III SA/Łd 626/08

Dnia 14 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant Referendarz Sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2009 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie wymeldowania 1/ oddala skargę, 2/ przyznaje adwokatowi B. P., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote obejmującą podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat [...] z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł., po przeprowadzeniu postępowania z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "A." Administracji Osiedla "B." na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., orzekł o odmowie wymeldowania nieletniego M. P. z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w Ł. przy ul. C. 3 lok 16. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, iż pomimo wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. – W. w Ł. z dnia 15 listopada 2004 roku, sygn. akt II C 157/04 nakazującego opróżnienie lokalu nr 16 mieszczącego się przy ul. C. 3 w Ł. i oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego skierowanej do opiekuna prawnego M. P. – E. O., zarówno nieletni M. P., jak jego opiekun prawny nie opuścili miejsca zameldowania na pobyt stały, nadal zamieszkują w przedmiotowym lokalu, koncentrując w nim swoje centrum życiowe. Od powyższej decyzji Spółdzielnia Mieszkaniowa "A." wniosła odwołanie, w którym podnosząc zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz naruszenie art. 1046 § 4 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie przeprowadzonej skutecznie eksmisji do lokalu socjalnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o wymeldowaniu nieletniego M. P. z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w Ł. przy ul. C. 3 lok 16. W uzasadnieniu strona podniosła, iż przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż podstawę orzeczenia o wymeldowaniu nieletniego M. P. z miejsca pobytu stałego stanowi wyrok Sądu Rejonowego dla Ł. – W. w Ł. z dnia 15 listopada 2004 roku nakazujący opróżnienie zajmowanego bez tytułu prawnego lokalu z przyznaniem prawa do lokalu socjalnego. Pismem z dnia 18 stycznia 2007 roku gmina przyznała opiekunowi prawnemu – E. O. lokal socjalny, który zgodnie z wyrokiem sądu E. O. i M. P. zobowiązani byli przyjąć i zawrzeć umowę najmu. Stosownie do treści 1046 § 5 k.p.c. komornik dokonał przeniesienia ruchomości M. P. przyznanego lokalu socjalnego, natomiast protokół z przeprowadzonej eksmisji stanowił podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu dłużnika. Zdaniem strony odwołującej się bezspornym jest, iż M. P. utracił uprawnienia do przebywania w przedmiotowym lokalu, a złożone przez opiekuna prawnego – E. O. podczas toczącego się postępowania sądowego i w trakcie czynności egzekucyjnych fałszywe zeznania tylko utrudniają wykonanie prawomocnego orzeczenia sądu, krzywdząc tym samym członków Spółdzielni Mieszkani0owej "A"., którzy od wielu lat partycypują w kosztach utrzymania lokalu E. O. M. P. z powodu narastającego zadłużenia. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu nieletniego M. P. z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w Ł. przy ul. C. 3 lok 16. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odwołując się do przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które mają przede wszystkim charakter porządkowy podniósł, iż rejestracja osoby w danym miejscu powinna być zgodna ze stanem faktycznym. Realizacji tego celu służy natomiast uprawnienie organów administracji do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniała obowiązku wymeldowania się. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że w dniu 15 listopada 2004 roku zapadł wyrok Sądu Rejonowego dla Ł. – W. w Ł. nakazujący E. O. i małoletniemu M. P. opróżnienie lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. C. 3 w Ł., przyznając jednocześnie prawo do otrzymania lokalu socjalnego. W wykonaniu powyższego wyroku w stosunku do E. O. i małoletniego M. P. została skutecznie przeprowadzona eksmisja, co potwierdza sporządzony w dniu 26 lipca 2007 roku protokół. Oceny w zakresie zasadności wymeldowania nie zmienia, zdaniem organu odwoławczego fakt, iż E. O. wraz z małoletnim M. P. nadal zamieszkuje w spornym lokalu, z uwagi na dalsze zamieszkiwanie w lokalu jej siostrzenicy – U. P. Pobyt zatem E. O. i małoletniego M. P. w przedmiotowym lokalu nie jest pobytem stałym w znaczeniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Eksmisja bowiem E. O. wraz z małoletnim M. P. należy zdaniem organu odwoławczego traktować jako równoznaczną z opuszczeniem tego lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła E. O. – ustanowiona rodziną zastępczą małoletniego M. P. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa "A." nie przedłożyła w takcie prowadzonego postępowania o eksmisję dokumentów dotyczących rozliczenia wkładów mieszkaniowych wniesionych w związku z przydziałem przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Obowiązek ten pomimo, że powinien być wykonany w ciągu 30 dni od daty wykonania eksmisji, do dnia dzisiejszego nie został spełniony. Mając na uwadze fakt, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa "A." jest nadal dysponentem poniesionego wkładu mieszkaniowego, a zaoferowany lokal socjalny nie spełnia wymogów mieszkaniowych, w dniu 28 lipca 2008 roku E. O. wystąpiła do Zarządu Spółdzielni z wnioskiem o przydział lokalu mieszkalnego. Pismo to pozostało bez odpowiedzi. E O. podniosła, że jest osobą niepełnosprawną, stanowi rodzinę zastępczą dla małoletniego M. P. nie posiada prawa własności ani innego tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego i nie ma woli przeniesienia prawa własności wkładu mieszkaniowego na inne osoby. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Z uwagi na fakt, iż jak wynikało z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy rodzice małoletniego M. P. nie zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej, mając na uwadze art. 112 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – do podpisania skargi wezwano przedstawiciela ustawowego małoletniego M. P.. Ostatecznie skargę w imieniu M. P. oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy podpisał ojciec D. P. W dniu 19 sierpnia 2009 roku M. P. skończył 18 lat stał się więc pełnoletni i na rozprawę w dniu 30 września 2009 roku stawił się osobiście wraz ze swoim pełnomocnikiem ustanowionym z urzędu i popierał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast w myśl zaś art. 145 § 1 powołanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Badając legalność zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia z dnia 19 września 2008 roku w przedmiocie wymeldowania nieletniego M. P. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr 16 przy ul. Codziennej 3 w Ł. i, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Z wymienionego przepisu wynika więc, iż warunkiem decydującym o wymeldowaniu danej osoby jest jednoznaczne ustalenie przez organ administracji, czy osoba ta faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny. Bezspornym jest na tle stanu faktycznego, jaki zaistniał w niniejszej sprawie, że prawomocnym wyrokiem z dnia 15 listopada 2004 roku Sąd Rejonowy dla Ł. – W. w Ł. nakazał E. O. i małoletniemu M. P. opróżnienie lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. Co. 3 w Ł., przyznając jednocześnie prawo do otrzymania lokalu socjalnego. Orzeczenie eksmisji zostało wykonane w dniu 26 lipca 2007 roku w drodze egzekucji przez komornika, czego potwierdzeniem jest protokół z wykonania eksmisji z dnia 26 lipca 2007 roku. Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do podjęcia decyzji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego pod wskazanym adresem z uwagi na spełnienie przesłanki jego opuszczenia. Zgodnie bowiem z utrwalonym już w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem przez opuszczenie lokalu rozumie się nie tylko dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, ale także pozostawienie tego miejsca pobytu w drodze postępowania egzekucyjnego (wyrok NSA z 4 kwietnia 1985r. sygn. akt SA/Po 1137/84, nie publikowany, wyrok NSA z dnia 6 października 2005r. sygn. akt II OSK 65/05, LEX Nr 188693). Również w wyroku z dnia 7 marca 1997r. sygn. akt II SA/Wr 519/96 (nie publikowany) NSA wyraził pogląd, że organ administracji prowadzący ewidencję ludności nie może odmówić wymeldowania z miejsca stałego pobytu osoby, która z mocy sądowego tytułu wykonawczego utraciła uprawnienia do przebywania w określonym budynku (lokalu, pomieszczeniu) i w wyniku czynności egzekucyjnych została z tego miejsca usunięta. Powyższe orzeczenia oznaczają, że opuszczenie lokalu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności może mieć charakter dobrowolny bądź wymuszony w wyniku postępowania egzekucyjnego. Egzekucja wyroku orzekającego eksmisję jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i nawet jeśli po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba przebywa w spornym lokalu nie stanowi to pobytu stałego z zamiarem stałego przebywania będącego przesłanką zameldowania i nie uchyla zaistniałej przesłanki wymeldowania. (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003r., sygn. V SA 1398/02, LEX Nr 159189). Podnoszone w toku postępowania zarzuty dotyczące nierozliczenia wkładu mieszkaniowego przez Spółdzielnię Mieszkaniową "A.", pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przydział lokalu mieszkalnego oraz okoliczności wskazujące na zły stan zdrowia E. O. nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Bowiem z punktu widzenia kognicji sądów administracyjnych w przypadku skarg z dziedziny ewidencji ludności, w tym konkretnym przypadku kwestii wymeldowania, sąd uprawniony jest wyłącznie do oceny legalności (zgodności z prawem) zaskarżonej decyzji i może badać jedynie spełnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Wymeldowanie skarżącego było konsekwencją wydanego wyroku nakazującego skarżącemu opuszczenie spornego lokalu. Fakt wykonania tego wyroku był równoznaczny z opuszczeniem lokalu. W tej sytuacji organ uprawniony był do stwierdzenia, że zostały spełnione przesłanki stanowiące podstawę podjętej decyzji. Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, Sąd orzekł stosownie do art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). a.ł.