III SA/Łd 539/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-10-26
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która osiąga stałe dochody z emerytury, posiada środki na koncie bankowym oraz jest właścicielem samochodu, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona osiąga stałe dochody z emerytury, posiada środki na koncie bankowym oraz jest właścicielem pojazdu, co pozwala na przyjęcie, że jest w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i powinno dotyczyć tylko sytuacji obiektywnej niemożności poniesienia kosztów.Stan faktyczny
Skarżący H. K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczącą podatku akcyzowego. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wraz z żoną osiągają dochody z emerytury w kwocie ok. 2.994,86 zł netto, posiadają na koncie bankowym 1.300 zł i są właścicielami mieszkania oraz samochodu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy H. K. w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 26 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A.
III SA/Łd 539/11
Uzasadnienie
Pismem z dnia 30 marca 2011 r. H. K. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.
W dniu 29 czerwca 2011 r. skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Wyrokiem z dnia 22 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. W związku z treścią wyroku skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku, składając jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, przedkładając następnie – po wezwaniu Sądu – urzędowy formularzu "PPF".
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną L. K. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 49 m2. Dochody gospodarstwa domowego, na które składają się świadczenia emerytalne skarżącego i jego żony, wynoszą łącznie ok. 2.994,86 zł netto. Skarżący wskazał, iż na dzień 13 października 2011 r. posiadał zgromadzone na koncie bankowym środki majątkowe w wysokości 1.300 zł. Zgodnie z oświadczeniem jest także właścicielem samochodu osobowego marki A. zakupionego w Stanach Zjednoczonych. Z wcześniej przekazanych informacji wynika także, że ponosi koszty czynszu – 329 zł, energii elektrycznej i gazu – ok. 200 zł oraz koszty zakupu leków i zapewnienia świadczeń zdrowotnych – ok. 250 – 280 zł.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim zauważyć należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny.
Wskazać w związku z tym należy, że skarżący wraz z żoną osiągają stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych w kwocie 2.994,86 zł netto. Zauważyć również należy, iż skarżący, zgodnie z przedłożonym oświadczeniem na dzień 13 p[października 2011 r. dysponował kwotą 1.300 zł na koncie bankowym. Zauważyć ponadto należy, iż skarżący jest właścicielem pojazdu marki A., nabytego w grudniu 2008 r. w Stanach Zjednoczonych za kwotę ok. 5.040 USD.
W ocenie referendarza, w sytuacji uzyskiwania w gospodarstwie domowym wskazanych dochodów oraz posiadania bieżących środków majątkowych na koncie bankowym w kwocie 1.300 zł skarżący nie może zasłaniać się argumentem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) – por. m.in. orzeczenia NSA z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II OZ 985/07, z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt I OZ 730/10; z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1231/10. W ocenie referendarza, przedmiotowe okoliczności, tj. uzyskiwane dochody oraz posiadane bieżące środki majątkowe – w zestawieniu z wysokością aktualnie obciążających skarżącego, na tym etapie postępowania kosztów sądowych oraz faktem, iż rozłożone byłyby one w czasie, pozwalają na przyjęcie, że skarżący jest w stanie ponieść te koszty sądowe. W szczególności, iż koszty postępowania sądowego na tym etapie dotyczą w praktyce opłaty kancelaryjnej od odpisu wyroku (100 zł) i ewentualnie wpisu od skargi kasacyjnej, który wynosił będzie również 100 zł.
Reasumując, przedmiotowe okoliczności w zestawieniu z wysokością kosztów sądowych, do których poniesienia zobligowany jest na tym etapie postępowania skarżący pozwalają na przyjęcie, że poniesienie tych kosztów nie doprowadzi do uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Skarżący dysponując wraz z żoną stałymi dochodami z tytułu świadczeń emerytalnych oraz posiadanymi bieżącymi środkami pieniężnymi na rachunku bankowym (1.300 zł) jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie.
Przypomnieć należy w tym miejscu, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej ich poniesienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności referendarz sądowy stwierdził, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący i wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, a ich uiszczenie spowoduje uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło