III SA/Łd 66/15
PostanowienieWSA w Łodzi2015-03-25
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Ewa Alberciak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącej wad oświadczeń nabywców oleju opałowego oraz w związku z zawisłą skargą kasacyjną do NSA w analogicznej sprawie, celowe jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 PPSA, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania przed NSA. Uzasadnieniem zawieszenia była rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych w kwestii wad oświadczeń nabywców oleju opałowego oraz fakt zawisłości skargi kasacyjnej w tożsamej sprawie przed NSA, co miało zapewnić jednolitość orzecznictwa i ekonomię procesową.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "A" Spółki jawnej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, która określiła spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym za kwiecień 2009 r. w wysokości 64 554 zł. Organ podatkowy stwierdził wady oświadczeń nabywców oleju opałowego, takie jak brak czytelnego podpisu i adresu urządzenia grzewczego, co skutkowało zastosowaniem sankcyjnej stawki podatku. Strona skarżąca podtrzymała zarzuty naruszenia przepisów ustawy o podatku akcyzowym i Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 roku sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego ,, A’ Spółki jawnej z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za kwiecień 2009 r. postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.
Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 207 § 1 i § 2, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. z dnia [...] r. określającą Przedsiębiorstwu A. Spółce jawnej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za kwiecień 2009 roku w kwocie 64 554 zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
Naczelnik Urzędu Celnego w P. T. przeprowadził kontrolę podatkową w Przedsiębiorstwie A. Spółce jawnej w P. w zakresie prawidłowości ustalania podstawy opodatkowania, rozliczania zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym oraz ewidencji i dokumentacji prowadzonej w tym zakresie w okresie od dnia 1 marca 2009r. do dnia 30 czerwca 2009r. W toku kontroli stwierdzono, że spółka dokonała 15 transakcji zakupu oleju opałowego w łącznej ilości 235 468 litrów. Na żadnej z wymienionych faktur nie było adnotacji dotyczącej zapłaconej akcyzy. Analiza dokumentów rejestrujących dokonane transakcje sprzedaży oleju opałowego wykazała, że w części dokumentów nie wskazano miejsca (adresu), gdzie znajdują się urządzenia grzewcze, część natomiast opatrzona była nieczytelnym podpisem. Wynik kontroli został zawarty w protokole kontroli podatkowej z dnia 1 kwietnia 2010 r.
W dniu 16 kwietnia 2010r. pełnomocnik spółki złożył zastrzeżenia do protokołu z kontroli, w których wyjaśnił, że ustawodawca zrezygnował z wzoru oświadczenia – co oznacza, że może się ono składać z kilku dokumentów. Podkreślił, że ocena organu dotycząca podpisów na oświadczeniach jest subiektywna. Zdaniem pełnomocnika widniejące na oświadczeniach podpisy są czytelne. Wskazał ponadto, że oświadczenia zostaną uzupełnione o brakujące, w ocenie organu, elementy.
Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. T. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za kwiecień 2009r.
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. T. określił A.Spółce jawnej zobowiązanie w podatku akcyzowym za kwiecień 2009r. w kwocie 64 554 zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że na żadnym dokumencie (fakturze VAT) dotyczącym sprzedaży dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą nie podano miejsca (adresu), gdzie znajdują się urządzenia grzewcze, a dodatkowo na kilku z nich brak było podpisu lub był on nieczytelny. Ponadto organ wskazał, że w wielu przypadkach wskazany w zestawieniu adres zamontowania urządzenia grzewczego dla danej transakcji jest inny niż adres odbiorcy wskazany na fakturach VAT, czy też oświadczeniach. Organ uznał, że warunek wskazania adresu zamontowania urządzenia grzewczego jest spełniony jedynie wówczas, kiedy adres na fakturze VAT jak również na oświadczeniu odpowiada adresowi widniejącemu w miesięcznym zestawieniu oświadczeń. Organ stwierdził, że w przypadku pewnej ilości transakcji adresy te są inne.
Ponadto organ I instancji wskazał, że analizując dokumenty sprzedaży oleju opałowego stwierdzono, że na dwóch oświadczeniach złożono nieczytelne podpisy.
Od powyższej decyzji pełnomocnik spółki złożył odwołanie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Zarzucił rażące naruszenie, tj. art. 89 ust. 5 - 16, art. 8 ust. 2 oraz ust. 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym oraz naruszenie art. 121, art. 122, art.187, art. 188, art. 191, art. 210 Ordynacji podatkowej i art. 2, art. 32, art. 64, art. 84 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. z dnia [...] r. i określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za kwiecień 2009 r. w wysokości 64 554 zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji wskazał, że stwierdzone w oświadczeniach braki, tj. brak czytelnego podpisu i brak wskazania miejsca usytuowania urządzenia są niewątpliwie brakami dotyczącymi wymaganych przez ustawodawcę elementów koniecznych oświadczenia, uniemożliwiających przyjęcie opałowego przeznaczenia nabytego oleju, a zatem powodują skutek w postaci utraty przez sprzedawcę tego oleju prawa do obniżenia stawki podatku akcyzowego i nie mogą być uzupełniane w trakcie postępowania podatkowego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał zarzuty postawione w odwołaniu, tj. naruszenie art. 89 ust. 5-16, art. 8 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym oraz art.121 §1, art. 122, art. 187, art. 188, art. 191, art. 210 Ordynacji podatkowej oraz art. 2, art. 32, art. 64, art. 84 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wnosił o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 2 marca 2015 r. pełnomocnik spółki podał, że od 2015 r. nie obowiązuje już sporny przepis art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym, nakazujący zapłatę akcyzy w sytuacji wystąpienia wad formalnych oświadczeń, ale możliwości identyfikacji nabywcy braku uszczuplenia podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270) – zwaną dalej - p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu (por. postanowienia NSA z dnia 11 marca 2005 r. sygn. akt: I OZ 45/05 oraz z dnia 7 czerwca 2008 r. sygn. akt: I OZ 382/08), zaś generalnie następuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadminstracyjnej zależy od wyniku innego postępowania (administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przez Trybunałem Konstytucyjnym).
W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt: I FZ 221/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt: III SA/Wa 3321/08), przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji.
Dodatkowo należy podkreślić, że w sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem wielce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r. sygn. akt: I FZ 221/08 LEX nr 479145 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s.302-303). Jednolitość orzecznictwa - dając stan stałości, pewności i bezpieczeństwa prawnego - służy respektowaniu zasady równości wobec prawa. Równe traktowanie stron znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej oznacza, że wobec nich musi zapaść takie samo rozstrzygnięcie. Biorąc dodatkowo pod uwagę, że przeciwdziałanie rozbieżnościom w orzecznictwie ma szczególne znaczenie właśnie w sferze prawa publicznego, odwołanie się przez sąd do rozstrzygnięcia NSA, jakie zapadnie w analogicznym stanie faktycznym i prawnym nie będzie stanowić uchybienia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że istotą problemu w tej sprawie są wady oświadczeń nabywców oleju opałowego, w tym brak czytelnego podpisu nabywcy oleju opałowego oraz brak adresu urządzenia grzewczego i w związku z tym zastosowanie przez organ podatkowy sankcyjnej stawki podatku akcyzowego.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma ugruntowanego stanowiska dotyczącego przedstawionego powyżej zagadnienia prawnego. Orzecznictwo jest rozbieżne, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz ze skargi strony skarżącej.
Sądowi z urzędu wiadomo zaś, że w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 214/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w identycznym stanie faktycznym, uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. z dnia [...] r. określającą skarżącej spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym za marzec 2009 r.
Wobec powyższego, zdaniem sądu, z uwagi na tożsamość problemu prawnego wyłaniającego się w obu sprawach, rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych dotycząca braków oświadczeń nabywców oleju opałowego oraz z uwagi na wniesioną przez stronę skarżącą skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (sprawa zawisła przed NSA pod sygn. akt I GSK 1463/14) celowym jest zawieszenie postępowania w rozpoznawanej sprawie do czasu zakończenia zawisłego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowania kasacyjnego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 214/14.
Jednocześnie w rozpoznawanej sprawie zachodzi tego rodzaju sytuacja, że jej rozstrzygnięcie zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, przekazanego Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na wniosek Prezesa NSA z dnia 7 grudnia 2014 r., BO-4660-41/14, o następującej treści: "Czy w rozumieniu art. 13 ust. 1 oraz art. 102 ust. 1-3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2014 roku, poz. 752 z późn. zm.) podatnikiem jest spółka cywilna, czy jej wspólnicy".
Z tych względów, sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło