III SA/Łd 720/17

Dnia 27 października 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 27 października 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w opłacie paliwowej za miesiące październik – grudzień 2012 roku postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 (dwieście) złotych. lf III SA/Łd 720/17 Uzasadnienie G.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w opłacie paliwowej za miesiące październik – grudzień 2012 r. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1246 zł skarżący zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 10 letnią córką. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 400 zł (wraz z pracami dorywczymi). Oświadczył, że z żoną pozostaje w separacji. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością jego siostry, ponosząc koszty opłat za prąd, wodę i gaz w granicach 300 zł miesięcznie. W związku z wezwaniem referendarza do przekazania dodatkowych informacji i dokumentów obrazujących jego stan majątkowy, skarżący przedstawił PIT-11 za 2015 r. oraz PIT-37 za 2015 r., z którego wynika, że z tytułu zatrudnienia uzyskał dochód w wysokości 19 665 zł. Z zeznania PIT-11 i PIT-37 za 2016 rok wynika, że dochód wyniósł 15 572,36 zł. Skarżący oświadczył, że od kilku lat nie posiada żadnych rachunków bankowych, kont bankowych i lokat. Z zaświadczenia o dochodach, wystawionego przez pracodawcę wynik, że dochód miesięczny skarżącego to kwota 250 zł brutto. Wnioskodawca nadesłał także oświadczenie swojej żony, w którym wskazała, że od 1 stycznia 2017 r. nie jest nigdzie zatrudniona. Skarżący przedłożył także oświadczenie, że nie prowadzi działalności gospodarczej indywidualnej ani w spółkach. Oświadczył, że jest wspólnikiem spółki A Sp. z o.o. z siedzibą w Z., która jednak nie rozpoczęła działalności gospodarczej od chwili jej założenia w 2008 r. Wspólnicy nie zdołali pozyskać dla spółki ani gruntów ani wiatraków w celu wytwarzania energii elektrycznej. W roku 2009 wspólnicy wydatkowali kwotę 134 000,00 zł (kapitał zakładowy oraz dopłaty) na zbadanie wietrzności na terenie wysypiska śmieci w Z. w celu ustalenia opłacalności pomieszczenia na tym terenie wiatraków i uzyskania kredytu z banku. Wydatkowane środki nie przyniosły oczekiwanego rezultatu a trzej wspólnicy ponieśli stratę wobec niepodjęcia działalności w spółce. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, co stanowi przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2). Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedstawionych dodatkowych oświadczeń i dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 10 letnią córką. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 400 zł(wraz z pracami dorywczymi). Oświadczył, że z żoną pozostaje w separacji, nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością siostry, ponosząc koszty opłat za prąd, wodę i gaz w granicach 300 zł miesięcznie. Przedstawił i PIT-37 za 2015 rok, z którego wynika, że z tytułu zatrudnienia uzyskał dochód w wysokości 19 665 zł. Z zeznania PIT-37 za 2016 rok wynika, że dochód wyniósł 15 572,36 zł. Dodatkowo wskazać należy, że w znanej z urzędu referendarzowi sprawie o sygn. akt III SA/Łd 614/17, we wniosku o prawo pomocy złożonym miesiąc wcześniej, skarżący jako kwotę dochody wskazywał 1400 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek skarżącego nie można pominąć faktu, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim (małżonkowie pozostają w separacji). Wynikający z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami. Obowiązek ten nie zostaje wyłączony nawet w przypadku nieistnienia wspólności majątkowej, czy nie prowadzenia przez małżonków wspólnego gospodarstwa domowego. Obowiązek pomocy dotyczy każdej dziedziny życia i rozciąga się w szczególności na pomoc przy prowadzeniu spraw sądowych. Istotne jest wskazanie, że małżonkowie mają względem siebie obowiązek pomocy także w zakresie prowadzenia postępowania sądowego (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 Nr 1, poz. 8). Zgodnie bowiem z art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił oraz swoich możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie wyłącza przy tym stosowania przepisów regulujących małżeńskie stosunki majątkowe. Dlatego też, nawet w razie zawarcia małżeńskiej umowy majątkowej małżonkowie nadal zobowiązani są do zaspokajania potrzeb innych członków rodziny. W tym miejscu wskazać należy, że kwota wpisu od skargi w niniejszej sprawie wynosi 1246 zł. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca posiada źródło dochodów, które pozwala na uiszczenie kwoty stanowiącej ułamek należnego wpisu od skargi. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. lf