III SA/Łd 574/14
WyrokWSA w Łodzi2014-09-12
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Janusz Nowacki, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata za inwentaryzację sieci uzbrojenia terenu, gdy jest ona dokonywana jednocześnie dla więcej niż jednego rodzaju sieci, powinna być naliczana wyłącznie według stawki podstawowej (pozycja 14 tabeli I załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r.)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku jednoczesnej inwentaryzacji więcej niż jednego rodzaju sieci uzbrojenia terenu, opłata powinna być naliczana wyłącznie według stawki podstawowej (pozycja 14 tabeli I załącznika nr 1 do rozporządzenia), a nie według stawek z pozycji 14 i 15. Organy administracji błędnie zinterpretowały punkt 7 załącznika, który nakazuje pobieranie opłaty podstawowej dla każdego rodzaju sieci oddzielnie, bez stosowania stawki za każde rozpoczęte 100 metrów (pozycja 15).Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. została obciążona opłatą za czynności geodezyjne i kartograficzne związane z inwentaryzacją pasa drogowego i sieci uzbrojenia terenu. Organ I instancji ustalił opłatę w kwocie 13.785,00 zł, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę, zarzucając błędne naliczenie opłaty, w szczególności poprzez stosowanie stawek z pozycji 14 i 15 tabeli I załącznika nr 1 do rozporządzenia dla każdego rodzaju sieci oddzielnie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] i stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 roku sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie opłaty za udostępnianie danych i informacji z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] roku, nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
FSygn. akt III SA/Łd 574/14
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta [...] działając w oparciu o treść art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2010r., nr 193, poz. 1287 ze zm.), art. 60 pkt 7 oraz art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240 ze zm.), art. 104 i art. 107 k.p.a. oraz § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielenie informacji, a także wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz.U. nr 37, poz. 333) ustalił A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. wysokość opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielenie informacji, a także wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego w łącznej kwocie 13.785,00 zł.
Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie, w którym wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji lub jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Podnosząc zarzut naruszenia § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004r. strona wskazała, że zgodnie z załącznikiem do powyższego rozporządzenia inwentaryzacja obiektów wydłużonych, do jakich zaliczana jest droga, wysokość opłaty ustala się wg tabeli I 1p. 14 i 15. Opłata za inwentaryzację sieci uzbrojenia terenu do 100 m wynosi 45,00 zł, natomiast za każde następne rozpoczęta 100 m dodatkowo 15,00 zł. wysokość opłaty z tytułu inwentaryzacji sieci uzbrojenia 1380 m odcinka drogi powinna zdaniem strony skarżącej wynosić 2 100,00 zł. Naliczenie opłaty w wyższej wysokości jest, w ocenie strony skarżącej niezgodne z przepisami prawa.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne mają charakter daniny publicznej w związku z konkretnym działaniem organu administracyjnego. Do dnia do 1 stycznia 2010r. ustalenie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne traktowane było jako czynność materialno-techniczna, skutkująca obowiązkiem strony uiszczenia stosownej należności. W dniu 1 stycznia 2010r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 885 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 60 tej ustawy, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności wymienione w tym przepisie dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w tym m. in. dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 pkt 7 ustawy). Takimi dochodami (należnościami publicznoprawnymi) są opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne, których obowiązek uiszczenia wynika z art. 40 ust. 3c ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Opłaty za udostępnienie danych, informacji i innych materiałów wymienionych w tym przepisie pobierane są przez właściwego starostę. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, właściwy organ wydaje decyzję. W stosunku do dochodów pobieranych przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw organami tymi są: wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa (art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych). Organ podkreślił, że ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie reguluje formy, w jakiej starosta ustała i pobiera opłatę za czynności geodezyjne i kartograficzne. W tej sytuacji zdaniem organu należało przyjąć, że z dniem 1 stycznia 2010r. ustalenie tej opłaty następuje w drodze decyzji. Taki pogląd wyrażony został m. in. w postanowieniach NSA: z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt I OW 7/11 i z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt I OW 172/11 oraz w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 1 października 2012 r., sygn. akt II SA/G1 661/12.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 40 ust. 3c ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, udostępnianie danych i informacji zgromadzonych w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a i 1b, standardowych opracowań kartograficznych, o których mowa w art. 4 ust. 1e oraz innych materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a także wykonywanie czynności związanych z udostępnianiem tych informacji, opracowań i materiałów zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz wypisów i wyrysów z operatu ewidencyjnego jest odpłatne, z zastrzeżeniem ust. 3d oraz art. 12 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej i art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. W myśl art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ww. ustawy, wysokość opłat za czynności związane z prowadzeniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i uzgadnianiem usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu oraz związane z prowadzeniem krajowego systemu informacji o terenie, za udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego, uwzględniając potrzeby różnych podmiotów oraz konieczność zapewnienia środków na aktualizację i utrzymywanie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw administracji publicznej. Na podstawie wskazanej powyżej delegacji ustawowej Minister Infrastruktury wydał w dniu 19 lutego 2004r. rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielania informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego, które w załączniku nr 1 określa m.in. wysokość opłat za czynności związane z prowadzeniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
W przedmiotowej sprawie spółka A. zgłosiła w dniu 7 grudnia 2009 r. w Starostwie Powiatowym w [...] pracę geodezyjną -inwentaryzację pasa drogowego drogi krajowej nr 8 położonej w woj. [...], powiat [...] gm. C. i L.. Ze zgłoszenia nr 1244-83/2009 z dnia 18 kwietnia 2013r. wynika, że w wyniku wykonania prac geodezyjnych zainwentaryzowano następujące uzbrojenia podziemne:
- wodociąg 22 h mb,
- kanalizacja 107 h mb,
- telekomunikacja 287 h mb,
- drenaż 131 h mb,
- kable energetyczne 222 h mb,
- obiekt liniowy - droga z infrastrukturą techniczną- 138 hm.
Z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielania informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz. U. Nr 37, póz. 333) wynika, że inwentaryzacja sieci uzbrojenia terenu podlega opłacie: do 100 m - 45,00 zł (tabela I, poz. 14), powyżej 100 m - dodatkowo 15,00 zł za każde następne rozpoczęte 100 m (tabela I poz. 15). W przypadku jednoczesnej inwentaryzacji więcej niż jednego rodzaju sieci opłatę podstawową z Ip. 14 pobiera się dla każdego rodzaju sieci oddzielnie (pkt 7 wyjaśnień do tabeli I). Z postanowień dodatkowych (pkt 9.1 rozporządzenia) wynika, że wysokość opłat określona w tabelach została ustalona jako ryczałt za całość informacji i materiałów niezbędnych do wykonania prac, a także poświadczenia dokumentów stanowiących wynik prac przeznaczonych dla zamawiającego, bez względu na ich ilość. Jeżeli w ramach jednego zgłoszenia pracy geodezyjnej wykonywane są różne opracowania wymienione w tabelach I-VIII, wysokość opłaty ustala się dla każdego opracowania odrębnie (pkt 9.3).
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu SKO wskazało, że definicja pasa drogowego i drogi zawarta została w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., póz. 260 ze zm.). Zgodnie z art. 4 pkt 1 tej ustawy, pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Droga to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym (art. 4 pkt 2 ustawy).
Stosownie do treści § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, póz. 430 ze zm.), droga powinna mieć w szczególności: jezdnię - jeżeli jest przeznaczona do ruchu pojazdów, pobocza lub chodnik -jeżeli jest przeznaczona do ruchu pieszych, torowisko tramwajowe - jeżeli jest przeznaczona do ruchu pojazdów szynowych.
W świetle przepisów cyt. rozporządzenia, wyposażenie techniczne dróg stanowią urządzenia odwadniające oraz odprowadzające wodę (§ 101 i następne), urządzenia oświetleniowe (§ 109), obiekty i urządzenia obsługi uczestników ruchu (§ 110 i następne), urządzenia techniczne drogi mające gwarantować bezpieczeństwo korzystającym z drogi (§128 i następne), czyli m. in.: bariery, osłony energochłonne, urządzenia zabezpieczające przed wkroczeniem zwierząt, urządzenia zabezpieczające ruch pieszych, osłony przeciwwietrzne, znaki i sygnalizatory.
Z powyższych uregulowań wynika, że nie można uznać, że sieci uzbrojenia terenu, tj. wodociągowa, kanalizacyjna, telekomunikacyjna, kable energetyczne, które również zostały zainwentaryzowane, stanowiły pas drogowy. W pasie drogowym mogą być również umieszczone inne urządzenia infrastruktury technicznej, ale nie oznacza to, że są one związane z funkcją drogi. Wymienione sieci, wbrew temu co podnosi spółka, nie mogą stanowić urządzeń technicznych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, o których mowa w definicji pasa drogowego.
Zasadnym zatem, zdaniem organu było ustalenie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne dla każdej z wymienionych sieci.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółka podniosła zarzut naruszenia § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielania informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego, poprzez błędną interpretację, a w konsekwencji błędne określenie wysokości opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielenie informacji, a także wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie opłaty w wysokości 4.665 zł lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu. W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że żadna z wymienionych przez organ części pasa drogi nie stanowi jego części i organ dokonał błędnego wyliczenia opłaty poprzez naliczenie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne dla każdej z wymienionych części oddzielnie pomimo, że stanowią one część pasa drogi i tym samym powinny być uznane za jedną wspólną sieć. Do skargi strona załączyła 9 arkuszy map z inwentaryzacją powykonawczą inwestycji, w których wskazano urządzenia i instalacje nie związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu oraz potrzebami zarządzania drogą i tym samym powinny być obliczane odrębnie. Jednocześnie strona wskazała, że według obliczeń organu długość sieci do 767 hm i 138 hm drogi co łącznie wynosi 995 hm, tymczasem zdaniem spółki długość sieci do 163 hm i 138 hm drogi co łącznie wynosi 301 hm.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z dnia 12 marca 2014r., sygn. akt III SA/Łd 1205/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi działając art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości przedstawionego w sprawie o sygn. akt I OSK 3046/12.
Postanowieniem z dnia 10 lipca 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego co miało wpływ na wynik sprawy.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. nr 193 z 2010r. poz. 1287 z późn. zm.), zwana dalej P.g i k. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz.U. nr 37 poz.333).
Zgodnie z treścią art.40 ust.3c P.g i k. udostępnianie danych i informacji zgromadzonych w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a i 1b, standardowych opracowań kartograficznych, o których mowa w art. 4 ust. 1e, oraz innych materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a także wykonywanie czynności związanych z udostępnianiem tych informacji, opracowań i materiałów zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego jest odpłatne, z zastrzeżeniem ust. 3d oraz art. 12 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej i art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
W myśl art.2 pkt.11 wymienione ustawy przez sieć uzbrojenia terenu rozumnie się wszelkiego rodzaju nadziemne, naziemne i podziemne przewody i urządzenia: wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, telekomunikacyjne, elektroenergetyczne i inne, z wyłączeniem urządzeń melioracji szczegółowych, a także podziemne budowle, jak: tunele, przejścia, parkingi, zbiorniki itp.;
Zgodnie z treścią punktu 14 i 15 tabeli I załącznika nr 1 do rozporządzenia z 19 lutego 2004r.(wysokość opłat za czynności związane z prowadzeniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego) w przypadku inwentaryzacji sieci uzbrojenia terenu opłata wynosi: do 100 metrów – 45 zł oraz powyżej 100 metrów dodatkowo 15 zł za każde następne rozpoczęte 100 metrów.
W myśl punktu 2.) załącznika do wymienionego rozporządzenia w przypadku inwentaryzacji obiektów wydłużonych (np. ciek wodny, droga, rów) wysokość opłaty ustala się według tabeli I lp.14 i 15.
Zgodnie z treścią punktu 7.) załącznika nr 1 do rozporządzenia w przypadku jednoczesnej inwentaryzacji więcej niż jednego rodzaju sieci opłatę podstawową z ip.14 pobiera się dla każdego rodzaju sieci oddzielnie.
W myśl punktu 9.1 postanowień dodatkowych załącznika nr 1 do rozporządzenia wysokość opłat określona w tabelach I-VIII została ustalona jako ryczałt za całość informacji i materiałów niezbędnych do wykonania prac, a także poświadczenie dokumentów stanowiących wynik prac przeznaczony dla zamawiającego, bez względu na ich ilość.
Zgodnie z treścią punktu 9.3 postanowień dodatkowych załącznika nr 1 do rozporządzenia jeżeli w ramach jednego zgłoszenia pracy geodezyjnej wykonywane są różne opracowania wymienione w tabelach I-VIII, wysokość opłaty ustala się dla każdego opracowania odrębnie.
Rozporządzenie z dnia 19 lutego 2004r. zostało wydane na podstawie art.40 ust.5 pkt 1b.) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Należy zaznaczyć, że wyrokiem z dnia 25 czerwca 2013r. w sprawie K 30/12 Trybunał Konstytucyjny uznał, że art.40 ust.5 pkt 1b.) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jest niezgodny z art.92 ust.1 i art.217 Konstytucji RP i jednocześnie stwierdził, że wymieniony przepis traci moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Wymieniony wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 2013r. poz.805 z dnia 11 lipca 2013r. Oznacza to, że przepis art.40 ust.5 pkt 1 b.) utracił moc z dniem 12 lipca 2014r.
W uzasadnieniu wyroku Trybunał stwierdził, że wskazanie w sentencji na inną datę utraty mocy obowiązującej niż dzień ogłoszenia omawianego wyroku jest niezbędne dla zapewnienia niezakłóconego poboru opłat związanych z udostępnianiem danych i informacji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w sytuacji gdy sama zasadność ponoszenia przedmiotowo istotnych opłat nie budzi jego wątpliwości. Przyjęcie innego rozwiązania skutkowałoby bowiem nieuprawnionym przysporzeniem majątkowym po stronie osób prowadzących zarobkowo działalność geodezyjną i kartograficzną kosztem ogółu jednostek, na które zostałby przeniesiony ciężar finansowy związany z eksploatacją państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez podmioty prowadzące określony rodzaj działalności gospodarczej. Trybunał wskazał też, że utrata mocy obowiązującej upoważnienia ustawowego wraz z ogłoszeniem niniejszego wyroku, a w konsekwencji utrata mocy obowiązującej rozporządzenia z 2004 r., mogłaby doprowadzić do powstania luki konstrukcyjnej. Korzystające z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego podmioty byłyby bowiem nadal zobowiązane do dokonania czynności konwencjonalnej, zarazem jednak brak byłoby - na gruncie obowiązujących przepisów prawa geodezyjnego - normy określającej jak należy postąpić aby dokonać tejże czynności oraz w jakich wypadkach jest ona dokonywana, a w jakich nie.
Mając na uwadze przedstawione przez Trybunał motywy odroczenia utraty mocy obowiązującej rozporządzenia z 19 lutego 2004r. sąd w obecnym składzie uznał, że sprawę należy rozpoznać na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Do dnia 12 lipca 2014r. przepisy rozporządzenia z 19 lutego 2004r. były obowiązujące i mają zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 7 grudnia 2009r. strona skarżąca zgłosiła do Starostwa Powiatowego w [...] pracę geodezyjną (inwentaryzację pasa drogowego drogi krajowej nr 8) wnosząc jednocześnie o udostępnienie danych i informacji zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Natomiast w dniu 18 kwietnia 2013r. spółka złożyła do Starostwa Powiatowego wniosek o przyjęcie do zasobu geodezyjnego i kartograficznego następującej dokumentacji technicznej powstałej w wyniku wykonania roboty:
-droga z infrastrukturą techniczną – 138 hm
oraz inwentaryzację uzbrojenia podziemnego:
- wodociągi 22 hm
- kanalizacja 107 hm
- telekomunikacja 287 hm
- kable energetyczne 222 hm
- drenaż 131 hm.
Nie ulega wątpliwości, że odpłatne jest udostępnienie danych i informacji zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym jak również wykonywanie czynności związanych z udostępnianiem tych informacji i materiałów. Wynika to wprost z treści art.40 ust.3c Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Stronie skarżącej udostępniono dane i informacje z zasobu geodezyjnego kartograficznego i za korzystanie z tych materiałów winna być określona opłata.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest wysokość opłaty za korzystanie z zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Organy administracji obliczyły opłatę według stawek określonych w pozycjach 14 i 15 tabeli I załącznika nr 1 do rozporządzenia z 19 lutego 2004r. oddzielnie za inwentaryzację drogi oraz oddzielnie za inwentaryzację każdej sieci uzbrojenia terenu (tzn. za wodociągi, kanalizację, telekomunikację, drenaż i kable energetyczne). Strona skarżąca natomiast stoi na stanowisku, że opłata winna być obliczona za inwentaryzację drogi oraz za część inwentaryzacji sieci uzbrojenia terenu nie wchodzącą w skład pasa drogowego drogi nr 8. W ocenie spółki nie powinna być naliczona opłata za tę część inwentaryzacji sieci, która wchodzi w skład pasa drogowego a więc służy obsłudze ruchu drogowego.
Przede wszystkim należy podnieść, że sieć uzbrojenia terenu to wyposażenie terenu we wszelkiego rodzaju instalacje (elektryczne, kanalizacyjne, wodociągowe, drenażowe, telekomunikacyjne, gazowe i inne). W świetle art.2 pkt 11 Prawa geodezyjnego i kartograficznego siecią uzbrojenia terenu są między innymi naziemne i podziemne przewody i urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, telekomunikacyjne, energetyczne oraz drenaż. W ocenie sądu siecią uzbrojenia terenu jest także drenaż, co w niniejszej sprawie jest rzeczą sporną. Drenaż pasa drogowego są to urządzenia służące do odwadniania drogi czyli odprowadzania wody z drogi. Innymi słowy drenaż ma na celu osuszenie drogi i w przekonaniu sądu należy go traktować jako sieć uzbrojenia terenu.
W przekonaniu sądu organy administracji prawidłowo wyliczyły opłatę za inwentaryzację drogi tzn. 45 zł za pierwsze 100 metrów i po 15 zł za każde następne 100 metrów. Jest to wyliczenie zgodne z punktem 2.) załącznika nr 1 do rozporządzenia z 19 lutego 2004r., który stanowi, że w przypadku inwentaryzacji obiektów wydłużonych (np. drogi) wysokość opłaty ustala się według pozycji 14 i 15. Ponieważ inwentaryzacja drogi nr 8 obejmuje 138 hm to opłata winna wynieść 45 zł za pierwsze 100 metrów oraz 15 zł za każde następne 100 metrów (45 zł za 100 m + 15 zł x 137 = 2100 zł).
Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, że organy administracji błędnie obliczyły opłatę za inwentaryzację pozostałej sieci uzbrojenia terenu (tzn. za wodociągi, kanalizację, telekomunikację, kable energetyczne i drenaż) odwołując się do treści punktu 7.) załącznika nr 1 do rozporządzenia. W ocenie sądu organy wadliwie zinterpretowały treść tego punktu.
Z wymienionego punktu wynika, że dotyczy on sytuacji gdy dochodzi do jednoczesnej inwentaryzacji więcej niż jednego rodzaju sieci i taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Strona skarżąca wykonała bowiem inwentaryzację więcej niż jednego rodzaju sieci i było to wykonanie jednoczesne czyli w tym samym czasie. W takim przypadku punkt 7.) nakazuje pobierać opłatę podstawową z pozycji 14 ( tzn. 45 zł za pierwsze 100 metrów do każdego rodzaju sieci oddzielnie). Z punktu 7.) nie wynika natomiast aby stosować opłatę z pozycji 15 (15 zł) gdy sieć uzbrojenia terenu jest dłuższa niż 100 metrów. Nie ulega wątpliwości, że gdyby prawodawca chciał aby stosować opłatę zarówno z pozycji 14 jak i 15 to określiłby to w punkcie 7.) lecz tego nie uczynił, stanowiąc, że dla każdego rodzaju sieci pobiera się opłatę z pozycji 14 (a nie z pozycji 14 i 15).
Przyjęcie takiego stanowiska znajduje wsparcie w treści punktu 2.) w którym w przypadku obiektów wydłużonych przewiduje się wyliczenie opłaty według pozycji zarówno 14 jak i 15. W przypadku punktu 7.) nie ma odesłania do pozycji 15 co prowadzi do wniosku, że w przypadku określonym w punkcie 7.) od każdego rodzaju sieci winna być pobierana jedynie opłata z pozycji 14.) a nie z pozycji 14 i 15.
Podkreślić należy, że punkt 7.) dotyczy specyficznej sytuacji gdy ma miejsce inwentaryzacja więcej niż jednego rodzaju sieci jednocześnie. W przypadku gdy inwentaryzacja więcej niż jednego rodzaju sieci nie jest jednoczesna lecz w różnym czasie to opłata jest obliczana na ogólnych zasadach a więc w sposób określony w pozycji 14 i 15 tabeli I załącznika nr 1 do rozporządzenia z 19 lutego 2004r. Skoro w punkcie 7.) jest mowa o wyliczeniu opłaty z pozycji 14 dla każdego rodzaju sieci to oznacza, że nie można tej opłaty wyliczać zarówno z pozycji 14 i 15 tabeli I załącznika nr 1 do rozporządzenia. W ocenie sądu organy administracji obu instancji błędnie wyliczyły opłatę dla każdego rodzaju sieci według pozycji 14 i 15. Pozostaje to bowiem w sprzeczności z treścią punktu 7.) załącznika nr 1. W przypadku przyjęcia poglądu organów powstaje pytanie po co prawodawca sformułował punkt 7.) w takiej postaci w jakiej obecnie obowiązuje. Trudno znaleźć racjonalną odpowiedź na tak postawione pytanie. W związku z czym sąd w obecnym składzie nie podzielił poglądu organów w tej kwestii i uznał, że w przypadku jednorazowej inwentaryzacji więcej niż jednego rodzaju sieci winno się pobrać jedynie opłatę z pozycji 14 a nie opłatę z pozycji 14 i 15.
Sąd nie podzielił również poglądu strony skarżącej co do sposobu wyliczenia opłaty z tytułu inwentaryzacji odcinka drogi krajowej nr 8. Zdaniem spółki opłata winna być wyliczona jedynie za inwentaryzację odcinka drogi (138 hm) oraz za inwentaryzację sieci uzbrojenia terenu nie związaną z drogą (163 hm). Nie powinna natomiast być pobierana opłata za inwentaryzację sieci uzbrojenia terenu służąca obsłudze ruchu drogowego.
Pogląd strony skarżącej w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Analiza tabeli I załącznika nr 1 do rozporządzenia z 19 lutego 2004r. wskazuje, że opłacie podlega "Inwentaryzacja sieci uzbrojenia terenu". Ze sformułowania tego wynika, że chodzi tu o każdą sieć uzbrojenia terenu a więc sieć wodociągową, gazową, kanalizacyjną i inną. Z przepisu rozporządzenia nie wynika natomiast, że nie pobiera się opłat za inwentaryzację takiej sieci uzbrojenia terenu, która wchodzi w skład pasa drogowego. W ocenie sądu nie ma znaczenia okoliczność czy sieć uzbrojenia terenu jest czy też nie jest częścią pasa drogowego. Opłata jest pobierana z tytułu inwentaryzacji każdej sieci uzbrojenia terenu bez względu na to czy sieć ta jest bądź nie jest związana z funkcją drogi. Pogląd strony skarżącej w tym zakresie nie ma oparcia w przepisach rozporządzenia z 19 lutego 2004r. W związku z czym sąd nie podzielił tego poglądu.
Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji błędnie wyliczyły wysokość opłaty za korzystanie z zasobu geodezyjnego i kartograficznego wadliwie interpretując punkt 7.) załącznika nr 1 do rozporządzenia z 19 lutego 2004r. Naruszenie wymienionego przepisu miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a.) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...].
Z uwagi na to, że skarga została uwzględniona sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Organy winny ponownie odliczyć opłatę zgodnie ze wskazaniami określonymi w niniejszym uzasadnieniu.
D.Cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło