III SA/Łd 622/07

WyrokWSA w Łodzi2007-12-12

Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Monika Krzyżaniak, Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe, w sytuacji gdy wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył decyzji organu I instancji, która została utrzymana w mocy decyzją organu II instancji, a ponadto występowały wątpliwości co do prawidłowości udzielonego pełnomocnictwa?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję SKO, ponieważ organy administracji nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W szczególności, nie wyjaśniono wątpliwości co do prawidłowości udzielonego pełnomocnictwa, a także nie objęto postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji, która utrzymywała w mocy decyzję organu I instancji. Brak prawidłowego ustalenia zakresu żądania strony oraz nieprawidłowe doręczanie korespondencji stanowiły naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji, a następnie utrzymało w mocy swoją własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów o właściwości i rażące naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje SKO z uwagi na istotne naruszenia proceduralne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Asesor WSA Ewa Alberciak Protokolant Agnieszka Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...]. III SA/Łd 622/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 156 §1 pkt 1 i 2, art. 157 §1 i §2, art. 158 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 29, art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) odmówiło stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...] umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe między nieruchomością S. B. a drogami gminnymi Gminy Z. W. i przekazującej sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. Uzasadniając Kolegium wyjaśniło, iż postanowieniem z dnia [...] wyznaczyło Burmistrza Gminy i Miasta Sz. w miejsce Wójta Gminy Z. W. do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego między nieruchomością S. B. a drogami gminnymi Gminy Z. W.. Postępowanie Kolegium w przedmiocie wyznaczenia organu do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego zostało podjęte z uwagi na fakt, iż Gmina Z. W. jako właściciel dróg gminnych jest stroną postępowania rozgraniczeniowego. Następnie po przeprowadzeniu postępowania Burmistrz Gminy i Miasta Sz. decyzją z dnia [...] umorzył przedmiotowe postępowanie rozgraniczeniowe i przekazał sprawę z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w Z. W.. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] Strony nie wnosiły od tej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W dniu [...] K. B. działając z upoważnienia S. B. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Sz. z dnia [...] wraz z postanowieniem o wszczęciu postępowania z dnia [...] Strona zarzuciła, iż kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej, miejscowej oraz z rażącym naruszeniem prawa przez przyjęcie jako podstawy rozstrzygnięcia dokumentacji geodezyjnej "wewnętrznie sprzecznej". Wyjaśniając zasadność odmowy stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Kolegium stwierdziło, iż zgodnie z art. 29 ustawy Prawa geodezyjnego i kartograficznego w zw. z art. 20 Kpa, rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie, prezydenci miast, burmistrzowie oraz w wypadkach określonych w ustawie sąd. Natomiast w myśl art. 21 Kpa właściwy miejscowo w sprawach dotyczących nieruchomości jest organ ustalony według miejsca położenia spornej nieruchomości. W niniejszej sprawie właściwy byłby Wójt Gminy Z. W., ponieważ jednak był jednocześnie stroną przedmiotowego postępowania został wyłączony na podstawie art. 24 §1 pkt 1 Kpa i do załatwienia sprawy został wyznaczony postanowieniem SKO z dnia [...] Burmistrz Gminy i Miasta Sz. Za bezpodstawny organ uznał również zarzut rażącego naruszenia prawa. Dokumentacja na podstawie, której organy orzekały w postępowaniu rozgraniczeniowym to protokół graniczny wraz ze szkicem granicznym. W trakcie postępowania geodeta okazał stronom przebieg granicy w oparciu o odszukane punkty graniczne wynikające z poziomej osnowy geodezyjnej. Geodeta w protokole zaznaczył, iż granice użytkowania gruntów i dróg nie pokrywają się z granicami według operatu modernizacji ewidencji gruntów i właśnie z uwagi na sprzeczność między granicami i stanem użytkowania wskazanym przez stronę z granicami z operatu modernizacji i ewidencji gruntów dla obrębu geodezyjnego [...] organ umorzył postępowanie i przekazał sprawę do rozpatrzenia sądowi, na podstawie art. 34 w zw. z art. 31 ust. 1-3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wskazując brak podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]., organ nadzoru podkreślił, iż przekazanie sprawy o rozgraniczenie nieruchomości sądowi jest środkiem bezwzględnie anulacyjnym, a nie jedynie suspensywnym, co oznacza, że przed sądem sprawa toczy się na nowo, od początku. Sąd samodzielnie przeprowadza postępowanie rozgraniczeniowe, nie odnosi się do postępowania administracyjnego i poczynionych w nim ustaleń. W piśmie z dnia [...]. zatytułowanym "wniosek" działająca z upoważnienia S. B. K. B. wniosła o sprostowanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]. oraz o ponowne rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Sz. z dnia [...]. Podstawą wniosku strony o sprostowanie wymienionych wersów decyzji był zarzut sprzeczności między cytowanymi sformułowaniami użytymi przez organ w decyzji, a stanem faktyczny. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów o właściwości miejscowej odwołujący podniósł, iż organ nie przedstawił żadnego dowodu na poparcie twierdzenia, iż Wójt Gminy Z. W. został wyłączony na podstawie art. 24 §1 pkt 1Kpa. Taki dowód zdaniem strony nie istnieje. Nadto nie istnieje również dowód zaświadczający o wyznaczeniu organu do załatwienia sprawy wg art. 26 §2 Kpa. Strona obszernie odniosła się do prawidłowości ustaleń poczynionych przez geodetę w ramach postępowania rozgraniczeniowego. Podniosła, iż geodeta sporządził błędną dokumentację, pominął posiadane przez stronę dokumenty dotyczące spornych gruntów. Skarżąca dodatkowo wyjaśniła, że jest w sporze z organem w sprawie z zakresu ewidencji gruntów i do czasu jego zakończenia nie powinno być prowadzone postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. W opinii strony powstałe uchybienia dają podstawę do stwierdzenia nieważności spornej decyzji na podstawie art. 156 §1 pkt 1 i 2 Kpa. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 127 §3 i art. 157 §3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] podtrzymując w całej rozciągłości argumentację powołaną w uzasadnieniu tej decyzji. Organ powtórzył, iż w celu zapewnienia bezstronności organu mającego załatwić sprawę, ze względu na fakt, iż jedną ze stron postępowania była Gmina Z. W. wyznaczony został organ innej gminy. Takie rozwiązanie powinno być odebrane jako korzystne dla strony, a ponadto jest ono zgodne z orzecznictwem sądów administracyjnych. Kolegium wyjaśniło, iż przepis art. 34 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego jednoznacznie wskazuje, iż w razie braku ugody, co do przebiegu granic i podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu na podstawie zebranych dowodów organ umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. W niniejszej sprawie do ugody nie doszło, dlatego też Burmistrz Gminy i Miasta Sz. zobligowany był wydać sporną decyzję, zaś decyzja o innej treści byłaby sprzeczna z obowiązującymi przepisami. Nadto organ wyjaśnił, iż z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości, co do jego rozumienia wydaje się decyzję, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Burmistrza jest zgodne z dyspozycją art. 34 ust. 2 w/w ustawy i adekwatne do ustalonego w trakcie postępowania stanu faktycznego, co Kolegium wyjaśniło w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]. opierając się na zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym i obowiązującym stanie prawnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego opisał dotychczasowy przebieg postępowania, tak rozgraniczeniowego, jak również postępowania wszczętego wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Sz.. W pełni podtrzymał zarzut naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej i miejscowej organu administracji, jak również zarzut rażącego naruszenia prawa. Powtórzył dotychczasową argumentację przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S.podtrzymało argumenty, którymi uzasadniło zaskarżoną decyzję i wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów aniżeli w niej podniesione. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Sąd dopatrzył się w postępowaniu organów uchybień, na które wprawdzie nie wskazywał skarżący, jednak ich wystąpienie obliguje Sąd do uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu są decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Sz. z dnia [...] umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe i przekazującej sprawę z urzędu do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z. W.. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) powoływanej dalej jako "Kpa". Postępowanie takie zgodnie z art. 157 §2 Kpa, wszczynane jest na żądanie strony lub z urzędu, przy czym stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. W niniejszej sprawie postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, jak wynika z zawiadomienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], zostało wszczęte na podstawie wniosku K. B., działającej w imieniu syna S.B.. Z treści tego postanowienia można więc wywieść, że organ przyjął, że wniosek został złożony przez stronę postępowania działającą przez ustanowionego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z przepisem art. 32 Kpa strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Ponadto w myśl art. 33 Kpa pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych, pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnictwo takie może mieć charakter pełnomocnictwa ogólnego albo szczególnego. Pełnomocnictwo ogólne upoważnia pełnomocnika do prowadzenia wszelkich spraw mocodawcy, natomiast pełnomocnictwo szczególne upoważnia do prowadzenia konkretnej sprawy albo do poszczególnych czynności (art. 88 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego – Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). Przed podjęciem w imieniu mocodawcy czynności postępowania pełnomocnik dołącza do akt sprawy oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 §3 Kpa). W świetle powyższego uregulowania prawnego analiza złożonego do akt niniejszej sprawy upoważnienia dla K. B. budzi uzasadnione wątpliwości, których organ administracji nie wyjaśnił. Należy bowiem zauważyć, iż dokument ten upoważnia K. B. do występowania w imieniu S. B. "w sprawie odwołania od decyzji Wójta Gminy w Z. W. z dnia [...] w przedmiocie rozgraniczenia dróg gminnych we wsi M. z gruntami przyległymi". Niewątpliwe tak precyzyjne określenie zakresu umocowania, podanie, iż dotyczy odwołania od konkretnie wskazanej, określonej decyzji, z podaniem daty jej wydania, numeru i przedmiotu, uzasadnia stwierdzenie, iż pełnomocnictwo to zostało udzielone do prowadzenia tej właśnie wskazanej w nim sprawy. Potwierdzeniem powyższego jest również oświadczenie S. B. z dnia [...], złożone do akt, w którym wskazuje, iż K. B. jest umocowana do podejmowania czynności w sprawie odwołania od decyzji Wójta Gminy w Z. W., i także podaje numer, datę i przedmiot tego aktu, tożsamy ze wskazanym w pełnomocnictwie. Wobec powyższego, w opinii Sądu nie można uznać, iż K. B. na mocy pełnomocnictwa znajdujące się w aktach niniejszej sprawy, była uprawniona do składania w imieniu syna wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Udzielone jej pełnomocnictwo niewątpliwie nie jest pełnomocnictwem ogólnym, a pełnomocnictwem do występowania w określonej wyraźnie sprawie. Z uwagi na fakt, iż to wyłącznie osoba udzielająca takiego pełnomocnictwa jest uprawniona do oznaczenia jego zakresu, organ administracji nie może dowolnie interpretować treści takiego dokumentu. Tymczasem z uwagi na brak w aktach sprawy innego pełnomocnictwa należy domniemywać, iż organ uwzględnił pełnomocnictwo o powyższej treści uznając K. B. pełnomocnikiem S.B. w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Sz. z dnia [...] Organ obowiązany jest z urzędu badać prawidłowość pełnomocnictwa i nie powinien dopuścić do udziału w sprawie osoby, która nie legitymuje się ważnym pełnomocnictwem, chyba że chodzi o przypadek określony w art. 33 §4 Kpa. Zgodnie z art. 33 §4 Kpa organ administracji może nie żądać pełnomocnictwa, jeżeli spełnione są kumulatywnie następujące przesłanki: a/ przedmiotem postępowania jest sprawa mniejszej wagi, b/ pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, c/ nie ma wątpliwości, co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony. W odniesieniu do przedmiotu niniejszej sprawy nie można przyjąć, iż jest to sprawa mniejszej wagi, dodatkowo występują wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia, trudno zatem przyjąć, iż zaistniały podstawy do odstąpienia od żądania złożenia pełnomocnictwa. Reasumując należy podkreślić, iż nieuzasadnione było przyjęcie jako prawidłowego pełnomocnictwa, którego treść wprost wskazuje na zakres umocowania, który nie odpowiada treści złożonego przez pełnomocnika wniosku. Organy administracji winny wyjaśnić, czy rzeczywiście K. B. może działać w imieniu syna w postępowaniu z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, w tym celu wezwać stronę do potwierdzenia udzielonego pełnomocnictwa i jego rzeczywistego zakresu, co winno znaleźć odzwierciedlenie w niebudzących wątpliwości dokumentach znajdujących się w aktach sprawy. Również fakt doręczenia decyzji SKO w S. z dnia [...]do rąk S. B. budzi uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości postępowania organu w tym zakresie. Skoro organ uznał złożone upoważnienie za prawidłowe, bowiem na jego podstawie, jak wynika z treści postanowienia, wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, to czemu doręczając decyzję z dnia [...] wydaną na skutek rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Sz. z dnia [...] pominął pełnomocnika i doręczył ją bezpośrednio skarżącemu. Ustanowienie pełnomocnika rodzi po stronie organu obowiązek doręczania pełnomocnikowi wszelkiej korespondencji w sprawie. Od chwili złożenia dokumentu pełnomocnictwa, pełnomocnik powinien być zawiadamiany o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich, co zapewnia prawidłowy udział w postępowaniu (por. wyrok WSA z dnia 25 września 2006r., V SA/Wa 725/06, System Informacji Prawnej LEX, Lex nr 265549; wyrok NSA z dnia 31 maja 2000r., I SA/Wr 2034/97, Lex nr 43050). Wydana natomiast na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzja Kolegium z dnia [...] została doręczona K. B., jako pełnomocnikowi S. B. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż obie w/w decyzje zostały wydane przez ten sam organ tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. Organ administracji publicznej powinien brać pod uwagę z urzędu rodzaj udzielonego pełnomocnictwa w każdym stadium postępowania (wyrok WSA z dnia 6 kwietnia 2006r., II SA/Op 472/05, Wspólnota 2007/38/31). Nie do przyjęcia jest sytuacja, gdy w ramach tego samego postępowania różne składy organu rozstrzygającego sprawę orzekają w odmienny sposób i uznają za prawidłowe lub nie te same dokumenty. Za uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] przemawiało również nieuzasadnione przyjęcie, iż prawidłowym jest prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy akt ten był kontrolowany w zwykłym trybie instancyjnym i ostatecznie utrzymany w mocy. We wniosku o stwierdzenie nieważności została bowiem wskazana decyzja Burmistrza Gminy i Miasta Sz. z dnia [...]. umarzająca postępowanie rozgraniczeniowe i przekazująca z urzędu sprawę do rozpoznania sądowi powszechnemu. W odniesieniu do tego właśnie rozstrzygnięcia zostało wszczęte i było prowadzone postępowanie nadzwyczajne. SKO w S. nie wzięło pod uwagę faktu, iż na skutek wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...]. wydanej przez Burmistrza Gminy i Miasta Sz. decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało ją w mocy. Decyzja organu odwoławczego nie była zaskarżona do sądu administracyjnego. Wprawdzie ustawodawca w przepisie art. 156 Kpa nie zastrzegł, iż stanowi on podstawę prawną dla stwierdzenia nieważności tylko decyzji ostatecznych, jednakże należy wywieść, iż jeżeli postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaniem decyzji w wyniku rozpoznania odwołania, to decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności może dotyczyć jedynie decyzji organu odwoławczego. Decyzja o stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter deklaratoryjny i wywołuje skutek prawny ex tunc tj. stwierdza, że badana decyzja jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 §1 Kpa od samego początku, czyli od dnia wydania. Badanie nieważności decyzji I instancji bez kontroli decyzji wydanej w wyniku rozpoznania odwołania prowadziłoby do niejednolitości usuwania z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Jest to tym bardziej widoczne w sprawach, w których organ odwoławczy utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Byt prawny decyzji wydanej przez organ I instancji jest w całości uzależniony od utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu I instancji wymusza wyeliminowanie decyzji organu odwoławczego, już dlatego że utrzymuje ona w mocy decyzję dotkniętą wadą nieważności. Istotne jest zatem by organy administracji nie poprzestawały na kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji, tym bardziej, że na etapie wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organ nie może przewidzieć jakie zapadnie rozstrzygnięcie, co przemawia za koniecznością prowadzenia postępowania również w stosunku do decyzji organu II instancji, jeżeli taka została podjęta w trybie odwoławczym. Pozostawienie w obrocie prawnym rozstrzygnięcia wydanego w wyniku odwołania, w warunkach stwierdzenia nieważności tylko decyzji organu I instancji, stwarzałoby stan niepewności prawnej i prowadziłoby do niewykonalności orzeczenia nadzorczego. W świetle powyższego niewątpliwie przedmiotem postępowania wszczętego na wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Sz. z [...]powinna być także utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lutego 2005r. sygn. Akt IV SA 3826/03 LEX nr 164995 i wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 2002r., sygn. Akt I SA 843/00 LEX nr 137827). Uchybienia w powyższym zakresie są o tyle istotne, iż w niniejszej sprawie organem uprawnionym do orzekania w zakresie stwierdzenia nieważności jak również organem odwoławczym od decyzji Burmistrza był ten sam organ. Organ, który uprawniony był do stwierdzenia nieważności także decyzji odwoławczej i który już na etapie złożenia wniosku winien zweryfikować żądanie strony poprzez wezwanie do jego sprecyzowania i podanie, której decyzji wniosek dotyczy, z jednoczesnym pouczeniem strony o konsekwencjach ograniczenia wniosku do decyzji organu I instancji. Ze względu na powyższe uchybienia procesowe, mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, Sąd pominął merytoryczną ocenę zaskarżonych decyzji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ administracji winien przede wszystkim zbadać prawidłowość złożonego pełnomocnictwa, a w razie wątpliwości zmierzać do ich wyjaśnienia i ewentualnego uzupełnienia wszelkich braków. Organ wyjaśni również rzeczywisty zakres żądania zawartego we wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji. Rozstrzygnięcie organu będzie bowiem uzależnione od poczynionych w tym względzie ustaleń. W świetle art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przesłanką zastosowania unormowania zawartego w tym przepisie jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających. Sąd uznał, że wobec naruszenia opisanych wyżej przepisów postępowania już na etapie postępowania przed wydaniem decyzji SKO w S. z dnia [...] i zważywszy na charakter i zakres tych naruszeń - dla końcowego załatwienia sprawy niezbędne było wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno decyzji SKO w S. z dnia [...] jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał orzekanie w trybie art. 152 cyt. ustawy za bezprzedmiotowe. T.P.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło