III SA/Łd 570/21

WyrokWSA w Łodzi2021-09-09

Skład orzekający: Asesor WSA Paweł Dańczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., może badać merytoryczne podstawy decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd administracyjny ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji. Zakres kontroli jest zawężony do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd nie bada merytorycznych podstaw decyzji organu pierwszej instancji ani prawidłowości zastosowania przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu J. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która uchyliła decyzję Starosty o odrzuceniu zarzutów do operatu opisowo-kartograficznego dotyczącego modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca kwestionowała ustalony przebieg granic i powierzchnię działek. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na niezgodność uzasadnienia z aktami sprawy w zakresie szerokości działki nr 626 oraz nieprawidłowe wykazywanie jej powierzchni z niewystarczającą precyzją. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw od tej decyzji kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił sprzeciw J. O. i nakazał wypłacić adwokatowi z urzędu wynagrodzenie za pomoc prawną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Asesor WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 9 września 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu J. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji o odrzuceniu zarzutów do operatu opisowo-kartograficznego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia 1) oddala sprzeciw; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi T. G. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w [...] przy ulicy [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. R.T-M. Decyzją z [...] r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j Dz. U. z 2020 r., poz. 2052 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. O. od decyzji Starosty [...] z [...] r., znak: [...] o odrzuceniu jako bezzasadnych zarzutów co do powierzchni i przebiegu granic działek i ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków granic działek nr 626 i 625/1 z działkami sąsiednimi nr 627, 628, 630, 611/1 położonymi w obrębie P., gmina Ł. jako granic spornych zgodnie z operatem technicznym zarejestrowanym 14 kwietnia 2020 r., pod nr [...] w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. Zarządzeniem z 29 lipca 2019 r., nr [...] Starosta [...] wszczął procedurę czynności technicznych mających na celu przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie weryfikacji i aktualizacji baz danych ewidencji gruntów i budynków na obszarze gminy Ł. (25 obrębów). W dniach od 25 maja do 15 czerwca 2020 r. projekt operatu opisowo-kartograficznego z modernizacji ewidencji gruntów został wyłożony do publicznego wglądu. Informacja o wyłożeniu wywieszona została na tablicy informacyjnej i Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Ł. oraz Urzędu Gminy Ł., tablicach informacyjnych sołtysów wsi gminy Ł., w prasie lokalnej oraz prasie ogólnopolskiej. 5 czerwca 2020 r. J. O. - właścicielka działek nr 625/1 i 626 złożyła uwagi do projektu dotyczące roku budowy budynków znajdujących się na działce nr 626 i nie zgodziła się z ustalonym przebiegiem granic. 1 lipca 2020 r. upoważniony pracownik starostwa powiatowego, zgodnie z art. 24a ust. 7 p.g.i.k., rozstrzygnął o złożonych uwagach wskazując, że w wyniku ponownych oględzin terenowych skorygowano dane dotyczące roku zakończenia budowy budynków na działce nr 626 zgodnie z uwagą strony. Odnosząc się do uwag co do przebiegu granic działki nr 626 wskazał, że strony zostały skutecznie zawiadomione o czynnościach ustalenia granic – J. O. brała udział w ustaleniu granicy działki nr 626, ale jej nie zaakceptowała. Granice przedmiotowej działki ustalono na podstawie § 39 ust. 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 393) na odcinkach z działkami nr 611/1 i 627 oraz na podstawie § 39 ust. 3 wskazanego rozporządzenia na odcinkach z działkami 625/1, 628 i 630. Część granicy między działkami nr 626 a 623 wynika z operatu technicznego przyjętego do zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr P.1005.1996.2318. Powierzchnia działki nr 626 wykazana dotychczas w rejestrze gruntów (operat ewidencyjny - 0,53 ha) po modernizacji nie uległa zmianie. Szerokość działki wg zarysu pomiarowego 20,90 m - stan po modernizacji to odpowiednio 21,24 m. Ustalone granice zostaną oznaczone jako sporne. O sposobie rozpatrzenia wniesionych uwag Starosta [...] poinformował J. O. pismem z 1 lipca 2020 r. Z dniem 7 lipca 2020 r. zgodnie z art. 24a ust. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stały się danymi ewidencji gruntów i budynków. Informację Starosta Ł. ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 23 lipca 2020 r. pod pozycją [...]. 14 sierpnia 2020 r. J. O. złożyła zarzuty do powierzchni oraz przebiegu granic działek nr 626 i 625/1 jako jednego gospodarstwa wskazując, że szerokość działki nr 626 od strony zabudowań powinna wynosić 21,50 m. Starosta [...] zobowiązał wykonawcę prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków do ponownej analizy materiałów i sprawdzenia poprawności ustalenia przebiegu granicy działki nr 626 z działkami przyległymi. Wykonawca, przy udziale J. O. przeprowadził 21 października 2020 r. oględziny w celu sprawdzenia poprawności ustalenia przebiegu granic działki nr 626 z działkami przyległymi. Decyzją z [...] r. Starosta [...] odrzucił jako bezzasadne zarzuty co do powierzchni oraz przebiegu granic działek nr 626 i 625/1 stanowiących własność J.O. na podstawie Aktu Własności Ziemi [...] (działka nr 626) i postanowienia sądu [...] (działka nr 625) z działkami nr 627 stanowiącą własność S.i I. małż. G., nr 628 stanowiącą własność P.A., nr 630 stanowiącą własność J. F., nr 611/1 (droga powiatowa) stanowiącą własność Powiatu [...] będącą w użytkowaniu Powiatowego Zarządu Dróg i Transportu w Ł. i ujawnił w ewidencji gruntów i budynków granice działek nr 626 i 625/1 z działkami sąsiednimi nr 627, 628, 630, 611/1 jako granice sporne zgodnie z operatem technicznym zarejestrowanym pod nr [...] w dniu 14 kwietnia 2020 r. w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł.. Od powyższej decyzji J. O. złożyła odwołanie, w którym nie zgadzając się z treścią zaskarżonej decyzji podniosła, że wymiary działek nr 625 i 626 zgadzają się jako jedno gospodarstwo i działki te muszą być równe. Zdaniem skarżącej wymiary działek w dokumentach nie mają pokrycia z wymiarami na gruncie. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał na treść § 36, § 37 ust. i 2 oraz § 39 ust.1-3 i 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Następnie stwierdził, że jak wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Starosta [...], południowa granica działki nr 625/1 z działką nr 625/2 powstała w wyniku podziału pod poszerzenie drogi krajowej i ma charakter granicy prawnej, tj. zatwierdzona została decyzją Wojewody [...] z 4 lutego 2005 r. o ustaleniu warunków lokalizacji dla inwestycji pn. "Przebudowa drogi krajowej nr 2". Operat techniczny z ww. pracy geodezyjnej został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. Jak wynika z protokołu granicznego skarżąca brała udział w czynnościach przyjęcia granic do podziału i nie wnosiła sprzeciwu co do jej przebiegu. Granica zachodnia działek nr 625 (dawny nr 802) i 626 (dawny nr 806) z działkami nr 624 (dawny nr 801) i 623 (dawny nr 800) została poprzedzona ustaleniem w postępowaniu rozgraniczeniowym i zatwierdzona została decyzją Urzędu Rejonowego w Ł. z 23 kwietnia 1991 r., znak: [...]. Operat techniczny z wykonanej pracy geodezyjnej przyjęty został do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. 24 września 2019 r. wykonawca prac geodezyjnych i kartograficznych dokonał czynności ustalenia północnej i wschodniej granicy działek nr 625/1 i 626 z działkami przyległymi, tj. działkami o nr 627, 628, 630, 611/1. Skarżąca brała udział w czynnościach, a w protokole granicznym wpisała zastrzeżenie, że nie akceptuje przebiegu ustalonych granic. Granice działki nr 626 na odcinkach z działkami nr 611/1 i 627 zostały ustalone na podstawie § 39 ust. 2 rozporządzenia, w pozostałej części granice działki nr 626 z działkami nr 628 i 630 ustalono na podstawie § 39 ust. 3 ww. rozporządzenia. Starosta wskazał ponadto, że ze szkicu granicznego będącego integralną częścią protokołu granicznego wynika, że szerokość działki nr 626 wynosi 21,43 m. Mając na uwadze przedstawione okoliczności organ odwoławczy wskazał na niezgodność treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Starosty z aktami sprawy, ponieważ szerokość działki nr 626 na szkicu granicznym będącym integralną częścią protokołu granicznego wynosi 20,90 m. Również na szkicu będącym załącznikiem do protokołu oględzin z 21 października 2020 r. wskazana jest dwukrotnie miara 20,90 m jako szerokość działki nr 626 - zarówno z zarysu pomiarowego jak i z ustalenia granic. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji przeprowadzając ponownie postępowanie powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić, jaka jest szerokość działki nr 626 z działką nr 611/1. Ponadto [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podkreślił, że zgodnie z § 62 ust. 3 rozporządzenia pole powierzchni działek ewidencyjnych określa się w hektarach z precyzją zapisu do 0,0001 ha. Nie do przyjęcia zatem jest, aby po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków powierzchnia działki nr 626 wykazywana była z dokładnością do 0,1 ha, co ma miejsce w tym przypadku. Organ I instancji powinien wykazać pole powierzchni działki nr 626 zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w którym wniosła o wyjaśnienie zmiany granic, które powstały w 2000 r., o których nie wiedziała dopóki nie miało miejsce ustalenie przebiegu granic. W odpowiedzi na sprzeciw [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Sprzeciw nie jest zasadny. Na wstępie zauważyć należy, że będąca przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] r. wydana została na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Stosownie do art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Jak stanowi art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z powyższego wynika, że zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający, tzn. rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. Instytucja sprzeciwu ma charakter formalny, służy jedynie skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu II instancji została oparta na przesłankach jej wydania. Sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie wówczas, gdy uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek wynikających z art. 138 § 2 k.p.a. Wskazany przepis określa dwie przesłanki wydania decyzji kasacyjnej: wydanie decyzji organu I instancji z naruszeniem przepisów postępowania oraz konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Obie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Chodzi zatem w istocie o sytuację, w której organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a. Wydanie decyzji kasacyjnej jest możliwe w sytuacjach wyjątkowych, gdyż działanie organu odwoławczego nie ma tylko charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym i co do zasady obowiązkiem tego organu jest ponowne rozpoznanie sprawy będącej przedmiotem postępowania, a w razie potrzeby przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. Kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza tym samym konieczność dokonania przez sąd oceny, czy w realiach konkretnej sprawy, organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty, a zatem czy zasadnie odstąpił od ogólnej reguły - ponownego i merytorycznego rozpoznania sprawy. Sprzeciw nie jest zatem środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. (por. wyroki: NSA z 1 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 1190/21 i z 13 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1734/20; WSA w Poznaniu z 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 649/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: CBOSA). Podkreślenia także wymaga, że decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. nie może zostać wydana, jeśli materiał dowodowy został zgromadzony, a kwestią sporną jest tylko jego ocena prawna. Ponadto w sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt l SA/Sz 1256/13, Lex nr 1479048, wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 997/13, Lex nr 1384918). Kontrolując zaskarżoną stwierdzić należy, że akta administracyjne potwierdzają prawidłowość zastosowania przez organ w rozpoznawanej sprawie art. 138 § 2 k.p.a. Wskazane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego okoliczności uzasadniały zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i uchylenie decyzji Starosty [...] z [...] r. z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Organ pierwszej instancji dopuścił się bowiem naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., przy czym konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jak wynika z akt sprawy, w 2019 r. Starosta [...] podjął czynności zmierzające do przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze gminy Ł.. Prace modernizacyjne miały na celu weryfikację i aktualizację baz danych ewidencji gruntów i budynków. W toku postępowania modernizacyjnego Starosta [...] dokonał m. in. ustalenia przebiegu granic działek nr 625/1 i 626 położonych w obrębie P., gmina Ł., stanowiących własność J. O. z działkami przyległymi. Granice działki nr 626 na odcinkach z działkami nr 611/1 i 627 zostały ustalone na podstawie § 39 ust. 2 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393, dalej: rozporządzenie), w pozostałej części granice działki nr 626 z działkami nr 628 i 630 ustalono na podstawie § 39 ust. 3 rozporządzenia. Wynik ustaleń przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca prac geodezyjnych i kartograficznych utrwalił w protokole. Szerokość działki nr 626 na szkicu granicznym będącym integralną częścią protokołu granicznego wynosi 20,90 m. Ponadto na szkicu będącym załącznikiem do protokołu oględzin z 21 października 2020 r. wskazana jest dwukrotnie miara 20,90 m jako szerokość działki nr 626 od strony działki nr 611/1 wynikająca zarówno z zarysu pomiarowego jak i z ustalenia granic. Zdaniem sądu organ odwoławczy słusznie wskazał na niezgodność treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji z aktami sprawy w powyższym zakresie. Starosta [...] w uzasadnieniu decyzji wskazał bowiem, że ze szkicu granicznego będącego integralną częścią protokołu granicznego wynika, że szerokość działki nr 626 wynosi 21,43 m. Z tego względu organ I instancji winien poczynić ustalenia w zakresie rzeczywistej szerokości działki nr 626 od strony działki nr 611/1, na co trafnie wskazał organ II instancji. Podkreślić należy, że zmiana danych działki powinna być wynikiem dokonanego przez wykonawcę prac geodezyjnych ustalenia przebiegu granic tej działki, a następnie pomiaru sytuacyjnego położenia jej punktów granicznych, oraz winna zostać poparta dokumentacją wskazaną w § 85 ust. 2 rozporządzenia. Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy istnieje sprzeczność między danymi dotyczącymi szerokości działki nr 626 zawartymi w znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji geodezyjno - kartograficznej a uzasadnieniem rozstrzygnięcia organu I instancji. Ponadto, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, wykazywanie przez organ I instancji w ewidencji gruntów i budynków powierzchni działki nr 626 po modernizacji z dokładnością do 0,01 ha (0,53 ha) stoi w sprzeczności z § 62 ust. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym pole powierzchni działek ewidencyjnych określa się w hektarach z precyzją zapisu do 0,0001 ha. Wprawdzie na skutek wcześniejszych prac geodezyjnych powierzchnia ta została określona z mniejszą dokładnością, jednakże na gruncie przepisów rozporządzenia mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, organ I instancji winien określić pole powierzchni działki z dokładnością zapisu do 0,0001 ha. Z uwagi na powyższe, przeprowadzenie w niniejszej sprawie postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji jest niezbędne w celu prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewątpliwe parametry działek takie jak szerokość czy pole powierzchni, które zakwestionował organ odwoławczy, stanowią podstawowe elementy dotyczące działek, które mają istotne znacznie z punktu widzenia danych ujawnianych w ewidencji gruntów i budynków. Z przepisów rozporządzenia wynika, że ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami (§ 23 i § 24 rozporządzenia). Dane ewidencyjne odnoszące się do gruntów dotyczą między innymi numeru działki, numerycznego opisu granic, pola powierzchni działki ewidencyjnej i informacji określających pola powierzchni konturów użytków gruntowych i klas gleboznawczych w granicach działki ewidencyjnej (§ 10, § 11, § 59 i § 60 rozporządzenia). Zgodnie zaś z § 44 pkt 2 rozporządzenia, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dane zawarte w ewidencji są podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych (art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Dane te winny być określone precyzyjnie, zgodnie z obowiązującym przepisami prawa i wynikać z dokumentacji stanowiącej podstawę wpisu lub zmiany tych danych. Z istoty ewidencji jako urzędowego zbioru danych na temat gruntów, budynków i lokali wynika, że może ona spełniać swoje funkcje tylko przy założeniu aktualności i szczegółowości danych ewidencyjnych. W niniejszej sprawie organ II instancji prawidłowo dostrzegł uchybienia w postępowaniu przed organem I instancji w powyżej wskazanym zakresie, co uzasadniało wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Podkreślić należy, że organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest przestrzegać zasady prawdy obiektywnej. Oznacza to, że powinien on podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują z urzędu lub na wniosek stron wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77 k.p.a. organ na podstawie całokształtu materiału dowodowego w oparciu o art. 80 k.p.a. ocenia czy dana okoliczność została udowodniona, a następnie dokonuje prawidłowej subsumcji ustalonych okoliczności faktycznych do właściwych przepisów prawa na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W uzasadnieniu powinno się znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Stwierdzone w zaskarżonej decyzji przez organ II instancji uchybienia dotyczące niezgodności decyzji organu I instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz niewykazania w tej decyzji powierzchni działki nr 626 z odpowiednią precyzją zapisu świadczą o przeprowadzeniu przez organ I instancji postępowania w niniejszej sprawie z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów postępowania, przy czym konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Wyjaśnić jednocześnie należy, że postępowanie dowodowe w tym zakresie nie mogło zostać przeprowadzone przez organ odwoławczy, bowiem nie polega na uzupełnieniu tego postępowania, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 136 k.p.a. Zgodnie z § 1 przepisu, organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Przeprowadzenie w oparciu o przepis art. 136 § 1 k.p.a. uzupełniającego postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym, nie może dotyczyć dowodów mających charakter podstawowy i rozstrzygający, a w rozpoznawanej sprawie braki postępowania pierwszoinstancyjnego dostrzeżone przez organ II instancji w postępowaniu przed organem II instancji niewątpliwie miały taki charakter. Ponadto należy zauważyć, że art. 136 § 2 k.p.a. stanowi, że jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na zgodny wniosek wszystkich stron zawarty w odwołaniu, organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia postępowania, organ odwoławczy może zlecić przeprowadzenie określonych czynności postępowania wyjaśniającego organowi, który wydał decyzję. Powyższe jest możliwe także w przypadku, gdy jedna ze stron zawarła w odwołaniu wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, a pozostałe strony wyraziły na to zgodę w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im zawiadomienia o wniesieniu odwołania, zawierającego wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy (art. 136 § 3 k.p.a.). Taka sytuacja nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie, bowiem skarżąca nie złożyła wniosku o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Uwzględniając powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego należało uznać za uzasadnione, gdyż konieczny do przeprowadzenia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i przekracza ramy uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 k.p.a., które władny jest przeprowadzić organ odwoławczy. Następstwem wydania zaskarżonej decyzji kasacyjnej będzie ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji, który będzie obowiązany przeprowadzić postępowanie w zakresie wyeliminowania dostrzeżonych przez organ odwoławczy uchybień poprzez ponowne przeanalizowanie dokumentacji będącej podstawą aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących działki nr 626 przy uwzględnieniu obecnie obowiązującymi standardów technicznych wykazywania tych danych w ewidencji. Zauważyć należy, że w treści sprzeciwu skarżąca wskazała jedynie, że domaga się wyjaśnienia zmiany granic, które powstały w 2000 r. Skarżąca nie podniosła zatem w sprzeciwie jakichkolwiek zarzutów co do podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia organu odwoławczego, jak również rozstrzygnięcia organu I instancji. Ponownie należy podkreślić, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. W świetle art. 64e p.p.s.a. rozważanie innych kwestii jest w omawianym trybie niedopuszczalne. Kontrola sądowa, co do zasady, nie obejmuje sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej odnoszącej się do istoty sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. w związku z art. 64d § 1 i art. 64e p.p.s.a., Sąd orzekł jak punkcie 1 w sentencji. Z kolei w punkcie 2 Sąd orzekł o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącej ustanowionemu z urzędu na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U z 2019 r., poz. 18). e.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło