III SA/Łd 71/17

WyrokWSA w Łodzi2017-04-11

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Ewa Alberciak, Teresa Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną w administracji może być podstawą do kwestionowania prawidłowości oznaczenia wierzyciela dochodzonej należności oraz czy można zaskarżyć czynność egzekucyjną dotyczącą ruchomości, które nie stanowią własności zobowiązanego?
Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną w administracji (art. 54 § 1 u.p.e.a.) służy kontroli prawidłowości stosowania środków egzekucyjnych i obejmuje wyłącznie czynności faktyczne lub prawne organu egzekucyjnego, a nie kwestie merytoryczne, które powinny być rozstrzygane innymi środkami prawnymi (np. zarzutami). Kwestia własności zajętej ruchomości nie może być rozstrzygana w trybie skargi na czynność egzekucyjną; osoba roszcząca sobie prawo do rzeczy może dochodzić swoich praw w drodze wniosku o wyłączenie spod egzekucji. Prawidłowe oznaczenie wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym zostało potwierdzone przepisami rozporządzenia Ministra Finansów.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. wniosła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu trzech automatów do gier. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów poprzez błędne oznaczenie wierzyciela oraz fakt, że zajęte ruchomości nie stanowią jej własności, lecz własności cypryjskiej spółki Bx. Organy administracji utrzymały w mocy postanowienie o oddaleniu skargi, uznając czynności egzekucyjne za prawidłowe. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu ruchomości w postaci trzech urządzeń do gier oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – dalej: k.p.a.; art. 17 § 1, art. 18, art. 54 § 1, § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm.) -dalej u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. – obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...], nr [...] w przedmiocie oddalenia jako bezzasadnej skargi Ax. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na czynności egzekucyjne dokonane na podstawie protokołu zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 21 czerwca 2016 r. polegające na zajęciu ruchomości w postaci trzech automatów do gier typu: Apollo Games nr [...], Apollo Games nr [...], Apollo Games nr [...] dokonanego w ramach postępowania rekwizycyjnego prowadzonego w oparciu o odpis tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 21 marca 2016 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. W dniu 21 marca 2016 r. oraz w dniu 23 marca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w S. wystawił wobec Ax. Sp. z o.o. z siedzibą w W. tytuł wykonawczy o nr [...] obejmujący należność z tytułu nałożonej na spółkę kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł, a następnie skierował go do Dyrektora Izby Celnej w W. celem przymusowej realizacji w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Następnie organ egzekucyjny - Dyrektor Izby Celnej w W. działając na podstawie art. 31 § 1 u.p.e.a., pismem z dnia 9 czerwca 2016 r. zlecił Dyrektorowi Izby Celnej w Ł. przeprowadzenie czynności egzekucyjnych polegających na dokonaniu zajęcia i sprzedaży automatów należących do zobowiązanej spółki, znajdujących się na terenie działalności organu rekwizycyjnego. W dniu 21 czerwca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. dokonał zajęcia ruchomości w postaci trzech automatów do gier typu Apollo Games nr [...], Apollo Games nr [...], Apollo Games nr [...] znajdujących się w magazynie depozytowym Izby Celnej w Ł. Protokół zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 21 czerwca 2016 r. wraz z wezwaniem do uregulowania należności został doręczony spółce w dniu 1 lipca 2016 r. Pismem z dnia 15 lipca 2016 r. spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w oparciu o przepis art. 54 § 1 u.p.e.a. wniosła skargę na czynność egzekucyjną, dokonaną w oparciu o protokół zajęcia z dnia 21 czerwca 2016 r. Zaskarżonej czynności spółka zarzuciła naruszenie art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. poprzez dokonanie zajęcia ruchomości w sytuacji gdy organ egzekucyjny błędnie określił wierzyciela dochodzonej należności, tj. Dyrektora Izby Celnej w S., który stosownie do treści art. 5 § 1 pkt 1 i pkt 4 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego. Powyższe w ocenie spółki stanowiło brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej. Ponadto spółka wskazała, że jest jedynie posiadaczem zależnym zajętych automatów, których właścicielem jest cypryjska spółka Bx. W wyniku rozpatrzenia wniesionej skargi Dyrektor Izby Celnej w Ł. postanowieniem z dnia [...] oddalił skargę jako bezzasadną. Kwestionując wydane rozstrzygnięcie spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., w którym ponowiła zarzuty i argumentacje przedstawioną we wniesionej skardze na czynność egzekucyjną z dnia 15 lipca 2016 r. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do treści art. 54 § 1 u.p.e.a zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4 u.p.e.a.). W sprawie skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny wydaje postanowienie, na które przysługuje zażalenie (art. 54 § 5 u.p.e.a.). Dalej organ odwoławczy odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, iż w wnoszona na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. skarga może dotyczyć jedynie konkretnych czynności (organu egzekucyjnego, czy też egzekutora) o charakterze wykonawczym. Nie przysługuje natomiast na czynności egzekucyjne o charakterze procesowym, w stosunku do których ustawodawca przewidział inne środki zaskarżenia, tj. zarzuty, zażalenia na postanowienia lub wniesienie pozwu do sądu. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że dokonana w niniejszej sprawie czynność egzekucyjna zajęcia nieruchomości w postaci w/w automatów do gier przeprowadzona została na podstawie przepisów rozdziału 6 u.p.e.a. Zgodnie z art. 97 § 1 u.p.e.a. do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie. Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (art. 98 § 1 i § 2 u.p.e.a.). Ponadto zgodnie z art. 99 § 1 u.p.e.a., poborca skarbowy zamieszcza w protokole zajęcia opis każdej zajętej ruchomości według cech jej właściwych, a ponadto oznacza jej wartość szacunkową, o ile przepisy § 2 i 3 nie stanowią inaczej. Przy sporządzaniu protokołu zajęcia zobowiązanemu przysługuje prawo przedstawienia rachunków i innych dowodów dla oznaczenia wartości szacunkowej zajętej ruchomości. W świetle § 3 powołanego przepisu, oszacowania wartości maszyn i innych urządzeń produkcyjnych oraz środków transportu dokonuje biegły skarbowy. Natomiast § 4 stanowi, iż organ egzekucyjny może wezwać biegłego skarbowego dla oszacowania wartości innych zajętych ruchomości, jeżeli uzna to za potrzebne. Organ egzekucyjny może również w tych przypadkach zwrócić się o wyrażenie opinii do instytucji zajmującej się badaniem cen. W następstwie przeprowadzonej pod tym kątem oceny zachowania wymogów formalnoprawnych dokonanej w niniejszej sprawie czynności egzekucyjnej organ odwoławczy stwierdził, iż została ona przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dokonując zajęcia przedmiotowych automatów do gier Dyrektor Izby Celnej w Ł. działał bowiem na podstawie zlecenia organu egzekucyjnego -Dyrektora Izby Celnej w W., wydanego w oparciu o przepis art. 31 § 1 u.p.e.a., a zastosowany przez niego środek egzekucyjny jest wymieniony w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Ponadto zajęcia przedmiotowego automatu dokonano poprzez jego wpisanie do sporządzonego na tę okoliczność protokołu zajęcia ruchomości, na druku określonym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015r., poz. 2310). Sporządzony protokół został podpisany przez osobę sporządzająca protokół oraz dwie osoby uczestniczące. W protokole zamieszczono opis zajętego urządzenia poprzez określenie jego rodzaju, nazwy, numeru, jak również wskazano miejsce, w którym urządzenie to się znajduje. Natomiast, co do podniesionego zarzutu niewłaściwego oznaczenia wierzyciela dochodzonych należności organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z treścią § 1c powołanego przez stronę skarżąca rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, Dyrektor Izby Celnej w S. został wyznaczony jako właściwy na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym. W sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy (§ 3 rozporządzenia z 15 września 2015r.). Tym samym argumentacja spółki, zawarta we wniesionym uzasadnieniu, co do braku przymiotu wierzyciela po stronie Naczelnika Urzędu Celnego w S. jest bezzasadna. Natomiast, co do zarzutu braku prawa własności spółki do zajętych automatów organ odwoławczy wskazał, iż kwestia ta nie może być rozstrzygana w trybie art. 54 u.p.e.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi spółka reprezentowana przez ustanowionego przez siebie pełnomocnika spółki zarzuciła naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona, zaś z informacji strony wynika, że zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych; 2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny błędnie wierzyciela poprzez wskazanie, że zajęcie dotyczy tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w S. i podając jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S., w sytuacji gdy Dyrektor Izby Celnej w S., stosownie do treści art. 5 § 1 pkt 1i pkt 4 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a., nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postpowania egzekucyjnego na podstawie aktu administracyjnego powołanego w przedmiotowym tytule wykonawczym; 3) art. 6 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez obciążenie zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia 16 maja 2016 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej: p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sąd ocenia czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a sąd rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji nie wykazała, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd uznał zatem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r., poz. 115 ze zm.), zwanej dalej: u.p.e.a., w zw. z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 poz. 267 ze zm.), zwanej dalej: k.p.a. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest prawidłowość dokonanej przez organ egzekucyjne czynności egzekucyjnej (zajęcia ruchomości w postaci trzech automatów do gier Apollo Games nr [...], Apollo Games nr [...], Apollo Games nr [...]), a w konsekwencji zasadność postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] o oddaleniu skargi Ax. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na tę czynność egzekucyjną. Skargę na czynność egzekucyjną normuje art. 54 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54 § 5a u.p.e.a.). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 6 u.p.e.a.). Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., II GSK 1377/13). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., III SA/Wa 3396/14). Podkreślenia wymaga również, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015r., wyd. VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (tak wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., II GSK 1377/13). Zważywszy na powyższą regulację prawną podnieść trzeba, że - jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego - w ramach prowadzonego wobec skarżącej spółki postępowania egzekucyjnego, w oparciu o tytuł wykonawczy o nr [...] obejmujący należności skarżącej z tytułu wymierzonej jej kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł, Dyrektor Urzędu Celnego w Ł., działając jako egzekucyjny organ rekwizycyjny, na zlecenie Dyrektora Izby Celnej w W., w oparciu o przepis art. 31 u.p.e.a., dokonał zajęcia ruchomości w postaci automatu do gier typu: Apollo Games nr [...], Apollo Games nr [...], Apollo Games nr [...] znajdujących się w magazynie depozytowym Izby Celnej w Ł. Sporządzony w dniu 21 czerwca 2016 r. protokół zajęcia i odbioru ruchomości wraz z wezwaniem do uregulowania należności został doręczony spółce w dniu 1 lipca 2016 r. Kwestionując prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej, pełnomocnik skarżącej, zarzuca przede wszystkim błędne określenie wierzyciela dochodzonego zobowiązania, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu zajęcia z dnia 21 czerwca 2016 r., skutkujący koniecznością uchylenia dokonanej czynności egzekucyjnej. Zarzucił ponadto brak ustaleń egzekucyjnego organu rekwizycyjnego w zakresie podmiotu posiadającego tytuł prawny do zajętej ruchomości. Podstawę prawną egzekucji z ruchomości stanowią przepisy art. 97-103 Rozdziału 6 u.p.e.a. Zgodnie z art. 97 § 1 u.p.e.a., do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione (art. 97 § 2 u.p.e.a.). Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie (art. 98 § 1 u.p.e.a.). Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (art. 98 § 2 u.p.e.a.). Treść protokołu zajęcia i odbioru ruchomości protokół określają przepisy art. 67 § 4 i art. 67 § 2 pkt 1, pkt 4-6 i pkt 9 u.p.e.a., zgodnie z którymi powinien on zawierać między innymi: oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego, oznaczenie numeru tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, kwotę dochodzonych należności, wyszczególnienie zajmowanych ruchomości, ich rodzaju, opis stanu zajmowanych ruchomości, czy też pouczenie zobowiązanego bądź podmiotu pod którego dozorem pozostawiono zajęte nieruchomości o skutkach dokonanego zajęcia, jak również pouczenie zobowiązanego o przysługującym prawie zaskarżenia. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uznał iż przedmiotowej czynność egzekucyjna odpowiada prawu. Dokonując zajęcia przedmiotowych automatów do gry Dyrektor Izby Celnej w Ł. działał bowiem na podstawie zlecenia organu egzekucyjnego - Dyrektora Izby Celnej w W., wystawionego na podstawie art. 31 § 1 u.p.e.a. Zastosowany przez egzekucyjny organ rekwizycyjny środek egzekucyjny w postaci egzekucji z ruchomości jest wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Ponadto zajęcia przedmiotowych automatów dokonano poprzez ich wpisanie, zgodnie z powołanym wcześniej art. 98 § 1 u.p.e.a., do sporządzonego na tę okoliczność protokołu zajęcia ruchomości, na druku określonym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015r., poz. 2310). Sporządzony protokół został podpisany przez osobę sporządzająca protokół oraz dwie osoby uczestniczące. W protokole oznaczono zarówno zobowiązanego, wierzyciela jaki i właściwy miejscowo organ egzekucyjny. Dokonano nadto opisu zajętego urządzenia poprzez określenie jego rodzaju, nazwy, numerów, jak również wskazano miejsce, w którym urządzenie to się znajduje. Sporządzony protokół zawierał także wymagane prawem pouczenia o skutkach dokonanego zajęcia oraz o prawach i obowiązkach zobowiązanego i dozorcy, zaś zakwestionowana czynność egzekucyjna, dokonała została w ramach toczącego się wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o wskazany wcześniej tytuł wykonawczy. W konsekwencji powyższej analizy uznać należało, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. - rozpatrując skargę Ax. Sp. z o.o. z siedzibą w W., wniesioną na podstawie art. 54 §1 u.p.e.a. - zasadnie orzekł o jej oddaleniu. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia organu zarówno w I, jak i w II instancji wydane zostały w zgodzie z obowiązującymi przepisami regulującymi postępowanie egzekucyjne i postępowanie administracyjne, którego przepisy mają odpowiednie zastosowania w egzekucji na podstawie art. 18 u.p.e.a. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, co do naruszenia art. 5 § 1 pkt 4, art. 67 § 2 pkt 1 i § 4 u.p.e.a. Sąd stwierdza, że zgodnie z powołanym przez skarżącą art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających m.in. z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych właściwy dyrektor izby celnej. Zgodnie natomiast z przepisem § 1c i § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. z 2015 r. poz. 1494) Dyrektor Izby Celnej w S. został wyznaczony jako właściwy na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym. W sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy. W rozpatrywanej sprawie należność z tytułu kary pieniężnej wynika z decyzji organu celnego z dnia 30 października 2015, a zatem powstały po dniu wejścia w życie powołanego rozporządzenia. W związku z powyższym jak słusznie wskazano w kwestionowanym protokole zajęcia nieruchomości z dnia 21 czerwca 2016 r., jak i w tytułach wykonawczych, stanowiących podstawę wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, wierzycielem egzekwowanej należności jest Dyrektor Izby Celnej w S. Mając powyższe na uwadze Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi, co do naruszenia art. 5 § 1 pkt 4, art. 67 § 2 pkt 1 i § 4 u.p.e.a. oraz art. 6 i art. 8 k.p.a. Natomiast, co do zarzutu skarżącej, że zajęte ruchomości nie stanowią jej własności, Sąd stwierdza, że spółka nie przedstawiła na powyższą okoliczność żadnych dowodów. Ponadto trzeba zauważyć, że poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany faktycznie włada. Poborca skarbowy nie jest ani obowiązany, ani uprawniony do badania, czy zobowiązany ma tytuł do rzeczy, którą dysponuje (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, str. 328). Osoba roszcząca sobie prawo do zajętej rzeczy może bronić swych praw zgłaszając wniosek o wyłączenie rzeczy spod egzekucji (art. 38 § 1 u.p.e.a). Tym samym zarzut w powyższym zakresie uznać należało za chybiony. Za niezasadny należy uznać zarzut strony skarżącej , iż była ona obciążona ciężarem identyfikacji wierzyciela, bowiem wierzycielem jak wyżej wskazano był Dyrektor Izby Celnej w S. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. D.Cz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło