III SA/Łd 694/05
WyrokWSA w Łodzi2006-06-13
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuszczenie miejsca zameldowania miało charakter dobrowolny i trwały, pomimo braku możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w nowym miejscu zamieszkania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, jeśli opuszczenie miejsca pobytu stałego miało charakter trwały i dobrowolny. Sam fakt posiadania zameldowania nie rodzi praw do lokalu, a kwestie uprawnień do przebywania lub zamieszkiwania ocenia się na gruncie prawa cywilnego. Organ administracji jest zobowiązany do dokonania czynności wymeldowania na wniosek lub z urzędu, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania Z. P. z pobytu stałego z nieruchomości w K. Organy administracji orzekły o wymeldowaniu, uznając, że skarżący dobrowolnie i trwale opuścił miejsce zameldowania w 2000 r., przenosząc się do mieszkania w S. Skarżący kwestionował te ustalenia, twierdząc, że nie opuścił miejsca zameldowania na stałe i że mieszkanie w S. jest niepełnowartościowe. Wcześniejsze decyzje zostały uchylone przez WSA z powodu niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego. Po ponownym postępowaniu organy utrzymały decyzję o wymeldowaniu, a WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano adwokatowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Janusz Nowacki, Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 roku sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi P. N. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy Al. T. 80/82 kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu Z. P. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi P. N. z funduszów Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 98, poz. 960 z poźn. zm.) Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] Nr [...] w sprawie wymeldowania Z. P. z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości K. 36.
Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek M. i D. S., którzy wskazywali, że Z. P. nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt stały od 2000 r., lecz we własnym mieszkaniu w S. przy ul. K. 13c m. 7. Wnioskodawcy podnosili, że skarżący nachodzi ich w przedmiotowej nieruchomości i w związku z posiadaniem w niej zameldowania na pobyt stały domaga się dodatkowych świadczeń z ich strony. Po przeprowadzeniu postępowania Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] Nr [...] orzekł o wymeldowaniu Z. P. z pobytu stałego z nieruchomości w K. 36, a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy tę decyzję.
W wyniku rozpoznania skargi Z. P. wskazane powyżej decyzje organów obu instancji zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 listopada 2004r. w sprawie oznaczonej Sygn. akt III SA/Łd 166/04. Sąd uznał, że organy w sposób niedostateczny wyjaśniły przesłankę dobrowolności opuszczenia lokalu przez skarżącego Z. P., naruszając tym samym art. 7 oraz 10 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż Z. P. nie został wezwany do złożenia wyjaśnień, co przyczyniłoby się do szerszego i bardziej wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, tym bardziej, iż skarżący, jak podkreślił Sąd, twierdził w toku postępowania, że nigdy nie zrezygnował z mieszkania w K. 36 oraz, że ma zamiar stałego pobytu pod tym adresem. Sąd zalecił uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez przesłuchanie stron i świadków oraz rozważenie celowości przeprowadzenia rozprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę Wójt Gminy B. podjął czynności mające na celu uzupełnienie postępowania dowodowego. Pismem z dnia 4 kwietnia 2005 r zwrócił się do Policji o kilkakrotne dokonanie kontroli sprawdzającej czy Z. P. przebywa w miejscu zameldowania (k- 51 akt adm). Notatki z kontroli przeprowadzonych w dniach 6, 9 i 18 kwietnia 2005r. przez funkcjonariusza Policji z Posterunku w B. znajdują się w aktach k- 54-56. Wynika z nich, że ani razu nie zastano Z. P. w miejscu zameldowania na pobyt stały, a domownicy M. i D. S. i H. P. oraz sąsiedzi twierdzą, że nie przebywa on pod wskazanym adresem, jedynie sporadycznie przyjeżdża do matki. W dniu 5 kwietnia 2005r. pracownik ds. ewidencji ludności Urzędu Gminy wraz z pracownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. przeprowadzili kontrolę meldunkową w miejscowości K. 36 ( protokół k- 53 akt adm.) W dniu 6 czerwca 2005r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna, na którą wezwano M. i D. S. – właścicieli nieruchomości położonej K. 36, Z. P. oraz H. P. – matkę skarżącego - w charakterze świadka. Pismo zawierające wezwanie do stawienia się na rozprawę w charakterze strony wraz z wezwaniem do złożenia przed rozprawą wyjaśnień, dokumentów lub innych dowodów zostało skarżącemu doręczone w dniu 20 maja 2005 r. Na rozprawie przesłuchano wezwanego świadka oraz wnioskodawców. Skarżący nie stawił się na rozprawę. Przed terminem rozprawy wnioskodawcy złożyli: odpis postanowienia Sądu Apelacyjnego w Ł. oddalającego zażalenie Z. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydział Cywilny z siedzibą w S. oddalające wniosek o zabezpieczenia powództwa w sprawie z powództwa Z. P. przeciwko H. P., M. i D. małż. S. o unieważnienie aktu darowizny nieruchomości (k-73), postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydział Cywilny z siedzibą w S. odrzucające kasację Z. P. od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydział Cywilny z siedzibą w S. oddalającego apelację Z. P. od wyroku Sądu Rejonowego w S. w sprawie z jego powództwa przeciwko H. P., M. i D. małż. S. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (k-72), postanowienie z dnia [...] o umorzeniu dochodzenia w sprawie uszkodzenia ciała H. P. w 2002 r. przez Z. P. wobec przedawnienia karalności przestępstwa z oskarżenia prywatnego, postanowienie z dnia [...] o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie pobicia H. P. przez Z. P. z uwagi na oświadczenie pokrzywdzonej, że nie składa zawiadomienia o przestępstwie (k-74), pismo z Biura Pośrednictwa w Obrocie Nieruchomościami, z którego wynika, że za mieszkanie w S. dla Z. P. zapłaciła matka H. P. Pismem z dnia 8 czerwca 2005 r. skarżący został poinformowany o możliwości zapoznania się z protokołem rozprawy. W dniu 8 czerwca 2005r. Wójt Gminy B. wystąpił też do Komendanta Powiatowego Policji w S. o przeprowadzenie kontroli meldunkowej mającej na celu ustalenie czy Z. P. przebywa w S. przy ul. K. 13c m. 7. Stosowna kontrola została przeprowadzona, o czym organ został poinformowany pismem Komendanta Powiatowego Policji z dnia 24 czerwca 2005r. Z pisma wynika, iż na podstawie rozmów z mieszkańcami budynku przy ul. K. 13c w S. ustalono, że Z. P. zamieszkuje pod tym adresem od ok. 5 lat. W opinii sąsiadów jest samotnikiem i nikomu nie otwiera drzwi. W dniu kontroli nie był obecny w mieszkaniu. W dniu 14 czerwca 2005 r. do Urzędu Gminy w B. wpłynęły dwa pisma skarżącego, w których ponowił wniosek o wyłączenie od prowadzenia postępowania urzędnika, prowadzącego wcześniej postępowanie zakończone wydaniem decyzji uchylonej następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz wnosił o wyłączenie Wójta Gminy. Wnosił też o ukaranie dyscyplinarne urzędnika prowadzącego postępowanie, zarzucając brak bezstronności i nieprzestrzeganie prawa, co wynika z uzasadnienia wyroku WSA.
W dniu 11 lipca 2005r. Wójt Gminy przesłuchał Z. B. i S. P. – sąsiadów M. i D. S.
Po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego Wójt Gminy B. wydał w dniu [...] decyzję Nr [...] o wymeldowaniu Z. P. z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości K. 36, wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 15 ust. 2 w związku z art. 9 ust. 2 a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. Organ uznał, że Z. P. opuścił w 2000r. dotychczasowe miejsce pobytu stałego we wskazanej miejscowości i zamieszkał w S. przy ul. K. 13 c m 7.
Od powyższej decyzji odwołał się Z. P. Podniósł, że decyzja ta została wydana przez Wójta Gminy B., mimo że występował o jego wyłączenie od załatwiania sprawy, bowiem uprzednio wydał on decyzję o jego wymeldowaniu, uchyloną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Skarżący podniósł również, że nie wyłączono od prowadzenia sprawy pracownika Urzędu Gminy w B. H. L., która poprzednio także prowadziła postępowanie administracyjne w tej sprawie. Skarżący podniósł, że nie opuścił miejsca zameldowania na pobyt stały w K. 36, w której mieszkał od urodzenia, nie zrezygnował ze stałego przebywania w niej. Do mieszkania w S. nie wyprowadził się na stałe, ponieważ jego standard jest dla niego nieodpowiedni /nie jest wyposażone w łazienkę i kuchnię/. Stwierdził, że zaskarżona decyzja pozbawia go możliwości zaspokajania w pełni potrzeb mieszkaniowych.
Wraz z odwołaniem Z. P. złożył dwa pisma: pierwsze zatytułowane "zażalenie" dotyczące odmowy wyłączenia Wójta Gminy B. i H. L. od ponownego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie oraz pismo zatytułowane "skarga" dotyczące udzielenia przez organ I instancji odpowiedzi na skargi złożone w toku prowadzonego przed tym organem postępowania.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] wydał w dniu [...] wskazaną na wstępie decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu prawnym organ odwoławczy przywołał jako podstawę prawną treść art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przytaczając treść tych przepisów.
W ocenie organu odwoławczego zebrane w toku postępowania dowody potwierdzają, że Z. P. w 2000 r. wyprowadził się z nieruchomości K. 36. Z wyjaśnień wnioskodawców – M. i D. S. wynika, że skarżący w 2000r. wyprowadził się z nieruchomości w K. do swojego mieszkania w S. i od tego czasu w lokalu tym koncentruje swoje codzienne sprawy życiowe, a jego sporadyczne pobyty w miejscu zameldowania na pobyt stały miały charakter odwiedzin. Organ wskazał, że wnioskodawcy oświadczyli, że w nieruchomości tej nie ma rzeczy należących do Z. P. Podczas rozprawy administracyjnej w dniu 6 czerwca 2005r. D. S. wyjaśnił, że lokal w S. został zakupiony na rzecz Z. P. przez jego matkę H. P. Jednocześnie wyjaśnił, że Z. P. przed sporządzeniem aktu notarialnego oglądał to mieszkanie i wyraził zgodę na jego zakup. Ponadto D. S. oświadczył, że Z. P. po upływie 2 miesięcy od zakupu tego lokalu dobrowolnie wyprowadził się do mieszkania w S. Wnioskodawca pomagał mu przy przewiezieniu jego rzeczy osobistych do tego lokalu: wersalki, fotela oraz telewizora, kuchenki gazowej, pościeli oraz rzeczy codziennego użytku.
M. S. – siostra Z. P., współwłaścicielka nieruchomości w K. oraz H. P. – matka skarżącego, potwierdziły wyjaśnienia D. S. Ponadto M. S. stwierdziła, że Z. P. przyjeżdża do miejsca zameldowania na pobyt stały wyłącznie po odbiór pozostawionego przez listonosza awiza, po czym niezwłocznie odjeżdża. H. P. zeznała również, że syn przed podpisaniem aktu własności lokalu w S. zaakceptował jego zakup. Według H. P. mieszkanie w S. jest w stanie nadającym się do zamieszkiwania. Stwierdziła także, że syn po upływie 2 miesięcy od zakupu tego lokalu sam spakował swoje rzeczy i dobrowolnie opuścił mieszkanie w K. Oświadczyła, iż od czasu utraty pracy przez syna w 2002r. reguluje za niego wszelkie opłaty związane z lokalem w S.
Z. P. w złożonych w postępowaniu wyjaśnieniach utrzymywał, że nie miał zamiaru i nie opuścił nieruchomości w K., ponieważ jest to jego dom rodzinny, w którym mieszkał od urodzenia, a lokal w S. nie nadaje się dla niego do zamieszkiwania ze względu na niski standard. Do miejsca zameldowania na pobyt stały często przyjeżdża z S., ponieważ jest blisko /jest to odległość ok. 6 km/. Ponadto stwierdził, że w nieruchomości w K. znajdują się jego rzeczy, co według niego świadczy o tym, że nie nastąpiło trwałe jego opuszczenie. Do skargi z dnia 26 stycznia 2004r. Z. P. dołączył pisma o podjętych przez niego działaniach prawnych tj. pismo do Sądu Rejonowego w S. z dnia 14 października 2003r. o naruszenie posiadania dotyczące przedmiotowej nieruchomości, pismo do Sądu Okręgowego w Ł. z/s w S. z dnia [...] w sprawie unieważnienia aktu darowizny nieruchomości w K., pismo do Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 października 2003r. przeciwko M. i D. S. o naruszenie przez nich w dniu 1 sierpnia 2003r. nietykalności cielesnej.
Wojewoda [...] ocenił, że w świetle zebranych w sprawie dowodów opuszczenie przez Z. P. miejsca zameldowania na pobyt stały ma charakter trwały. Organ odwoławczy dał wiarę wyjaśnieniom wnioskodawców, że Z. P. wyprowadził się z nieruchomości w K. w 2000r. do lokalu w S., który jest jego własnością. Od tego czasu w tym lokalu zaspokaja swoje codzienne funkcje życiowe. Fakt ten potwierdził Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S. podczas przeprowadzonego w dniu 11 lutego 2003r. wywiadu środowiskowego. Okoliczność faktycznego zamieszkiwania Z. P. w tym lokalu została potwierdzona przez UM w S. /pismo z dnia 5 września 2003r./ oraz Komendę Miejską Policji w S., z ustaleń której podanych w piśmie z dnia 24 czerwca 2005r. wynika, że Z. P. mieszka w tym lokalu od około 5 lat, a w opinii sąsiadów jest samotnikiem i nikomu nie otwiera drzwi.
W miejscu zameldowania na pobyt stały nie ma rzeczy należących do Z. P., o czym świadczą ustalenia z przeprowadzonego wywiadu w dniu 18.02.2003r. przez Gminny Ośrodki Pomocy Społecznej w B. Okoliczność tą potwierdzają także kontroli meldunkowej przeprowadzonej w dniu 16 października 2003r., podczas której stwierdzono, że przechowywane przez Z. P. rzeczy w komórce to stara odzież /nie tylko męska/, kontakty i przewody elektryczne. Podczas przeprowadzonych kontroli w przedmiotowej nieruchomości w roku 2003 jak i w br. przez funkcjonariuszy Posterunku Policji w B. nie stwierdzono by Z. P. mieszał w niej. Podczas kontroli w 2005r. ustalono na podstawie wywiadu wśród sąsiadów, że Z. P. tylko sporadycznie przyjeżdża do nieruchomości w odwiedziny do matki, a w ostatnim okresie nie był przez sąsiadów widziany. Przesłuchani w charakterze świadków sąsiedzi: Z. B. (zam. K. 38), zeznał, że nie widuje Z. P., w br. roku w ogóle go nie widział, a wcześniej czasami go widywał jak przejeżdżał przez wieś rowerem, S. P. (zam. K. 35), zeznał, że zamieszkuje w sąsiedztwie od 18 lat i w tym czasie widział Z. P. tylko dwa razy /raz jak był w odwiedzinach u I. G., a drugi raz u M. S. Świadek stwierdził, że gdyby Z. P. faktycznie mieszkał w przedmiotowej nieruchomości, to byłby przez niego widywany.
Wojewoda [...] wskazał również, że w sprawie o naruszenie posiadania zapadł w dniu 17 czerwca 2004r. wyrok oddalający powództwo Z. P., zaś w dniu 27 września 2004r. oddalona została apelacja w tej sprawie (pismo Sądu Rejonowego w S. z dnia 2.11.2004r.). W piśmie z dnia 26 października 2004r. Sąd Rejonowy w S. poinformował, że nie toczyło się postępowanie karne z wniosku Z. P. Natomiast z uzyskanej informacji z Prokuratury Rejonowej w S. wynika, że w 2004r. przedmiotem rozpatrywania były dwie skargi Z. P. tj. jedna przeciwko jego matce H. P., a druga przeciwko Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w B. i w obu sprawach odmówiono wszczęcia dochodzenia.
W ocenie Wojewody podjęte przez Z. P. działania prawne nie potwierdzają i nie przesądzają o niedobrowolnym opuszczeniu miejsca stałego zameldowania. Organ podkreślił także, że działania te skarżący podjął w drugiej połowie 2003r., podczas gdy wyprowadził się z tej nieruchomości w 2000r. Natomiast z akt sprawy nie wynika, aby Z. P. po wyprowadzeniu się w 2000r. do swojego mieszkania w S. skorzystał ze środków prawnych umożliwiających mu swobodne korzystanie z nieruchomości w K. Organ stwierdził, że działania podjęte przez skarżącego w 2003r. nie były związane z faktycznym opuszczeniem przez niego tej nieruchomości. Przyczyną ich podjęcia był konflikt rodzinny o charakterze majątkowym wynikający z faktu obdarowania nieruchomością w K. M. S. i jej męża D. S. z pominięciem Z. P. Istnienie konfliktu rodzinnego pomiędzy Z. P. a jego rodziną potwierdził sam zainteresowany w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2004r.
Reasumując zdaniem organu odwoławczego powyższe okoliczności faktyczne wskazują, że skarżący nie zamieszkuje w K. oraz nie przejawia zamiaru stałego w niej przebywania.
Podniesiona przez skarżącego okoliczność – niski standard mieszkania w S. nie ma znaczenia w sprawie gdyż nie stanowi przesłanki, która mogłaby wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sprawy.
W odniesieniu do zarzutu skarżącego dotyczącego odmowy wyłączenia pracownika Urzędu Gminy w B. H. L. od udziału w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu organ odwoławczy podzielił stanowisko Wójta Gminy B., zawarte w wydanym postanowieniu z dnia [...], Nr [...] o odmowie wyłączenia w/w pracownika.
Organ odwoławczy podzielił też ocenę organu I instancji o braku podstaw do uwzględnienia żądań skarżącego o wyłączenie Wójta Gminy B. oraz pracownika tego organu organ od załatwienia sprawy. Nie znalazł także podstaw do uznania braku bezstronności i wyłączenia pracownika prowadzącego postępowanie w II instancji i wniosek taki oddalił postanowieniem z dnia [...].
Skargę na wskazaną na wstępie decyzję Wojewody [...] z dnia [...] wniósł Z. P., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżący zarzucił, iż organy administracyjne orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia:
- art. 15 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji i dowodach osobistych przez przyjęcie, że adres K. 36 nie jest jego adresem stałego pobytu oraz przez to iż nie wystąpiła przesłanka trwałego i dobrowolnego opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu,
- prawa procesowego polegającego na tym, iż nie spisano z nim protokołu wyjaśniającego oraz pozbawiono możliwości obrońcy,
- art. 131 i 132 K.p.a. polegającym na niezawiadomieniu skarżącego o przesłaniu odwołania do organu odwoławczego,
- przepisu art. 24 § 1 pkt 1 K.p.a., bowiem pracownicy organu tj. Wójt Gminy B. i Kierownik Delegatury Urzędu Wojewódzkiego w S. podlegali wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, ponieważ wynik sprawy wpływa na ich prawa i obowiązki.
W uzasadnieniu skargi Z. P. podniósł, że nigdy nie opuścił miejsca zamieszkania w K., zawsze miał zamiar stałego pobytu w tym miejscu. Przyznał, że posiada mieszkanie w S., ale jest to mieszkanie niepełnowartościowe, nieposiadające łazienki i kuchni, wymaga remontu i modernizacji. Skarżący oświadczył, że nigdy nie przeniósł się do tego mieszkania na stałe, "pomieszkiwał" w nim by je posprzątać pilnować i konserwować. Nigdy natomiast nie opuścił mieszkania w K., w którym mieszkał, robił pranie, kąpał się pod prysznicem, spożywał obiady, na które był zapraszany i które sam przygotowywał. Po nabyciu mieszkania w S. siostra skarżącego "naciskała" by skarżący wyprowadził się z domu K., na co skarżący nie chciał przystać, lecz mając świadomość, iż nie posiada tytułu prawnego do domu w K. "pomieszkiwał" w mieszkaniu w S. Skarżący przyznał, że rzeczywiście przebywa w S. to jednak podkreślał, że jego zamiarem jest stały pobyt w nieruchomości w K. Zamiar ów skutkuje, zdaniem skarżącego, brakiem podstaw do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W dalszej części skargi (str.3) skarżący stwierdził, iż nie opuścił miejsca stałego pobytu, miał natomiast kłopoty z dostępem do mieszkania, bowiem wnioskodawcy złośliwie nie wpuszczali go do domu. Chęć uniknięcia konfliktów spowodowała, iż skarżący nie przychodził do mieszkania w K. Zgłaszał natomiast policji oraz Wójtowi Gminy B. fakt utrudniania wstępu do lokalu. Zarzucił Wójtowi, że nie skoordynował działań policji i urzędu gminy w celu udzielenia mu pomocy i umożliwienia wstępu do domu.
Z. P. podniósł również zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 1 K.p.a. dowodząc, iż pracownicy organu tj. Wójt Gminy B. i Kierownik Delegatury Urzędu Wojewódzkiego w S. podlegali wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie ponieważ wynik sprawy wpływa na ich prawa i obowiązki w związku z art. 75 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego w następstwie wymeldowania nie ma on gdzie zaspokajać swojej potrzeby mieszkaniowej, co skutkuje powstaniem po stronie władzy publicznej (wójta i wojewody) obowiązku zaspokojenia tej potrzeby. Niewykonanie tego obowiązku spowoduje naruszenie ww. przepisu Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wynikające z zaskarżonej decyzji.
W dniu 27 marca 2006r. skarżący wniósł do Sądu sześć pism zatytułowanych "wyjaśnienia" ponumerowanych od 1 do 6 oraz kserokopię zaświadczenia lekarskiego.
W piśmie zatytułowanym wyjaśnienie nr 1 skarżący podniósł m.in., że nie był dostatecznie informowany o okolicznościach faktycznych mających wpływ na wynik sprawy, był wręcz dezinformowany oraz że nie udzielono mu pomocy prawnej. Nie otrzymał również pomocy ze strony Wójta Gminy, Opieki Społecznej oraz Policji pomimo, że zgłaszał fakt stosowania wobec niego przemocy fizycznej przez wnioskodawców i usuwanie go siłą z domu.
W piśmie zatytułowanym wyjaśnienie nr 2 skarżący na wstępie oświadcza, że nie opuścił miejsca stałego pobytu w K. 36 (oświadczenie to ponawia w kolejnych pismach), podkreśla, że pod tym adresem znajduje się jego dom rodzinny i jest to jego adres stałego zameldowania. Stałe zameldowanie jest prawem nabytym i stosuje się analogię do art. 25 Kodeksu cywilnego. Odwołując się do ww. przepisu skarżący podkreśla swój zamiar zamieszkiwania w nieruchomości w K. 36.
W piśmie zatytułowanym wyjaśnienie nr 3 skarżący podnosi, że z zameldowaniem wiążą się pewne uprawnienia np. załatwianie spraw według właściwości zameldowania. Załatwianie spraw urzędowych w Urzędzie Gminy w B. wskazuje zdaniem skarżącego na jego centrum życiowe – centrum załatwiania spraw urzędowych. Odbierając korespondencję z urzędu gminy obywatel potwierdza aktualność zameldowania w stosunku do urzędu gminy.
W piśmie zatytułowanym wyjaśnienie nr 4 skarżący kwestionuje obiektywizm oświadczeń świadków: Z. B. i S. P. twierdząc, że są to osoby zawistne i nie mogą świadczyć, że opuścił dom w K. Wymienione osoby od niedawna mieszkają w tej miejscowości. Skarżący nie utrzymywał i nie utrzymuje z nimi kontaktów. S. P. nigdy nie był skarżącemu przedstawiony, zatem zapytany o skarżącego nie mógł wiedzieć precyzyjnie o kogo chodzi. W dalszej części pisma skarżący wyjaśnia, iż jest w stanie konfliktu rodzinnego na tle majątkowym o nieruchomość w K. Krewni skarżącego dążą do usunięcia skarżącego z tej nieruchomości.
Kwestię konfliktu rodzinnego skarżący podnosi również w wyjaśnieniach nr 5. Zarzuca, że zeznania krewnych są nieobiektywne bowiem są oni zainteresowani niekorzystnym dla skarżącego sposobem rozstrzygnięcia sprawy. Pomijają okoliczności związane z niskim standardem jego mieszkania w S. Braki w wyposażeniu tego mieszkania (brak kuchni i łazienki) spowodowały, że skarżący nigdy nie powziął decyzji o stałym osiedleniu się w S.
W piśmie zatytułowanym wyjaśnienie nr 6 skarżący uzasadnia i wyjaśnia swoją nieobecność na rozprawie administracyjnej. Stwierdził, że przedmiotowa sprawa stanowi dla niego duże obciążenie psychiczne. W dniu rozprawy rozchorował się.
Skarżący podnosi, że organ w wezwaniu nie poinformował go o skutkach prawnych niestawiennictwa, w szczególności, iż rozprawa będzie prowadzona także pod jego nieobecność. Do pisma dołączył kserokopię zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez lekarza internistę W. S., z którego wynika, że w dniu 6 czerwca 2006r. skarżący był "na wizycie lekarskiej" w SPZZLO W. – Ż.
W dniu 7 kwietnia 2006r. Z. P. złożył w biurze podawczym Sądu szereg pism zatytułowanych: Załącznik do wyjaśnienia nr 6 z 27 marca 2006r., Załącznik do wyjaśnienia nr 3 z 27 marca 2006r., Załącznik do wyjaśnienia nr 4 z 27 marca 2006r. oraz 4 – stronicowe pismo bez tytułu, do którego załączył szereg załączników: m.in. kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w S. II Wydział Karny z [...] uniewinniającego Z. P. od zarzutu zamieszkiwania przy ul. K. 13c/m.7 bez dopełnienia ciążącego na nim obowiązku meldunkowego, kserokopię postanowienia Prokuratury Okręgowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w S. z dnia [...] utrzymującego w mocy postanowienie Prokuratora Rejonowego w S. odmawiające wszczęcia dochodzenia w sprawie naruszenia nietykalności cielesnej Z. P., wobec stwierdzenia, że czyn stanowi występek ścigany z oskarżenia prywatnego, kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w S. VI Wydział Grodzki z dnia [...] uznającego M. i D. S. za winnych tego, że w dniu 1 sierpnia 2003 r. w K. pobili Z. P. w ten sposób, że wykręcili mu prawą rękę, wyciągnęli go siłą z pokoju czym naruszyli jego nietykalność. Z wyroku tego wynika, że Sąd odstąpił od wymierzenia oskarżonym kary (k – 68,69 i 96 – 97 odw).
W piśmie "Załącznik do wyjaśnienia nr 6 z 27 marca 2006r." skarżący zarzucił, iż nie otrzymał prawidłowo sporządzonego postanowienia o wszczęciu postępowania. Pismo z dnia 31 marca 2005r. jest sporządzone nieprawidłowo, bowiem użyto w nim terminu – ponowne wszczęcie postępowania, którym nie posługuje się Kodeks postępowania administracyjnego. Ze wskazanego pisma nie wynika czy postępowanie wszczęto na wniosek czy z urzędu i jakie postępowanie wszczęto. W ocenie skarżącego przedmiotowe pismo narusza zasadę obowiązku należytej informacji, jest chaotyczne i stanowi dezinformację. Przedmiotowe pismo narusza zasadę praworządności i pisemności.
Skarżący kwestionuje również prawidłowość wezwania na rozprawę twierdząc, iż nie dopełniono obowiązku informacji o skutkach niestawiennictwa i celu wezwania. Skarżący sądził, iż w przypadku nieobecności otrzyma ponowne wezwanie na rozprawę w zw. z art. 88 K.p.a. i wówczas będzie mógł przedstawić zaświadczenie lekarskie.
Skarżący zarzuca również naruszenie art. 131 i 132 K.p.a. przez niedopełnienie obowiązku informacji o przekazaniu odwołania do organu II instancji. Skarżący nie był pewien czy toczy się postępowanie. W treści pisma skarżący kilkakrotnie podnosi, iż został "wmanipulowany" w uczestnictwo w postępowaniu. Świadczy o tym fakt, że nie został wezwany do wniesienia opłaty skarbowej od odwołania, co w połączeniu z brakiem informacji o przekazaniu odwołania organowi II instancji utwierdziło go w przekonaniu, iż organ I instancji rozpatruje "autozmianę decyzji". Końcowo skarżący zarzucił naruszenie zasady zaufania do organów – art. 8 Kpa, przez to, iż nie został osobiście wysłuchany przez organ.
W piśmie "Załącznik do wyjaśnienia nr 3 z 27 marca 2006r." skarżący wskazał, iż niedopełnienie obowiązku meldunkowego stanowi wykroczenie z art. 147 K.w., dlatego też w tego rodzaju sprawie powinna być przeprowadzona rozprawa z udziałem strony. Nieprzeprowadzenie rozprawy z udziałem stron i świadków ogranicza uprawnienia strony do bezpośredniego zadawania pytań i składania wyjaśnień, co stanowi naruszenie art. 83 § 2 w związku z art. 10 § 1 K.p.a. Podniósł, również, że celem ustawy o ewidencji ludności jest udostępnienie kontaktu z urzędami państwowymi zaś w rozpatrywanej sprawie nie można mu postawić zarzutu ukrywania się.
Skarżący kwestionuje tezę organów, iż od 2000 roku mieszka w S. bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Wskazuje, iż wyrokiem Sądu Grodzkiego w S. został uniewinniony od zarzucanego mu czynu polegającego na tym, iż w okresie od 28 lipca 2000r. do 15 lipca 2002r. mieszkał bez dopełnienia obowiązku meldunkowego w S. przy ul. K. 13c/7.
W piśmie "Załącznik do wyjaśnienia nr 4 z dnia 27 marca 2006r." skarżący ponownie podnosi zarzuty braku właściwej informacji ze strony organów przytaczając szereg tez orzeczeń sądowych na potwierdzenie poglądu o konieczności udzielania stronie wyczerpujących informacji o sprawie. Skarżący podniósł ponownie kwestię wyłączenia Wójta Gminy B. oraz pracownika tego organu H. L. od rozpatrywania sprawy.
W kolejnym z pism (k.-62 akt sądowych) złożonych w Sądzie w dniu 7 kwietnia 2006r. skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne poczynione przez organy. Odnośnie kontroli meldunkowych przeprowadzonych przez policję skarżący stwierdził, iż zgłaszał na Policję, że ma utrudniony dostępu do nieruchomości przez "wypychanie mojej osoby z przedmiotowej nieruchomości przez wnioskodawców i wynoszenie przez nich moich rzeczy do komórki". Zarzucił, iż przeprowadzono kontrole meldunkowe a jednocześnie nie udzielono mu pomocy i nie zapewniono bezpieczeństwa.
Skarżący podnosi, iż w czasie, gdy były przeprowadzone kontrole meldunkowe przez Policję nie został powiadomiony o prawomocności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oznaczonego sygn. akt III SA/Łd 166/04, nie wiedział czy nadal obowiązują decyzje, których wyrok ów dotyczył. Ponadto wskazał, iż kilkakrotne kontrole nie mogą świadczyć o opuszczeniu nieruchomości.
Skarżący zakwestionował również prawidłowość wezwania na rozprawę, stwierdzając, iż w treści wezwania nie zawarto informacji o skutkach niestawienia się strony na rozprawę. Podważa także wiarygodności świadków twierdząc, że osoby te nie były obecne w domu w K., nie mogą zatem świadczyć o opuszczeniu tej nieruchomości przez skarżącego. Świadek S. P. mógł nie wiedzieć o kogo jest pytany bowiem skarżący nigdy nie był mu przedstawiony. O obecności skarżącego w nieruchomości w K. świadczy kwestionariusz opieki Społecznej w B. z dnia 18 lutego 2003r. w dalszej części pisma skarżący wskazuje na fakt przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w dnia 11 lutego 2003r. przez MOPS w S. Skarżący podkreślił, że ów wywiad nie był przeprowadzony na jego wniosek. W końcowej części pisma skarżący podniósł, iż w decyzji organu II instancji są stwierdzenia korzystne dla niego – m.in., że sporadycznie przyjeżdża do nieruchomości w K. Skarżący zarzuca również niewłaściwą interpretację art. 9 ust. 2a przytoczonych w decyzji jako podstawa wymeldowania.
W dniu 11 kwietnia 2006r. skarżący wniósł do Sądu pismo, w którym podnosi, iż jest nękany postępowaniami w przedmiocie wymeldowania przez Wójta Gminy B. i Kierownika Delegatury Urzędu Wojewódzkiego w Ł. Stwierdził również, że w sprawie wystąpiła nieważność postępowania na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, 3, 7 ponieważ w sprawie ponownie wszczęto postępowanie. Wskazuje na zmianę w 2004r. przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz zasadę niedziałania prawa wstecz.
Na rozprawie w dniu 31 maja 2006r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na złożenie wniosków o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i o wznowienie postępowania do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarżący złożył do akt sądowych kserokopie tych wniosków.
W dniu 31 maja 2006r. skarżący złożył w biurze podawczym kolejne pismo zatytułowane "Wyjaśnienie", w którym zarzuca organowi administracyjnemu, iż nie zbadał przyczyn niestawiennictwa skarżącego na rozprawie administracyjnej i nie odroczył rozprawy. Wskazał, iż naruszono wynikającą z art. 10 K.p.a. Ponownie podniósł brak informacji ze strony organu o skutkach prawnych niezastosowania się do wezwania na rozprawę. Skarżący stwierdził, że zostanie ponownie wezwany i będzie mógł usprawiedliwić swoją nieobecność.
W tym samym dniu skarżący złożył również pismo nazwane "wniosek", w którym powtórzył zgłoszone na rozprawie sądowej żądanie zawieszenia postępowania sądowego, motywując to złożeniem do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji, wznowienie postępowania administracyjnego oraz zawiadomieniem Rzecznika Praw Obywatelskich o naruszeniu praw człowieka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny badając legalność zaskarżonej decyzji ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja zaś lub postanowienie, stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi :
1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
3/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy bądź mogący mieć wpływ na jej wynik, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogłoby stanowić podstawę do ich uchylenia.
Na wstępie rozważań wymagają wyjaśnienia i przedstawienia argumenty, dla których Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego, zgłoszonego na rozprawie w dniu 31 maja 2006r. Zgodnie z art. 56 p.p.s.a w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Toczące się już nadzwyczajne postępowanie wewnątrzadministracyjne stanowi więc przeszkodę do rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Ponieważ jednak w przedmiotowej sprawie skarżący złożył wnioski o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i o wznowienie postępowania administracyjnego w dniu 25 maja 2006r. tj. po uprzednim wniesieniu skargi, przeszkoda taka nie zachodzi. Nie zachodzi także żadna z pozostałych obligatoryjnych przesłanek zawieszenia postępowania, wskazanych w art. 124 par. 1 p.p.s.a. Sąd nie znalazł także podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 czy art. 126 p.p.s.a. Z tych względów Sąd uznał wniosek o zawieszenie postępowania za niezasadny.
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, przypomnieć należy, iż sprawa wymeldowania skarżącego z pobytu stałego z nieruchomości położonej w K. 36 była już przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem tegoż Sądu z dnia 17 listopada 2004r. w sprawie oznaczonej Sygn. akt III SA/Łd 166/04 uchylone zostały pierwotnie wydane w sprawie decyzje organów I i II instancji. Przywołana okoliczność na istotne znaczenie dla rozpoznawanej sprawy, gdyż stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. We wskazanym orzeczeniu Sąd wyraził ocenę zgodnie, z którą decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 oraz 10 K.p.a. Sąd zalecił wówczas uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez przesłuchanie stron i świadków oraz rozważenie celowości przeprowadzenia rozprawy.
W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą skargę organy administracyjne wypełniły zalecenia Sądu wynikające z wyroku z dnia 17 listopada 2004r. Wójt Gminy B. przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w ramach, którego zebrano dowody w postaci wyników kontroli meldunkowych i zeznań świadków. Organ I instancji przeprowadził również rozprawę administracyjną i przesłuchał obecne na niej strony oraz uwzględnił dowody z dokumentów.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy B. stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 98, poz. 960 z poźn. zm.). Zgodnie z treścią przedmiotowego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z przepisu tego wynika, iż jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie jest opuszczenie przez wskazaną osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, który podziela również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne ( wyrok NSA z 23 kwietnia 2001r. V SA 3169/00 - LEX nr 50123).
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2000r. Sygn. akt V SA 1784/99 (LEX Nr 49415), opuszczenie przez zainteresowaną osobę miejsca stałego pobytu jest dobrowolne, gdy wynika z jej własnej woli, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Nie jest więc dobrowolnym opuszczenie lokalu przez osobę, jeżeli została ona zmuszona do opuszczenia lokalu w wyniku działań bezprawnych podejmowanych przez inny podmiot. W takim przypadku, co do zasady, brak jest podstaw do wydania decyzji o wymeldowaniu.
Nawet jednak w takiej sytuacji zaistnieje podstawa do wymeldowania, gdy osoba taka nie podejmuje żadnych kroków aby stan powstały w wyniku naruszenia prawa usunąć i powrócić do swojego stałego miejsca pobytu np. nie występuje z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Stanowisko takie przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2001r. Sygn. akt V SA 3078/00 (LEX 78937) stwierdzając, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu.
Organy, prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie, z wniosku M. i D. S., o wymeldowanie Z. P. z pobytu stałego w miejscowości K. 36, trafnie uznały, iż całokształt materiału dowodowego sprawy potwierdza fakt dobrowolnego opuszczenia przez skarżącego, miejsca pobytu stałego w 2000 r. W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało przez organy meldunkowe w sposób wyczerpujący, a ustalenia poczynione w oparciu o całokształt materiału zgromadzonego w sprawie należy uznać za prawidłowe, zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Tym samym nie została naruszona zasada swobodnej oceny dowodów wyrażona w art. 80 K.p.a.
Przede wszystkim niesporny w sprawie jest fakt, iż od 2000 r. Z. P. jest właścicielem mieszkania nr 7 przy ul. K. 13 c. w S. Mieszkanie to nabyła dla syna w dniu 27 lipca 2000r. matka – H. P., a skarżący stając do aktu notarialnego jako nabywca zaakceptował wybór lokalu. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w treści wypisu z księgi wieczystej (k.-22 akt adm.) i w piśmie Biura Pośrednictwa Obrotu Nieruchomościami "Chatka" w S. (k.-75 akt adm.) Ponadto nawet w skardze skierowanej do sądu skarżący przyznaje, że rzeczywiście przebywa - "pomieszkuje" w mieszkaniu w S. aby je pilnować, sprzątać, konserwować tyle, że z uwagi na jego niski standard nigdy nie miał zamiaru zamieszkać w nim na stałe, a cały czas miał zamiar zamieszkiwać w K. Wyjaśnia też, że po zakupie dla niego mieszkania siostra "naciskała" aby się wyprowadził, a on mając świadomość braku tytułu prawnego do nieruchomości w K.," nie chcąc popadać w totalny konflikt" często pomieszkiwał w S. W ocenie Sądu, w świetle takich wyjaśnień i biorąc pod uwagę wyjaśnienia wnioskodawców, zeznania matki skarżącego oraz zgromadzone dokumenty organ administracji miał podstawy do przyjęcia, że opuszczenie mieszkania w K. i przewiezienie rzeczy skarżącego do mieszkania w S. nastąpiło dobrowolnie po upływie dwóch miesięcy od daty jego zakupu. Kwestionowane przez skarżącego zeznania świadków, którzy zeznali, że nie widują skarżącego w K. nie mają większego znaczenia w świetle pozostałych dowodów tym bardziej, że sam skarżący przyznaje, że od 2003 r. nie jest praktycznie wpuszczany do domu w K. Bez znaczenia dla oceny, czy nastąpiło dobrowolne opuszczenie przez skarżącego mieszkania w K. jest też okoliczność, że nie odpowiada mu standard mieszkania w S., którego jest właścicielem i którego zakup zaakceptował. Zwraca uwagę fakt, iż zarzuty skarżącego, że nie jest wpuszczany do domu w Kęszycach i prośby o interwencje kierowane do różnych organów pojawiają się dopiero po złożeniu wniosku o jego wymelowanie tj. po 16.07.2003r.. Nie można ponadto pomijać faktu, że właściciele nieruchomości w K. nie chcą aby skarżący przebywał na terenie ich nieruchomości, a akceptowali jedynie odwiedziny skarżącego u matki. Sama wola - zamiar strony - przebywania w określonym lokalu nie wystarcza do uznania, że przebywa ona w tym lokalu, jeżeli obiektywne okoliczności wskazują na odmienny stan faktyczny utrzymujący się przez kilka lat.
Należy podkreślić, co uczynił także w swoim uzasadnieniu organ I instancji, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Tak stanowi obowiązujący od dnia 1 maja 2004 r. art. 9 ust. 2b. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.).
Posiadanie zameldowania w danym lokalu nie rodzi więc dla danej osoby żadnych praw do tego lokalu. Jej uprawnienie do przebywania czy zamieszkiwania w danym lokalu jest oceniane na gruncie prawa cywilnego, w przypadkach spornych przez sąd powszechny, co ma miejsce w przypadku skarżącego i jego rodziny.
Dla organu administracji źródłem powinności dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego czy utraciła ona uprawnienie do przebywania w tym miejscu (patrz np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8.10.2004 r. V S.A. 3089/03) .
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że naruszone zostało jego prawo do obrony, gdyż nie został przesłuchany przez organ, stwierdzić należy, że nie jest on uzasadniony.
Skarżący osobiście pokwitował na kilkanaście dni wcześniej odbiór pisma wzywającego go na rozprawę administracyjną w charakterze strony. Został też poiinformowany o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wniosków dowodowych. Skarżący nie stawił się na rozprawę, nie wnosił o zmianę jej terminu ani nie wyjaśnił w żaden sposób przyczyn swojej nieobecności, choć składał po tym terminie wiele pism. Organ miał więc podstawy do uznania, że skarżący zrezygnował ze składania zeznań w charakterze strony. Złożenie wyjaśnień jest prawem, a nie obowiązkiem strony postępowania administracyjnego. Z akt nie wynika też aby skarżący przedstawił organowi administracji zaświadczenie lekarskie potwierdzające fakt wizyty u lekarza w dniu rozprawy administracyjnej, a tym samym nie może on skutecznie czynić organowi zarzutu, że okoliczności tej organ nie brał pod uwagę. Złożenie kserokopii zaświadczenia z 20.06.2005 r. potwierdzającego wizytę u lekarza w dniu 6.06.2005r. dopiero na etapie postępowania przed sądem należy uznać za spóźnione. Sąd dokonuje bowiem oceny legalności zaskarżonej decyzji na dzień jej wydawania. Podkreślić także należy, że skarżący wykazywał dużą aktywość w toczącym się postępowaniu o jego wymeldowanie, składał wnioski i bardzo obszernie przedstawiał swoje stanowisko w sprawie i składał wyjaśnienia na piśmie.
Nie jest także trafny zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 131 k.p.a. przez niedopełnienie obowiązku informacji o przekazaniu odwołania do organu II instancji.
Zgodnie z art. 131 k.p.a. o wniesieniu odwołania organ administracji publicznej, który wydał decyzję, zawiadomi strony.
Obowiązek zawiadomienia dotyczy więc tych stron postępowania, które nie wnosiły odwołania, nie zaś skarżącego, który złożył odwołanie.
Sąd podziela także stanowisko organów administracji obu instancji, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosków skarżącego o wyłączenie pracownika Urzędu Gminy B. H. L., Wójta Gminy B. A. J. czy pracownika Urzędu Wojewódzkiego. Ocena, że nie zachodzi w przypadku tych wniosków żadna z podstaw wskazanych w art. 24 k.p.a. jest prawidłowa. Naruszenie przepisów postępowania polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy – stwierdzone w wyroku sądu administracyjnego nie stanowi dostatecznej podstawy do wyłączenia pracownika organu od rozpoznania sprawy.
Nie można także uznać za naruszenie przepisów postępowania (art. 9 k.p.a.) przesłania do skarżącego przez Wójta Gminy B. pisma informującego, że w związku z uchyloną decyzją organu I i II instancji w sprawie wymeldowania Z. P. wszczyna się ponownie postępowanie (k-48 akt adm.). Z treści pisma jednoznacznie wynikało, że chodzi o kontynuację postępowania w sprawie jego wymeldowania po uchyleniu przez WSA decyzji organu I i II instancji. Ponadto skarżącemu znana była treść wyroku WSA i jego uzasadnienie, mógł także, jeżeli miał wątpliwości, uzyskać od organu administracji lub w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym informację, czy wyrok w jego sprawie jest prawomocny.
Z powyższych względów uznając, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu sąd orzekł na podstawie par. 18 ust. 1 pkt 1c w zw. z par.19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy pranej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w zw. z art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło