III SA/Łd 532/13
WyrokWSA w Łodzi2014-03-19
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo odmówiły umorzenia kary pieniężnej, uwzględniając interes Skarbu Państwa i możliwości płatnicze dłużnika, nie badając wystarczająco przesłanki ważnego interesu dłużnika?Ratio decidendi
Organy administracji nie zbadały w sposób wystarczający przesłanki ważnego interesu dłużnika, skupiając się nadmiernie na możliwościach płatniczych i interesie Skarbu Państwa. Brak wszechstronnej analizy sytuacji materialnej, osobistej i zdrowotnej skarżących, a także ich zobowiązań i toczących się postępowań egzekucyjnych, stanowi wadę postępowania. Uznanie administracyjne nie może oznaczać dowolności, a decyzje muszą być poprzedzone rzetelną analizą wszystkich okoliczności sprawy.Stan faktyczny
M.J. i H.J. złożyli wniosek o umorzenie kary pieniężnej w kwocie 16.350 zł, powołując się na rozbieżność orzecznictwa, odmienne stanowisko organów licencyjnych oraz złą sytuację materialną. Organy I i II instancji odmówiły umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 56 i 57 ustawy o finansach publicznych, a interes Skarbu Państwa przemawia za odmową. Skarżący zarzucili organom błędną wykładnię art. 56 ust. 1 ustawy o finansach publicznych oraz naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 marca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2014 roku sprawy ze skargi M. J. i H. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kary pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...];
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 56 w zw. z art. 55 oraz 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240), po rozpatrzeniu odwołania M.J. i H.J. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
M.J. i H.J. w dniu 23 marca 2012 r. złożyli wniosek do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o umorzenie nałożonej kary pieniężnej w kwocie 16.350 zł wynikającej z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 września 2005 r. i 3 października 2005 r. Wniosek uzasadniono rozbieżnością orzecznictwa sądowoadministracyjnego odnośnie obowiązku posiadania licencji przez dwóch wspólników spółki cywilnej, odmiennym stanowiskiem organów licencyjnych oraz złą sytuacją materialną stron postępowania.
W wyniku przeprowadzonego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. odmówił umorzenia należności pieniężnej, wskazując, że zaistniały przesłanki z art. 56 ust. 1 i art. 57 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, jednak uzasadniony interes Skarbu Państwa przemawia za podjęciem decyzji odmownej.
W odwołaniu strony wskazały, iż nie mogą ponosić skutków odmiennej interpretacji prawa, gdyż działały zgodnie z wytycznymi organu licencyjnego. Postępowanie organu jest niezgodne z zasadą zaufania obywateli wobec państwa. Ponadto ich zdaniem organ nie uzasadnił swojego stanowiska w zakresie przesłanki "interesu Skarbu Państwa".
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na treść art. 56 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, wyjaśnił, że organ administracyjny nie musi przychylić się do wniosku strony - może to zrobić w przypadkach uzasadnionych na podstawie przesłanek art. 56 ust. 1 u.f.p. Wykładnia tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że umorzenie należności pieniężnej możliwie jest w sytuacjach wyjątkowych, losowych, czy nadzwyczajnych, które uniemożliwiałyby terminową zapłatę zobowiązania. Okoliczności te oceniane są przez organ każdorazowo na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Zgodnie z dyspozycją art. 56 ust. 1 w/w ustawy to organ, więc decyduje, które okoliczności przedstawione przez stronę zaliczyć należy do uzasadnionych.
Rozważając przesłanki z art. 56 ust. 1 u.f.p. organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie zachodzi podejrzenie, że strony nie będą w stanie uiścić kosztów postępowania egzekucyjnego (pkt. 3 ww. przepisu). Ponadto, Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wydał postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z kolei odnosząc się do przesłanek ważnego interesu dłużnika lub interesu publicznego, organ odwoławczy wyjaśnił, że ważny interes dłużnika dotyczy ochrony powszechnie aprobowanych społecznie wartości, akceptując, że szczególne miejsce w tej hierarchii zajmuje życie i zdrowie ludzkie, możliwość zarobkowania postrzegana, jako środek do utrzymania strony i jej rodziny. Zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw do umorzenia należności pieniężnej, nie doszło bowiem do wypełnienia sią stosownych przesłanek. Strony nie prowadzą już działalności gospodarczej, pozostały im jednak zobowiązania w kwocie ok 400 000 zł. Z majątku stron toczą się postępowania egzekucyjne - dom o pow. 200 m2 oraz samochód Daewoo Nubira zostały zajęte na poczet zobowiązań. Zgodnie z zeznaniem podatkowym za rok 2011 r. M.J. nie osiągnęła żadnego dochodu, nie prowadzi już działalności gospodarczej, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, stan zdrowia wnioskodawczyni nie jest dobry - wymagane jest leczenie psychiatryczne, strona cierpi na nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemię oraz chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa, wydatki na leczenie wynoszą ok 140 złotych miesięcznie, a koszt utrzymania domu wynosi ok 1000 zł miesięcznie. H.J. otrzymuje emeryturę w kwocie 1225,86 zł na miesiąc, a w roku 2011 r. otrzymał dochód w kwocie 14 146 zł. Cierpi na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze w dnie oka, chorobę wrzodową dwunastnicy, stłuszczenie wątroby, otyłość, chorobę obturacyjną płuc oraz zespół sercowo-płucny.
Zdaniem organu odwołujący się znajdują się w ciężkiej sytuacji, niemniej nałożenie kary pieniężnej wiąże się z trudnościami i jest z natury sankcją. Ponadto, majątek ruchomy jak i nieruchomy stron znacząco przewyższa kwotę nałożonej kary pieniężnej.
Odnosząc się do argumentów odnośnie naruszenia będącego podstawą nałożenia kary administracyjnej, to zdaniem organu nie mogą one być podstawą do przyznania wnioskowanej ulgi. W niniejszym postępowaniu nie ma podstaw do weryfikacji kary pieniężnej. Niniejsze postępowanie administracyjne nie jest trzecią instancją w sprawie, lecz jest odrębną sprawą administracyjną dla której bez znaczenia pozostaje przyczyna nałożonej kary pieniężnej.
W skardze z dnia 13 listopada 2012 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów I i II instancji, zarzucając naruszenie art. 56 ust. 1 ustawy o finansach publicznych przez błędną jego wykładnię tj. przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi ważny interes dłużnika przemawiający za zastosowaniem ulgi. Zarzucili również naruszenie art. 7, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak pieczy organu, aby strona skarżąca nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa w zakresie przedmiotu sporu oraz poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Do skargi załączono kserokopię decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. Skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w decyzji.
Postanowieniem z dnia 19 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.
Postanowieniem z dnia 9 października 2013 r. referendarz sądowy przyznał skarżącym prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga M.J. i H.J. zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 t.j. ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oznacza to, że sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada czy postępowanie w wyniku którego wydany został zaskarżony akt, dokonana czynność, przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami je regulującymi oraz czy ustalenia faktyczne mają oparcie w zebranym w sprawie materiale i czy ustalony stan faktyczny wyczerpuje dyspozycję przepisu powołanego przez organ jako podstawa prawna rozstrzygnięcia sprawy.
W przedmiotowej sprawie istotę sporu pomiędzy skarżącymi a organem administracji stanowi odmowa umorzenia nałożonej kary pieniężnej w kwocie 16.350 złotych nałożonej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Główny Inspektor Transportu Drogowego w oparciu o przepis art. 56 w związku z art. 55 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240 ze zm.) uznał, że w przypadku skarżących nie ma podstaw do umorzenia należności pieniężnej wynikającej z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 września 2005 r. i 3 października 2005 r.
Przechodząc do oceny zaskarżonych decyzji przypomnieć należy, że w ustawie o finansach publicznych ustawodawca przewidział możliwość m.in. umarzania w całości albo w części spłaty niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym stanowiących dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego (art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 60 pkt 7 ustawy ).
W przepisie art. 56 ust. 1 ustawy wymienione zostały sytuacje, w których należności, o których mowa w art. 55, mogą być umarzane w całości. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące tzn. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż należności są nieściągalne, a zaistnienie którejkolwiek z tych przesłanek daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego zadłużenia. Przesłanki te są następujące:
1/ osoba fizyczna zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6000 zł ;
2/ osoba prawna została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku /.../;
3/ zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne;
4/ jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji;
5/ zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny.
Stosownie natomiast do treści powołanego powyżej art. 57 ustawy na wniosek dłużnika:
1) należności mogą być umarzane w części,
2) mogą zostać odroczone terminy spłaty całości lub części należności,
3) płatność całości lub części należności może zostać rozłożona na raty
w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika oraz uzasadnionym interesem Skarbu Państwa.
Zauważyć należy, że organ administracji rozpatrując wniosek o umorzenie należności zarówno całości jak i części należności działa w ramach uznania administracyjnego. Sądowa kontrola legalności takich decyzji jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Stwierdzenie przez ustawodawcę, że organ może umorzyć należności, w tym wypadku należność z nałożonej kary pieniężnej, nie oznacza jednak dowolności. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 października 2012 r. sygn. II GSK 1545/11, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Oznacza to, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny ale winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją takiego stanowiska jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1354/10, publ. Baza orzeczeń CBOIS), czy ustalone okoliczności faktyczne zostały poddane wnikliwiej i rzetelnej ocenie. Ponadto podkreślić należy, że obowiązkiem organu odwoławczego jest zawsze ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy, że organy administracji wydając zaskarżone decyzje przeprowadziły postępowanie z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j.), co powoduje, że decyzje obydwu instancji noszą znamiona dowolności. Zdaniem Sądu organ nie przeanalizował sytuacji materialnej i osobistej skarżących oraz nie ocenił rzetelnie i wnikliwie ich możliwości płatniczych. W uzasadnieniu decyzji organy wskazały, że przedłożona przez skarżących dokumentacja potwierdza, że cierpią na choroby przewlekłe i wymagają stałej opieki lekarskiej, ponadto są obciążeni znacznymi zobowiązaniami na rzecz kilku wierzycieli. Oceniając przesłanki wynikające z treści art. 56 ust. 1 i art. 57 pkt 1 ustawy organy uznały, że zostały spełnione, jednak postanowiły odmówić umorzenia należności. W tym zakresie organy przyjęły pierwszeństwo uzasadnionego interesu Skarbu Państwa i możliwości płatniczych strony. Zdaniem Sądu stanowisko organów I i II instancji jest nieprzekonujące, bowiem praktycznie nie zawiera uzasadnienia.
W uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazano także, że strony nie prowadzą już działalności gospodarczej, pozostały im zobowiązania w kwocie 400 000 złotych. Wobec strony wszczęte zostały postępowania egzekucyjne, dom o pow. 200m² i samochód zostały zajęte na poczet zobowiązań. Ponadto organ wskazał, że skarżąca w 2011 r. nie osiągnęła żadnego dochodu, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, wymaga leczenia psychiatrycznego oraz cierpi na inne choroby. Koszty utrzymania domu wynoszą 1000 zł, natomiast na leki wydaje 140 zł miesięcznie. Opisując natomiast sytuację skarżącego organ wskazał, że otrzymuje emeryturę w wysokości 1225,86 zł, w roku 2011 r. osiągnął dochód w wysokości 14.146 zł, cierpi m.in. na chorobę wrzodową dwunastnicy, cukrzycę, chorobę obturacyjną płuc. W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał, że strona skarżąca ma możliwości uregulowania nałożonej sankcji biorąc pod uwagę majątek ruchomy i nieruchomości.
W ocenie Sądu w zaskarżonych decyzjach organy administracji nie odniosły się do przesłanki występowania ważnego interesu dłużnika na tle faktycznej finansowej i osobistej (zdrowotnej) sytuacji skarżących. Inspektor Transportu nie wyjaśnił dostatecznie sytuacji, w jakiej obecnie znajdują się skarżący. Nie wzięto pod uwagę, że nie prowadzą już działalności gospodarczej, która stanowiła źródło ich dochodu. Organ nie rozważył także, że skarżący cierpią na przewlekłe choroby i jakie to ma skutki w odniesieniu do możliwości podjęcia zatrudnienia, a tym samym możliwości zarobkowania. Obecnie zaś jednym źródłem dochodu skarżącego jest renta, natomiast skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Organ wskazał, że strona ma możliwość uregulowania nałożonej kary z majątku ruchomego i nieruchomego, nie wziął jednak pod uwagę, że strona obciążona jest zobowiązaniami w wysokości 400.000 zł, natomiast w stosunku do majątku ruchomego i nieruchomego toczą się postępowania egzekucyjne.
Powyżej wskazane uchybienia stanowią istotną wadę przeprowadzonego postępowania odwoławczego. Rozstrzygnięcie organu, aby nie mieć charakteru dowolnego, musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), zaś uzasadnienie decyzji winno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Art. 7 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada praworządności sformułowana w tym przepisie odnosi się nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania, lecz również do stosowania prawa materialnego przy wydawaniu decyzji uznaniowych (por. wyrok NSA z 21.11.2012 r. II GSK 1625/11, wyrok NSA z 21.02. 2007 r. II GSK 301/06, wyrok NSA z 10.10.2007 II GSK 176/07 ).
Zauważyć należy, że organy nie oceniały zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 56 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o finansach publicznych. Co prawda odniosły się do przesłanek umorzenia zaległości określonych w ustawie o finansach publicznych, lecz nie wykazały, że rozważały wszystkie aspekty sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem przesłanki z punktu 5 art. 56 ust. 1 ustawy, gdzie przewidziana została możliwość umorzenia należności jeżeli zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny. W swoich rozważaniach organy skupiły się jedynie na przesłankach z art. 57 ustawy o finansach publicznych, a konkretnie na przesłance uzasadnionych względów społecznych lub gospodarczych, w szczególności możliwościach płatniczych dłużnika i uzasadnionym interesie Skarbu Państwa. Należy jednak zauważyć, że przesłanka "uzasadnionych względów społecznych lub gospodarczych" z art. 57 ustawy nie musi być tożsama z "ważnym interesem dłużnika". Brak dokonania przez organ oceny zgromadzonego materiału pod kątem zaistnienia tej przesłanki – "ważnego interesu dłużnika" oznacza, że postępowanie zostało przeprowadzone wadliwie, a uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd podziela w tym względzie stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 1991/07 (LEX nr 484910), w którym wskazano, że uzasadnienie decyzji spełnia szczególnie istotną rolę w przypadku decyzji podejmowanych w ramach tzw. uznania administracyjnego, a do takich należą decyzje w przedmiocie umorzenia należności (...). Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny przez organ wyższej instancji, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności, czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub też czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Prawidłowe uzasadnienie decyzji wiąże się ponadto z realizacją zasady przekonywania, sformułowanej w art. 11 k.p.a.
Reasumując, organy administracji nie zbadały w kontekście "możliwości płatniczych dłużnika" oraz "uzasadnionego interesu Skarbu Państwa" wynikających z treści art. 57 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, sytuacji finansowej i osobistej strony, a jak wynika z akt administracyjnych sprawy, sytuacja ta niewątpliwie jest ciężka. Istotą postępowania administracyjnego jest dwukrotne rozpoznanie sprawy; tak więc stan faktyczny winien ustalić tak organ I, jak i II instancji (który nie poczynił w tym względzie żadnych ustaleń). Organ nie dokonał także oceny, czy "ważny interes dłużnika" nie przemawia za umorzeniem należności. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 20 marca 2007 r. II GSK 345/06 "Sytuacja, w której zaplata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb do środków pomocy państwa, nie jest zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym" Ponownie rozpoznając sprawę organy powinny powyższe wskazania mieć na uwadze i zawrzeć swoją ocenę w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd stwierdził zatem, że wymienione uchybienia są istotne i miały wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji rozważą sytuację wnioskodawcy w oparciu o przepis art. 56 ust.1 i art. 57 ustawy o finansach publicznych z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego i opisanych wyżej wskazań Sądu.
Sąd zwraca uwagę, że załączona do akt administracyjnych decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 października 2012 r. nie jest podpisana. Natomiast do skargi strona załączyła kserokopię tej decyzji, która opatrzona jest podpisem osoby uprawnionej – R.S., Dyrektora Biura Prawnego. W tej sytuacji Sąd uznał, że nie zachodziła podstawa do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem decyzja doręczona stronie była podpisana.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że strona nie powinna ponosić konsekwencji niejednolitego stanowiska organów w zakresie wykonywania transportu drogowego w oparciu o licencję udzieloną jednemu ze wspólników spółki cywilnej i nałożonej z tego tytułu kary, to nie zasługuje on na uwzględnienie. Przedmiotowe postępowanie dotyczy bowiem wniosku o umorzenie należności z tytułu kary pieniężnej z naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, nie zaś merytorycznego stanowiska organu w zakresie zasadności wymierzenia kary. W tym postępowaniu organ bada jedynie przesłanki wskazane w ustawie o finansach publicznych.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu decyzji I i II instancji.
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło