III SA/Łd 652/15
WyrokWSA w Łodzi2015-09-24
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy schorzenie narządu wzroku, które utrzymuje się pomimo zakończenia narażenia zawodowego od 20 lat i dla którego nie stwierdzono alergicznego podłoża w badaniach specjalistycznych, może zostać uznane za chorobę zawodową?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oparły się na orzeczeniach lekarskich, które wykluczyły związek przyczynowy między schorzeniem narządu wzroku a narażeniem zawodowym. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie braku alergicznego podłoża choroby, utrzymywanie się objawów po 20 latach od zakończenia narażenia oraz przekroczenie rocznego terminu na rozpoznanie choroby zawodowej od ustania ekspozycji.Stan faktyczny
Skarżąca J. B. domagała się stwierdzenia choroby zawodowej narządu wzroku (alergicznego zapalenia spojówek) po 30 latach pracy jako laborant w narażeniu na substancje chemiczne. Pomimo występowania objawów od 1968 r. i zakończenia pracy w 1994 r., specjalistyczne badania nie potwierdziły alergicznego podłoża schorzenia ani związku przyczynowego z pracą. Organy inspekcji sanitarnej, opierając się na dwukrotnych orzeczeniach lekarskich o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, utrzymały w mocy decyzję o odmowie jej stwierdzenia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się zmiany decyzji i powołania biegłych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 roku sprawy ze skargi J. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu M. K., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł., przy [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć dwadzieścia) złotych, zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę radcy prawnemu M. K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 21 poz. 1263, z późn. zm.), art. 235' i 2352 Kodeksu pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 432) i rozporządzenia Rady Ministrów dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2012 r. poz. 662) oraz 138 § 1 pkt. 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Nr 8 Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia u J. B. choroby zawodowej układu wzrokowego wywołanej czynnikami chemicznymi pod postacią alergicznego zapalenia spojówek (poz. 25.1 wykazu chorób zawodowych).
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie treścią art. 235 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym.
Do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego inspektora sanitarnego konieczne jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej wydane przez upoważnioną zgodnie z § 5 w/w rozporządzenia jednostkę orzeczniczą.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu wynika, że J. B. w latach 1964-1994 była zatrudniona w Zakładach Włókien Chemicznych "A" w Ł. (zakład zlikwidowany) na stanowisku laboranta Wytwórni Włókien Akrylowych w narażeniu zawodowym na różnorodne substancje chemiczne (m.in. akrylonitryl), akrylan metylu, kwas itakonowy, rodanek sodu, węglan baru, alkohol izopropylowy, alkohol metylowy, benzoesan sodu, stężony kwas siarkowy i solny, stężony wodorotlenek sodu) zgodnie z kartą oceny narażenia zawodowego z dnia [...] sporządzoną przez PPIS w [...]. W latach 1994-2001 J. B. pobierała zasiłek przedemerytalny. Od 2001 r. przebywa na emeryturze.
W okresie zatrudnienia J. B. była wyposażona w środki ochrony indywidualnej (rękawice i okulary ochronne) oraz objęta była profilaktycznymi badaniami lekarskimi, w wyniku których nie orzekano przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy zawodowej. Jak wynika z wywiadu lekarskiego z badaną, pierwsze dolegliwości ze strony narządu wzroku pod postacią pieczenia, świądu i łzawienia pojawiły się w 1968 r. Występujące objawy leczyła w przychodni zakładowej. Po zakończeniu pracy w 1994 r. wielokrotnie korzystała z pomocy okulisty. W 2006 r. postawiono rozpoznanie zespołu suchego oka powikłanego zapaleniem spojówek i rogówki. Dodatkowo od 1986 r. pojawiły się dolegliwości ze strony gardła (suchość i utrudnione połykanie) oraz dróg oddechowych (częste infekcje kataralne). Dolegliwości utrzymują się cały czas pomimo zakończenia pracy w 1994 r.
W 2013 r. Poradnia Medycyny Pracy "B" w T. skierowała J. B. na badania do uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych (zgodnie z przepisami § 5 rozporządzenia Rady Ministrów) jednostki orzeczniczej I stopnia tj. Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...], w celu wydania opinii, czy istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej narządu wzroku pod postacią alergicznego zapalenia spojówek wywołanego czynnikami pochodzenia chemicznego (poz. 25.1 wykazu chorób zawodowych).
W wyniku przeprowadzonego postępowania diagnostyczno-orzeczniczego zainteresowana uzyskała orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...] o braku podstaw do rozpoznania zawodowego alergicznego zapalenia spojówek. W uzasadnieniu orzeczenia zawarto informację, iż w trakcie diagnostyki w Poradni Chorób Zawodowych WOMP w [...] oznaczono całkowity poziom przeciwciał klasy IgE w surowicy krwi pacjentki (wynik ujemny) oraz wykonano punktowe testy skórne z powszechnie występującymi aeroalergenami (wynik ujemny). Podczas konsultacji okulistycznej zdiagnozowano u niej astygmatyzm OU, rzekomosoczewkowość OU, zapalenie brzegów powiek, zapalenie spojówek OU, zaburzenia w wydzielaniu filmu łzowego, rogówkę z przymgleniem nabłonka, początkową zaćmę OU i miażdżycowe zwyrodnienie naczyń siatkówki. Wyniki badań wykonanych w trakcie diagnostyki w WOMP w [...] nie potwierdziły tła alergicznego w/w dolegliwości.
W związku z brakiem możliwości poszerzenia diagnostyki alergologicznej, J. B. na wniosek WOMP została skierowana na badania konsultacyjne do Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w [...].
W trakcie hospitalizacji miała wykonane punktowe testy skórne z pospolitymi aeroalergenami (w tym z sierścią psa i kota), które dały również wynik ujemny oraz przeprowadzono ocenę cytologiczną łez, w której nie stwierdzono komórek charakterystycznych dla alergicznego zapalenia spojówek. W surowicy krwi nie wykazano obecności swoistych przeciwciał dla lateks gumy naturalnej. W badaniu okulistycznym stwierdzono, że prezentowane objawy mogą sugerować zaburzeni stabilności filmu łzowego dającego w efekcie nawracające zapalenia spojówek i brzegów powiek.
W podsumowaniu wniosków stwierdzono, iż brak jest podstaw do rozpoznania zawodowego alergicznego zapalenia spojówek, tym bardziej, że nawracające dolegliwości o charakterze zapalenia spojówek utrzymują się pomimo zakończenia narażenia zawodowego w 1994 r. Ponadto wskazano, że okres upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią alergicznego zapalenia spojówek wynosi 1 rok od zakończenia narażenia. W przypadku J. B. warunek ten jest spełniony, bowiem od zakończenia narażenia minęło 20 lat.
J. B. nie zgadzając się z treścią orzeczenia złożyła wniosek o ponowne badania, na które została skierowana do jednostki orzeczniczej II stopnia tj do Instytutu Medycyny Pracy w [...]. Dokonana w Instytucie ocena stanu zdrowia J. B. również nie dała podstaw do rozpoznania zawodowego alergicznego zapalenia spojówek (orzeczenie nr [...] dnia [...]).
Uzasadniając podjęte stanowisko organ orzeczniczy wskazał, iż wykonane podczas hospitalizacji w Klinice IMP w [...] punktowe testy skórne z pospolitymi aeroalergenami i metalami dały wynik ujemny. W ocenie cytologicznej łez nie stwierdzono obecności komórek charakterystycznych dla alergicznego zapalenia spojówek. W surowicy krwi nie wykazano obecności swoistych przeciwciał dla lateksu gumy naturalnej, chromu, chlorków metali oraz pleśni. Przeprowadzona konsultacja okulistyczna nie wykazała związku dolegliwości ze strony narządu wzroku z ekspozycją zawodową. Na podstawie analizy dokumentacji medycznej oraz badania okulistycznego stwierdzono, że zgłaszane u J. B. objawy ze strony narząd wzroku mogą sugerować zaburzenia stabilności filmu łzowego dającego w efekcie nawracając zapalenie spojówek lub brzegów powiek.
J. B. korzystając z prawa wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, w trybie art. 10 § 1 k.p.a wniosła uwagi do ustaleń jednostek orzeczniczych (pismo z dnia [...]). W ocenie strony opinie lekarzy orzekających zostały wydane bez znajomości jej stanowiska pracy. Wskazując na przebieg zatrudnienia i występujące w środowisku pracy zagrożenia podniosła, że objawy ze strony narządu wzroku występujące obecnie i w przeszłości mają związek z 30-letnią ekspozycją zawodową na substancje chemiczne, czego dowodem jest dołączona do akt sprawy dokumentacja medyczna.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy decyzją Nr [...] z dnia [...] nie stwierdził u J. B. choroby zawodowej narządu wzroku pod postacią alergicznego zapalenia spojówek.
Od powyższej decyzji odwołała się strona podtrzymując w całości swoje wcześniejsze stanowisko.
Po rozpatrzeniu odwołania organ wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. PWIS w [...] podkreślił, że na rozwój alergicznego zapalenia spojówek mają wpływ zarówno czynniki zawodowe, jak i pozazawodowe. Większość przypadków alergicznego zapalenia spojówek, wywołanych jest uczuleniem na powszechnie występujące aeroalergeny takie, jak: roztocze kurzu domowego, pyłki traw, drzew i chwastów, pleśnie. W przypadku zawodowego alergicznego zapalenia spojówek (ZAZS) przyczyną jest uczulenie na alergen specyficzny dla środowiska pracy. Różnorodność przyczyn tej choroby nakłada na lekarzy ustalających rozpoznanie obowiązek przeprowadzenia wnikliwej diagnostyki różnicowej zależnej jednocześnie od oceny warunków pracy, jak również uzyskanych wyników badań pomocniczych i specjalistycznych, co w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone. W przypadku chorób alergicznych o etiologii zawodowej, w tym również ZAZS nie wystarczy samo potwierdzenie rozpoznania klinicznego, ale zachodzi także konieczność udowodnienia (lub przynajmniej wykazania z przeważającym prawdopodobieństwem), że pierwotną przyczyną choroby jest swoista nadwrażliwość na alergen specyficzny dla środowiska pracy. W diagnostyce ZAZS istotne znaczenie ma ukierunkowane badanie podmiotowe (wywiad lekarski), dotyczące charakterystycznych objawów ocznych, ich charakteru, początku, częstotliwości i sezonowości występowania, ciężkości, związku z narażeniem na określone czynniki oraz reakcji na zastosowane leczenie, badanie przedmiotowe, w którym należy zwrócić uwagę na obecność charakterystycznych objawów klinicznych (łzawienie, świąd, zaczerwienienie oczu oraz obrzęk spojówek i powiek) , szczegółowe badanie okulistyczne. W celu ustalenia rozpoznania niezbędne jest również wykonanie badań laboratoryjnych, w tym specjalistycznych badań immunologicznych, a dla celów orzeczniczych swoistych testów prowokacyjnych z alergenami stanowiącymi domniemaną przyczynę choroby z oceną zmian cytologicznych materiału biologicznego (łez) dla stwierdzenia obecności komórek charakterystycznych dla alergicznego zapalenia spojówek.
Z ustaleń Instytutu Medycyny Pracy w [...], który orzekał i konsultował w trybie drugiej instancji orzeczniczej wynika, że w przypadku J. B. dolegliwości ze strony narządu wzroku nie pozostają w związku przyczynowym z wykonywaną pracą zawodową, bowiem w przeprowadzeni ocenie cytologicznej łez, nie stwierdzono obecności komórek charakterystycznych di alergicznego zapalenia spojówek. W badaniu okulistycznym stwierdzono, że zgłaszane u J. B. objawy ze strony narządu wzroku mogą sugerować zaburzenia stabilności filmu łzowego dającego w efekcie nawracające zapalenie spojówek lub brzegów powiek.
W tej sytuacji nie zostały spełnione przesłanki niezbędne do stwierdzenia choroby zawodowe bowiem obowiązujące w przepisach uwarunkowania wymagają dla jej stwierdzenia wystąpienia łącznie 3 niezbędnych elementów:
a/ choroba stwierdzona u badanego musi być ujęta w wykazie chorób zawodowych
b/ w środowisku pracy muszą występować czynniki szkodliwe dla zdrowia
c/ musi istnieć, co najmniej wysokie prawdopodobieństwo, że choroba ta została spowodowana tymi czynnikami szkodliwymi.
Brak któregokolwiek z powyższych kryteriów nie pozwala uznać, że stwierdzone schorzenie jest chorobą zawodową.
PWIS w [...] podkreślił, że organ wydający decyzje jest związany treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika (byłego pracownika) i określa, czy rozpoznane schorzeń odpowiada wymienionemu w wykazie chorób zawodowych, a także ocenia, czy warunki pracy miały wpływ na powstanie tego schorzenia. Takie orzeczenie lekarskie stanowi podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej.
Państwowy inspektor sanitarny nie może stwierdzić choroby zawodowej, jeżeli właściwa jednostka orzecznicza nie rozpoznała choroby zawodowej i wypowiada się w danej sprawie negatywnie, co tym przypadku miało miejsce dwukrotnie. Reasumując organ stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, a przede wszystkim orzeczenie lekarskie IMP w [...], które stanowi podstawowy dowód w sprawie, przekonuje PWIS w [...], że warunki pracy nie mógł spowodować objawów chorobowych ze strony narządu wzroku u J. B. Subiektywne przekonanie skarżącej, iż stwierdzone dolegliwości mają jednak związek z wykonywaną przez nią pracą, w świetle orzeczeń lekarskich, nie może zmienić tej oceny. Dodatkowo podkreślono, że Kodeks pracy w art. 235 stanowi, że rozpoznanie zawodowego alergicznego zapalenia spojówek może nastąpić w okresie zatrudnienia pracownika w narażeniu na dany alergen lub po jego zakończeniu, nie później jednak niż w ciągu roku od ustania ekspozycji. W przypadku J. B. okres ten został znacznie przekroczony, gdyż od zakończenia narażenia minęło 20 lat. Ponadto dolegliwości o charakterze zapalenia spojówek są nawracające i utrzymują się pomimo zakończenia narażenia zawodowego w 1994 r.
Na powyższą decyzję J. B. wniosła skargę do WSA w Łodzi, zaskarżając również poprzednie decyzje oraz orzeczenia lekarskie w całości. Orzeczeniom i decyzjom zarzuciła nieprzeprowadzenie odpowiednich badań i konsultacji w szczególności niezasięgnięcia opinii lekarzy: toksykologa, okulisty, (konsultanta wojewódzkiego) a w konsekwencji błędne przyjęcie opinii, że nie ma podstaw do orzeczenia u niej choroby zawodowej, podczas gdy z załączonego przez nią materiału dowodowego oraz załącznika do rozporządzanie z dnia 18 grudnia 2002 r. wynika, iż taki jest charakter jej schorzeń. Wniosła o zmianę zaskarżonych orzeczeń i decyzji poprzez stwierdzenie, że występujące u niej schorzenia mają charakter chorób zawodowych oraz o dopuszczenie dowodu z opinii lekarzy biegłych sądowych: toksykologa, okulisty, laryngologa, pulmonologa oraz dermatologa. Opisała przebieg swojej pracy zawodowej oraz schorzenia, które w jej ocenie mają związek z ekspozycją na substancje chemiczne, trwającą przez 30 lat pracy zawodowej.
W odpowiedzi na skargę PWIS w [...] nie uznał zarzutów strony skarżącej i wniósł o oddalenie skargi powołując się na przesłanki podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 21 lipca 2015 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j.dalej p.p.s.a. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Natomiast w myśl zaś art. 145 § 1 powołanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zostały wydane z uchybieniami, które powodowałyby konieczność ich uchylenia.
W rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) zwane dalej rozporządzeniem oraz Kodeksu pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21 poz. 94 ze zm.)zwanego dalej k.p.
W myśl przepisu art. 235¹ k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Z regulacji cytowanego przepisu wynika zatem, iż aby doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie, na które ona cierpi musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych, i musi być ono spowodowane występowaniem w pracy czynników szkodliwych dla zdrowia albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażenie zawodowe), przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym winien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem.
Użyte w treści tego przepisu wyrażenia "choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych" musi być interpretowana z uwzględnieniem rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Stwierdzenie wystąpienia choroby zawodowej, zgodnie z § 5 powyższego rozporządzenia, musi zostać potwierdzone orzeczeniem lekarza spełniającego wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach dotyczących służby medycyny pracy, zatrudnionego bądź w jednostce orzeczniczej I stopnia, wymienionej w ust. 2 powyższego paragrafu, bądź w jednostce orzeczniczej II stopnia określonej w ust. 3 § 5 rozporządzenia.
W niniejszej sprawie organy I i II instancji oparły swe decyzje na orzeczeniach lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze.
Należy podkreślić, że w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej.
W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącej kształtuje się odmiennie od wyników nadań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06 publ. CBOIS).
Orzekająca w sprawie placówka medyczna pierwszego stopnia jak i placówka odwoławcza, zgodnie wykluczyły u skarżącej chorobę zawodową w postaci przewlekłego alergicznego zapalenia spojówek o podłożu zawodowym. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że ustalony w sprawie stan faktyczny budzi wątpliwości wobec czego konieczne jest zasięgnięcie dodatkowych opinii medycznych celem wykluczenia istnienia choroby zawodowej.
Należy jeszcze raz wskazać na utrwalone stanowisko przyjmujące związanie organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym przez uprawnione podmioty medyczne i w konsekwencji przyjmujące brak podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej przez te organy prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby (wyrok NSA z dnia 24 marca 2000 r. I SA 2334/99, wyrok NSA z dnia 8 listopada 2000 r. I SA 664/00, wyrok z dnia 11 grudnia 2001 r. I SA 746/99). Dodać także trzeba o utrwalonym stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przyjmuje, że organ nie może orzekać bez orzeczenia lekarskiego bądź sprzecznie z nim.
Organ orzekający w sprawie w świetle powyższych okoliczności zasadnie uznał, że placówki medyczne w sposób wyczerpujący wyjaśniły i uzasadniły swoje stanowisko wobec czego nie ma potrzeby przeprowadzania żadnych dodatkowych dowodów. Ponadto podkreślić należy, że załączona do odwołania i do skargi dokumentacja medyczna nie ma znaczenia dla rozstrzygania w przedmiocie istnienia choroby zawodowej, w świetle ustalenia, że wydane orzeczenia lekarskie przez jednostki orzecznicze są spójne i logiczne.
W ocenie Sądu, organy orzekające w przedmiotowej sprawie, opierając się na orzeczeniach jednostek medycznych uprawnionych do rozpoznania choroby zawodowej oraz na uzupełnieniu tych orzeczeń, dokonały wyczerpującego ustalenia w stanu faktycznego zaistniałego w rozpoznawanej sprawie. Uzupełnienie orzeczenia medycznej jednostki orzeczniczej uprawnionej do rozpoznania choroby zawodowej jest właściwe, sporządzone na podstawie analizy całości dokumentacji medycznej obejmującej wysokospecjalistyczne badania diagnostyczne, z uwzględnieniem przebiegu pracy zawodowej i analizy narażenia zawodowego.
Podnieść także należy, że wskazane powyżej orzeczenia jednostek medycznych uprawnionych do rozpoznania choroby zawodowej posiadają walor opinii biegłego w rozumieniu 84 § 1 k.p.a, natomiast w sytuacji, gdy specjalistyczne jednostki medyczne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych orzekły o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej, organy inspekcji sanitarnej, były zobowiązane do wydania decyzji w oparciu o wydane w sprawie orzeczenia lekarskie stosownie do treści § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Reasumując, Sąd doszedł do wniosku, że organy administracji prowadząc przedmiotowe postępowanie nie naruszyły norm wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stan faktyczny został ustalony prawidłowo oraz w sposób rzetelny i na jego podstawie wydano decyzje znajdujące oparcie w przepisach prawa materialnego, zatem nie stwierdził naruszenia wskazywanych przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
. Z tych względów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd oddalił wniosek skarżącej o powołanie biegłych sądowych Sąd podkreśla, że wobec obszernych i szczegółowych uzasadnień orzeczeń lekarskich stanowiących podstawę wydanych decyzji - nie budzi żadnych wątpliwości prawidłowość ustaleń organów administracyjnych obu instancji odnośnie braku stwierdzenia u J. B. choroby zawodowej pod postacią przewlekłego alergicznego zapalenia spojówek o podłożu zawodowym. Wbrew twierdzeniom skargi – organy obu instancji w prowadzonym postępowaniu wzięły pod uwagę fakt narażenia skarżącej w środowisku pracy.
.
Choroba zawodowa, której dotyczy całe niniejsze postępowanie to przewlekłe alergiczne zapalenie spojówek (25.1 wykazu chorób zawodowych).
Skarżąca była zatrudniona jako laborant w zakładzie "A" w latach 1964 r. – 1994 r.
Z akt wynika, że pierwsze dolegliwości pod postacią pieczenia, świądu i łzawienia oczu pojawiły się u niej około 1968 r. Leczyła się w przychodni przyzakładowej, otrzymywała krople do oczu, po zakończeniu pracy w 1994 r. korzystała wielokrotnie z pomocy okulisty. Od 1986 r. dodatkowo pojawiły się problemy z układem oddechowym.
U skarżącej przeprowadzono szereg badań, w tym okulistyczne, podczas którego stwierdzono: astygmatyzm, rzekomosoczewkowość, zapalenie brzegów powiek, zapalenie spojówek, zaburzenia w wydzielaniu filmu łzowego, rogówkę z przymgleniem nabłonka, początkową zaćmę, miażdżycowe zwyrodnienie naczyń siatkówki. Uznano, że powyższe dolegliwości nie miały tła alergicznego. W Instytucie Medycyny Pracy skarżąca miała dodatkowo wykonane punktowe testy skórne z pospolitymi aeroalergenami, które również dały wynik ujemny. W ocenie cytologicznej łez również nie stwierdzono komórek charakterystycznych dla alergicznego zapalenia spojówek. W surowicy krwi nie stwierdzono swoistych przeciwciał. Końcowo stwierdzono, że objawy mogą sugerować zaburzenia stabilności filmu łzowego dającego w efekcie nawracające zapalenie spojówek i brzegów powiek. Nie znaleziono podstaw do rozpoznania alergicznego zapalenia spojówek.
Należy zauważyć, że u skarżącej nawracające dolegliwości w postaci zapalenia spojówek utrzymują się pomimo zakończenia narażenia zawodowego 20 lat temu. Ponadto niewątpliwie czas na rozpoznanie tej choroby jako zawodowej wg rozporządzenia wynosi 1 rok, a u skarżącej od zakończenia narażenia minęło 20 lat.
Powyższe potwierdzają zawarte w aktach sprawy orzeczenia: [...],[...],[...].
Podważenie opinii wyspecjalizowanej jednostki orzeczniczej wymaga przedstawienia kontrdowodów. Skarżąca w toku postępowania wskazywała substancje chemiczne, z jakimi spotykała się w toku pracy zawodowej. Opisywała również szczegółowo przebieg swojej pracy. Nie ulega wątpliwości, że pracowała w warunkach bardzo szkodliwych przez 30 lat, ale na podstawie przeprowadzonych badań i orzeczeń znajdujących się w aktach należy podzielić stanowisko wyrażone zaskarżonej decyzji, że nie ma podstaw aby przyjąć, że czynniki, z którymi stykała się w pracy są bezpośrednią przyczyną zapalenia spojówek w szczególności, że ma to miejsce po 20 latach od zakończenia pracy, a zgodnie z rozporządzeniem termin na zgłoszenie wynosi rok od wystąpienia objawów.
W protokole znajdującym się w aktach wskazano, że od 1968 r. do dziś skarżąca ma kłopoty zdrowotne ze strony układu wzrokowego. Sama skarżąca zresztą dodała, że pobieranie prób dotyczących procesu technologicznego przez kobiety trwało w pierwszych latach pracy. Z chwilą stwierdzenia szkodliwości tych surowców zarządzono, że próby te pobierać będą tylko mężczyźni. Z tego można wywieść wniosek, że narażenie na kontakt u skarżącej trwało tylko w pierwszych latach pracy (protokół z 21 stycznia 2014 r., karta oceny narażenia zawodowego).
Z tych wszystkich powodów Sąd nie stwierdził naruszenia § 6 pkt. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Nie doszło także do naruszenia art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. oraz art. 235¹ kp gdyż organ nie kwestionuje istnienia takiej choroby w rozporządzeniu.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło