III SA/Łd 586/10

Dnia 16 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2011 roku wniosku Z.D. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M.D. i Z.D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a : odmówić Z.D. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W dniu 22 września 2010 roku M. D. i Z. D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zarządzeniem z dnia 27 października 2010 roku Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał skarżących do usunięcia braków fiskalnych skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez uiszczenie solidarnie, stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) wpisu sądowego w kwocie 100,00 zł. Powyższe zarządzenie doręczono skarżącym w dniu 2 listopada 2010 roku (odbiór obu przesyłek pokwitował dorosły domownik– córka skarżących M. D.). W dniu 17 listopada 2010 roku skarżący – Z. D. uiścił wpis sądowy w kwocie 100,00 zł. Natomiast w piśmie nadanym w dniu 19 listopada 2010 roku skarżący – Z. D. zawarł wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż nie mógł uiścić wpisu w zakreślonym terminie, z powodu nagłej choroby układu krążenia poprzedzonej zapaścią, uniemożliwiającą w okresie od dnia 30 października 2010 roku do dnia 14 listopada 2010 roku podejmowanie jakichkolwiek czynności, nie tylko zawodowych. Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie lekarskie potwierdzające niezdolność do pracy w okresie od dnia 30 października 2010 roku do dnia 14 listopada 2010 roku. Zarządzeniem z dnia 25 listopada 2010 roku sędzia sprawozdawca wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego przez wyjaśnienie w terminie siedmiu dni z powodu jakiego, konkretnie schorzenia przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia 30 października 2010 roku do dnia 14 listopada 2010 roku. W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie procesowym nadanym w dniu 21 grudnia 2010 roku, skarżący wskazał, iż "zwolnienie lekarskie uzyskał w związku z chorobą układu krążenia – nadciśnieniem tętniczym co spowodowało konieczność zażywania leków, uniemożliwiających poruszanie się poza domem". Na rozprawie, która odbyła się w dniu 9 lutego 2011 roku pełnomocnik skarżącego poparł wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Pełnomocnik organu administracji pozostawił natomiast wniosek do uznania Sądu. Skarżący oświadczył natomiast, iż w dniu 30 października 2010 roku źle się poczuł, udał się do lekarza, który zlecił mu odpoczynek. Drętwiały mu kończyny i nie mógł chodzić. Dostał zwolnienie lekarskie z uwagi na nadciśnienie tętnicze. Oświadczył, iż mieszka z żoną i z córką – M. D. w wieku 24 lat i synem w wieku 15 lat. Żona w dniu 2 listopada 2010 roku wyjechała na szkolenie na miesiąc. Córka nie powiadomiła go o wezwaniu do uiszczenia wpisu w wymaganym terminie. Powiadomiła go dopiero w dniu 15 - 16 listopada 2010 roku. Córka jest studentką Wyższej Szkoły Filmowej w Ł. Na zwolnieniu lekarskim był nieprzerwanie do dnia 23 stycznia 2011 roku. Posiada internet w domu ale przelewu mógł dokonać tylko w firmie, gdyż tam posiada system umożliwiający dokonanie przelewu. W domu nie posiada tego systemu. Jego firma znajduje się w Ł., przy ul. L. 87. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek Z. D. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art.86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270 z późn. zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z wymienionego przepisu wynika, iż przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w jego uchybieniu. W orzecznictwie sądowym powszechnie jest przyjęty pogląd, iż kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Należy tutaj przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Strona winna więc wykazać się należytą starannością przy dokonywaniu konkretnej czynności. Przywrócenie terminu nie jest natomiast dopuszczalne w sytuacji gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 lutego 2003r. w sprawie II SA 4162/01 (Monitor Prawniczy nr 8 z 2003r. str.340), w postanowieniu z 2 października 2002r. w sprawie V SA 793/03 (Monitor Prawniczy nr 23 z 2002r. str. 1059) i w postanowieniu z 24 marca 2004r. w sprawie FZ 13/04 (nie publikowany). Jeżeli chodzi o chorobę jako przyczynę uchybienia terminu to samo zwolnienie lekarskie nie jest jeszcze potwierdzeniem braku winy strony w przekroczeniu terminu. Istotne jest to czy choroba strony uniemożliwiła jej wykonanie czynności w wymaganym terminie. Ważne jest zatem jaka była to choroba i czy pozwoliła ona na wyręczenie się inną osobą w wykonaniu czynności. Za przyczynę usprawiedliwiającą przekroczenie terminu może być uznana tylko taka choroba, która ma charakter nagły i uniemożliwia stronie wykonanie czynności oraz nie pozwala na wyręczenie się inną osobą w wykonaniu takiej czynności. Kryterium braku winy wiąże się bowiem z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe gdy strona dopuściła się choćby niewielkiego niedbalstwa w tym zakresie. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 marca 2009r. w spr. I OZ 211/09 (Lex nr 564225), z 26 czerwca 2008r. w spr. I OZ 428/08 (Lex nr 493809) i z 12 czerwca 2008r. w spr. II FZ 215/08 (Lex nr 493757), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w postanowieniu z 6 października 2008r. w spr. II SA/Lu 587/08 (Lex nr 507269) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 23 kwietnia 2007r. w spr. III SA/Wa 3619/06 (Lex nr 400825). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach. W rozpoznawanej sprawie, w przekonaniu sądu, brak jest podstaw do uznania, iż uchybienie terminu przez skarżącego nastąpiło bez jego winy. Z. D. jako przyczynę przekroczenia terminu podał nagłą chorobę układu krążenia trwającą od 30 października 2010r. do 14 listopada 2010r. uniemożliwiającą mu podejmowanie czynności nie tylko zawodowych. Podał, iż chorobą tą było nadciśnienie tętnicze, musiał brać leki i uniemożliwiało mu to poruszanie się poza domem. Do wniosku załączył zaświadczenie lekarskie stwierdzające niezdolność do pracy od 30 października 2010r. do 14 listopada 2010r. Nadto na rozprawie w dniu 9 lutego 2011r. podniósł jeszcze dodatkową przyczynę a mianowicie taką, iż wezwanie do uiszczenia wpisu odebrała córka M., która poinformowała go o tym dopiero 15-16 listopada 2010r. Analiza stanowiska skarżącego wskazuje, iż w zasadzie podał on dwie różne przyczyny uchybienia terminu do zapłaty wpisu a mianowicie: po pierwsze swoją chorobę oraz po drugie fakt, iż córka przekazała mu wezwanie do zapłaty dopiero 15-16 listopada 2010r. W ocenie sądu obie wymienione przyczyny nie usprawiedliwiały przekroczenia przez skarżącego terminu do uiszczenia wpisu. Jeżeli chodzi o pierwszą przyczynę tzn. chorobę Z. D. to ze złożonego zaświadczenia lekarskiego wynika, iż w okresie zwolnienia mógł on chodzić. Oznacza to, iż jego schorzenie w postaci nadciśnienia tętniczego nie miało tak ciężkiego przebiegu aby uniemożliwiało mu chodzenie. Skoro skarżący mógł chodzić to mógł także udać się do najbliższego urzędu pocztowego lub do banku i uiścić wpis w wymaganym terminie. Mógł także udać się do siedziby swojej firmy aby dokonać przelewu kwoty wpisu na rachunek sądu za pośrednictwem internetu. Jak bowiem skarżący wyjaśnił na rozprawie jedynie w swojej firmie posiada on system umożliwiający dokonanie przelewu przez internet. Z. D. miał także możliwość wyręczenia się dorosłym domownikiem w uiszczeniu wpisu. Należy zaznaczyć, iż mieszka on z żoną oraz córką, która ma 24 lata i synem, który ma 15 lat. Na rozprawie skarżący podniósł, iż w dniu 2 listopada 2010r. żona wyjechała na szkolenie na okres jednego miesiąca. Z. D. nie uprawdopodobnił jednak tej okoliczności. Nie przedstawił bowiem żadnego dokumentu z którego wynikałoby gdzie, kiedy i na jakie szkolenie żona wyjechała. Okoliczność ta budzi nadto wątpliwość jeszcze z innego powodu. Skoro bowiem skarżący podnosił, iż był tak ciężko chory, że nie mógł wykonywać żadnych czynności to dziwnym wydaje się, iż żona zostawiła go w domu w takim stanie i wyjechała na miesiąc na szkolenie. Przyjmując nawet, iż żona faktycznie wyjechała na miesiąc, choć okoliczność ta nie została uprawdopodobniona, to w domu pozostała dorosła córka M., która jest studentką Wyższej Szkoły Filmowej w Ł. Z. D. mógł zatem poprosić córkę aby zapłaciła za niego wpis w najbliższym urzędzie pocztowym lub w banku. Mógł więc zlecić wykonanie tej czynności córce. Skarżący jednak tego nie uczynił. Wezwanie do uiszczenia wpisu zawierało dokładną informację w jaki sposób należy uiścić opłatę. Z. D. nie musiał przychodzić osobiście do sądu aby zapłacić wpis. Istotne było aby opłata została wpłacona na wskazany rachunek bankowy. Skarżący mógł zatem udać się osobiście do najbliższej placówki pocztowej lub do banku aby dokonać zapłaty lub mógł zlecić wykonanie tej czynności swojej córce. Z. D. nie wykonał tego w wymaganym terminie a więc nie dołożył należytej staranności aby zachować termin do uiszczenia wpisu. Za usprawiedliwioną przyczynę uchybienia terminu przez skarżącego nie można również uznać drugiej wskazanej przez niego przyczyny a mianowicie tego, iż córka przekazała mu wezwanie do uiszczenia wpisu dopiero 15-16 listopada 2010r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania wynika, iż zostało ono doręczone córce M. w dniu 2 listopada 2010r. (k.15). Zaniedbanie dorosłego domownika w przekazaniu przesyłki adresatowi nie uwalnia strony od winy w niezachowaniu terminu. Należy zaznaczyć, iż doręczenie przesyłki w sposób o którym mowa w art.72 ustawy z 30 sierpnia 2002r. następuje wówczas gdy dorosły domownik podejmie się oddania pisma adresatowi. Skoro M. D. w dniu 2 listopada 2010r. odebrała wezwanie do uiszczenia wpisu to tym samy podjęła się oddać je swojemu ojcu. Jej zaniedbanie w przekazaniu wezwania ojcu obciąża również skarżącego. Jej zawinienie nie stanowi uzasadnionej przesłanki do przywrócenia skarżącemu terminu . Dodać należy, iż M. D. ma 24 lata i jest studentką. Nie jest więc osobą, która nie zdawała sobie sprawy z konsekwencji związanych z nieprzekazaniem ojcu wezwania sądowego. W przekonaniu sądu również i ta przyczyna wskazana przez skarżącego nie zwalniała go od winy w niezachowaniu terminu do uiszczenia wpisu. Reasumując sąd uznał, iż wniosek Z. D. nie jest zasadny. Żadna z dwóch przyczyn przekroczenia terminu, wskazanych przez skarżącego, nie dawała podstaw do uznania, iż uchybienie terminu do zapłaty wpisu nastąpiło bez jego winy. Należy podnieść, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy gdy strona w sposób przekonujący przedstawi argumentację uprawdapadabniającą brak swojej winy. W rozpoznawanej sprawie Z. D. takiej argumentacji nie przedstawił. Mając to na uwadze, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd odmówił uwzględnienia wniosku Z. D. a.ł.