III SA/Łd 590/24

Dnia 5 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, , , po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 maja 2024 roku znak: 1001-IEE.7192.162.2024.2.JW w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem 27 maja 2024 r., znak: 1001-IEE.7192.162.2024.2.JW Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z 26 marca 2024 r., nr 1011-SEE.7113.6.21.2024.1, UNP: 1011-24-009637 o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego od 22 marca 2024 r. prowadzonego z majątku M. P. na podstawie tytułu wykonawczego z 20 kwietnia 2023 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że 20 kwietnia 2023 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wystawił na M. P. tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zwrot kosztów świadczenia w kwocie 48,60 zł. Wierzyciel przekazał powyższy tytuł wykonawczy Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna w celu dochodzenia objętej nim należności w trybie egzekucji administracyjnej. W oparciu o tytuł wykonawczy z 20 kwietnia 2023 r. organ egzekucyjny, zawiadomieniem z 24 maja 2023 r., nr 1011-EZG.7110.7428953.2023.1.DC, dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej skarżącego, tj. nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. Zawiadomienie, wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...], doręczono skarżącemu 29 maja 2023 r. Zawiadomieniem z 22 marca 2024 r. wierzyciel wystąpił do organu egzekucyjnego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, wskazując, że wniosek ten wynika z faktu wniesienia przez M. P. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postanowieniem z 26 marca 2024 r., Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z 20 kwietnia 2023 r. W zażaleniu na to postanowienie M. P. podniósł, że sprawa trwa już prawie 5 lat i nie rozumie postanowienia z 26 marca 2024 r. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Organ drugiej instancji stwierdzając brak podstaw do zamiany zaskarżonego postanowienia podniósł, że przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w 56 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.". Zaistnienie jednej z przesłanek zawartych w tym przepisie obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem. Wierzyciel zawiadomieniem z 22 marca 2024 r. wystąpił w oparciu o art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., tj. zawieszenie postępowania egzekucyjnego na żądanie wierzyciela, do organu egzekucyjnego z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W związku z powyższym postanowieniem z 26 marca 2024 r. organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie egzekucyjne. W sytuacji, w której wierzyciel wniósł do organu egzekucyjnego żądanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny zobligowany był do zawieszenia tegoż postępowania egzekucyjnego. Rozstrzygnięcie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego ma bowiem charakter związany. Jeżeli zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a., organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania. Istota zawieszenia polega na przerwaniu na czas określony biegu tego postępowania, w związku z wystąpieniem przeszkód do jego dalszego prowadzenia, a samo zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Organ egzekucyjny prowadził postępowanie w zgodzie z zasadą praworządności, tj. na podstawie i w granicach prawa. Nie naruszył także zasady zaufania do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a. Zważywszy na wiążący charakter stanowiska wierzyciela i wynikającą z tego ograniczoną możliwość oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie M. P. podniósł, że pierwszeństwo przed przymusowym egzekwowaniem należnej kwoty winno mieć wytłumaczenie zobowiązanemu obowiązujących zasad i przekonanie go do jej uiszczenia. Skarżący przedstawił swoją sytuację zdrowotną i stwierdził, że nie wie, z jakim zabiegiem związana jest kwota 48,60 zł, tj. jakiego udzielonego świadczenia opieki zdrowotnej ona dotyczy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie z 22 stycznia 2025 r. skarżący podniósł, że wszystko zaczęło się 22 maja 2010 r. Miał wtedy wypadek samochodowy nie z jego winy. Szczegóły można znaleźć w Karcie Wypadku w Pracy. Jest taki dokument Zespołu Powypadkowego przy ZUS [...] Oddział w Ł. z 4 marca 2011 r. Skarżący oświadczył, że ponosił świadomie koszty świadczonej opieki zdrowotnej udzielanej mu w okresie leczenia oraz wskazał kwoty, które przekazał na rachunek ZUS w poszczególnych okresach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ostateczne postanowienie kończące postępowanie wydane na skutek wniesienia zażalenia w postępowaniu egzekucyjnym, a więc mieszczące się w katalogu postanowień wskazanych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2015 r., I OSK 1110/13). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. np. wyrok NSA z 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części. Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak stanowi art. 56 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W orzecznictwie wskazuje się, że art. 56 § 1 u.p.e.a. wymienia przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania (por. wyrok NSA z 6 grudnia 1996 r., I SA/Lu 339/96). Organ egzekucyjny jest zatem zobligowany do zawieszenia postępowania w sytuacji pojawienia się którejkolwiek z podstaw zawieszenia postępowania, a równocześnie nie stwierdzi istnienia podstaw do odstąpienia od zawieszenia postępowania. Ocena istnienia tych podstaw jest dokonywana z uwzględnieniem stanu rzeczy z chwili rozpatrywania wniosku przez organ egzekucyjny (wyrok NSA OZ w Gdańsku z 6 czerwca 1997 r., I SA/Gd 1526/96). W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Prawidłowo wyjaśniono w zaskarżonym postanowieniu, że powołany przepis nie daje organowi egzekucyjnemu możliwości oceny zasadności wniosku wierzyciela o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, lecz obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania w przypadku zgłoszenia przez wierzyciela wniosku w tym przedmiocie. Wynika to stąd, że wierzyciel jest dysponentem prowadzonego wobec dłużnika postępowania egzekucyjnego w tym sensie, że należy do niego inicjatywa wszczęcia i prowadzenia oraz wstrzymania i zakończenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny jest więc związany wnioskiem wierzyciela co do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, także niezależnie od stanowiska dłużnika w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 12 sierpnia 2015 r., III SA/Po 135/15). Żądanie zawieszenia postępowanie egzekucyjnego jest uprawnieniem wierzyciela (por. wyrok NSA z 28 marca 2019 r., II FSK 1174/17). Skoro zatem w niniejszej sprawie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, jako wierzyciel, zażądał w zawiadomieniu z 22 marca 2024 r. zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z 20 kwietnia 2023 r., nr [...], organ egzekucyjny prawidłowo postanowił o jego zawieszeniu na podstawie powołanego art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Należy przy tym podkreślić, że zarówno organ egzekucyjny, jak i sąd nie jest uprawniony do badania przy tym ani zasadności wniosku wierzyciela o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, ani zasadności prowadzonej egzekucji administracyjnej. Ta ostatnia kwestia może być przedmiotem ewentualnej kontroli w odrębnym postępowaniu na skutek uruchomienia stosownego środka zaskarżenia, w szczególności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. ds