosek Spółki z dnia [...] o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania ww przepisów prawa został przekazany przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. za pismem z dnia [...] do rozstrzygnięcia według właściwości Dyrektorowi Izby Skarbowej w P. zgodnie z dyspozycją określoną w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego Organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek z dnia [...] o wydanie zaświadczenia o wskazaniu dnia, w którym nastąpiło uznanie z mocy prawa, że została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska przedstawionego przez Spółkę we wniosku z dnia [...] o wydanie interpretacji nie wynika z prowadzonych przez organ I instancji ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, a zatem zasadnie odmówiono wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Spółkę zgodnie z art.219 k.p.a. W ocenie Dyrektora Izby Celnej odmowa wydania żądanego przez Spółkę zaświadczenia nie naruszyła wskazanych w zażaleniu przepisów. Tryb określony w art. 217-219 k.p.a. dotyczy bowiem opartej na interesie prawnym strony lub wymaganej przez przepis prawa potrzeby uzyskania urzędowego potwierdzenia w drodze zaświadczenia określonych faktów lub stanu prawnego, ale wynikających z prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego w P., z uwzględnieniem jego kompetencji określonych w przepisach prawa, ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu braku wydania zaświadczenia potwierdzającego datę wpływu do organu wniosku z dnia [...] oraz niewydania w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez Naczelnika Urzędu Celnego pisemnej interpretacji w drodze decyzji, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że organ administracji publicznej związany jest zakresem wniosku o wydanie zaświadczenia i w związku z tym nie wydaje zaświadczeń częściowych, potwierdzających jedynie część faktów lub stanu prawnego. W związku z tym Naczelnik Urzędu Celnego w P. nie miał możliwości wydania zaświadczenia dla jednego z elementów żądania potwierdzającego jedynie część faktów, tj. daty wpływu do organu wniosku z dnia [...]. Organ odwoławczy wskazał, że niesłuszne jest stanowisko Spółki, że bezczynność organu i brak wydania pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów na podstawie art.10a ust.1 ustawy o działalności gospodarczej w związku z wnioskiem z dnia [...] spowodowało wydanie w tej kwestii decyzji z mocy prawa, ponieważ decyzja ta nie ma formy pisemnej, stąd zasadnym byłoby wydanie zaświadczenia. W skardze z dnia [...] "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. zarzuciła na naruszenie przepisów art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 218 § 1 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku o wydanie zaświadczenia są okoliczności związane z interpretacją przepisów prawa podatkowego, rozpoznawane w trybie przepisów art. 14b i nast. o.p. podczas gdy prawidłowa ocena wniosku nakazuje przyjąć, że nie odnosi się do przepisów prawa podatkowego, a tylko przepisów prawa hazardowego, przez co zasadne jest wydanie zaświadczenia o żądanej treści. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Spółka wskazała, że element pierwszy wskazany we wniosku z dnia [...] może być potwierdzony w oparciu o dane wynikające z ewidencji wpływu spraw do Urzędu Celnego. Drugi element może być potwierdzony w oparciu o rejestr decyzji wydanych przez organ I instancji, natomiast trzeci może być potwierdzony w oparciu o porównanie rejestru decyzji z treścią art. 10a ust.1 zd. drugie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdzie mowa o fikcji prawnej wydania decyzji zawierającej pisemną interpretację w kształcie zaprezentowanym przez stronę – na wypadek niewydania interpretacji w terminie 30-dniowym. W ocenie strony żaden z trzech wnioskowanych elementów wniosku nie precyzuje, nie uznaje ani nie przyznaje uprawnień wnioskodawcy. Chodzi wyłącznie o potwierdzenie faktów i stanu prawnego – takich elementów, które są koniecznymi komponentami każdego zaświadczenia. Spółka "A" wyjaśniła, że centralnym problemem w sprawie jest stwierdzenie czy wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczy przepisów prawa podatkowego- jak chce tego organ, czy też administracyjnych przepisów prawa hazardowego, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej- jak chce tego strona skarżąca. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę oraz przedłożył kserokopie pism Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...], Ministerstwa Finansów z dnia [...] i [...] dotyczące ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku Spółki o interpretację przepisów ustawy hazardowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p. p. s. a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia), czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści jest zgodne z obowiązującymi normami prawa procesowego i materialnego. Przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu jest wydanie zaświadczenia potwierdzającego: 1) datę wpływu wniosku skarżącej Spółki z dnia [...] o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych w trybie ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej; 2) niewydanie w terminie określonym w art.10a ust.1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej interpretacji w zakresie, o którym mowa w punkcie pierwszym oraz 3) wskazanie dnia, w którym nastąpiło zgodnie z art.10a ust.1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej uznanie z mocy prawa, że została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska przedstawionego przez "A" sp. z o.o. we wniosku o wydanie interpretacji z dnia [...]. W ocenie skarżącej Spółki informacje, których potwierdzenia zażądała znajdowały się posiadaniu Naczelnika Urzędu Celnego w P., natomiast z przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego wynika, że na podstawie ewidencji, rejestrów i innych danych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Celnego nie można potwierdzić żądanych faktów. Na wstępie rozważań wskazać należy, że uregulowane w Dziale VII k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia ma charakter uproszczony. Składają się na nie wyłącznie czynności materialno – techniczne polegające na badaniu, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane i czy dane te dotyczą stanu prawnego lub faktycznego, którego potwierdzenia domaga się wnioskodawca. W tym postępowaniu nie dokonuje się ustaleń i ocen tak jak w postępowaniu jurysdykcyjnym. Dlatego zaświadczenie nie może rozstrzygać o żadnych prawach i obowiązkach oraz nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Potwierdza ono stan ustalony, jest wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie (por. wyrok NSA z dnia 16.09.2005 r., II OSK 36/05, ONSAiWSA 2006/2/64, wyroki WSA w Warszawie z dnia 23.03.2006 r., I SA/Wa 1356/04, Lex nr 202335 oraz z dnia 21.11.2008 r., III SA/Wa 1612/08, Lex nr 519918). Z kolei przewidziana w art. 218 § 2 k.p.a. możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na skutek złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia sprowadza się w istocie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Nie może prowadzić do dokonywania jakichkolwiek ocen, w tym prawnych, odnośnie informacji będących w dyspozycji organu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23.03.2006 r. wyżej powoływany). Kontrolowane postępowanie toczyło się w oparciu o przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Wydanie zaświadczenia w oparciu o tę podstawę polega na przeniesieniu danych ze znajdujących się w posiadaniu organu rejestrów, ewidencji i innych zbiorów do treści zaświadczenia. Wydanie zaświadczenia na tej podstawie jest niedopuszczalne, jeżeli problematyka, której żądanie strony dotyczy, jest sporna. W ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu skarżąca Spółka nie wykazała istnienia interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu żądanych informacji. W tym miejscu przypomnieć należy, że czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. Interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu i pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną tegoż podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97-LEX nr 43262). Natomiast cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny ma więc charakter materialnoprawny. Oznacza to, że podmiot żądający wydania zaświadczenia powinien wskazać konkretny przepis prawa materialnego, z którego wynika, że wydanie zaświadczenia oddziałuje bezpośrednio lub pośrednio na jego sytuację prawną. Takim przepisem prawa materialnego z pewnością nie jest wskazany przez skarżącą Spółkę przepis art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 7, poz. 1095 ze zm.). Badanie bowiem żądanych okoliczności miało się odbywać w odrębnym postępowaniu dotyczącym wniosku z dnia [...] o pisemną interpretację przepisów prawa, nie zaś w postępowaniu dotyczącym wydawania zaświadczeń. Stwierdzić należy, że nie istnieją przepisy prawne, które przewidywałyby badanie żądanych okoliczności w postępowaniu o wydanie zaświadczenia. A zatem nie sposób podzielić stwierdzenia zawartego w skardze, że centralnym problemem w niniejszej sprawie jest ustalenie czy wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczy przepisów prawa podatkowego czy też administracyjnego prawa hazardowego, jak chce tego Spółka. Jak już powyżej wskazano okoliczności te miały zostać wyjaśnione w odrębnym postępowaniu . Podkreślić również należy, że wydanie zaświadczenia wymaga dochowania zarówno przepisanej formy jak i właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej do orzekania w tej właśnie formie. Wydane przez organy celne postanowienia wskazywały na brak możliwości wydania zaświadczenia żądanej treści ze względu na zawartość danych, którymi dysponują. W tym zakresie Sąd podziela argumentację organów celnych, tym bardziej, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych zmieniła się właściwość organów w zakresie pierwotnego wniosku spółki z dnia [...] o wydanie pisemnej interpretacji. Skoro wniosek Spółki z dnia [...] został przekazany według właściwości do Dyrektora Izby Skarbowej w P., to Naczelnik Urzędu Celnego w P. nie dysponował żądanymi danymi. Jednocześnie zaznaczyć należy, że ewentualne uzyskanie zaświadczenia co do faktów wskazanych we wniosku z dnia [...] przy powstałym sporze o właściwość nie dawałoby stronie gwarancji ich pewności, bowiem organ uznał się za niewłaściwy. Reasumując, skoro wskazywane przez stronę fakty nie wynikają wprost z posiadanych przez organ danych, to brak jest podstaw prawnych żądania, by organ przetwarzał dane i przeprowadzał postępowanie wyjaśniające, zmierzające do ustalenia faktów, które winny zostać dowiedzione przed innym organem. Podzielając słuszność stanowiska zajmowanego w sprawach podobnych w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych i argumentacji Dyrektora Izby Celnej w Ł., Sąd zauważa, że inne rozumienie i stosowanie cytowanych przepisów mogłoby prowadzić do naruszenia kompetencji organów prowadzących postępowanie administracyjne do swobodnej oceny gromadzonych w jego toku dowodów. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. B.A.