III SA/Łd 63/25

15 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 listopada 2024 roku nr UP-749/2024 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę. Decyzją z 7 listopada 2024 r. nr UP-749/2024, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej: "k.p.a.", w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 497 ze zm.), dalej: "u.s.u.s.", Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z 13 sierpnia 2024 r. nr 1673/2024. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Wnioskiem z 19 czerwca 2024 r. W. P., działający przez pełnomocnika ojca – D. P., zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek, powołując się na swą trudną sytuację życiową i finansową. Pełnomocnik wskazał, że wnioskodawca nie pracuje, jest po pobycie w szpitalu z uwagi na stany depresyjne i uzależnienia, zaś w chwili obecnej przebywa na terapii w Ośrodku Uzależnień [...]. Nie jest znany termin końca leczenia ani jego wynik. Ponadto W.P. nie jest w stanie funkcjonować w życiu społecznym oraz zawodowym, a tym samym nie posiada jakichkolwiek dochodów. Wraz z wnioskiem o umorzenie składek pełnomocnik złożył oświadczenie wnioskodawcy o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej. Decyzją z 13 sierpnia 2024 r. nr 1673/2024 Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność będącą jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 27036,04 zł. Na podstawie złożonego oświadczenia organ ustalił, że W.P. jest kawalerem, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ponosi wydatków na utrzymanie ponieważ przebywa obecnie na terapii leczenia uzależnień. Został zgłoszony do ubezpieczeń jako osoba wykonująca umowę agencyjną/ zlecenia. Pełnomocnik wnioskodawcy zaznaczył, że posiada on zobowiązania pieniężne z tytułu podatków i zaciągniętych kredytów w bankach, ale nie wie w jakiej kwocie. Wnioskodawca jest współwłaścicielem 20% mieszkania w Łodzi o powierzchni 35,83 m², na której ZUS zabezpieczył hipotecznie spłatę należności z tytułu składek. Jest też właścicielem w 2/10 częściach nieruchomości niezabudowanej o powierzchni 0,0658 ha położonej w B. Nie posiada własnych środków transportu. W marcu 2022 r. wszczęto wobec wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne i następnie obejmowano egzekucją kolejne okresy. W ocenie organu nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s.. Ponadto nie wykazano zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego wnioskodawcy. Nie wykazano również, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń bądź, że stan zdrowotny lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiły wnioskodawcę możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpiła do ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie: - przepisów postępowania, tj. art. 6, 7 w związku z art. 77, art. 8, art. 80 k.p.a. przez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że: a. nie wystąpiły okoliczności, które miałyby negatywny wpływ na możliwości zarobkowe wnioskodawcy; b. istnieje szansa na odzyskanie należności poprzez dobrowolną spłatę w formie układu ratalnego; c. nie udowodniono trudności zdrowotnych (przewlekłej choroby) trwale wykluczających wnioskodawcę z aktywności zawodowej; - przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w niniejszej sprawie; - przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w niniejszej sprawie; - przepisów prawa materialnego, tj. art. 38 ust. 3a u.s.u.s. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, że wnioskodawca pomimo młodego wieku zmaga się z depresją i uzależnieniami, w związku z czym od marca 2024 r. przebywa w Ośrodku Leczenia, Terapii i Rehabilitacji Uzależnień [...]. Dodał, że karta leczenia szpitalnego bezpośrednio wskazuje na uzależnienie wnioskodawcy od alkoholu, jak również od narkotyków silnie uzależniających, m.in. mefedronu czy metaamfetaminy. Uzależnienie od alkoholu i narkotyków w stadium, które doprowadziło do leczenia w zamkniętym ośrodku bezpośrednio wskazuje na negatywny wpływ na możliwości zarobkowe wnioskodawcy. W ocenie pełnomocnika organ błędnie przyjął, że aktualny stan wnioskodawcy pozwala na uznanie, że istnieje szansa na odzyskanie należności poprzez dobrowolną spłatę w formie układu ratalnego. Wnioskodawca nie pracuje, zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, nie ma kierunkowego wykształcenia ani doświadczenia podwyższającego możliwości zawodowe i zarobkowe. Obecnie zmaga się z szeregiem uzależnień oraz depresją, a sytuacja ta jest na tyle trudna, że wnioskodawca od kilku miesięcy przebywa w zamkniętym ośrodku uzależnień. Co więcej, nie jest możliwe do przewidzenia kiedy leczenie zostanie pozytywnie zakończone, czy uda się zakończyć w ogóle leczenie z powodzeniem i czy choroba nie będzie miała nawrotu. Odwołujący jest w trakcie leczenia silnego uzależnienia uniemożliwiającego de fakto zaspokojenie jakichkolwiek potrzeb życiowych , w jaki więc sposób mógłby podjąć czynności zarobkowe. W opinii pełnomocnika brak umorzenia należności doprowadzi jedynie do pogłębienia zadłużenia, które nie dość, że nie będzie możliwe do spłaty, to dodatkowo utrudni wyjście z choroby. Organ błędnie stwierdził, że odwołujący nie udowodnił trudności zdrowotnych trwale wykluczających go z aktywności zawodowej. Dane z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wskazują, że powroty do nałogu są olbrzymim problemem. Pełnomocnik zauważył ponadto, że w przypadku wnioskodawcy nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, jak tego wymaga art. 28 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s, braku małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Wnioskodawca nie posiada również żadnego majątku, z którego można egzekwować należności, w szczególności oszczędności, czy cennych przedmiotów mogących stanowić przedmiot egzekucji. Odnosząc się do wskazanych przez ZUS nieruchomości pełnomocnik zaznaczył, że udział w nich jest nieznaczny (20% udziałów w prawie własności). Udział ten jest praktycznie niezbywalny i w gruncie rzeczy niemożliwe jest przeprowadzenie z niego egzekucji. Oczywistym w związku z tym jest, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne i dla przyjęcia niezaistnienia całkowitej nieściągalności nie może być przesądzającym jedynie fakt, że w dacie wydania decyzji postępowanie egzekucyjne było w toku. Argumentu tego nie powiązano z realną możliwością wyegzekwowania należności z majątku wnioskodawcy i dlatego należy uznać ocenę organu w zakresie ww. przesłanki nieściągalności za dowolną. Spełniona została także przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. gdyż jest oczywistym, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przewyższających wydatki egzekucyjne, skoro prowadzone od marca 2022 r. postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wyegzekwowania zadłużenia w żadnej części, obecnie odwołujący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i został wykreślony z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, nie uzyskuje żadnych dochodów, przebywa w zamkniętym ośrodku i nie wiadomo czy leczenie okaże się skuteczne. W ocenie pełnomocnika strony, w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały zatem co najmniej dwie przesłanki z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a co za tym idzie należność względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pozostaje całkowicie nieściągalna i jako taka winna zostać umorzona w całości. Gdyby organ uznał, że należność nie jest całkowicie nieściągalna, to w niniejszej sprawie należności wobec ZUS winny zostać umorzone ze względu na uzasadniony przypadek odwołującego ( art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). Odnosząc się do podnoszonej przez organ hipotetycznej możliwości uzyskiwania przychodu, pełnomocnik odwołującego wskazał, że ze względu na zaawansowany stan choroby i obecny stan życia należy uznać, że choroba doprowadziła do pozbawienia odwołującego możliwości zarobkowych. W sprawach zainicjowanych wnioskiem do ZUS o umorzenie należności nie chodzi o wykazanie potencjalnej możliwości zyskania dochodu, ale o uprawdopodobnienie, że z danego źródła, w konkretnym okresie, osoba ta uzyska realnie środki pozwalające na spłatę zadłużenia. Ustalenia dotyczące spełnienia przesłanek umorzenia zaległych składek muszą dotyczyć rzeczywistej sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy. Organ nie może opierać się na ustaleniach prawdopodobnych. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazano również, że po wyjściu z ośrodka wnioskodawca będzie musiał ponosić koszty swojego utrzymania, pomimo braku przychodów i braku oszczędności. Aktualnie W.P. nie jest w stanie uiścić należności bez uszczerbku dla własnego zdrowia i utrzymania, również w przyszłości ewentualne opłacenie należności z tytułu składek pozbawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, gdyby mimo wysokiego prawdopodobieństwa niepowodzenia udało się wyjść z choroby i nałogu. Wskazaną na wstępie decyzją z 7 listopada 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z 13 sierpnia 2024 r. nr 1673/2024. Organ zaznaczył, że rozstrzygnięcie poprzedziła wnikliwa analiza zebranych dokumentów oraz dostępnych informacji. Wskazał, że dokonał rozpoznania sytuacji rodzinnej i materialnej wnioskodawcy, rodzaju, okresu i wysokości należności oraz przyczyn ich powstania na podstawie danych wygenerowanych z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS i rejestrów centralnych: Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, a także wszystkich dokumentów uzyskanych i przedłożonych do sprawy z wniosku o umorzenie z 19 czerwca 2024 r. oraz dostarczonych do akt postępowania: zaświadczeń ze Stowarzyszenia [...] z 4.04.2024r. i 30.08.2024r., wydruku z CEIDG z 30.08.2024 r., pełnomocnictwa udzielonego przez D.P., karty informacyjnej leczenia szpitalnego i karty odmowy przyjęcia do szpitala ze Szpitalnego Oddziału Ratunkowego. Organ podkreślił, że pełnomocnik został zawiadomiony o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do całości zebranych dowodów i materiałów. Zaznaczył także, że zweryfikował zadłużenie strony w zakresie ewentualnego przedawnienia i w ocenie organu dla należności figurujących na koncie wnioskodawcy jako płatnika składek w świetle art. 24 u.s.u.s. nie upłynął jeszcze termin, w którym mogą być one dochodzone. Następnie ZUS wskazał na przesłanki umorzenia należności z tytułu składek z powodu stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust.2 u.s.u.s. Zdaniem organu przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych oraz nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s., ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że: sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe; nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy - Prawo upadłościowe. Ponadto ZUS stwierdził, że nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., bowiem według informacji widniejących w CEIDG 29 lutego 2024 r. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Od 18 marca 2024 r. wnioskodawca jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług w P. Sp. z o.o., a wykazane z tego tytułu podstawy wymiaru składek w okresie ostatnich trzech miesięcy wyniosły po 0 zł, co nie pozwala na skuteczne prowadzenie windykacji. Nie wystąpiła jednak przesłanka braku majątku niepodlegającego egzekucji, bowiem z ustaleń własnych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że wnioskodawca jest współwłaścicielem 2/10 części: 1) nieruchomości gruntowej (niezabudowanej) o powierzchni 0,0658 ha, położonej w B., dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi KW nr [...] i która jest wolna od zabezpieczeń hipotecznych, 2) lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (pokój z aneksem kuchennym, łazienka i przedpokój oraz piwnica o powierzchni 3,48 m2) o powierzchni 35,83 m2, położonego w P. przy ul.[...], dla którego Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim prowadzi KW nr[...]. Celem zabezpieczenia nieopłaconych należności z tytułu składek ZUS dokonał wpisu do hipoteki na kwotę 4.350,81 zł. Zdaniem organu nie zachodzi przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s., ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wniesiono, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 5 stycznia 2021 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 67) wysokość kosztów upomnienia wynosi 16 zł. Nie zachodzi również przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s., gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego bądź Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. W sprawie nie występuje także przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. - w związku z nieopłaceniem składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Dyrektor ZUS I Oddział w Łodzi wszczął wobec wnioskodawcy przymusowe dochodzenie przedmiotowych należności, w ramach którego dokonano zajęcia wierzytelności na rachunkach bankowych. Powyżej wskazane czynności pozwalały na skuteczną windykację należności z tytułu składek w okresie od grudnia 2022 r. do września 2023 r. Obecny brak efektu w egzekwowaniu należnych składek nie przesądza o całkowitej ich nieściągalności, wobec czego nie jest oczywiste, że w toku przymusowego dochodzenia należności nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zaległości zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym, które nie zostało zakończone, więc nie można uznać ich za całkowicie nieściągalne. Postępowanie egzekucyjne nie zostało również ocenione przez organ egzekucyjny jako całkowicie nieskuteczne. Jednocześnie, gdy prowadzone przez ZUS przymusowe dochodzenie należności okaże się bezskuteczne, istnieje możliwość skierowania dalszych tytułów wykonawczych do Naczelnika Urzędu Skarbowego, celem prowadzenia egzekucji ze składników majątkowych, do których Dyrektor Oddziału ZUS nie ma uprawnień. Ponadto posiadany przez wnioskodawcę majątek nieruchomy może stanowić przedmiot obrotu cywilnoprawnego, co skutkuje możliwością uznania go za źródło przychodu w celu spłaty zadłużenia. W związku z powyższym organ uznał, że w sprawie nie zachodzą żadne przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, co uniemożliwia pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. W dalszej kolejności organ wskazał, że podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie występują przesłanki umorzenia określone w rozporządzeniu o Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), dalej: "rozporządzenie", oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. W tym zakresie wskazał, że przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie zachodzi, ponieważ wnioskodawca nie prowadzi już działalności gospodarczej. Decydując się na założenie działalności gospodarczej wnioskodawca powinien być świadomy, że dodatkowo zobowiązuje się do opłacenia należnych składek z tytułu prowadzenia działalności za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach. Obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek. Za ryzyko związane z prowadzoną działalnością, jak również negatywnymi skutkami oraz za wszelkie rozliczenia odpowiada podmiot prowadzący działalność. Skutki finansowe działalności nie mogą być przerzucane na ogół obywateli. Oceniając wystąpienie przesłanki dotyczącej stanu zdrowia organ wskazał, że w składanych wnioskach i pismach pełnomocnicy wielokrotnie powoływali się na tę okoliczność, a na potwierdzenie chorób, z którymi zmaga się wnioskodawca przedłożona została stosowna dokumentacja medyczna. Z dokumentacji tej wynika, że u wnioskodawcy rozpoznano zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane używaniem alkoholu, wielu narkotyków i innych substancji psychoaktywnych, następstwa szkodliwego używania substancji - zespół abstynencyjny, zaburzenia depresyjne nawracające oraz problemy związane ze środowiskiem społecznym. Z tych też względów od 30 marca 2024 r. wnioskodawca jest pacjentem Ośrodka Leczenia, Terapii i Rehabilitacji Uzależnień w K., a program terapeutyczny przewidziany jest na 12 miesięcy. W związku z powyższym nie można jednoznacznie stwierdzić, że po zakończeniu leczenia wnioskodawca nie będzie w stanie podjąć pracy zarobkowej. Organ zauważył przy tym, że W.P. jest teraz już zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług. Ponadto z uwagi na jego pobyt w ośrodku leczenia, nie jest możliwe wykazanie konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Zakład Ubezpieczeń Społecznych za udokumentowane uznał problemy zdrowotne ubiegającego się o umorzenie należności z tytułu składek, które są dla niego dodatkowym utrudnieniem w codziennej egzystencji. Stwierdził jednak, że problemy te nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności. W tym zakresie podkreślił, że przedłożona do sprawy dokumentacja nie potwierdza, aby W.P. był osobą całkowicie i trwale niezdolną do pracy zarobkowej. Nie legitymuje się bowiem orzeczoną niezdolnością do pracy ani orzeczonym stopniem niepełnosprawności. W tym miejscu organ przypomniał, że orzeczenie o niezdolności do pracy może wydać lekarz orzecznik ZUS i komisja lekarska na podstawie dokumentacji dołączonej do wniosku oraz po przeprowadzeniu bezpośredniego badania stanu zdrowia osoby, w stosunku do której ma być wydane orzeczenie. Na podstawie karty informacyjnej leczenia szpitalnego i zaświadczenia z ośrodka leczenia uzależnień nie można czynić ustaleń, w oparciu o które możliwa będzie ocena sytuacji wnioskodawcy w nieokreślonej przyszłości, w kontekście złożonego obecnie wniosku o umorzenie. Podsumowując ZUS stwierdził, że w sprawie nie zostało udowodnione, że wnioskodawca nie może uzyskiwać dochodów ze względu na własny stan zdrowia lub w związku z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Ponadto organ zauważył, że wnioskodawca ma 23 lata, co daje podstawę do przypuszczeń, że będzie jeszcze na przestrzeni bardzo wielu lat czynny zawodowo i będzie osiągał dochody, które pozwolą na stopniową sukcesywną spłatę całego zadłużenia z tytułu składek. Zdaniem ZUS również podnoszone przez stronę ograniczone możliwości płatnicze wnioskodawcy nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości. Przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych składek, lecz oznacza obiektywną i wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Z przedłożonego do akt oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, wypełnionego przez ojca wnioskodawcy, jako pełnomocnika wynika, że wnioskodawca jest kawalerem i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ponosi jednak żadnych wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem. Dodatkowo nie posiada obecnie żadnego źródła finansowego, nie pracuje bowiem zarobkowo, nie pobiera świadczeń z Urzędu Pracy ani zasiłków z pomocy społecznej oraz nie posiada innych możliwości uzyskania dochodów. Przedłożone zaświadczenia dowodzą, że wnioskodawca jest pacjentem Ośrodka Leczenia, Terapii i Rehabilitacji Uzależnień w K. od 30 marca 2024 r. Na stronie internetowej ośrodka umieszczona jest informacja, że średnioterminowy program leczenia trwa od 6 do 12 miesięcy dla osób od osiemnastego roku życia. Czas pobytu w ośrodku ustalany jest indywidualnie dla każdego pacjenta wspólnie z psychoterapeutą prowadzącym, po zdiagnozowaniu potrzeb i sformułowaniu Indywidualnego Planu Terapii. Ponadto wnioskodawca jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług w P. Sp. z o.o., a wykazane podstawy wymiaru składek z tego tytułu jedynie w 4/2024 wyniosły 166,20 zł, zaś w pozostałych miesiącach 0 zł. P. Sp. z o.o. prowadzona jest przez ojca wnioskodawcy – D.P. ZUS podkreślił, że obecna sytuacja życiowa wnioskodawcy, a więc pobyt w Ośrodku Leczenia, Terapii i Rehabilitacji Uzależnień w K., jest skutkiem jego wyborów życiowych, przez co sam pozbawił się możliwości pozyskania środków na spłatę zobowiązań. Jednocześnie wnioskodawca ma w ten sposób zaspokojone podstawowe potrzeby życiowe i nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem. Pobyt w ośrodku leczenia nie może stanowić przesłanki do zwolnienia z obowiązku spłaty zobowiązania. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że po jego opuszczeniu nie podejmie się ponownie prowadzenia działalności lub zatrudnienia, chociażby w firmie prowadzonej przez ojca. Dodatkowo, sam brak środków finansowych nie przesądza o możliwości umorzenia zaległych składek, gdyż nawet w sytuacji, gdy strona nie posiada środków na zaspokojenie należności, ich istnienie nie zmienia jej sytuacji majątkowo-rodzinnej, a jedynie wpływa na brak możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji. Pomimo wdrożonego postępowania egzekucyjnego istniejąca zaległość z tytułu składek nie jest obecnie w żaden sposób zaspokajana, a sam fakt jej istnienia nie ma jakiegokolwiek wpływu na poziom zaspokojenia potrzeb bytowych strony. Nie istnieją też szczególne okoliczności, opisane w treści rozporządzenia, przemawiające za natychmiastowym uwolnieniem strony od ciążącej zaległości. Zdaniem organu, nie udowodniono, że ze względu na stan majątkowy i sytuację życiową wnioskodawca nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek, gdyż skutkowałoby to brakiem możliwości zapewnienia podstawowych potrzeb bytowych. W konsekwencji podjęcie decyzji o umorzeniu należności na chwilę obecną byłoby przedwczesne i nieuzasadnione. Względu społeczne wymagają, by zobowiązanie publicznoprawne było realizowane, a płatnik nie był pochopnie z niego zwalniany. W.P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję ZUS z 7 listopada 2024 r. nr UP-749/2024. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że: - nie wystąpiły okoliczności, które miałyby negatywny wpływ na możliwości zarobkowe odwołującego, - aktualny stan odwołującego pozwala na przyjęcie, że istnieje szansa na odzyskanie należności poprzez dobrowolną spłatę w formie układu ratalnego, - odwołujący nie udowodnił trudności zdrowotnych (przewlekłej choroby) trwale wykluczających go z aktywności zawodowej; 2) przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 28 ust. 3 pkt. 3) u.s.u.s. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w niniejszej sprawie, b) art. 28 ust. 3 pkt. 6) u.s.u.s. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w niniejszej sprawie, c) art. 28 ust. 3a u.s.u.s. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podkreślił, że organ dokonał nieprawidłowej wykładni art. 28 ust. 3 pkt 3) u.s.u.s., przez co nie zastosował go w niniejszej sprawie. Wprawdzie strona jest współwłaścicielem dwóch nieruchomości - niezabudowanej nieruchomości gruntowej oraz lokalu mieszkalnego o powierzchni 35.83 m2, jednak jej udział w nieruchomości jest nieznaczny (20% udziałów w prawie własności), nie ma wartości, jak również jest praktycznie niezbywalny i w gruncie rzeczy niemożliwe jest przeprowadzenie z niego egzekucji. Sam fakt, że nieruchomość co do zasady może stanowić przedmiot obrotu cywilnoprawnego nie oznacza, że możliwe jest uznanie go z źródło przychodu w celu spłaty zadłużenia. Udział w prawie własności nieruchomości skarżącego w rzeczywistości nie wiąże się z żadnymi korzyściami finansowymi dla niego, co nie przynosi żadnej możliwości zaspokojenia organu. Skoro organ wprost przyznaje, że umorzenie należności na gruncie art. 28 ust. 3 pkt. 3 u.s.u.s. jest niemożliwe ze względu na posiadanie przez skarżącego nieruchomości, a jednocześnie że nie jest w stanie zaspokoić się z tychże nieruchomości, oczywistym jest, że skarżący nieprowadzący działalności nie posiada żadnego majątku, z którego obecnie można by egzekwować należność. Nastąpiła zatem całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Pełnomocnik skarżącego nie zgodził się również z twierdzeniem organu, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki art. 28 ust. 3 pkt 6) u.s.u.s. Organ uznał bowiem brak podstaw do stwierdzenia, że w toku podejmowanych czynności egzekucyjnych nie uzyska się kwot przewyższających wydatki egzekucyjne, podczas gdy postępowanie egzekucyjne jest prowadzone przez organ od marca 2022 r., sukcesywnie obejmowano nim kolejne okresy i nie udało się wyegzekwować zadłużenia. Ponadto ostatnie zajęcie na rachunku bankowym skarżącego miało miejsce we wrześniu 2023 r., obecnie skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i został wykreślony z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów, przebywa w zamkniętym ośrodku uzależnień [...], przy czym nie wiadomo czy leczenie o okaże się skuteczne i kiedy zostanie zakończone. Zdaniem pełnomocnika dla przyjęcia nieistnienia całkowitej nieściągalności nie może być przesądzającym jedynie fakt, że w dacie wydania decyzji postępowanie egzekucyjne przeciw odwołującemu było w toku, na co powołał się organ w zaskarżonej decyzji. Argumentu tego nie powiązano z realną możliwością wyegzekwowania należności z majątku skarżącego i dlatego należy uznać ocenę organu w zakresie ww. przesłanki nieściągalności za dowolną. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych pełnomocnik strony podkreślił, że w sprawach zainicjowanych wnioskiem o umorzenie zaległości wobec ZUS, nie chodzi o wykazanie potencjalnej możliwości uzyskania dochodu, ale o uprawdopodobnienie, że z danego źródła, w konkretnym okresie, osoba ta uzyska realnie środki pozwalające jej na spłatę zadłużenia. Ustalenia te muszą dotyczyć rzeczywistej sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy. Uzależnienie skarżącego od alkoholu i narkotyków, które doprowadziło do jego leczenia w zamkniętym ośrodku bezpośrednio wskazuje na negatywny wpływ na możliwości zarobkowe. Organ sprowadza chorobę skarżącego do chwilowej niedyspozycji i zakłada, że w przyszłości skarżący będzie w stanie poprawnie funkcjonować, w sytuacji gdy depresja skarżącego jest tak zaawansowana, że doprowadziła do licznych uzależnień, a skarżący od 10 miesięcy przebywa w ośrodku psychiatrycznym. Organ powyższe całkowicie ignoruje i nie zwraca uwagi na to, że nieumorzenie należności doprowadzi jedynie do pogłębienia zadłużenia, które nie będzie możliwe do spłaty przez zobowiązanego, jak również utrudni mu wyjście z choroby. W uzasadnieniu skargi wskazano ponadto, że organ naruszył również art. 28 ust. 3a u.s.u.s. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem należności wobec ZUS winny zostać umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności ze względu na uzasadniony przypadek skarżącego. Skarżący przedstawił dokumentacją medyczną, że choruje na depresję oraz uzależnienie od alkoholu oraz środków odurzających. Zarówno alkoholizm jak i uzależnienie od narkotyków to postępujące choroby przewlekłe, prowadzące do wyniszczenia organizmu. Ze względu na zaawansowany stan choroby i obecny stan życia skarżącego, w szczególności pobyt w ośrodku leczenia, terapii i rehabilitacji uzależnień [...] i niemożność ustalenia czasu oraz skutków leczenia, oczywistym jest, że choroba doprowadziła do pozbawienia go możliwości zarobkowych. Do organu nie należy natomiast ocena zachowania skarżącego czy okoliczności, które doprowadziły do choroby skarżącego. Obecnie skarżący nie może uiścić należności z tytułu składek bez uszczerbku dla własnego zdrowia i utrzymania, również w przyszłości ewentualne opłacenie należności pozbawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, gdyby mimo wysokiego prawdopodobieństwa niepowodzenia udało mu się wyjść z choroby i nałogu. Organ nie wskazał żadnych konkretnych powodów, dlaczego uważa że skarżący będzie miał możliwość uzyskania w przyszłości dochodu. W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zobowiązanie organu do wydania w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku decyzji, w której organ umorzy należności skarżącego z tytułu składek za okresy objęte postępowaniem w sprawie. Ponadto pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Ponadto sąd ocenia, czy nie zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) oraz przyczyny stwierdzenia wydania decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w tak określonych granicach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy oraz odsetek za zwłokę w kwocie 27036,04 zł. W ocenie ZUS analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie dała podstaw do umorzenia żądanych należności. Według pełnomocnika skarżącego organ nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, błędnie przyjął, że nie wystąpiły okoliczności, które miałyby negatywny wpływ na możliwości zarobkowe strony i w aktualnym stanie istnieje szansa na odzyskanie należności poprzez dobrowolną spłatę, skarżący nie udowodnił trudności zdrowotnych trwale wykluczających go z aktywności zawodowej. Zostały także naruszone przepisy prawa materialnego tj. art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. , art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., art. 28 ust. 3a u.s.u.s. poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie w niniejszej sprawie. Ponieważ w skardze zarzucono zarówno naruszenie przepisów postępowania jak i naruszenie przepisów prawa materialnego w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, gdyż tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwala ocenić prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu stan faktyczny przyjęty przez organ w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości i wynika z przedstawionych przez pełnomocnika skarżącego dokumentów oraz z dokumentów będących w dyspozycji organów. Jak wynika z akta sprawy, skarżący w chwili wydania zaskarżonej decyzji miał 23 lata, a więc jest osobą młodą. Jest kawalerem. Ze złożonego oświadczenia wynika, że prowadzi samodzielne gospodarstwo, ale jednocześnie nie ponosi żadnych wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem i nie posiada żadnego źródła finansowania. Nieopłacone składki obejmują okres między 1 grudnia 2021 r a lutym 2024 r. W chwili złożenia przez ojca w jego imieniu wniosku o umorzenie zaległości, skarżący od dnia 30 marca 2024 r. przebywał na terapii w Ośrodku Leczenia, Terapii i Rehabilitacji Uzależnień prowadzonym przez Stowarzyszenie [...]. Wcześniej między 20 a 29 marca 2024 r. przebywał w szpitalu psychiatrycznym z rozpoznaniem zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane używaniem wielu narkotyków i innych substancji psychoaktywnych – Zespól abstynencyjny; Problemy związane ze środowiskiem społecznym. Do Specjalistycznego Psychiatrycznego ZOZ w Ł. trafił ze skierowaniem ze Szpitala Klinicznego Nr 1 , gdzie został przewieziony z ulicy, leżał śpiący/nieprzytomny. Po kilkugodzinnej obserwacji stwierdzono brak wskazań do hospitalizacji i wydano skierowanie do leczenia w Oddziale Psychiatrycznym z uwagi na znacznie obniżony nastój, rezygnację brak chęci do życia . Pacjenta przekazano pod opiekę mamy i ojca. Jak wynika z epikryzy, skarżący nie podejmował wcześniej terapii odwykowych. Jak wynika z zaświadczenia z 30.08. 2024 r. złożonego do akt administracyjnych, program terapeutyczny w Ośrodku w K. przewidziany był na 12 miesięcy. Skarżący zakończył prowadzoną działalność gospodarczą Pg 29 lutego 2024 r i został wykreślony z CEIDG 27 marca 2024 r. Od 18 marca 2024r. jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług w P. sp. z o.o. prowadzonej przez jego ojca. Podstawa wymiaru składek w kwietniu 2024 r. wyniosła 166,20 zł a w następnych miesiącach 0,00 zł. Bezsporne jest też posiadanie przez skarżącego udziałów 20% we współwłasności dwóch nieruchomości, mieszkania i działki opisanych szczegółowo przez organ. Pełnomocnik skarżącego tych okoliczności nie kwestionuje, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że nie wystąpiły okoliczności, które miałyby negatywny wpływ na możliwości zarobkowe i, że aktualny stan skarżącego pozwala przyjąć, że istnieje szansa na odzyskanie należności, oraz, że nie udowodnił on trudności zdrowotnych, trwale wykluczających z aktywności zawodowej. Tak sformułowane zarzuty odnoszą się do oceny zebranego materiału pod kątem spełnienia przesłanek do umorzenia należności, a więc wskazują na naruszenie prawa materialnego. W związku z powyższym, przechodząc do oceny zarzucanych naruszeń prawa materialnego na wstępie należy wskazać, że podstawą prawną decyzji jest art. 28 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( tekst jedn. Dz. U. z 2024r. poz. 497 ze zm. ) . Zgodnie z art. 28 ust. 1-3 umorzenie należności z tytułu składek w całości lub w części może nastąpić (z zastrzeżeniem ust. 3a) tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228, ze zm.); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wyliczenie zawarte art. 28 w ust. 3 u.s.u.s. jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Podkreślić natomiast trzeba, że jakkolwiek spełnienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. (lub rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s.) jest niezbędne do umorzenia należności, to ich wystąpienie nie skutkuje powstaniem obowiązku podjęcia takiego rozstrzygnięcia przez organ, lecz dopiero daje mu potencjalną możliwość umorzenia tych należności ( patrz np. wyrok NSA z 28 marca 2012 r. sygn.. II GSK 266/11) Zatem nawet w razie stwierdzenia wystąpienia wspomnianych przesłanek organ może podjąć rozstrzygnięcie odmowne. Wskazuje na to zawarte w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. sformułowanie "mogą być umarzane". Mamy zatem do czynienia z tzw. decyzją uznaniową . Równocześnie, w sytuacjach, w których nie występuje całkowita nieściągalność składek w świetle art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. mamy do czynienia z decyzją związaną w przedmiocie odmowy umorzenia należności ZUS, nie zaś decyzją wydaną w ramach uznania administracyjnego w przedmiocie umorzenia tych należności, gdyż wydanie takiej decyzji nie jest możliwe, bowiem naruszałaby ona prawo materialne ( wyrok NSA z 18.10. 2012 r. sygn. akt II GSK 1322/11). Pomimo braku całkowitej nieściągalności, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane tylko składki ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami ( art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). W przypadku wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonego, który tak jak skarżący w niniejszej sprawie był jednocześnie płatnikiem tych składek, organ stosuje art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. i bada, czy zachodzi przypadek całkowitej nieściągalności składek, a w przypadku stwierdzenia, że nie występuje całkowita nieściągalność, bada sprawę pod kątem istnienia przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3b u.s.u.s. i wydanym na jego podstawie rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U z 2003 r. nr 141, poz. 1365). W rozpatrywanej sprawie organ wnikliwie, po kolei przeanalizował wszystkie przesłanki całkowitej nieściągalności uwzględniając wszystkie okoliczności faktyczne i argumenty podnoszone przez stronę. Nie budzi wątpliwości, i nie jest kwestionowane przez pełnomocnika skarżącego, że skarżącego nie dotyczą przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 1, 2,4,4b, 4c u.s.u.s. W ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił i uzasadnił, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności z art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy. Wprawdzie według danych z CEIDG skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej 29 lutego 2024 r., jest kawalerem, nie posiada następców prawnych i nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, a z tytułu zatrudnienia w spółce P. nie osiąga żadnych dochodów, to jednak nie można mówić w tej sprawie o jednoczesnym braku majątku, z którego można wyegzekwować należności. Nie ulega wątpliwości, że skarżący jest współwłaścicielem w 2/10 częściach dwóch nieruchomości: gruntowej o pow. 0,0658 ha w B., która to nieruchomość jest wolna od zabezpieczeń hipotecznych i lokalu mieszkalnego o pow. 35,83 m² w P. stanowiącego odrębną nieruchomość. Celem zabezpieczenia niezapłaconych należności ZUS dokonał wpisu do hipoteki tego lokalu na kwotę 4350,81 zł.. Wielkość udziału posiadanego przez skarżącego w obu nieruchomościach, wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego, nie jest nieznaczna wynosi 1/5. Nieruchomość z wpisaną do niej hipoteką stanowi realne i trwałe zabezpieczenie przynajmniej części należności Skarbu Państwa. Posiadanie przez zobowiązanego udziału w dwóch nieruchomościach, nawet jeżeli zaspokojenie z nich wymagalnych należności organu może być utrudnione, wyklucza uznanie, że występuje przesłanka całkowitej nieściągalności określona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., gdyż przepis wyraźnie wymaga aby zaprzestanie prowadzenia działalności wystąpiło przy jednoczesnym braku majątku. Nie budzi wątpliwości, że wysokość nieopłaconych składek, objętych wnioskiem o umorzenie, przekracza kwotę kosztów upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kwota ta wynosi aktualnie 16 zł, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 5 stycznia 2021 r ( Dz. U. z 2021 r. poz. 67). Tym samym nie zachodzi przesłanka określona w art.28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. Organ prawidłowo ocenił także, że nie zachodzi przesłanka wskazana w art. 28 ust 3 pkt 5 u.s.u.s. , gdyż naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Dotychczas egzekucja prowadzona jest tylko przez ZUS. Fakt, że wobec skarżącego cały czas prowadzona jest przez ZUS egzekucja należności i jak wskazał organ, była ona skuteczna w okresie od grudnia 2022 r do września 2023 r., a postępowanie egzekucyjne cały czas jest w toku, oznacza że nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności określona w pkt 5. Organ wyjaśnił, że gdy prowadzone przez ZUS przymusowe dochodzenie należności okaże się bezskuteczne, istnieje możliwość skierowania dalszych tytułów wykonawczych do Naczelnika Urzędu Skarbowego celem prowadzenia egzekucji ze składników majątkowych, do których Dyrektor Oddziału ZUS nie ma uprawnień. Takie działania nie zostały jeszcze podjęte, a tym samym naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których możliwe jest wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne może, zgodnie z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji spowodować umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowienie takie organ egzekucyjny wydaje na żądanie zobowiązanego, wierzyciela albo z urzędu. ( art. 59 § 4 u.p.e.a.) Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w sprawie nie zostało wydane. Również samo przekonanie strony, że egzekucja z posiadanych przez skarżącego udziałów w nieruchomości nie doprowadzi do zaspokojenia wierzyciela i nie uzyska się z niej kwot przekraczających wydatki egzekucyjne nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że spełniona została przesłanka z pktu 6 art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Ustawa wymaga aby ocena, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne nie budziła wątpliwości, aby było oczywiste, że postępowanie egzekucyjne będzie nieskuteczne i wygeneruje jedynie dodatkowe koszty. Taka sytuacja w niniejszej sprawie na pewno nie zachodzi. Nie jest prawdą, że organ opiera swoją ocenę tylko na tym, że windykacja była skuteczna półtora roku temu, a nie uwzględnia pogorszenia sytuacji skarżącego. Organ trafnie podkreślił, że posiadane udziały w nieruchomościach mogą stanowić przedmiot obrotu cywilnoprawnego i mogą stanowić źródło przychodu w celu spłaty zadłużenia. Nie można też wykluczyć, że odbyte leczenie w ośrodku przyniesie pozytywne rezultaty i pozwoli skarżącemu uzyskiwać dochody z których spłaci swoje zobowiązania wobec ZUS. Wobec powyższego należy uznać, że ZUS w sposób prawidłowy ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy uznając, że w przypadku skarżącego nie można mówić o wystąpieniu którejkolwiek przesłanki całkowitej nieściągalności należności z art.. 28 ust. 3 u.s.u.s., a w szczególności, z przyczyn wskazanych powyżej, nie jest uzasadniony zarzut skargi, że doszło do naruszenia art. 28 ust. 3 pkt 3 i pkt 6 u.s.u.s. Oznacza to, jak słusznie wskazał organ, że na podstawie art. 28 ust. 2 u.s.u.s. organ nie mógł wydać decyzji umarzającej należności skarżącego. Organ rozpoznając niniejszą sprawę dokonał następnie analizy poczynionych ustaleń pod kątem możliwości zastosowania wobec skarżącego, jako płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenie art. 28 ust. 3a u.s.u.s., a więc umorzenia należności pomimo braku całkowitej nieściągalności. Przepisy § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U z 2003 r. nr 141, poz. 1365) dają organowi uprawnienie do umorzenia należności z tytułu składek w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ może należność umorzyć, lecz nie ma takiego obowiązku. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności co do rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowym odnoszącym się do decyzji uznaniowych podkreśla się, że każde rozstrzygnięcie podejmowane w ramach uznania administracyjnego wymaga wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i ich rozważenia oraz ocenienia, co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Rolą sądu administracyjnego orzekającego w przedmiocie legalności takiej decyzji jest zweryfikowanie, czy przedstawione wymogi zostały spełnione. Sąd jest bowiem obowiązany do oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada standardom określonym w obowiązujących przepisach, czy też je narusza w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. W przypadku decyzji odmawiającej umorzenia należności ze względu na niezasadność zgłoszonego w tym przedmiocie żądania, zadaniem Sądu nie jest ocena słuszności tej kwalifikacji, gdyż jest to decyzja podejmowana w granicach uznania administracyjnego lecz to, czy w świetle okoliczności wynikających z akt sprawy jej podjęcie było dopuszczalne (zgodne z prawem). Sąd bada zatem, czy w danym przypadku organ istotnie mógł wydać rozstrzygnięcie odmowne. Szczegółowe przesłanki umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności sprecyzowane zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Odnosząc się do przesłanek określonych w rozporządzeniu ZUS prawidłowo ocenił, że zgromadzona w sprawie dokumentacja nie upoważnia do wydania decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek na ubezpieczenie. Ocena, czy stan majątkowy i sytuacja rodzinna zobowiązanego są tego rodzaju, że nie może należności z tytułu składek opłacić, ponieważ spowodowałoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny musi być przeprowadzana według zobiektywizowanych kryteriów. Nie ulega wątpliwości, że istniejące zadłużenie stanowić będzie dla skarżącego dodatkowe obciążenie i uciążliwość, ale z drugiej strony, zasadą jest opłacanie składek, a umorzenie takich należności stanowić ma wyjątek. Podjęcie działalności gospodarczej zawsze wiąże się z obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy niezależnie od tego, czy w ostatecznym rezultacie przynosi ona zysk. Odpowiedzialności za takie zobowiązania ciąży na przedsiębiorcy, który nie może jej przerzucać na ogół obywateli. Co do zasady, w interesie społecznym leży wywiązywanie się przedsiębiorców z obowiązków płatniczych. W kontekście przesłanek określonych w powołanym powyżej § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, szczególne znaczenie ma wnikliwe wyjaśnienie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy, a zatem to strona w treści wniosku o umorzenie należności, a następnie w toku postępowania, powinna wskazać takie konkretne okoliczności, które będą przemawiały za zastosowaniem wobec niej instytucji umorzenia. ZUS w toku postępowania, powinien natomiast wnikliwie ustalić istnienie (lub brak) takich okoliczności, podejmując w tym zakresie, o ile jest to możliwe, także działania z urzędu, niezależnie od informacji uzyskanych od wnioskodawcy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. i zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której stanowi art. 77 § 1 K.p.a. Oczywistym jest jednak fakt, że w toku postępowania to głównie na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia, świadczy bowiem o tym użyty przez ustawodawcę w § 3 ust. 1 rozporządzenia zwrot "jeżeli zobowiązany wykaże". Wszakże to wnioskodawca, a nie organ, ma pełną wiedzę o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej, osobistej i o zaistniałych przeszkodach w spłacie zadłużenia. . Skoro zobowiązany ma wykazać spełnienie przesłanek wymienionych w § 3 rozporządzenia, będących podstawą dla organu rentowego do wydania decyzji o umorzeniu składek, to oznacza, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na nim, jako wnioskodawcy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt I GSK 980/18). Ocena zebranego materiału dowodowego należy do organu prowadzącego postępowanie. Stosownie bowiem do treści art. 80 K.p.a., organ swobodnie ocenia dowody, ważne jest jednak, żeby stan faktyczny został oceniony na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Swoboda w ocenie dowodów nie oznacza dowolności. Przeprowadzony przez organ sposób rozumowania związany z ustalaniem stanu faktycznego sprawy na podstawie różnych, czasem sprzecznych ze sobą, zebranych w sprawie dowodów, przedstawiony w uzasadnieniu decyzji, powinien być jasny, zrozumiały i oparty o zasady logiki. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 cyt. powyżej rozporządzenia nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym zakresie ZUS nie działa na podstawie uznania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ jest związany wskazanymi powyżej zasadami określonymi w K.p.a., oraz regułami logiki. Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego, który ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów nie naruszono reguł logiki i czy zastosowano właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Uznanie administracyjne odnosi się natomiast do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w razie prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Wybór konsekwencji prawnej, to właśnie drugi etap postępowania organu w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ dostatecznie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, tj. w takim zakresie, w jakim było to możliwe zebrał cały dostępny materiał dowodowy i dokonał jego oceny ,a następnie rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi. Organ uwzględnił wszystkie okoliczności podane przez skarżącego oraz okoliczności wynikające z danych będących w posiadaniu organu, a ich ocena jest zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego i nie nosi cech dowolności. Organ, uzasadniając swoje stanowisko, przeanalizował wszystkie ustalone okoliczności uznając, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest on w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to dla niego zbyt ciężkie skutki. Pełnomocnik skarżącego w skardze zarzuca naruszenie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. wskazując na spełnienie w jego ocenie przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. W tym zakresie należy stwierdzić, że podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Organ trafnie podkreślił, że nie wystarczy, że zobowiązany wskaże na uciążliwości i trudności w zapłacie narosłych zaległości z tytułu składek i trudności z zapewnieniem sobie środków na utrzymanie. Uciążliwości związane z płaceniem zaległości są oczywiste, jednak zasadą jest opłacanie należności z tytułu składek, a ich umarzanie dotyczy wyjątkowych sytuacji, a z taką mimo wszystko nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Podniesiony w skardze zarzut, że organ nieprawidłowo ocenił i błędnie przyjął, że nie wystąpiły okoliczności, które miałyby negatywny wpływ na możliwości zarobkowe strony jest nieuprawniony. Okoliczności takie niewątpliwie wystąpiły i organ ich nie kwestionuje. Należy do nich przede wszystkim uzależnienie skarżącego od alkoholu i narkotyków powodujące zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania. Nie jest to jednak równoznaczne z całkowitą utratą możliwości zarobkowych skarżącego. Nic takiego nie wynika ze złożonych 2 kart informacyjnych ze szpitala. Trafnie podkreślił organ, że nie można jednoznacznie stwierdzić, że po zakończeniu leczenia skarżący nie będzie w stanie podjąć pracy zarobkowej. Co więcej, po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej został zgłoszony do ubezpieczenia jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług, a więc po zakończeniu terapii w ośrodku będzie miał możliwość wykonywania pracy i uzyskiwania dochodów. Działalność, którą do lutego 2024 r. prowadził, polegająca, jak wynika ze strony internetowej [...] na prowadzeniu w Internecie kampanii kreatywnych, tworzeniu stron internetowych, jest tego rodzaju, że może być wykonywana także w ramach umowy zlecenia czy umowy o świadczenie usług. Strona [...] jest aktywna i jako kontakt podaje firmę P. sp. z o.o., co potwierdza, możliwość zarobkowania po zakończeniu leczenia. Opisywane szeroko przez pełnomocnika skarżącego niszczące skutki zażywania narkotyków, nie muszą w całości dotyczyć skarżącego, a przede wszystkim nie wynikają z karty informacyjnej ze szpitala złożonej organowi. Z karty tej wynika natomiast, że naużywanie alkoholu trwa od pół roku, że jest to pierwszy pobyt w szpitalu i dotychczas skarżący nie podejmował terapii odwykowych. Nie jest wykluczone, i należy tego życzyć skarżącemu, że długotrwała terapia jakiej się poddał przyniesie dobre rezultaty i umożliwi powrót do normalnego życia i wykonywanie pracy. Uzależnienie skarżącego jest niewątpliwie okolicznością, która ma negatywny wpływ na jego możliwości zarobkowe, oczywiście także w chwili pobytu w ośrodku skarżący nie miał możliwości spłacania zadłużenia wobec ZUS, ale dobrowolna spłata zadłużenia w formie układu ratalnego na pewno nie jest wykluczona w przyszłości. Trudności zdrowotne, które wykazał niewątpliwie skarżący, na dzień orzekania przez organ, nie były tego rodzaju, żeby organ mógł przyjąć, że skarżący w wieku 23 lat jest trwale wykluczony z aktywności zawodowej. Trafnie też organ przypomniał, że orzeczenie o niezdolności do pracy może wydać orzecznik ZUS i komisja lekarska na podstawie dokumentacji lekarskiej oraz bezpośredniego badania stanu zdrowia. Takiego orzeczenia skarżący nie przedłożył, a na podstawie dwóch kart ze szpitala i zaświadczenia z ośrodka leczenia uzależnień nie można wyprowadzać tak daleko idących wniosków, jak chce tego pełnomocnik skarżącego. Przewlekła choroba ma znaczenie dla oceny możliwości skorzystania z umorzenia należności tylko wówczas, gdy jednocześnie stwierdzono, iż powoduje ona skutki opisane w § 3 ust. pkt 3 rozporządzenia, tj. pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. To, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, w czasie pobytu w ośrodku leczenia uzależnień skarżący był pozbawiony możliwości uzyskiwania dochodu nie oznacza, że z uwagi na stan zdrowia jest pozbawiony możliwości uzyskiwania dochodu w ogóle, gdyż po zakończeniu leczenia powinien podjąć pracę. W ocenie Sądu odstąpienie od powszechnego obowiązku regulowania należności publicznoprawnych jakim jest umorzenie należności z tytułu składek, jest możliwe w sytuacji jednoznacznego stwierdzenia, że dłużnik nie tylko obecnie , ale również w przyszłości nie będzie miał możliwości spłaty zaległości. Podobnie należy zgodzić się z organem, że nie udowodniono, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację życiową skarżący nie jest w stanie opłacić składek, gdyż skutkowałoby to brakiem możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Skarżący jest osobą młodą, kawalerem. Z oświadczenia złożonego przez pełnomocnika – ojca skarżącego wynika, że ponosi on żadnych wydatków związanych z leczeniem i utrzymaniem, prowadzi samodzielne gospodarstwo, ale jako adres zamieszkania wskazał adres, pod którym działalność prowadzi spółka ojca. W okresie pobytu w ośrodku leczenia uzależnień skarżący miał zabezpieczone wszystkie niezbędne potrzeby, a po zakończeniu leczenia powinien podjąć pracę aby się utrzymać. Na pewno może liczyć na wsparcie ze strony rodziców, którzy odebrali go ze szpitala i zapewnili zatrudnienie i ubezpieczenie. Skarżący nie wykazał zatem, że została spełniona przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 2 nie ma zastosowania, gdyż skarżący zakończył prowadzenie działalności gospodarczej w lutym 2024 r. Z powyższych względów, w ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. § 3 ust. 1 rozporządzenia. Ponadto zaznaczyć należy, że przypadku zmiany okoliczności lub uzyskania nowych dowodów skarżący może wystąpić do organu rentowego w nowym wnioskiem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę. d.j. ----------------------- Strona # z 16