III SA/Łd 504/18
WyrokWSA w Łodzi2018-11-08
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Monika Krzyżaniak, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu pierwszej instancji, które nie zostało nazwane decyzją administracyjną, ale zawiera oznaczenie organu, adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy i podpis, może być uznane za decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie?Ratio decidendi
Pismo organu, które nie zostało nazwane decyzją administracyjną, ale zawiera oznaczenie organu, adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy i podpis, powinno być traktowane jako decyzja administracyjna. Organ odwoławczy, który stwierdził niedopuszczalność odwołania od takiego pisma, naruszył prawo strony do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący A. S. wystąpił do Starosty z wnioskiem o wyjaśnienie podstaw wpisu D. i H. R. jako współwłaścicieli części nieruchomości w ewidencji gruntów. Starosta kilkukrotnie informował o podstawach wpisu, powołując się na akty notarialne i przepisy prawa. Skarżący uznał te pisma za decyzje odmawiające zmiany wpisu i złożył odwołanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając pismo Starosty za informacyjne, a nie decyzję administracyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. stwierdzające niedopuszczalność odwołania oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), , Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 roku sprawy ze skargi A. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na rzecz skarżącego A. S. kwotę 107,80 (sto siedem 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z [...] numer [...] wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej jako: "K.p.a.") w związku z art. 7b ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017, poz. 2101 ze zm.; dalej jako: "p.g.k.") [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził niedopuszczalność odwołania od pisma Starosty [...] z [...] znak [...] z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z 9 maja 2017 roku A. S. (współwłaściciel nieruchomości położonej w Z., ul. A 27) wystąpił do Starostwa Powiatowego w Z. z prośbą o wydanie "dokumentu poświadczającego posiadanie aktu określającego czynność prawną, na podstawie której D., córka F. i M. oraz H., syn P. i Z. małżonkowie R., stali się współwłaścicielami 1/3 części nieruchomości położonej w Z., ul. A 27 (działka nr 15, nr księgi wieczystej[...])".
W odpowiedzi, Starosta [...] pismem z dnia 29 maja 2017 r. poinformował A. S., iż dane ujawnione w ewidencji gruntów są zgodne z dokumentacją (tj. aktami notarialnymi nr [...] oraz[...]) załączoną do ksiąg wieczystych nr: [...] oraz [...].
W piśmie z 6 czerwca 2017 r., skierowanym do Starostwa Powiatowego w Z., A. S. podważył wiarygodność otrzymanej odpowiedzi. Przedstawił argumentację, z której jego zdaniem wynika, iż D. i H. R. nie są właścicielami 1/3 udziałów w nieruchomości będącej przedmiotem jego wystąpienia. Ponadto ponownie wystąpił z wnioskiem o ujawnienie "na jakiej podstawie D. i H. R. figurują w ewidencji gruntów, jako współwłaściciel tej działki".
W odpowiedzi Starosta[...] , pismem z 28 czerwca 2017 r., poinformował A. S., że D. i H. R. zostali wprowadzeni do rejestru ewidencji gruntów i budynków zgodnie ze zmianą nr 43/93 obrębu Z-130 miasta Z.
Pismem z 25 stycznia 2018 r. A. S. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Z. z wnioskiem o "unieważnienie decyzji o dokonanym wpisie, bez względu na to, w jakiej formie została ona podjęta, bowiem wydana ona została z naruszeniem prawa". Zdaniem wnioskodawcy Starostwo bezpodstawnie dokonało wpisu w ewidencji gruntów dla działki nr 67, obręb 130, [...] , jako współwłaścicieli w 1/3 części, D. i H. R. Podkreślił przy tym, iż swojemu pismu nie nadaje nazwy, nie powołuje też przepisów, które określają jego prawo do wystąpienia w sprawie, która jest jego przedmiotem, ani też przepisów prawa materialnego i procesowego, które winny być uwzględnione przez adresata tego pisma, w celu podjęcia decyzji usuwającej stan niezgodny z obowiązującym prawem. Czyni to w przekonaniu, że przepisy prawa administracyjnego, przewidują dla przedstawionej sytuacji, drogę właściwego postępowania, a przepisy prawa materialnego - rozstrzygnięcie jej zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, jak również, że właściwe zastosowanie ich, leży w kompetencjach adresata.
W odpowiedzi, Starosta [...] pismem z 1 lutego 2018 r., dotyczące regulacji stosunków własnościowych działki nr 67, położonej w obrębie ewidencyjnym Z-130 miasta Z, poinformował A. S., że stanowisko organu w przedmiotowej sprawie nie uległo zmianie, powtarzając wyjaśnienia przedstawione w piśmie z 28 czerwca 2017 r. Organ wskazał, że zgodnie z aktem notarialnym (umowa sprzedaży) nr [...] z dnia 08.06.1989 r. załączonym do zmiany nr 43/93 obrębu Z-130 miasta Z.- T. Z. sprzedał udział wynoszący 1/3 części we własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr 67 obrębu Z-130 D. R. (c. F. i M.), która oświadczyła, że powyższe udziały nabywa za fundusze objęte wspólnością ustawową z mężem H. R. (s. P. i Z.). Zgodnie z § 5 ww. aktu notarialnego ,,Przeniesienie udziału we współwłasności nieruchomości nastąpi po przejęciu przez uprawniony organ decyzji o nieskorzystaniu z prawa pierwokupu względnie po bezskutecznym upływie terminu określonego w art. 84 Ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości". Do dnia 24.06.1993 r. (zmiana 43/93 obrębu Z-130 miasta Z.) do rejestru ewidencji gruntów nie wpłynęło oświadczenie terenowego organu administracji państwowej o wykonaniu prawa pierwokupu w formie aktu notarialnego. W związku z powyższym D. i H. R. zostali wprowadzenie jako współwłaściciele (w udziale wynoszącym 1/3) działki nr 67 obrębu miasta Z. Z-130.
Od ww. pisma Starosty [...] , jako od decyzji odmawiającej dokonania zmiany w ewidencji rejestru gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr 67 położonej w obrębie ewidencyjnym Z-130 miasta Z., A. S. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że wprawdzie pismo Starosty nie spełnia wymogów formalnych decyzji administracyjnej w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak, ponieważ organy administracji państwowej zobowiązane są rozstrzygać co do istoty sprawy należące do ich właściwości w formie decyzji administracyjnej, to za taki dokument pismo to uznaje. Skarżący wskazał, że jest to kolejne pismo, które otrzymał w odpowiedzi na jego wystąpienia w sprawie nieprawidłowości w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków dotyczącej ujawnionych w niej współwłaścicieli. Przepisy prawa nakazują organom administracji państwowej odpowiedzialnym za prowadzenie ewidencji gruntów i budynków, aby prowadzenie tychże, utrzymywane było w stałej aktualności, tzn. w zgodzie ze stanem faktycznym i prawnym. Tymczasem, jak wskazał skarżący, Starosta, mimo kilku jego wystąpień i przedstawionych dowodów na okoliczność istniejących w ewidencji niezgodności ze stanem faktycznym i prawnym, uporczywie podtrzymuje swoje stanowisko i uznaje, że nieprawidłowości nie ma.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po przeanalizowaniu akt sprawy, wspierając się stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z 20 lipca 1981 r. sygn. akt SA 1163/81 wskazał, że pismo Starosty [...] z 1 lutego 2018 r. znak: GK.6620.282.2017.KK, zawiera trzy z czterech elementów niezbędnych do zakwalifikowania jako decyzji administracyjnej, tzn.: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Natomiast nie zawiera rozstrzygnięcia o istocie sprawy. W piśmie z 25 stycznia 2018 r. skarżący wystąpił bowiem do Starostwa Powiatowego w Z. z wnioskiem o "unieważnienie decyzji o dokonanym wpisie, bez względu na to, w jakiej formie została ona podjęta, bowiem wydana ona została z naruszeniem prawa", czyli de facto o "unieważnienie" zmiany nr 43/93 obrębu Z-130 miasta Z., w wyniku, której w ewidencji gruntów i budynków ujawniono D. i H. R. jako współwłaścicieli działki nr 67 w części 1/3. W tym zakresie Starosta nie zawarł rozstrzygnięcia w swoim piśmie, podtrzymując jedynie swoje stanowisko zawarte w piśmie z 28 czerwca 2017 r., tzn. wskazując na podstawie jakich dokumentów w ewidencji gruntów i budynków ujawniono D. i H. R. jako współwłaścicieli działki nr 67 w części 1/3. W ocenie organu odwoławczego należy więc stwierdzić, iż skarżący wniósł odwołanie nie od decyzji, ale od wyjaśnień Starosty Z., bowiem pismo Starosty z dnia 1 lutego 2018 r. znak: [...] nie zawiera wszystkich czterech elementów, stanowiących minimum, które pozwalałyby zakwalifikować je jako decyzję administracyjną. Skoro pismo Starosty [...] z 1 lutego 2018 r. nie stanowi decyzji administracyjnej, to należy stwierdzić niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia.
Na powyższe rozstrzygnięcie, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A. S., zarzucając mu naruszenie przepisów prawa, a to:
1. art. 128 K.p.a. polegającego na tym, że organ odwoławczy stwierdzając brak przedmiotu zaskarżenia, nie uwzględnił jednak, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Starosty [...] odmawiająca dokonania zmian w wpisie dokonanym w ewidencji gruntów i budynków, w którym bezpodstawnie ujawniono osoby, które nie są współwłaścicielami działki. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że "odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji...";
2. art. 1 § 1 pkt 1 i art. 104 K.p.a. – jeżeli sentencję wydanego postanowienia rozumieć jako brak decyzji w sprawie (brak przedmiotu zaskarżenia).
3. art. 7 K.p.a. – polegający na uwolnieniu się od obowiązku zweryfikowania postępowania organu pierwszej instancji, stwierdzając niedopuszczalność odwołania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odrzucił potrzebę ustalenia prawdy obiektywnej i zapewnienia zgodności prowadzonej ewidencji gruntów i budynków przez podległe mu służby ze stanem faktycznym i prawnym. Mimo wskazania przez odwołującego się, że stan faktyczny i prawny ujawniony w prowadzonej przez Starostę[...], ewidencji gruntów i budynków jest niezgodny z dokumentami, które stanowią podstawę uwidocznienia prawa do nich. Wszystkie dokumenty stanowiące podstawę wystąpienia zarówno do Starosty [...], jak i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego powołane zostały w kolejnych pismach.
W oparciu o wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nakazanie Staroście Powiatowemu wydania decyzji, mocą której usunięty zostanie zapis w ewidencji gruntów i budynków dotyczący działki Nr 67 obręb Z-130, księga wieczysta [...] położonej w Z., ul. A 27, a w nim praw do nieruchomości, w której to bez wskazane podstawy prawnej wpisani zostali jako współwłaściciele w 1/3 części D. i H. R. Ponadto wniósł o zasądzenie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, iż skarżący po otrzymaniu pisma Starosty [...] z dnia 1 lutego 2018 r., uznając, że nie stanowi ono załatwienia jego wniosku o "unieważnienie" zmiany nr 43/93 obrębu Z-130 miasta Z., w wyniku której w ewidencji gruntów i budynków ujawniono D. i H. R. jako współwłaścicieli działki nr 67 w części 1/3, mógł złożyć ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a.
Pismem procesowym z 10 października 2018 r. A. S. poinformował, że z dniem 25 września 2018 r. uległ zmianie stan prawny nieruchomości, której dotyczy skarga, ponieważ następcy prawni T. Z. przenieśli na małżeństwo D. i H. R. prawo do własności 1/3 udziału w nieruchomości położonej w Z., ul. A 27 (akt notarialny Rep. A Nr [...]).
Na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r. A. S. oświadczył, iż w swoich pismach kierowanych do organu, wyraźnie zaznaczał, że chodzi mu o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków. Istniejąca niezgodność księgi wieczystej z danymi ewidencyjnymi w zakresie własności nieruchomości położonej w Z., ul. A 27, powodowała, iż nie mógł podejmować żadnych czynności prawnych wobec tej działki, bo nie wiadomo było z kim ma je uzgadniać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018, poz. 1302, ze zm.; dalej: ustawa p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W badanej sprawie istotne znaczenie ma art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany argumentacją skargi, jej wnioskami i wskazaną podstawą prawną. Uzupełniająco należy dodać, że niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (por. wyrok NSA z 27 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 628/04, wyrok NSA z 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1086/11).
Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od pisma Starosty [...] z [...] znak [...].
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że formę decyzji administracyjnej należy przypisać każdemu rozstrzygnięciu indywidualnej sprawy administracyjnej, w której dochodzi do konkretyzacji materialnej lub procesowej normy prawa administracyjnego. Niesporne pozostaje, że na zakwalifikowanie aktu do kategorii decyzji administracyjnych nie ma wpływu nazwa tego aktu, ale jego treść, co powoduje, że także pismo może stanowić w istocie decyzję administracyjną, której niezgodność z prawem może zostać wykazana w drodze złożenia od niej odwołania przez adresata tegoż pisma. Niezbędnymi elementami pozwalającymi na uznanie pisma za decyzję administracyjną są: oznaczenie organu administracyjnego, wskazanie adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ (art. 107 § 1 K.p.a.). To, że każde "pismo" zawierające wskazane powyżej elementy, wbrew swojej nazwie, jest decyzją administracyjną nie budziło wątpliwości we wcześniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r. sygn. SA 1163/81; wyrok NSA z dnia 21 lutego 1994 r. sygn. I SAB 54/93), nie budzi zastrzeżeń również w najnowszym orzecznictwie tego Sądu (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2018 r. sygn. II OSK 826/16; wyrok NSA z dnia 11 października 2017 r. sygn. I OSK 143/17; wyrok NSA z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. II OSK 2762/14). Jakkolwiek przy ocenie charakteru prawnego pisma skierowanego do określonego podmiotu istotne znaczenie ma treść pisma, to nie jest możliwe przeprowadzenie analizy tejże treści na potrzeby ocenienia, czy pismo to jest decyzją w rozumieniu
art. 104 § 1 i 2 K.p.a., bez rozważenia konkretnych okoliczności sprawy, w jakich pismo zostało sporządzone oraz powodów skierowania go do określonego podmiotu. Czynności te mieszczą się w pojęciu wykładni oświadczenia zamieszczonego w piśmie organu administracji publicznej, dlatego też nie jest możliwe ich pominięcie.
Stwierdzając niedopuszczalność odwołania od pisma z 1 lutego 2018 r. organ wskazał, że zawiera ono trzy z czterech ww. elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji tzn.: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Natomiast nie zawiera rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Pismo to miało więc charakter wyłącznie informacyjny. Tymczasem skarżący, choć w treści odwołania wskazał, że pismo z 1 lutego 2018 roku nie spełnia wymogów formalnych decyzji administracyjnej, to konsekwentnie uczynił je przedmiotem zaskarżenia, twierdząc, że jest w nim zawarta decyzja organu i za taki dokument pismo to uznaje.
Ocena pisma z 1 lutego 2018 r. musi być zatem dokonana w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego sprawy, w szczególności w odniesieniu do treści wniosków A. S. składanych przed organami administracji oraz podnoszonego przez organ w odpowiedzi na nie stanowiska.
Jak wynika z akt sprawy A. S. pismem z 9 maja 2017 roku wystąpił do Starostwa Powiatowego w Z. z prośbą o wydanie dokumentu poświadczającego posiadanie aktu określającego czynność prawną, na podstawie której D., córka F. i M. oraz H., syn P. i Z. małżonkowie R., stali się współwłaścicielami 1/3 części nieruchomości położonej w Z., ul. A 27 (działka nr 15, nr księgi wieczystej[...]). W odpowiedzi, Starosta [...] pismem z 29 maja 2017 r. poinformował A. S., iż dane ujawnione w ewidencji gruntów są zgodne z dokumentacją (tj. aktami notarialnymi nr [...] oraz[...] ) załączoną do ksiąg wieczystych nr: [...] oraz[...]. W kolejnym piśmie z 6 czerwca 2017 r. skierowanym do Starostwa Powiatowego w Z.- A. S. podważył wiarygodność otrzymanej odpowiedzi, wskazując, iż D. i H. R. nie stali się właścicielami 1/3 udziałów w nieruchomości będącej przedmiotem jego wystąpienia, ponownie wnosząc o ujawnienie na jakiej podstawie D. i H. R. figurują w ewidencji gruntów, jako współwłaściciel tej działki. W odpowiedzi Starosta [...], w piśmie z 28 czerwca 2017 r. wskazał, że D. i H. R. zostali wprowadzeni do rejestru ewidencji gruntów i budynków zgodnie ze zmianą nr 43/93 obrębu Z-130 miasta Z. Jednocześnie podniósł, że zgodnie z aktem notarialnym nr [...] z 8 czerwca 1989 r. załączonym do ww. zmiany T. Z. sprzedał udział wynoszący 1/3 części we własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr 67 D. R., która oświadczyła, że powyższe udziały nabywa za fundusze objęte wspólnością ustawową z mężem H. R. Podał przy tym, że zgodnie z § 5 aktu notarialnego "Przeniesienie udziału we współwłasności nieruchomości nastąpi po przejęciu przez uprawniony organ decyzji o nieskorzystaniu z prawa pierwokupu względnie po bezskutecznym upływie terminu określonego w art. 84 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości". Do dnia 24 czerwca 1993 r. (zmiana 43/93 obrębu Z-130 miasta Z.) do rejestru ewidencji gruntów nie wpłynęło oświadczenie terenowego organu administracji państwowej o wykonaniu prawa pierwokupu w formie aktu notarialnego.
W związku z powyższym D. i H. R. zostali wprowadzeni jako współwłaściciele (w udziale wynoszącym 1/3) działki nr 67. Pismem z dnia 25 stycznia 2018 r. A. S. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Z. z wnioskiem o unieważnienie decyzji o dokonanym wpisie, bez względu na to, w jakiej formie została ona podjęta, wskazując, że wydana ona została z naruszeniem prawa. Zdaniem wnioskodawcy Starostwo bezpodstawnie dokonało wpisu w ewidencji gruntów dla działki nr 67, obręb 130, KW [...], jako współwłaścicieli w 1/3 części, D. i H. R. W odpowiedzi, Starosta [...]pismem z 1 lutego 2018 r. podtrzymał stanowisko przedstawione w piśmie z 28 czerwca 2017 roku. Od ww. pisma Starosty [...] jako od decyzji odmawiającej dokonania zmiany w ewidencji rejestru gruntów i budynków, w odniesieniu do działki nr 67 położonej w obrębie ewidencyjnym Z-130 miasta Z., A. S. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie.
W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę pismo z 1 lutego 2018 roku spełnia warunki pozwalające na uznanie je za rozstrzygnięcie, o którym, mowa w art. 134 K.p.a. Sąd nie podziela stanowiska organu, że pismo to nie zawiera orzeczenia o istocie sprawy - rozstrzyga bowiem w sposób negatywny wniosek skarżącego z dnia 25 stycznia 2018 r. Jak trafnie wskazuje organ w piśmie z 25 stycznia 2018 r. skarżący wystąpił do Starostwa Powiatowego w Z. z wnioskiem o unieważnienie decyzji o dokonanym wpisie, bez względu na to, w jakiej formie została ona podjęta, wskazując, że wydana ona została z naruszeniem prawa, czyli de facto o dokonanie zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków odnoszących się do właścicieli działki nr 43/93 obrębu Z-130 miasta Z. W ocenie Sądu organ błędnie jednak uznał, że Starosta podtrzymując w piśmie z 1 lutego 2018 roku swoje stanowisko z 28 czerwca 2017 r. nie zawarł w tym zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia. Wskazał bowiem na podstawie jakich dokumentów w ewidencji gruntów i budynków ujawniono D. i H. R. jako współwłaścicieli działki nr 67 w części 1/3, odnosząc się przy tym w sposób szczegółowy, z podaniem określonych przepisów prawnych do podniesionych przez skarżącego zarzutów, z jednoczesnym uzasadnieniem, że dane te są zgodne z dokumentacją (tj. aktami notarialnymi nr 1851/1989 oraz 1604/92) załączoną do ksiąg wieczystych nr [...] oraz[...]. Odmówił zatem dokonania zmiany zapisów ewidencji gruntów i budynków w zakresie wnioskowanym przez skarżącego. Ustosunkowując się przy tym do zarzutów strony zmierzających do wykazania nieprawidłowych danych ujawnionych w ewidencji gruntów oraz podważających wiarygodność uzyskanych informacji organ poddał szczegółowej analizie treść załączonego do akt sprawy aktu notarialnego z 8 czerwca 1989 roku i powołując zawarte w nim przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości uznał, że do dnia 24 czerwca 1993 roku (zmiana 43/93 obrębu Z-130 miasta Z.) do rejestru ewidencji gruntów nie wpłynęło oświadczenie terenowego organu administracji państwowej o wykonaniu prawa pierwokupu w formie aktu notarialnego, dlatego też D. i H. R. zostali wprowadzeni jako współwłaściciele w udziale wynoszącym 1/3 działki nr 67 obrębu Miasta Z.- Z-130.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że pismo Starosty [...] z 1 lutego 2018 roku znak [....] stanowi w istocie merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr 67 położonej w obrębie ewidencyjnym Z-130 miasta Z.
Odnosząc się do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym, skarżący uznając, że pismo z dnia 1 lutego 2018 roku nie stanowi załatwienia jego wniosku o unieważnienie zmiany nr 43/93 obrębu Z-130 miasta Z. mógł złożyć ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a., wskazać należy, że dla kwalifikacji charakteru prawnego pisma organu z 1 lutego 2018 r. istotny jest również wzgląd na przysługujące stronie zasady gwarancyjne. Podmiot domagający się rozstrzygnięcia sprawy w trybie ogólnym nie może pozostać bez ochrony (prawo do środka odwoławczego, prawo dostępu do sądu). O tym, czy oraz w jakim trybie jednostka chce dochodzić swoich praw decyduje ona sama, zaś rzeczą organu jest ustalenie, czy żądany tryb jest w sprawie dopuszczalny.
Przyjęcie przez organ, że odwołanie od pisma Starosty [...] z 1 lutego 2018 roku jest niedopuszczalne - w świetle powołanych przepisów (art. 107 K.p.a.) stanowi naruszenie zagwarantowanych w art. 78 Konstytucji RP praw strony do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji.
Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 K.p.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 200 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu przyjmując, że pismo Starosty [...] z 1 lutego 2018 roku stanowi decyzję organu I instancji o odmowie dokonania zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr 67 położonej w obrębie ewidencyjnym Z-130 miasta Z. w zakresie ujawnionych w niej jako współwłaścicieli w 1/3 części D. i H. R. Organ drugiej instancji zwróci w szczególności uwagę, że mimo braku nazwania pisma decyzją, zawiera ono oznaczenie organu, adresata, wyjaśnienie podstawy prawnej, datę wydania, a przede wszystkim rozstrzygnięcie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w toku ponownego rozpoznania sprawy winien również uwzględnić okoliczność podniesioną przez skarżącego w piśmie procesowym z 10 października 2018 r., iż z dniem 25 września 2018 r. uległ zmianie stan prawny nieruchomości, której dotyczy niniejsza sprawa, ponieważ następcy prawni T. Z. przenieśli na małżeństwo D. i H. R. prawo do własności 1/3 udziału w nieruchomości położonej w Z., ul. A 27 (akt notarialny Rep. A Nr[...]).
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło