III SA/Łd 521/09
PostanowienieWSA w Łodzi2011-02-15
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie można przyznać ponownie prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli wcześniej takie prawo zostało już przyznane i skonsumowane?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu może być przyznane stronie tylko raz i po jego skonsumowaniu nie przysługuje ponowne przyznanie tego samego prawa w tej samej sprawie. Wniosek o ponowne ustanowienie pełnomocnika jest bezprzedmiotowy, nawet jeśli strona jest niezadowolona z dotychczasowego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca J.J. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi dotyczącą odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W trakcie postępowania wnioskowała o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, które zostało jej częściowo przyznane postanowieniem referendarza sądowego z 23 listopada 2009 r. Adwokat wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką reprezentował ją w sądzie. Po oddaleniu skargi i odmowie sporządzenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika, skarżąca wniosła o ustanowienie nowego pełnomocnika z urzędu.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek J.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu jako bezprzedmiotowy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia oddalić wniosek R.A.
III SA/Łd 521/09
Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 września 2009 r. J.J (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W dniu 20 listopada 2009 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony następnie poprzez złożenie formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na urzędowym druku "PPF".
Postanowieniem z dnia 23 listopada 2009 r. referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku J.J, przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
Pismem z dnia 24 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wystąpił do Okręgowej Rady Adwokackiej w Łodzi o wyznaczenie adwokata z urzędu dla J.J. Okręgowa Rada Adwokacka w Łodzi wyznaczyła adwokata z urzędu w osobie P.W. W dniu 9 grudnia 2009 r. pełnomocnik złożył do akt sprawy pełnomocnictwo udzielone mu przez J. J. do prowadzenia sprawy przydzielonej z urzędu.
Wyrokiem z dnia 3 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.
W związku z odmową sporządzenia przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika skargi kasacyjnej, skarżąca – pismem z dnia 29 kwietnia 2010 r. – złożyła skargę na reprezentującego ją w niniejszej sprawie adwokata do Okręgowej Rady Adwokackiej w Łodzi i wniosła o zmianę pełnomocnika.
Następnie, wobec negatywnego rozpoznania tego wniosku przez Okręgową Radę Adwokacką w Łodzi, J.J - pismem z dnia 3 lutego 2011 r. - złożyła do Sądu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika.
Zwrócić przy tym należy uwagę, że w niniejszej sprawie skarżącej prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2009 r. przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W pozostałym zakresie wniosek skarżącej został oddalony z uwagi na jego bezzasadność.
Jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika skarżąca złożyła ponownie w dniu 3 lutego 2011 r.
Odnosząc się do tego wniosku wskazać należy ponownie na treść postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2009 r. Nie budzi bowiem wątpliwości, że powyższe postanowienie stanowiło podstawę do zwrócenia się przez sąd do Okręgowej Rady Adwokackiej w Łodzi o wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) dla J.J w sprawie z jej skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.
Nadmienić przy tym należy w tym miejscu, że strona postępowania może na etapie skierowania przez sąd postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata (radcy prawnego) z urzędu, porozumieć się z właściwym organem samorządu zawodowego adwokatów (radców prawnych) co do tego, który z wykonujących zawód prawniczy wykwalifikowanych prawników będzie reprezentował jej interesy w sprawie przed sądem. Przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego nie oznacza bowiem, iż sąd ustanawia pełnomocnika procesowego poprzez imienne wskazanie osoby tegoż adwokata bądź radcy prawnego. Kwestia imiennego wskazania adwokata, jak wyżej wskazano, należy do kompetencji właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej. Stąd wszelkie kwestie związane z oceną świadczonej przez pełnomocnika procesowego z urzędu pomocy prawnej w przypadku niezadowolenia, wymagają wystąpienia przez wnioskodawcę do tejże Rady o zmianę osoby adwokata w danej sprawie.
W niniejszej sprawie, pismem z dnia 24 listopada 2009 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Łodzi jako pełnomocnika delegowała adwokata w osobie P.W. Pełnomocnik w dniu 9 grudnia 2009 r. złożył do akt sprawy pełnomocnictwo udzielone mu przez J. J. do prowadzenia sprawy przydzielonej z urzędu.
Wyjaśnić w związku z tym należy, że wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą oraz podjęcie przez niego czynności w sprawie stanowi wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2009 r. w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Pełnomocnik strony reprezentował ją w toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, składał wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Oznacza to zatem, iż w powyższej sytuacji strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Wskazać w tym zakresie należy na pogląd wyrażony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r., (sygn. akt II OZ 262/05) oraz z dnia 21 marca 2006 r. (sygn. akt II FZ 207/06), iż w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił jej oczekiwań (w ocenie strony nie działał zgodnie z jej interesem).
W tym stanie rzeczy, wobec ustalenia, iż postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2009 r. w sprawie przyznania J. J. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zostało skonsumowane, uznać należało, iż zawarte we wniosku skarżącej żądanie wyznaczenia nowego adwokata jest bezprzedmiotowe.
Po przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, nie jest możliwe ponowne przyznanie tego prawa w tym samym zakresie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca mogłaby wnieść w niniejszej sprawie tylko wówczas, gdyby wcześniejszy wniosek w tym przedmiocie został oddalony lub gdyby w kolejnym wniosku skarżąca domagała się przyznania prawa pomocy w innym zakresie niż wcześniej przyznany.
Tym samym brak jest podstaw do merytorycznej oceny wniosku i przyznania stronie prawa pomocy niezależnie od jej sytuacji materialnej.
Mając powyższe na uwadze, bez konieczności dokonywania oceny oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącej, w kontekście jej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, mając na uwadze podniesione argumenty, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek J.J należało uznać za bezprzedmiotowy i oddalić.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło