III SA/Łd 71/21

Dnia 19 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 19 § 2, art. 22 § 2, art. 59 § 1 pkt 2 oraz § 3 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dalej u.p.e.a. (t.j. Dz.U.2020.1427) w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2019.2070), odmówił umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec MF na podstawie tytułów wykonawczych: Data wystawienia Numer tytułu 1) 8 styczeń 2013 r. [...] 2) 21 październik 2013 r. [...] 3) 19 grudzień 2013 r. [...] 4) 21 maj 2014 r. [...] 5) 25 czerwiec 2014 r. [...] 6) 14 październik 2014 r. [...] 7) 22 styczeń 2015 r. [...] 8) 17 sierpień 2015 r. [...] 9) 25 listopad 2015 r. [...] 10) 21 styczeń 2016 r. [...] 11) 5 grudzień 2017 r. [...] 12) 5 grudzień 2017 r. [...]. W dniu 15 października 2020 r. strona skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, dalej k.p.a., art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, stwierdziło, że zażalenie zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wskazano, że postanowienie z dnia 21 września 2020 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 7 października 2020 r., o czym świadczy data i podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Organ wyjaśnił, że skarżąca nadała zażalenie w polskiej placówce pocztowej operatora, wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, w dniu 15 października 2020 r. (numer przesyłki [...]), o czym świadczy odcisk pieczęci pocztowej na kopercie. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Organ podkreślił również, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem 7-dniowego terminu na jego wniesienie, co zmusza organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na podstawie przepisu art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Postanowienie organu pierwszej instancji zostało odebrane osobiście przez skarżącą w dniu 7 października 2020 r. (numer przesyłki [...]). Zawierało ono prawidłowe pouczenie o trybie zażaleniowym. Od następnego dnia rozpoczął bieg terminu do wniesienia zażalenia. W myśl art. 17 § 1 zd. 3 u.p.e.a., zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Oznacza to, że termin do wniesienia zażalenia w niniejszej sprawie zakończył swój bieg dnia 14 października 2020 r. (środa). Był to zwykły dzień roboczy. W związku z powyższym organ odwoławczy przyjął, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia. Oznacza to, że czynność prawna w postaci wniesienia zażalenia jest bezskuteczna i nie może być to zażalenie rozpoznane. Jak zważył organ, uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia zażalenia, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 795/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2050/09). Organ podkreślił również, że zobowiązana nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Zgodnie z jednolitymi poglądami orzecznictwa i doktryny rozpoznanie merytoryczne środka prawnego wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 570/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1263/08). Organ dodał także, że na etapie badania formalnego wymogu zachowania terminu do złożenia zażalenia organ odwoławczy nie dokonuje weryfikacji, ani oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. W związku z tym, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia, postanowienie organu egzekucyjnego jest ostateczne. Skargę z dnia 16 grudnia 2020 r. (data nadania pisma do sądu) na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosła MF, zwracając się jednocześnie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o wstrzymanie czynności windykacyjnych - płatności przesyłanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w [...] do czasu rozpatrzenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oraz o zwolnienie od wszelkich opłat dotyczących przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Organ dodał jedynie, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zakwestionowała zaskarżone rozstrzygnięcie nie podnosząc żadnych zarzutów. W piśmie z dnia 5 maja 2021 r. (data nadania pisma do sądu), uzupełniającym skargę, skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto stwierdziła, że jej zamiarem nie było przekroczenie terminu lecz błędne przeliczenie dni – nie uwzględniła dnia odbioru. Postanowieniem z dnia 5 marca 2021 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę niniejszą rozpoznano w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1427), dalej: u.p.e.a. termin do złożenia zażalenia na postanowienia wydane przez organ egzekucyjny (wyraźnie wskazane w tej ustawie lub k.p.a.) wynosi 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Skutkiem uchybienia terminu do wniesienia zażalenia jest stwierdzenie tego faktu w formie postanowienia. Stwierdzenie uchybienia terminu nie jest uzależnione od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z przepisów. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Dodatkowo, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną. Zachowanie ustawowego terminu do dokonania takiej czynności jest warunkiem skuteczności czynności procesowej wniesienia środka zaskarżenia. Powyższy pogląd na gruncie orzecznictwa sądowoadministracyjnego jest utrwalony (v. m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. I SA/Gl 1006/16, LEX nr 2220995; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 268/21, LEX nr 3168798.) Inaczej jest natomiast w sytuacji, gdy strona złoży wniosek o przywrócenie terminu i uprawdopodobni brak winy w jego niedochowaniu. Wówczas organ ocenia okoliczności, które wpłynęły na uchybienie terminu przez stronę. W rozpoznawanej sprawie strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Stwierdziła jedynie, że nie miała zamiaru uchybić terminowi, lecz błędnie przeliczyła ten termin. Jak wynika z akt sprawy zaskarżone postanowienie doręczono skarżącej w 7 października 2020 r. (środa). Powyższe oznacza, że termin do złożenia zażalenia upłynął w dniu 14 października 2020 r. (środa). W tej dacie nie wypadał ponadto żaden dzień świąteczny. Zażalenie na postanowienie organu I instancji skarżąca wniosła dopiero w dniu 15 października 2020 r., czyli po bezskutecznym upływie terminu do wniesienia zażalenia. W zaistniałej sytuacji organ odwoławczy zobowiązany był na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a oraz art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Z powyższych względów, skarga w niniejszej sprawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu. AB/