III SA/Łd 564/10

WyrokWSA w Łodzi2011-01-27

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Małgorzata Łuczyńska, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego jest zasadne, gdy osoba ta dobrowolnie i trwale opuściła lokal, mimo że zamierza powrócić po rozstrzygnięciu sprawy majątkowej?
Ratio decidendi
Wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego jest prawnie uzasadnione, gdy osoba ta dobrowolnie i trwale opuściła lokal, co oznacza nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale także zamiar opuszczenia miejsca zameldowania i zorganizowanie centrum życiowego w innym miejscu. Przy ustalaniu zamiaru opuszczenia lokalu należy uwzględnić okoliczności faktyczne, a nie tylko oświadczenia zainteresowanego. W przypadku braku skutecznego podjęcia środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, opuszczenie lokalu uznaje się za dobrowolne i trwałe, co obliguje organ do wymeldowania.
Stan faktyczny
S. T. została wymeldowana z miejsca pobytu stałego w B. po tym, jak dobrowolnie i trwale opuściła lokal w lutym 2009 roku, wyjeżdżając do Anglii, gdzie posiada stałe zatrudnienie i centrum życiowe. Przyczyną opuszczenia lokalu były konflikty rodzinne i rzekome znęcanie się męża, które jednak nie zostało potwierdzone w postępowaniu karnym. S. T. nie podjęła skutecznych działań prawnych umożliwiających powrót do lokalu, a jej zamiar powrotu uzależniała od rozstrzygnięcia sprawy majątkowej przed sądem powszechnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę S. T. na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant Asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Decyzją z dnia [...], znak [...] Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 104 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, póz. 993 ze zm), orzekł o wymeldowaniu S. T. z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w B. przy ul. [...] lok nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci zeznań świadków i przeprowadzonej kontroli meldunkowej wykazała, że S. T. opuściła miejsce stałego pobytu w lutym 2009 roku z powodu konfliktu i znęcania się męża – M. T. Sprawa o znęcanie została umorzona ze względu na brak istotnych dowodów. W sierpniu 2009 roku nastąpiło rozwiązanie poprzez rozwód związku małżeńskiego S. T. z M. T. Sąd ustalił wobec stron sposób korzystania ze wspólnego mieszkania, z którego S. T. nie skorzystała bowiem od lipca 2009 roku przebywa w Anglii, gdzie posiada stałe zatrudnienie i koncentruje swoje centrum życiowe. Fakt natomiast utrudniania dostępu do mieszkania, który zgłaszała policji przed lipcem 2009 roku nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Z informacji bowiem Komendy Powiatowej Policji w B. wynika, że w okresie od stycznia 2009 roku do dnia 23 marca 2010 roku w przedmiotowym lokalu była odnotowana tylko jedna interwencja z powodu konfliktu pomiędzy małżonkami zakończona pouczeniem stron. Mając zatem na uwadze poczynione ustalenia faktyczne organ podkreślił, iż S. T. dobrowolnie i trwale opuściła miejsce pobytu stałego, co obligowało organ do orzeczenia o wymeldowaniu. Ewidencja ludności bowiem, jak podkreślił organ, służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Oznacza, to, iż wszelkie inne prawa wynikające z tytułu posiadania lokalu, mogą być jedynie przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym, gdyż sam fakt zameldowania osoby w danym lokalu sam przez się nie rodzi żadnych praw majątkowych do niego, tak jak fakt wymeldowania żadnych praw i związanych z nimi roszczeń nie pozbawia. Od powyższej decyzji S. T. złożyła odwołanie, w którym podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz przepisów postępowania tj. art. 28 k.p.a., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania lub ewentualnie o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu wskazała, iż bezpośrednią przyczyną opuszczenia lokalu był konflikt, znęcanie się psychiczne przez męża i brak zgody ze strony byłego męża do przyznania prawa do najmu przedmiotowego lokalu. Skarżąca podniosła również, iż opuszczenie lokalu i wyjazd za granicę w celach zarobkowych nie przesądza o opuszczeniu w sposób trwały. Skarżąca wskazała, iż ma zamiar powrócić do przedmiotowego lokalu, po zakończeniu postępowania o podział wspólnego majątku i przyznania jej wyłącznego prawa do najmu spornego lokalu. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa jedyną przesłanką warunkującą orzeczenie o wymeldowaniu jest opuszczenie lokalu. W niniejszej sprawie analiza materiału dowodowego wykazała, że S. T. nie przebywa w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w B. od lutego 2009 roku. Podczas przeprowadzonej w dniu 1 marca 2010 roku rozprawy administracyjnej M. T. zeznał, że od lutego 2009 roku S. T. nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. Z mieszkania wyprowadziła się dobrowolnie. Nie jest natomiast prawdą, iż znęcał się psychicznie nad żoną skoro postępowanie w tej spawie zostało umorzone. Zamki w drzwiach wymienione zostały dopiero w marcu 2009 roku dlatego, że była żona zaczęła z mieszkania wynosić jego rzeczy. Wnioskodawca oświadczył, iż żona zwracała się o wydanie kluczy do mieszkania, jednakże oznajmiał jej, że klucze zostaną zwrócone pod warunkiem zwrotu jego rzeczy. S. T. oświadczyła natomiast, iż od lutego 2009 roku nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. Do opuszczenia lokalu przyczyniło się znęcanie psychiczne przez męża. Sprawa o znęcanie została umorzona ze względu na brak istotnych dowodów. W sierpniu 2009 roku nastąpiło rozwiązanie poprzez rozwód jej związku małżeńskiego z M. T. Sąd ustalił wobec stron sposób korzystania ze wspólnego mieszkania. jednak, jak zeznała nie skorzystała z tego prawa, bowiem od lipca 2009 roku przebywa w Anglii, gdzie posiada stałe zatrudnienie. Wskazała, iż były mąż nie chce udostępnić jej kluczy do mieszkania. Fakt utrudniania dostępu do mieszkania zgłaszała policji przed lipcem 2009 roku. Oświadczyła, iż w mieszkaniu powinny znajdować się jej rzeczy, ponieważ zabrała tylko część. Do mieszkania ma zamiar powrócić ale dopiero po rozstrzygnięciu sprawy majątkowej, w przypadku gdy sąd przyzna jej wyłączne prawo najmu mieszkania ze spłatą na rzecz byłego męża. Natomiast gdy sąd ustali prawo do lokalu byłemu mężowi, wtedy wymelduje się dobrowolnie. Skarżąca oświadczyła, iż aktualnie nie widzi możliwości wspólnego zamieszkiwania z mężem w jednym lokalu. Również swój pobyt w Anglii uzależnia od rozstrzygnięcia postępowania sądowego w sprawie majątkowej. Od lutego 2009 r. nie zamieszkuje w lokalu i nie partycypuje w jego kosztach utrzymania. Poza tym uważa, że miała utrudniony dostęp do mieszkania. Po raz ostatni była w mieszkaniu przed wyjazdem do Anglii w lipcu 2009 roku. Do lokalu dostała się poprzez rozwiercenie zamków w drzwiach, ponieważ chciała zabrać pozostałe swoje rzeczy. W wyniku natomiast przeprowadzonej przez organ meldunkowy w dniu 20 maja 2009 roku kontroli meldunkowej i wywiadu środowiskowego z mieszkańcami posesji przy ul. [...] ustalono, że lokal zamieszkiwany był wyłącznie przez M. T., a w lokalu znajdują się wspólne rzeczy majątkowe Państwa T. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Wojewoda [...] stwierdził, iż S. T. dobrowolnie i trwale opuściła miejsce pobytu stałego tj. nieruchomość nr [...] położoną przy ul. [...] w B. i nie zamieszkuje w niej od lutego 2009 roku. Podkreślił, iż instytucja zameldowania nie przesądza o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim, które to jest pochodną tytułu do lokalu. Uprawnień tych można dochodzić w razie sporu na drodze postępowania sądowego. Organy administracji nie mogą potwierdzić fikcji meldunkowej i w każdym przypadku stwierdzenia, że dana osoba nie zamieszkuje pod wskazanym adresem mają obowiązek wymeldowania takiej osoby. Przebywanie pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu w danym lokalu oznacza, jak to podkreślał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny skoncentrowanie w tym miejscu spraw życiowych w tym założenie ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Przejawia się to w stałym korzystaniu z urządzeń tego lokalu, nocowaniu, spożywaniu posiłków czy też przyjmowaniu wizyt rodziny lub znajomych i spędzaniu w nim wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych i dbaniu o substancję mieszkaniową. Natomiast przez opuszczenie miejsca pobytu stałego rozumie się nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i zorganizowaniem centrum życiowego w innym miejscu. Wymeldowanie natomiast jest potwierdzeniem określonego faktu. Wskazane w art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest więc instytucją służącą wyłącznie odzwierciedleniu stanu faktycznego. Dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny. Zamiar natomiast w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego należy pojmować nie tylko jako wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Zatem przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko i wyłącznie na oświadczeniach i deklaracjach osoby zainteresowanej, lecz winno się uwzględnić okoliczności faktycznie konkretnej sprawy. S. T., jak podkreślił organ opuściła lokal mieszkalny ponad rok temu i nie podejmowała czynności które umożliwiałyby jej ponowne zamieszkanie w miejscu pobytu stałego. S. T. nie skorzystała ze środka prawnego tj. nie wytoczyła powództwa posesoryjnego w trybie art. 344 §1 k.c., mającego na celu przywrócenie jej naruszonego posiadania, co można uznać za przejaw woli opuszczenia przedmiotowego mieszkania. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że nieskorzystanie we wskazanym czasie z tego środka prawnego świadczyć może o dobrowolnej zmianie miejsca pobytu przez daną osobę (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., V SA 3078/00, LEX nr 78937). Podkreślenia wymaga, że ochrona posiadania jako stanu faktycznego jest krótkotrwała, gdyż roszczenie posesoryjne ograniczone jest terminem zawitym i wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili dokonania naruszenia (art. 344 § 2 k.c.) Wprawdzie zainteresowana wystąpiła do sądu o przywrócenie utraconego posiadania pozwem z dnia 22 czerwca 2009 roku jednak pozew został zwrócony. Brak zatem powyższych działań oraz upływ ponad rocznego okresu od opuszczenia miejsca stałego zameldowania, jak również skoncentrowanie centrum życiowego w innym miejscu, wyraźnie wskazuje, iż opuszczenie przez S. T. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w B. miało charakter trwały i dobrowolny. Podnoszona natomiast w odwołaniu kwestia toczącego się postępowania przed sądem o podział majątku wspólnego, gdzie składnikiem majątku jest wspólny lokal mieszkalny, nie ma znaczenia w toczącym się postępowaniu administracyjnym, gdyż kwestie majątkowe podlegają rozstrzygnięciu w odrębnym postępowaniu toczącym się przed sądem powszechnym. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na ustalenie, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały, a także naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż orzekające w niniejszej sprawie organy administracji nie dołożyły należytej staranności i niedokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy. Nie ustalono jaki charakter miało opuszczenie lokalu i jaką wolę posiadała skarżąca opuszczając miejsce stałego pobytu i czy w tym kontekście opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny, skoro opuściła lokal z powodu znęcania się psychicznego męża, pozostawiając w lokalu część swoich osobistych rzeczy. Ponadto skarżąca podniosła, iż postępowanie w przedmiocie wymeldowania powinno być wszczęte z urzędu, a nie na wniosek M. T. Wskazała, iż w niniejszej sprawie został spełniony jedynie warunek opuszczenia lokalu, nie został natomiast spełniony warunek "animus", czyli zamiar. Skarżąca podkreśliła, iż ma zamiar powrócić do przedmiotowego lokalu, po zakończeniu postępowania o podział majątku wspólnego, gdy sąd przyzna jej wyłączne prawo najmu spornego lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga S. T. jest niezasadna. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270 ze zm.) –[zwanej dalej w skrócie – p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz.993 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 wymienionej ustawy organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z wymienionego przepisu wynika, iż przesłanką wymeldowania konkretnej osoby jest opuszczenie przez nią, bez wymeldowania, dotychczasowego miejsca pobytu. Przez "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" należy rozumieć takie opuszczenie, które jest dobrowolne i ma charakter trwały. Dobrowolność ta musi wynikać z własnej woli zainteresowanego, a nie z bezprawnego działania innych osób. Za dobrowolne opuszczenie lokalu uznaje się także taką sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta przez dysponenta lokalu, bądź do tego zmuszona ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 października 2005r. w spr.II OSK 127/05 (Lex nr 201427), z 22 sierpnia 2000r. w spr. V SA 108/00 (Lex nr 49954), z 18 kwietnia 2000r. w spr.V SA 1424/99 (Lex nr 79243), z 28 listopada 2001r. w spr.SA/Rz 685/00 (nie publikowany), z 26 stycznia 1986r. w spr.III SA 799/85 (nie publikowany). O trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy natomiast zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych oraz brak woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Przy ocenie zamiaru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu nie można poprzestać jedynie na oświadczeniu zainteresowanej osoby lecz winno się uwzględnić wszystkie okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 marca 1987r. w sprawie SA/Gd 1073/86(nie publikowany) i w wyroku z 23 kwietnia 2001r. w sprawie V SA 3169/00 (Lex nr 50123). Zgodnie z treścią art. 6 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 139 z 2006r. poz.993 z późn. zm.) pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Miejscem pobytu stałego jest lokal w którym dana osoba zamieszkuje, w którym znajduje się jej centrum życiowe i w którym skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Zamieszkiwanie w lokalu polega natomiast na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych. W niniejszej sprawie organy administracji obu instancji słusznie uznały, iż spełnione zostały przesłanki do wymeldowania skarżącej z miejsca jej stałego pobytu. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż w dniu 6 lutego 2009r. S. T. wraz z dziećmi opuściła miejsce stałego pobytu zabierając ze sobą część rzeczy osobistych swoich i córki. Przyczyną opuszczenia miejsca zameldowania były nieporozumienia i konflikty z mężem. Nie znalazły potwierdzenia relacje skarżącej, iż opuściła ona sporny lokal z uwagi na znęcania się psychiczne męża. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2009r. Komenda Powiatowa Policji w B. odmówiła bowiem wszczęcia dochodzenia w sprawie psychicznego znęcania się M. T. nad żoną wobec braku danych uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa z art.207 § 1 Kodeksu karnego. Również postanowieniem z dnia 4 czerwca 2009r. Komenda Powiatowa Policji w B. odmówiła wszczęcia dochodzenia w sprawie gróźb karalnych ze strony M. T. wobec żony z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa z art.190 § 1 Kodeksu karnego. Nieporozumienia i konflikty z mężem należy ocenić jako dobrowolne przyczyny opuszczenia lokalu przez skarżącą. Opuszczenie spornego mieszkania wynikało bowiem z własnej woli S. T. a nie z bezprawnego zachowania jej męża. Wersja o rzekomym psychicznym znęcaniu się jej męża nie znalazła potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Skarżąca sama zdecydowała się wyprowadzić wraz z dzieckiem od męża więc jej opuszczenie spornego mieszkania należy traktować jako dobrowolne. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż w marcu 2009r. M. T. zmienił zamki w lokalu gdyż żona, w czasie jego nieobecności, zabrała laptop. Odmówił jednocześnie wydania żonie kluczy do nowego zamka. S. T., mimo wymiany zamka, nie wystąpiła w sposób skuteczny o przywrócenie jej utraconego posiadania. W dniu 23 czerwca wytoczyła powództwo o przywrócenie posiadania lecz wskutek nie uzupełnienia braków formalnych pozew został zwrócony. W sposób skuteczny nie skorzystała zatem ze środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, iż w sytuacji gdy strona została zmuszona do opuszczenia lokalu i we właściwym czasie nie podjęła środków prawnych zmierzających do obrony swoich praw do przebywania w tym lokalu to opuszczenie takie należy uznać za dobrowolne. (por. wyrok NSA z 25 maja 2005r. w spr. II OSK 127/05 – Lex nr 201427, z 22 sierpnia 2000r. w spr. V SA 108/00 – Lex nr 49954 i z 18 kwietnia 2000r. w spr, V SA 1424/99 – Lex nr 79243). S. T. w sposób skuteczny nie podjęła środków prawnych umożliwiających jej powrót do lokalu. W związku z czym jej opuszczenie mieszkania w dniu 6 lutego 2009r. należy uznać za dobrowolne. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało również, iż opuszczenie spornego lokalu przez S. T. miało charakter trwały. Wskazuje na to całokształt okoliczności sprawy. Skarżąca wyprowadziła się ze spornego mieszkania w dniu 6 lutego 2009r. i od tego czasu do chwili obecnej nie przebywa w lokalu. Należy zaznaczyć, iż od lipca 2009r. przebywa ona wraz z córką w Anglii. Tam mieszka i tam pracuje. Tam też znajduje się jej centrum życiowe. Długi okres nie przebywania w spornym lokalu (ponad półtora roku) wskazuje, iż opuszczenie mieszkania należy traktować jako mające charakter trwały. O trwałości opuszczenia lokalu świadczy nadto fakt, iż od 6 lutego 2009r. S. T. ani razu nie podjęła próby zamieszkania w miejscy swojego zameldowania. Podkreślić należy, iż w wyroku z 28 sierpnia 2009r. Sąd Okręgowy w P. przyznał S. T. prawo do wyłącznego korzystania z największego pokoju zaś M. T. prawo do wyłącznego korzystania z mniejszego pokoju. Obu stronom przyznano prawo do wspólnego korzystania z przedpokoju, łazienki, wc i kuchni. Mimo przyznania skarżącej prawa do wyłącznego korzystania z dużego pokoju S. T. nigdy nie próbowała skorzystać z tego prawa. Ostatni raz była w spornym lokalu w lipcu 2009r. tylko po to aby zabrać swoje rzeczy. S. T. czasami przyjeżdża do Polski lecz zawsze mieszka u swojej matki a nie w miejscu swojego zameldowania. Okoliczność, iż skarżąca od 6 lutego 2009r. nie podjęła żadnych kroków zmierzających do powrotu do spornego lokalu dowodzi, iż opuszczenie mieszkania należy traktować jako mające cechy trwałości. S. T. wielokrotnie podkreślała, iż zamierza powrócić do lokalu tylko wówczas gdy w sprawie o podział majątku wspólnego sąd przyzna jej wyłączne do niego prawo. Nie widzi bowiem możliwości wspólnego zamieszkiwania z byłym mężem w jednym mieszkaniu. Ze stanowiska tego wynika zatem, iż w sytuacji gdy sąd przyzna lokal M. T. to nie ma ona zamiaru do niego powrócić. Skarżąca uzależnia więc zamiar powrotu od orzeczenia sądu w sprawie o podział majątku wspólnego. Nie jest więc zdeterminowana aby powrócić do lokalu w każdej sytuacji. Takie stanowisko wspiera tezę, iż opuszczenie spornego mieszkania przez skarżącą nosiło cechy trwałości. Dodać należy, iż samo oświadczenie S. T. co do woli powrotu budzi również wątpliwości. W czasie bowiem jej zeznań składanych w sądzie rodzinnym w dniu 1 marca 2010r. w sprawie III Nsm 352/09 S. T. przyznała, iż "chciałaby zostać na stałe w Anglii i nie ma w tej chwili w planach powrotu do polski". W przekonaniu sądu długi okres czasu od momentu wyprowadzenia się z lokalu, brak podjęcia od tego czasu jakichkolwiek prób powrotu do mieszkania, założenie swojego centrum życiowego w Anglii oraz niejednoznaczne stanowisko skarżącej co do zamiaru powrotu wskazują, iż jej opuszczenie lokalu należy traktować jako mające charakter trwały. Reasumując sąd uznał, iż skarga S. T. nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż skarżąca w sposób dobrowolny i trwały opuściła miejsce swojego zameldowania. Spełnione zatem zostały przesłanki do jej wymeldowania. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy celne przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę S. T. Sąd nie podzielił poglądu podniesionego w skardze, iż M. T. w postępowaniu administracyjnym nie przysługiwały prawa strony w rozumieniu art.28 kpa. Skarżąca podniosła, iż w sprawie o wymeldowanie (zameldowanie) interes prawny posiada tylko osoba, której dotyczy wymeldowanie (zameldowanie). Inne podmioty takiego interesu nie posiadają. Problem czy w sprawie o wymeldowanie(zameldowanie) poza osobą, której dotyczy wymeldowanie, interes prawny posiadają również inne podmioty jest kontrowersyjny. Świadczą o tym rozbieżne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. W orzecznictwie NSA dominuje jednak pogląd, iż w takich sprawach interes prawny posiadają także inne podmioty w tym m.in. osoby, którym przysługuje prawo do lokalu. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 28 października 2009r. w spr. II OSK 1698/09, z 28 października 2009r. w spr. II OSK 1847/09 , z 28 października 2009r. w spr. II OSK 1612/09. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych wyrokach i uznał, iż M. T. posiadał interes prawny w postępowaniu administracyjnym. a.k.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło