III SA/Łd 528/14

WyrokWSA w Łodzi2014-10-08

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji o wymeldowaniu i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest zgodna z prawem, jeśli organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego i nie wyjaśnił stanu faktycznego, organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując jednocześnie okoliczności wymagające wyjaśnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.P. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu J.P. z pobytu stałego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu, uznając, że J.P. opuścił lokal na stałe. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, stwierdzając, że materiał dowodowy jest niewystarczający do bezspornego ustalenia trwałego opuszczenia lokalu i naruszenia przepisów postępowania. Skarżący J.P. kwestionował ustalenia organów, twierdząc, że nie opuścił lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J.P. na decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant specjalista Aneta Brzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2014 roku sprawy ze skargi J.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat M.K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A. 9 lok.1, kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu J.P. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi M.K. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Decyzją z dnia [...]nr [...]Wojewoda [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) i art. 138 § 2 k.p.a. (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania J. P. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia[...], orzekającej o wymeldowaniu J. P. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. A w Ł., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy: I. S. w piśmie z dnia 28 lutego 2014 r. wniosła o wymeldowanie J. P. i wskazała, że od lipca 2013 r. nie przebywa w spornym lokalu i nie ma tam jego rzeczy, gdyż wyniósł je podczas nieobecności wnioskodawczyni. W dniu [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego pod ww. adresem. W uzasadnieniu wskazał, że w stosunku do skarżącego zostały spełnione przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na dowód powyższego powołano się na przesłuchanie skarżącego, podczas którego miał potwierdzić, że faktycznie opuścił sporny lokal oraz, że jego życie skupia się na działce pracowniczej. W odwołaniu J. P. kategorycznie zaprzeczył, aby podczas przesłuchania potwierdził fakt opuszczenia spornego lokalu. Ponadto wskazał, iż nie jest prawdą jakoby zabrał swoje rzeczy z przedmiotowego mieszkania. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do bezspornego stwierdzenia, czy została spełniona przez J. P. przesłanka określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dotycząca trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego, warunkująca wydanie decyzji o wymeldowaniu, tym samym naruszono przepisy art. 7 i 77 k.p.a. W ocenie Wojewody [...] organ I instancji, prowadząc postępowanie wyjaśniające ograniczył się jedynie do dowodu z oświadczeń stron, które jednak w zasadniczej kwestii wykluczają się wzajemnie. I. S. w swym wniosku podała, że J. P. w lipcu 2013 r. opuścił sporny lokal, natomiast J. P. w trakcie prowadzonego postępowania zaprzeczył temu wyjaśniając, iż przebywa na działce pracowniczej, ale nie wyprowadził się tam na stałe. Zdaniem organu odwoławczego z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, iż wprawdzie J. P. w dniu 20 marca 2014 r. został przesłuchany w charakterze strony, to jednak organ meldunkowy nie dążył do wyjaśnienia meritum sprawy, a jedynie ograniczył się do spisania oświadczenia. W konsekwencji, ustalenia poczynione podczas przeprowadzania tego dowodu nie wyjaśniły sprawy, a w szczególności kwestii, gdzie J. P. koncentruje na stałe swoje sprawy życiowe. J. P. zaprzeczył jakoby opuścił sporny lokal w lipcu 2013 r. i stwierdził, że posiada do niego nadal klucze. Ponadto dodał, że pomieszkuje na działce na B, ale nie jest to działka całoroczna. W dalszej części wyjaśnień wskazał, że dogląda spornego mieszkania, przebywa w nim parę chwil i opuszcza lokal. Podał również, iż był czas, że sporny lokal nie posiadał mediów, po czym stwierdził, że podłączono tam licznik energii elektrycznej na kartę, ale woda jest zakręcona. J. P. wskazał także, iż ostatnio był w spornym lokalu tydzień temu i zastał lokal opróżniony z wyposażenia. Organ meldunkowy nie wykazał jednak zainteresowania uzupełnieniem udzielonych informacji, w szczególności dotyczących miejsca skoncentrowania spraw życiowych J. P. oraz charakteru i jego pobytu na działce, np. czy mieszkał również na terenie działki zimą, a jeśli nie, to gdzie wtedy przebywał. Nie wyjaśniono również, czy lokal nr [...] przy ul. A w Ł. na dzień dzisiejszy nadaje się do zamieszkania, skoro jak sam skarżący stwierdził, jest w nim zakręcona woda i czy ten fakt ma wpływ na jego nieprzebywanie tam. Nie została również wyjaśniona okoliczność podana przez skarżącego, że lokal został opróżniony z wyposażenia, tzn. nie wyjaśniono, czy były to jego rzeczy i jakie ma to znaczenie w kwestii jego nieprzebywania w spornym lokalu. Wojewoda wskazał, że ustalenia dokonane podczas przeprowadzonej kontroli meldunkowej w nieruchomości położonej przy ulicy A m [...] w Ł., nie przyczyniły się w jakikolwiek sposób do wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy. W lokalu nie zastano nikogo, a z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, iż widziano tam "mężczyznę, który mieszkał w lokalu nr [...]". W tym przypadku trudno uznać, czy powyższe stwierdzenie potwierdza, czy wyklucza fakt przebywania J. P. w miejscu jego zameldowania na pobyt stały. Odnosząc się natomiast do treści odwołania, organ II instancji podzielił zarzut skarżącego, dotyczący błędnego wpisu w decyzji organu meldunkowego, odnośnie opuszczenia przez J. P. spornego lokalu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji m. in. podano: "W protokole przesłuchania z dnia 20 marca 2014 r. Zainteresowany wskazał, że faktycznie opuścił sporny lokal...". Z akt sprawy wynika, że w dokumencie, o którym mowa wyżej odnotowano, iż J. P. wskazał: "nie jest prawdą, że w lipcu 2013 r. wyprowadziłem się ze spornego lokalu...". Z powyższego wynika, że organ meldunkowy nie dołożył należytej staranności zarówno w wyjaśnienie sprawy jak i uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego Wojewoda [...] wskazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, w pełni uzasadnione stało się uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Należy ustalić czy przebywanie J. P. na działce pracowniczej jest równoznaczne z opuszczeniem spornego lokalu, czy też ma ono charakter sezonowy zważywszy, że J. P. podaje, iż nie jest to miejsce całorocznego pobytu. Zdaniem organu odwoławczego w ponownie prowadzonym postępowaniu należy przede wszystkim przeprowadzić rozprawę administracyjną, na której będzie można skonfrontować wyjaśnienia stron postępowania. Pomocnym byłoby również przesłuchanie świadków, wskazanych przez strony postępowania (np. sąsiadów), którzy mogliby potwierdzić zeznania stron. Zdaniem organu odwoławczego nie bez znaczenia dla oceny wiarygodności złożonych oświadczeń pozostaje również fakt, iż I. S. we wniosku podała, że nie zna miejsca pobytu skarżącego, natomiast J. P. wskazał, iż działka, na której przebywa jest ich wspólną własnością, a jego pobyt tam wynika z ich wspólnych ustaleń. Celowym byłoby również przeprowadzenie oględzin zarówno spornego lokalu jak i pomieszczenia znajdującego się na terenie działki, gdzie skarżący przebywa. Podczas przeprowadzania powyższych dowodów istotnym jest wyjaśnienie jaki charakter ma pobyt J. P. na działce, od jak dawna tam przebywa (co z miesiącami zimowymi) i na ile skoncentrował tam swoje sprawy życiowe. Natomiast odnośnie mieszkania przy ul. A ważne jest aby ustalić, jak często skarżący tam przebywa, na czym polegają te pobyty, kiedy ostatnio nocował w tym mieszkaniu, a przede wszystkim czy posiada tam swoje rzeczy (ubrania, rzeczy osobiste, sprzęty). Zasadnym również jest wyjaśnienie kwestii swobodnego dostępu skarżącego do spornego lokalu, szczególnie wobec faktu, że jak wskazała wnioskodawczyni - ostatnio wymieniła zamek. Ponadto należy wezwać skarżącego do wyraźnego sprecyzowania, czy zamierza powrócić pod sporny adres, jeśli tak to kiedy i od czego uzależnia swą ewentualną decyzję. Jednocześnie trzeba wyjaśnić, czy pozew do sądu, na który J. P. powołuje się zarówno w trakcie postępowania wyjaśniającego jak i w odwołaniu, dotyczy również przywrócenia mu naruszonego posiadania spornego lokalu. W skardze z dnia 10 czerwca 2014 r. J. P. nie zgodził się z treścią powyższej decyzji i decyzji organu I instancji. Wskazał, ze organy nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Podkreślił, że nie opuścił spornego lokalu. Wskazał, że na działce I. S. pozostawiła rzeczy osobiste. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W piśmie procesowym z dnia 30 września 2014 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu zarzucił naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. oraz wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji. W ocenie pełnomocnika skarżącego przedmiotu niniejszej sprawy nie ustalił prawidłowo ani organ I ani organ II instancji. Dodatkowo organ nie przeprowadził żadnego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. W piśmie procesowym z dnia 6 października 2014 r. J. P. wskazał, że razem z I. S. ma wspólną działkę, na której obecnie przebywa wraz z psem. Wniósł o przyznanie rekompensaty w wysokości 30.000 zł i "załatwienie" z urzędu mieszkania, aby mógł spędzić w nim zimę. Do pisma dołączył kopertę zawierającą komplet kluczy. Na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. Przewodniczący wręczył pełnomocnikowi skarżącego kopertę zawierającą klucze do spornego lokalu oraz pouczył że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może przeprowadzić jedynie dowód z dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga J. P. jest niezasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl natomiast przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia[...], uchylająca decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] orzekającą o wymeldowaniu J. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. A w Ł., jest zgodna z prawem. Na wstępie rozważań podkreślić należy, że zaskarżona decyzja dnia 28 czerwca 2013 r. wydana została w trybie art. 138 § 2 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j. ze zm.), zatem jest decyzją o charakterze kasacyjnym, przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jak wynika bowiem z treści przepisu art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Należy tutaj zauważyć, że przepis art. 138 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Uprawnia on organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. "Przepis ten konstytuuje dwie przesłanki, które łącznie warunkują wydanie decyzji kasacyjnej. Pierwszą z nich jest wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania. Drugą natomiast, wystąpienie koniczności wyjaśnienia sprawy w takim zakresie, że ma to istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. (...) w nowym brzmieniu art. 138 § 2 zdanie 1 chodzi o naruszenie przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające przed organem pierwszej instancji, w stopniu uniemożliwiającym jego sanowanie w drodze uzupełniającego postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w trybie art. 136 k.p.a., gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania." (zob. J.P. Tarno, Uprawnienia decyzyjne organu odwoławczego w świetle znowelizowanego art. 138 k.p.a. [w] Analiza i ocena zmian kodeksu postępowania administracyjnego w latach 2010-2011 pod red. M. Błachucki, T. Górzyńska, G. Sibiga, Warszawa 2012, s. 231). Zgodnie z brzmieniem art. 138 § 2 k.p.a. "kasacyjną decyzję połączoną z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji można wydać wyłącznie wtedy, gdy dotychczasowa decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Inaczej mówiąc, sytuacja taka zachodzi wtedy, kiedy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie mogącym mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. W konsekwencji sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji, przez co pozbawiano by stronę prawa kwestionowania wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania. Trzeba bowiem mieć na uwadze to, że art. 136 k.p.a. przewiduje możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego lub zalecenie jego przeprowadzenia organowi I instancji. To postępowanie może mieć jedynie charakter uzupełniający, co oznacza, że niedopuszczalne jest prowadzenie tego postępowania w całości lub znacznej części, gdyż naruszałoby to właśnie zasadę dwuinstancyjności. Kwestionowanie ustaleń stanu faktycznego sprawy byłoby w takiej sytuacji niemożliwe na drodze postępowania w trybie zwyczajnym. Inaczej mówiąc, organ odwoławczy, który z istoty rzeczy – modelu postępowania odwoławczego – nie przeprowadza w zasadzie własnego, odrębnego postępowania dowodowego, za to może wyciągać z zebranego przez organ I instancji materiału zupełnie inne wnioski dowodowe niż organ I instancji, zastępowałby w praktyce ten organ, pozbawiając stronę prawa kwestionowania tych ustaleń w drodze zwyczajnego środka prawnego." (W. Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r., Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 4 (37) 2011, s. 19). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Wojewoda [...]zaskarżoną decyzją uchylił decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] orzekającą o wymeldowaniu J. P. ze spornego lokalu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy uznał, że Prezydent Miasta Ł. nie ustalił stanu faktycznego sprawy, zatem nie miał podstaw do wydania merytorycznej decyzji orzekającej o wymeldowaniu J. P. z pobytu stałego, zatem niewłaściwie również zastosował przepisy prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego. Jak wynika bowiem z treści art. 15 ust. 2 ww. ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W tym miejscu należy podkreślić, iż zameldowanie i wymeldowanie są aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu (opuszczenia lokalu). Jak stanowi przepis art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkanie w lokalu w rozumieniu tego przepisu winno łączyć się ze skoncentrowaniem w tym lokalu (z przeniesieniem do tego lokalu) centrum życiowego danej osoby. Zatem miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 600/05; Lex nr 192912). W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu", zgodnie z którym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Jeżeli zatem strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu np. wobec wymiany zamków w drzwiach, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02, LEX nr 159183; z dnia 17 września 2003 r., sygn. akt V SA 402/03, LEX nr 159179; z dnia 3 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1784/99, LEX nr 49415; z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2950/00, LEX nr 80643; z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123). W zaskarżonej do Sądu decyzji organ odwoławczy nakazał Prezydentowi Miasta Ł. przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz postępowania wyjaśniającego, m.in. poprzez przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w celu skonfrontowania zeznań stron, przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków wskazanych przez strony postępowania, oględziny lokalu jak i działki. Wojewoda [...]wskazał, że podczas przeprowadzania powyższych dowodów istotnym jest wyjaśnienie jaki charakter ma pobyt J. P. na działce, od jak dawna tam przebywa i na ile skoncentrował tam swoje sprawy życiowe. Natomiast odnośnie mieszkania przy ul. A organ odwoławczy wskazał, że należy ustalić, jak często skarżący tam przebywa, na czym polegają te pobyty, kiedy ostatnio nocował w tym mieszkaniu, a przede wszystkim czy posiada tam swoje rzeczy. Ponadto Wojewoda wskazał na konieczność wyjaśnienia kwestii dostępu J. P. do spornego lokalu oraz pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego, że konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, a następnie stwierdzenia czy zachodzą przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji (...). Należy tutaj podkreślić, że działania organów administracji publicznej uprawnionych do prowadzenia postępowania administracyjnego i podejmowania orzeczeń, podporządkowane są przede wszystkim zasadzie praworządności zawartej w art. 6 k.p.a. i w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga ona bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności procesowej, w tym - podejmowanej przez organ administracji publicznej w ramach przyznanych kompetencji - czynności orzeczniczej. Dla realizacji zasadniczego celu postępowania administracyjnego jakim jest rozstrzygnięcie sprawy, pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie obowiązującej normy prawa, odpowiedniej dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawnej jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W ścisłym związku z przywołaną wyżej zasadą praworządności pozostaje zatem określona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej. Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek określenia z urzędu jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz obowiązek przeprowadzenia tych dowodów z urzędu. Z powyższą zasadą skorelowane są również regulacje zawarte w art. 77 k.p.a., zgodnie z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, tak aby ustalony stan faktyczny zgodny był z rzeczywistością. Organ prowadzący postępowanie administracyjne jest zobowiązany zatem do wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Przy czym dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w rozumieniu powyższego artykułu obejmuje również ustalenie przez organ administracji treści rzeczywistego żądania strony. Z przekazanych Sądowi akt administracyjnych wynika, że organ I instancji nie uwzględnił w dostateczny sposób przedstawionych wyżej regulacji procesowych. Tym samym uchybił przywołanym wyżej regulacjom procesowym zwłaszcza zawartym w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie, organ I instancji winien będzie zatem ponownie rozpoznać sprawę z uwzględnieniem okoliczności wskazanych przez Wojewodę [...] i dopiero wówczas, przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym będzie zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o przepis prawa materialnego. Zatem na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. sformułowany pełnomocnika skarżącego w piśmie procesowym z dnia 30 września 2014 r. (k. 44-46). Wobec powyższego nie uwzględnienie nie zasługują zarzuty skargi. Wskazane przez skarżącego okoliczności zostaną wyjaśnione w toku postępowania przed organem I instancji. W sytuacji nieustalenia poprawnie stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy nie mógł dokonać wykładni przepisów prawa materialnego – art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Decyzja kasacyjna jest bowiem rozstrzygnięciem procesowym, a zatem nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego. Organ I instancji nie może zostać skutecznie związany ocenami prawnymi organu II instancji. Nie jest związany wyrażonymi w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej ocenami, poglądami i stanowiskiem organu drugiej instancji odnośnie do wykładni przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Natomiast jest związany prawnie wskazanymi przez organ odwoławczy "okolicznościami", jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu tej sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. II GSK 9/11, publ. Baza orzeczeń CBOIS). Zaznaczyć należy, że Sąd rozpoznając skargę na decyzję kasacyjną nie może przesądzać o tym, czy zachodziły przesłanki do wydania decyzji o treści żądanej przez strony postępowania. Nie czyni także tego zaskarżona decyzja, która nie przesądza o wyniku przyszłego rozstrzygnięcia organu I instancji, który przecież jest uzależniony od ustaleń dokonanych podczas postępowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wyjaśnić także należy, że na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. Sąd zwrócił pełnomocnikowi skarżącego kopertę zawierająca klucze do spornego lokalu, które skarżący dołączył do pisma z dnia 6 października 2014 r. Sąd administracyjny bada bowiem jedynie legalność i zgodność z prawem zaskarżonych do niego decyzji. W świetle ustawy p.p.s.a. sąd nie prowadzi postępowania dowodowego w szerokim zakresie, jedynie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi. Podstawę przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego z urzędu stanowił przepis art. 250 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 3 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 461 t.j.) k.ż.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło