III SA/Łd 640/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2015 roku sprawy ze skargi S. T. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby oraz uszczerbku na zdrowiu postanawia: odrzucić skargę. Orzeczeniem z dnia [...] nr [...] Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] podtrzymała orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia OKL MSW w [...] wskazała, że dokonała badania lekarskiego na podstawie skierowania nr [...] z dnia [...] wystawionego przez KWP w [...] celem ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza – S. T. doznanego wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Ponadto Komisja wskazała, że S. T. jest rencistą Policji, u którego wyniki badań lekarzy specjalistów (dodatkowych) (psychiatry) stwierdzają zaburzenia neurasteniczne, ale choroba nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami służby. Komisja przedstawiła następujące rozpoznanie (w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie paragrafy i punkty z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych: 1. Zaburzenia neurasteniczne . 2. Nadciśnienie tętnicze. 3. Przebyte złamanie kości piętowej lewej. Wtórne zmiany zwyrodnieniowe zaawansowane stawu skokowo - piętowego. W części B orzeczenia (dotyczy związku choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby oraz uszczerbku na zdrowiu) wskazano, że rozpoznane schorzenia ujawniły się w czasie pełnienia służby, jednak nie figurują w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 2014r. sprawie ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu, a więc brak jest podstaw prawnych do uznania ww. schorzeń za pozostające w związku z pełnieniem służby w szczególnych warunkach lub właściwościach służby wywołujących chorobę. W części F orzeczenia Okręgowa Komisja Lekarska MSW w [...] przedstawiła szczegółowe uzasadnienie orzeczenia, powtarzając argumenty jak wyżej. Powyższe orzeczenie wydane zostało w oparciu o ustawę z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. 2014, poz.1822), rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 2014r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu (Dz.U. 2014, poz. 866). W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji OKL w [...] oraz w razie konieczności uchylenie także decyzji WKL w [...] i przekazanie sprawy celem ponownego rozpoznania do właściwego organu, ze wskazaniem właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, ustawy o odszkodowaniach. Skarżący zarzucił niewłaściwe zastosowanie i wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą oraz przepisów rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza Policji, z którego wywodzi się, iż brak chorób i schorzeń w załączniku do przedmiotowego rozporządzenia uniemożliwia ustalenie uszczerbku na zdrowiu dla celów wypłaty odszkodowania. Skarżący podał, że zaskarżona decyzja OKL MSW wydana została na skutek skierowania wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...], w związku z toczącym się przed tym organem postępowaniem administracyjnym w celu ustalenia prawa i uprawnień do odszkodowania za choroby i schorzenia ustalone dla potrzeb postępowania rentowego oraz obowiązku wypłaty należnego świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Ponadto skarżący podniósł, że ustawodawca w przepisach przywołanej ustawy jednoznacznie określił, iż orzeczenie komisji lekarskiej może być wyłącznie środkiem pomocniczym dla organu prowadzącego postępowanie administracyjne, a orzeczenie winno odnosić się do właściwych ustaleń medycznych, w szczególności daty choroby, czy schorzenia, jak i związku ze szczególnymi warunkami, lub właściwościami służby czynnej. Zatem komisja lekarska nie posiada kompetencji do wydania orzeczenia merytorycznego w zakresie istnienia bądź nie prawa do odszkodowania, w tym zakresie bowiem wykracza poza swoje kompetencje i uprawnienia nadane przez ustawodawcę. Skarżący podkreślił, że w jego ocenie ustawodawca w przepisie art. 4 ustawy o odszkodowaniach określił, iż za chorobę dla celów odszkodowawczych uznać należy taką, która była spowodowana czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku służby, albo chorobę wymienioną w załączniku do rozporządzenia. Zatem ustawodawca wprost określił, że nie można odmawiać uznania choroby dla celów odszkodowawczych z powodu jej wprost niewymienienia w przepisach rozporządzenia, skoro choroba spełnia pierwsze kryterium określone w ustawie. Ponadto zdaniem skarżącego organ odwoławczy wadliwie przyjął, że stwierdzone u niego choroby, powodujące co najmniej długotrwałe naruszenie sprawności organizmu, nie były spowodowane szczególnymi warunkami służby. W tym zakresie ustawodawca nie posługuje się wyłącznie określeniem szczególnych warunków służby, ale również wskazuje, iż należy dokonać odniesienia się do szczególnych właściwości takiej służby czynnej. W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Przystępując do rozpatrywania skargi sąd administracyjny jest zobowiązany w pierwszej kolejności do ustalenia, czy jest ona dopuszczalna z punktu widzenia zakresu kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei zgodnie z § 2 art. 3 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 6 maja 2015r., w którym stwierdzono, że rozpoznane u skarżącego schorzenie nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014r. poz. 1822), ustawa określa zasady działania komisji lekarskich oraz zasady i tryb orzekania przez te komisje w sprawach: 1) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej; 2) oceny stanu zdrowia funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 oraz ustalenia ich zdolności fizycznej i psychicznej do służby; 3) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do pracy w wyodrębnionych komórkach organizacyjnych kontroli skarbowej, inspektorów i pracowników zatrudnionych w tych komórkach oraz kandydatów do pracy w wywiadzie skarbowym, a także pracowników wywiadu skarbowego; 4) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, zwanego dalej "wypadkiem", lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby; 5) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób niebędących funkcjonariuszami Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego, które w czasie korzystania lub w związku z korzystaniem przez te służby z ich pomocy poniosły uszczerbek na zdrowiu oraz związku tego stopnia uszczerbku z tym zdarzeniem albo związku śmierci z tym zdarzeniem; 6) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009r. nr 178, poz. 1380 z późn. zm.) oraz członków ochotniczej straży pożarnej, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu w związku z udziałem w działaniach ratowniczych lub ćwiczeniach; 7) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób udzielających pomocy pracownikom wywiadu skarbowego w wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych, które w czasie udzielania tej pomocy lub w związku z jej udzielaniem poniosły uszczerbek na zdrowiu albo związku śmierci z tym zdarzeniem; 8) uznania funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1, funkcjonariuszy zwolnionych z tych służb za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariuszy i funkcjonariuszy zwolnionych ze służby; 9) ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1, zwolnionych ze służby, w celu określenia grupy inwalidzkiej; 10) potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej; 11) kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1. Z przepisów powołanej ustawy wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby, a także orzekają m.in. o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem lub chorobami pozostającymi w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwa i związku tego inwalidztwa ze służbą. Sąd podzielając dotychczasową linię orzecznictwa stwierdza, że orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o Policji nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno - rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości takich sądów (por. wyroki NSA z 30 kwietnia 2010 r., I OSK 93/10; z 29 maja 2008 r., II OSK 667/08; z 22 lipca 2010 r., I OSK 220/10, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000 r, nr 5, poz.167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r., OPS 8/97, postanowienia NSA z 6 listopada 2000 r., OSA 1/00, ONSA z 2001, nr 2, poz. 47, oraz z 21 lutego 2013 r., I OSK 251/13). W zaskarżonym orzeczeniu stwierdzono, że rozpoznane w skarżącego schorzenia ujawniły się w czasie pełnienia służby, jednak nie figurują w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 2014r. sprawie ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu, a więc brak jest podstaw prawnych do uznania ww. schorzeń za pozostające w związku z pełnieniem służby w szczególnych warunkach lub właściwościach służby wywołujących chorobę. W rozpoznawanej sprawie skarżący zaskarżył więc orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w [...] o braku związku stwierdzonych u niego chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Na tę kategorię orzeczeń Komisji, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę jako niedopuszczalną. b.a.