III SA/Łd 72/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółki jawnej K. – G. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za kwiecień 2009 r. postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. U.K. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] określającą "A" Spółce jawnej K. – G. z siedzibą w K. zobowiązanie w podatku akcyzowym za kwiecień 2009 r. w kwocie 350 332,00 zł. Jak wynika z akt sprawy, organy podatkowe stwierdziły, że miesięczne zestawienie oświadczeń pobieranych od nabywców oleju opałowego lekkiego za miesiąc kwiecień 2009 r. "A" Spółka jawna K. – G. złożyła do Naczelnika Urzędu Celnego w P. po terminie wskazanym w art. 89 ust. 14 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r., nr 3, poz. 11 ze zm.), zwanej dalej u.p.a. Zestawienie za miesiąc kwiecień 2009r. wpłynęło do organu dopiero w dniu 28 maja 2009 r., a zostało nadane w placówce Poczty Polskiej w dniu 26 maja 2009 r. W konsekwencji tego organy podatkowe uznały, że wobec niespełnienia warunków wynikających z art. 89 ust. 14 u.p.a., zastosowanie ma stawka akcyzy wynikająca z art. 89 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 89 ust. 16 u.p.a. w wysokości 1 822 zł/1 000 litrów. W skardze na powyższą decyzję "A" Spółka jawna K. – G. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Skarżąca spółka zarzuciła decyzjom organów obu instancji, m.in. naruszenie art. 6, art. 8 ust 2, art. 10 ust. 1, 8 i 9, art. 21 ust. 1, art. 89 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym polegające na: 1. błędnej wykładni i zastosowaniu wskazanych wyżej przepisów i wydaniu na tej podstawie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy skarżąca spółka dokonując odsprzedaży oleju opałowego z prawidłowo zadeklarowaną i zapłaconą przez producenta akcyzą nie była i w ten sposób także nie została podatnikiem podatku akcyzowego; 2. błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, w sytuacji gdy przepisy te należy interpretować przedmiotowo, co oznacza, że będą miały zastosowanie tylko wówczas, gdy określonych wymogów nie będzie spełniał olej opałowy lub napędowy (np. co do jakości, zabarwienia etc.), a nie jego sprzedawca w kwestiach formalnych; 3. błędnej wykładni i przyjęciu, iż określenie podatnik dotyczy sprzedawcy dokonującego odsprzedaży oleju opałowego z prawidłowo zadeklarowaną i zapłaconą przed producenta akcyzą. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu (por. postanowienia NSA: z 11 marca 2005 r. I OZ 45/05; z 7 czerwca 2008 r. I OZ 382/08). Praktyka sądowa opowiada się za szerokim rozumieniem pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania, np. właśnie w przypadku podjęcia stosownej uchwały przez NSA lub wystąpienia do TK z pytaniem prawnym (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt I FZ 248/09; postanowienie NSA z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 200/08; M. Niezgódka-Medek w uwadze 3 do art. 125 ustawy p.p.s.a. (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze, 2006). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, a celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. postanowienie NSA z 13 czerwca 2008 r., I FZ 221/08; wyrok WSA w Warszawie z 18 czerwca 2009 r., III SA/Wa 3321/08). W sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem wielce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r. sygn. akt: I FZ 221/08 LEX nr 479145 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s.302-303). Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi być więc istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 941/12). W art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie wymieniono wprawdzie wprost Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jednakże zdaniem sądu nie przesądza to o braku możliwości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na postawione w innej sprawie pytanie prejudycjalne i toczące się w związku z nim postępowanie przed tym właśnie sądem, jeżeli problem prawny w obu sprawach jest identyczny. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest bowiem sądem wspólnotowym w znaczeniu ustrojowym (zob. A. Wróbel, [w:] pr. zb. Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich (Unii Europejskiej), Zakamycze 2002, s. 154). Postępowanie przed Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznać więc należy za "postępowanie sądowe" w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 6 maja 2015 r. III SA/Gl 1174/14). W świetle obowiązujących przepisów prawa nie ulega ponadto wątpliwości, że orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące wykładni prawa wspólnotowego, ma moc wiążącą w sprawie, w której sąd skierował pytanie prejudycjalne, a także w innych podobnych sprawach rozpoznawanych przez sądy administracyjne (por. postanowienie NSA z 14 września 2009 r. I FSK 656/08). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy sąd wziął pod uwagę znaną mu z urzędu okoliczność przedstawienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawie o sygn. akt I SA/Wr 562/14 Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych o następującej treści: 1. czy art. 5 w zw. z art. 2 ust. 3 i w zw. z art. 21 ust. 4 dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz. Urz. UE z dnia 31 października 2003 r. nr L 283, s. 51 i nast.; dalej dyrektywa 2003/96) należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on regulacji krajowej przewidzianej w treści art. 89 ust. 16 u.p.a., która nakazuje zastosowanie stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych do oleju opałowego na skutek braku spełnienia przez podatnika wymogu formalnego przewidzianego w art. 89 ust. 14 – 15 u.p.a.?; 2. czy zasada proporcjonalności nie sprzeciwia się wymogowi formalnemu przewidzianemu w art. 89 ust. 14 – 15 u.p.a. uzależniającemu zastosowanie obniżonej stawki akcyzy przewidzianej dla olejów opałowych od konieczności sporządzenia i złożenia zestawienia oświadczeń nabywców w ustawowym terminie, abstrahując od zaistnienia warunku materialnego w postaci sprzedaży paliwa na cele opałowe?; 3. czy zgodna z zasadą proporcjonalności jest sankcja przewidziana w treści art. 89 ust. 16 u.p.a. polegająca na obciążeniu sprzedawcy podatkiem akcyzowym wyliczonym według stawki przewidzianej dla paliw silnikowych (art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a.) w odniesieniu do oleju opałowego na skutek niespełnienia warunku formalnego przewidzianego w treści art. 89 ust. 14 – 15 u.p.a.? W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie zachodzi tego rodzaju sytuacja, że jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z powyższymi pytaniami prejudycjalnymi. Analiza okoliczności faktycznych i prawnych występujących w obu spraw prowadzi do wniosku, że kwestia sporna między stronami jest tożsama. Ze stanu faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2014 r. wynika, że tak jak w rozpoznawanej sprawie, na skutek nie wypełnienia przez stronę warunku przewidzianego w art. 89 ust. 14 u.p.a. w postaci złożenia w terminie zestawienia oświadczeń (nabywców wyrobu akcyzowego – oleju opałowego lekkiego) o jego wykorzystaniu na cele opałowe, organy podatkowego za zasadne uznały zastosowanie stawki podatku jak dla paliw silnikowych stosownie do treści art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a. w zw. z art. 89 ust. 16 u.p.a. i określenie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, m.in. za kwiecień 2009 r. Sąd również powziął wątpliwości dotyczące mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie przepisów w zakresie, w jakim zostały sformułowane powyższe pytania prejudycjalne przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. W tych okolicznościach uzasadnione jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie do czasu podjęcia rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Odpowiedź udzielona na te pytania będzie miała istotne znaczenie dla oceny spornego zagadnienia występującego w niniejszej sprawie. Przedmiotem oceny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej będą bowiem przepisy stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji, które organy podatkowe zastosowały w sprawach o tożsamych stanach faktycznych. W tym miejscu dodać trzeba, że w piśmie z dnia 2 kwietnia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozpatrzenia pytań prejudycjalnych przedstawionych w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2014 r. Pełnomocnik skarżącej spółki pozostawił natomiast kwestię tę do uznania sądu (pismo z dnia 22 kwietnia 2015 r.) Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. U.K.