III SA/Łd 724/13
WyrokWSA w Łodzi2013-09-12
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o grach hazardowych, w szczególności art. 135 ust. 2, które zakazują zmiany lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych w wyniku zmiany zezwolenia, stanowią przepisy techniczne w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE i czy w związku z brakiem ich notyfikacji Komisji Europejskiej mogą być stosowane?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, poprzez jego błędną wykładnię. Organ administracji nie rozważył, czy przepisy te mają charakter techniczny w świetle Dyrektywy 98/34/WE, co jest kluczowe dla oceny ich stosowalności. Wykładnia TSUE w sprawach C 213/11, C 214/11 i C 217/11 wskazuje, że takie przepisy mogą być uznane za techniczne, jeśli istotnie wpływają na właściwości lub sprzedaż produktów, a ich brak notyfikacji może skutkować brakiem mocy obowiązującej.Stan faktyczny
Spółka A zwróciła się z wnioskiem o zmianę ostatecznej decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, w celu zmiany lokalizacji punktu gier. Dyrektor Izby Celnej odmówił zmiany, powołując się na art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, który zakazuje zmiany miejsc urządzania gry. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc m.in. zarzut braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej jako przepisów technicznych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nie oceniły charakteru prawnego spornych przepisów w świetle Dyrektywy 98/34/WE i wykładni TSUE.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we W. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 roku sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie zmiany lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we W. kwotę 457,- (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 24 ust. 1a, art. 35 ust. 1 i ust. 4, art. 36 ust. 1 i art. 37 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. Nr 102, poz. 946 ze zm.) udzielił "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W., zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 70 punktach gier na terenie województwa łódzkiego, na okres sześciu lat.
Pismem z dnia 22 października 2009 r., "A" zwróciła się z wnioskiem o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 12 czerwca 2006 r., w zakresie lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] przez zmianę lokalizacji wskazanego punktu gier.
Decyzją z dnia [...] znak [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. na podstawie art. 207, art. 253a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 8, art. 118, art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540) odmówił zmiany ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 12 czerwca 2006 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji powołując się na art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, wskazał, że w wyniku zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry. Wobec powyższego wniosek strony nie może być rozpatrzony pozytywnie.
Od powyższej decyzji Spółka "A" złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 8 i art. 9 w zw. z art. 1 akapit 1 pkt 1, pkt 3, pkt 4 i pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego w zw. z § 4, § 5, § 8 i § 10 w zw. z pkt 1a, pkt 2, pkt 3 i pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych; art. 120 i art. 121 § 1, art. 124, art. 125 § 1 i § 2, art. 139 § 1 i § 2 i art. 253a Ordynacji podatkowej, art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 8, art. 118 i art. 135 ust. 1 ustawy o grach hazardowych; art. 2, art. 7, art. 91 ust. 1-3 Konstytucji RP w zw. z art. 2 aktu dotyczącego warunków przystąpienia do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej oraz zasad wynikających z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości poprzez zastosowanie art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, mimo iż z powodu braku jego uprzedniej notyfikacji narusza on ww. przepisy prawa europejskiego oraz Konstytucji i umów międzynarodowych. Zarzuciła także naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 12 § 1 i § 2, art. 35 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. przez nieuzasadnioną zwłokę w rozpatrzeniu sprawy.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] znak [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 144 ustawy o grach hazardowych z dniem 1 stycznia 2010 r. utraciła moc ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Przepis art. 8 ww. ustawy stanowi, że do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei w myśl art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się jej uchyleniu lub zmianie, i przemawia za tym interes publiczny. Zgodnie zaś z art. 118 ustawy o grach hazardowych do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych stanowi natomiast, że w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. W tym stanie prawnym, zastosowanie trybu określonego w art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej, jest zdaniem Dyrektora Izby Celnej niemożliwe, gdyż cytowany art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych wprowadza zakaz zmiany miejsc urządzania punktów gier na automatach o niskich wygranych. Organ stwierdził, że organy administracji rządowej nie są władne do orzekania o niezgodności prawa wspólnotowego z prawem krajowym, a do oceny zgodności z ustawy z Konstytucją RP upoważniony jest Trybunał Konstytucyjny. W ocenie Dyrektora Izby Celnej art. 135 ust 2 ustawy o grach hazardowych nie zawiera specyfikacji technicznych, a wskazane w odwołaniu wyroki ETS dotyczą zupełnie innego stanu faktycznego i prawnego i nie przystają do niniejszej sprawy. Nie zostały także naruszone wskazane w odwołaniu przepisy postępowania.
Na powyższą decyzję Spółka "A" skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Strona skarżąca podtrzymała zarzuty postawione w odwołaniu, tj. naruszenie art. 8 i art. 9 w zw. z art. 1 akapit 1 pkt 1, pkt 3, pkt 4 i pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 roku ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego w zw. z § 4, § 5, § 8 i § 10 w zw. z § 2 pkt 1a, pkt 2, pkt 3 i pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 roku w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych; art. 120 i art. 121 § 1, art. 124, art. 125 § 1 i § 2, art. 139 § 1 i § 2, art. 253a oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, art. 51 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 8, art. 118 i art. 135 ust. 1 ustawy o grach hazardowych; art. 2, art. 7, art. 91 ust. 1-3 Konstytucji RP w zw. z art. 2 aktu dotyczącego warunków przystąpienia do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej oraz zasad wynikających z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Ponadto Spółka podniosła zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 12 § 1 i § 2 oraz art. 35 § 1 - 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która została wydana bez nieuzasadnionej zwłoki pod rządami nowej regulacji prawnej wprowadzającej zakaz zmiany zezwolenia na prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 i art. 9 w zw. z art. 1 akapit 1 pkt 1, pkt 3, pkt 4 i pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego w zw. z § 4, § 5, § 8 i § 10 w zw. z § 2 pkt 1a, pkt 2, pkt 3 i pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych wyjaśnił, że Dyrektywa 98/34/WE ustanawia mechanizm- procedurę notyfikacyjną dla przejrzystości aktów prawnych zawierających przepisy techniczne. Jej zadaniem jest zapobieganie powstawaniu nowych barier w swobodnym przepływie towarów, swobodnym świadczeniu usług i prowadzeniu działalności. W ocenie organu, przepisy ustawy o grach hazardowych nie wymagają notyfikacji Komisji Europejskiej, gdyż nie zawierają przepisów technicznych. Przez przepisy techniczne należy rozumieć bowiem m.in. specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług których przestrzeganie jest obowiązkowe w przypadku np. świadczenia jakiś usług. Przepisy ustawy wymagają dla prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach koncesji na prowadzenie kasyna gry. Przepis ten nie zawiera specyfikacji technicznych i innych wymagań wobec automatów do gry o niskich wygranych. Stwierdził też, iż organy celne nie są uprawnione do rozstrzygania o zgodności przepisów prawa krajowego z przepisami Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz wydanymi dyrektywami Rady.
W piśmie procesowym z dnia 15 października 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał zarzuty podniesione w skardze, dodatkowo wnosząc o:
1) stwierdzenie przez Sąd braku mocy obowiązującej art. 135 ust. 2, art. 2, art. 129 ust.1 i ust. 2 ustawy o grach hazardowych z powodu braku notyfikacji niniejszych przepisów jako przepisów technicznych, co jest wymagane przez Dyrektywę Nr 98/34/WE;
2) zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu z następującymi pytaniami w zakresie wykładni przepisów dyrektywy 98/34/WE, a także w zakresie wykładni Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w następującym zakresie:
- czy art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 2 w zw. z art. 129 ust. 1 i ust. 2 ustawy stanowią przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE i podlegają obowiązkowi notyfikacji na podstawie Dyrektywy 98/34/WE;
- czy art. 1 pkt 11, art. 8 i art. 9 Dyrektywy nr 98/34/WE należy rozumieć w ten sposób, że niezastosowanie się przez Państwo Członkowskie do przepisów dyrektywy nr 98/34/WE poprzez wprowadzenie do krajowego porządku prawnego art. 135 ust. 2, art. 2, art.129 ust. 1 i ust. 2 ustawy o grach hazardowych - bez notyfikacji skutkuje brakiem mocy obowiązującej nienotyfikowanych przepisów;
- czy art. 34 TUE należy rozumieć w taki sposób, że sprzeciwia się on wprowadzeniu do krajowego porządku prawnego bezwzględnie obowiązujących przepisów zakazujących zmiany wcześniej wydanych zezwoleń w zakresie miejsca urządzania gry (statuowanych przez art. 135 ust. 2 w zw. z art. 2 w zw. z art. 129 ust. 1 i 2 ustawy o grach hazardowych), ze względu na faktyczne naruszenie przez ww. przepisy swobody przepływu towarów;
- czy art. 56 TUE należy rozumieć w taki sposób, że sprzeciwia się on wprowadzeniu do krajowego porządku prawnego bezwzględnie obowiązujących przepisów zakazujących zmiany wcześniej wydanych zezwoleń w zakresie miejsca urządzania gry (statuowanych przez art. 135 ust. 2 w zw. z art. 2 w zw. z art. 129 ust. 1 i 2 ustawy o grach hazardowych) ze względu na faktyczne naruszenie przez ww. przepisy swobody świadczenia usług;
- czy art. 49 TUE należy rozumieć w taki sposób, że sprzeciwia się on wprowadzeniu do krajowego porządku prawnego bezwzględnie obowiązujących przepisów zakazujących zmiany wcześniej wydanych zezwoleń w zakresie miejsca urządzania gry (statuowanych przez art. 135 ust. 2 w zw. z art. 2 w zw. z art. 129 ust. 1 i 2 ustawy o grach hazardowych), ze względu na faktyczne naruszenie przez wskazane przepisy swobody przedsiębiorczości.
3. Zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z następującymi pytaniami co do zgodności art. 135 ust. 2, art. 2, art. 129 ust. 1 i 2 ustawy o grach hazardowych z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej:
- czy ustawa o grach hazardowych (zatem także jej art. 135 ust. 2 w zw. z art. 2 w zw. z art. 129 ust.1 i 2), jest zgodna z art. 1 w zw. z art. 2 w zw. z art. 20 Konstytucji RP w zakresie, w jakim ustawa ta została uchwalona z pominięciem konsultacji społecznych;
- czy ustawa o grach hazardowych (zatem także jej art. 135 ust. 2 w zw. z art. 2 w zw. 7, art. 129 ust.1 i 2), na podstawie której odmówiono skarżącej dokonania zmiany zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych jest zgodna z art. 123 ust. 1 Konstytucji RP w związku z faktycznym zastosowaniem trybu pilnego do uchwalenia przedmiotowej ustawy pomimo braku podstaw prawnych do zastosowania przedmiotowego przepisu;
- czy 135 ust. 2 w zw. z art. 2 w zw. z art. 129 ust. 1 i 2 ustawy o grach hazardowych jest zgodny art. 2 Konstytucji RP (a konkretnie ze wskazanymi w orzecznictwie Trybunału zasadami ochrony praw nabytych, ochrony interesów w toku oraz ochrony ekspektatyw ukształtowanych maksymalnie) w zakresie, w jakim uniemożliwia dokonania zmiany zezwoleń poprzez zmianę miejsca urządzania gry na automatach o niskich wygranych;
- czy 135 ust. 2 w zw. z art. 2 w zw. z art. 129 ust. 1 i 2 ustawy o grach hazardowych jest zgodny art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim uniemożliwia dokonania zmiany zezwoleń poprzez zmianę miejsca urządzania gry na automatach o niskich wygranych i czy stanowi nieproporcjonalne ograniczenie swobody działalności gospodarczej;
- czy 135 ust. 2 w zw. z art. 2 w zw. z art. 129 ust. 1 i 2 ustawy o grach hazardowych jest zgodny z art. 91 ust. 1.ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 9 Konstytucji w związku z art. 2 Traktatu akcesyjnego, mimo iż z powodu braku przeprowadzenia notyfikacji zarówno całej ustawy o grach hazardowych narusza on z art. 1 pkt 11, art. 8 i art. 9 Dyrektywy nr 98/34/WE.
Ustosunkowując się do przedmiotowego pisma skarżącej Spółki Dyrektor Izby Celnej w Ł., pismem z dnia 10 listopada 2010 r., podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę, a zasadność zwrócenia się do wskazanych w piśmie organów pozostawił do uznania Sądu.
W sprawie o sygn. akt III SA/Gd 261/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z dnia 16 listopada 2010 r., na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wystosował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące pytanie prejudycjalne: "Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiający procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsca urządzania gry".
Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi na ww. pytanie prejudycjalne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. III SA/Gd 261/10.
W dniu 19 lipca 2012 r. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w połączonych sprawach C 213/11, C 214/11, C 217/11 wydał wyrok przedstawiający wykładnię art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE w kontekście przepisów ustawy o grach hazardowych (Dz.U.UE. C 295/12 z dnia 29 września 2012 r.)
W dniu 8 lipca 2013r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.
W piśmie z dnia 27 sierpnia 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. podkreślił, że pytania prejudycjalne przedstawione Trybunałowi Sprawiedliwości w sprawach C 213/11, C 214/11 i C 217/11 dotyczą zmiany zezwoleń, wydawania zezwoleń oraz przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Zdaniem organu takie regulacje nie są przepisami technicznymi. Wynika to również z dyrektywy 98/34/WE, bowiem ich wynikiem jest przesunięcie miejsca urządzania gier. Organ podkreślił także, że kwestionowane przepisy nie dotyczą produktów, ale prowadzenia działalności. W związku z tym nie wypełniają definicji przepisów technicznych - nie są specyfikacją techniczną w rozumieniu art. 1 pkt 3 dyrektywy 98/34/WE ani innymi wymaganiami (art. 1 pkt 4), ani też przepisami administracyjnymi, o których mowa w trzeciej części definicji przepisów technicznych art. 1 pkt 11, ponieważ nie dotyczą usługi w rozumieniu dyrektywy , a ni tez nie zakazują przywozu, wywozu, wprowadzenia do obrotu czy stosowania produktu. Odnosząc się do ustalenia czy zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów organ wskazał, że w wyroku Trybunał jednoznacznie stwierdził, że art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych pozwala na dalsze prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a zatem na dalsze użytkowanie tych automatów, po dniu wejścia w życie ustawy o grach hazardowych. Organ celny wskazał, że nie ulega wątpliwości, że w myśl ustawy o grach hazardowych liczba kasyn oraz automatów do gier, jakie mogą, być w nich eksploatowane, jest ograniczona. Powyższe wynika z celu, jaki w zamyśle ustawodawcy ma osiągnąć ustawa tj. nadzór i kontrola nad rynkiem gier hazardowych, ochrona społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu, stopniowe wygaszanie działalności w zakresie gier na automatach w salonach gier oraz gier na automatach o niskich wygranych.. W zakresie natomiast ustalenia czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach jako automaty do gier hazardowych organ wskazał, że nie sposób mówić o nieistnieniu innego możliwego zastosowania dla automatów do gier o niskich wygranych. Nieprawidłowości dotyczące przeprogramowywania tego rodzaju automatów wygranych wskazują, że istnieje inne zastosowanie dla tego rodzaju automatów, a co więcej nie jest kwestią niemożliwą czy w znaczący sposób utrudnioną przeprogramowanie czy w inny sposób przystosowanie tych automatów, by funkcjonowały jako automaty wysokowygraniowe. Ponadto, nie można wreszcie wykluczyć takiej modyfikacji automatów do gier o niskich wygranych, która pozbawi je cech automatów w rozumieniu ustawy o grach hazardowych (a więc de facto przekształcenia ich w automaty zręcznościowe), co spowoduje, że ich wykorzystywanie na rynku nie będzie podlegało przepisom ustawy o grach hazardowych. Organ wskazał także na łatwość dokonania modyfikacji oprogramowania czy też zmian konstrukcyjnych automatów oraz ryzyko uzależnień od hazardu.
W piśmie podniesiono także, że w dniu 23 lipca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu "czy art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ) uniemożliwiający podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych odnośnie przedsięwzięć podjętych przed dniem 1 stycznia 2010 r. dopuszczalną wcześniej zmianę miejsca urządzania gry ustalonego w uprzednio wydanym zezwoleniu, nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji/.../" . Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP.
Natomiast w piśmie z dnia 4 września 2013 r. organ administracji wskazał, że zezwolenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 12 czerwca 2006 r. wygasło w dniu 12 czerwca 2012 r. W związku z powyższym przestał istnieć przedmiot zaskarżenia i rozpoznanie wniosku Spółki jest bezprzedmiotowe. Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, ewentualnie o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we W. należało uwzględnić.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie zmiany lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że skarżąca Spółka zwróciła się do organu administracji z wnioskiem o zmianę decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w zakresie lokalizacji punktu gier na automatach o niskich wygranych. Odmawiając uwzględnienia złożonego wniosku organ administracji wyjaśnił, że przepis art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm.) stanowi, iż w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. Jest to przepis szczególny, który sprzeciwia się zmianie decyzji ostatecznej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w dniu [...] w trybie art. 253a § 1 Ordynacji Podatkowej, co uzasadnia odmowę zmiany decyzji. Treść przedmiotowego przepisu jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości, a istotę sporu w przedmiotowej sprawie stanowi rozstrzygnięcie, czy organ celny zasadnie odmówił zmiany udzielonego zezwolenia w zakresie zmiany lokalizacji punktu gier, powołując się ww. przepis.
W ocenie strony skarżącej, przepis ten nie miał wobec niej mocy obowiązującej z powodu braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych, w tym art. 135 ust. 2, jako przepisów technicznych, Komisji Europejskiej.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, które miało wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością ich uchylenia. W przedmiotowej sprawie organ nie dokonał bowiem oceny przepisu art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych w kontekście jego technicznego bądź też braku technicznego charakteru, w świetle dyrektywy 98/34/WE (Dz. U. UE.L 204/37 z 21 lipca 1998 r.)
Na wstępie rozważań przypomnieć należy, że interpretacja przepisu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE była przedmiotem trzech pytań prejudycjalnych do TSUE w powiązaniu z ustawą o grach hazardowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zadał Trybunałowi następujące pytania o charakterze prejudycjalnym:
1. w sprawie C 213/11:
"Czy przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy [98/34] powinien być interpretowany w ten sposób, że do »przepisów technicznych«, których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy, należy taki przepis ustawowy, który zakazuje zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsca urządzania gry?";
2. w sprawie C 214/11:
"Czy przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy [98/34] powinien być interpretowany w ten sposób, że do »przepisów technicznych«, których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy, należy taki przepis ustawowy, który zakazuje przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych?";
3. w sprawie C 217/11:
"Czy przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy [98/34] powinien być interpretowany w ten sposób, że do »przepisów technicznych«, których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy, należy taki przepis ustawowy, który zakazuje wydawania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach
o niskich wygranych?".
Wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r. wydanym w połączonych sprawach o sygn. akt C 213/11, C 214/11 i C 217/11 Trybunał przedstawił wykładnię art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE w kontekście przepisów u.g.h.
Jednocześnie Trybunał w pkt 25 uzasadnienia powołanego wyroku wprost wskazał, że przepis taki jak art. 14 ust. 1 u.g.h. należy uznać za przepis techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE. Zaś w pkt 32 uzasadnienia, powołując się na swój wyrok z dnia 21 kwietnia 2005 r. (sygn. akt C 267/03) w sprawie Lindberg, Trybunał wyjaśnił, że przepisy krajowe mają charakter techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE, jeżeli pozostawiają miejsce jedynie na marginalne zastosowanie produktu w stosunku do tego, którego można by rozsądnie oczekiwać.
W rozpoznawanej sprawie, z oczywistych względów, wyrok TSUE zawierający wykładnię art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE i obligujący do uwzględnienia tej wykładni przy ocenie skarg związanych z, najszerzej rzecz ujmując, ograniczeniem możliwości urządzania gier na automatach o niskich wygranych, nie mógł być brany pod uwagę przez organy administracji wydające zaskarżone decyzje, gdyż wyrok TSUE jeszcze nie był wydany. Tymczasem wykładnia art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE zawarta w omawianym wyroku TSUE ma wpływ na ocenę sprawy niniejszej, która dotyczy odmowy zmiany decyzji w zakresie zmiany lokalizacji punktu gier na automatach o niskich wygranych. Wykładnia ta nie może być pominięta przez skład orzekający niezależnie od treści zarzutów, bowiem z uwagi na właściwą realizację prawa do sądu konieczne jest, w przypadku uzyskania wykładni normy prawa unijnego w toku postępowania, również sądowego, uwzględnienie tej wykładni przy wyrokowaniu. W związku z powyższym okoliczność ta stanowiła podstawę do zawieszenia przedmiotowego postępowania do czasu rozpoznania pytań prejudycjalnych przez Trybunał Sprawiedliwości.
Jak podkreślił w uzasadnieniu wyroku w sprawie II GSK 1131/11 Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ zgodnie z brzmieniem art. 267 TFUE (Dz. U. UE. C 83/47 z dnia 30 marca 2010r.) do wykładni aktów przyjętych przez instytucje Unii właściwy jest TSUE, to przedstawiona przez Trybunał wykładnia jest wiążąca i powinna być uwzględniana przez organy orzekające także wtedy, kiedy strona nie mogła powołać się na nią przy sporządzaniu skargi kasacyjnej. Pogląd odmienny prowadziłby do sytuacji niemożliwej do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, że sąd musiałby tę wykładnię pominąć, a strona nie mogłaby się na nią skutecznie powołać mimo, że sprawa jest jeszcze w toku. Zakładając, że celem nadrzędnym jest realizacja konstytucyjnego prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 Konstytucji RP), uznać należy za niezbędne uwzględnienie przy wyrokowaniu wykładni prawa unijnego, jeżeli wykładnia ta została wydana już po wniesieniu tej skargi.
Zatem, Sąd przyjął, że wykładnia dyrektywy nr 98/34/WE wynikająca z wyroku TSUE w sprawach o sygn. akt C 213/11, C 214/11 i C 217/11 stanowi kluczową kwestię w rozpoznawanej sprawie i powinna być uwzględniana przy ocenie zaskarżonych decyzji.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej we wskazanym wyroku stwierdził, że przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju, jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, a dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego.
Trybunał stwierdził, że przepisy krajowe można uznać za "inne wymagania" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy nr 98/34/WE, jeżeli ustanawiają one "warunki" determinujące w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu. Zakazy wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami mogą, bowiem, według Trybunału, bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami (pkt 35-36).
W uzasadnieniu wyroku TSUE podniósł konieczność przeprowadzenia ustaleń czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na ich właściwości lub sprzedaż, co powinno nastąpić przy uwzględnieniu, m.in. okoliczności, iż ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane, a także ustaleń, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach, jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy (pkt 37-39).
W omawianym wyroku TSUE przyjął, że rozstrzygnięcie o charakterze określonego przepisu należy do sądu krajowego. W wyroku z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 342/11, a następnie w kolejnych wyrokach z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 23/11 i II GSK 1742/12, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w prawie unijnym obowiązuje zasada autonomii proceduralnej państw członkowskich. Państwa członkowskie mają więc, co do zasady, swobodę w zakresie określania w prawie krajowym sposobu realizacji określonych obowiązków bądź uprawnień wynikających z prawa unijnego. Stwierdzenie Trybunału, że ustalenie technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych należy do sądu krajowego należy zatem odczytywać przez pryzmat specyfiki działania polskich sądów administracyjnych, sprawujących kontrolę działalności administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP). Sądowa kontrola administracji publicznej przeprowadzana jest przy zastosowaniu środków przewidzianych w ustawie, których istota sprowadza się zasadniczo do zniesienia działania lub bezczynności niezgodnej z prawem, a nie do merytorycznego rozstrzygania w tym zakresie. Z obowiązujących rozwiązań prawych i kasacyjnego typu kontroli działalności administracji publicznej wynika, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do przejęcia sprawy administracyjnej, jako takiej, do jej końcowego załatwienia i rozstrzygnięcia co do jej istoty. Nie zastępuje więc, ani też nie wyręcza organu administracji publicznej w realizacji powierzonych mu zadań. Sprawa, której przedmiot należy do właściwości określonego organu administracji, z momentem wywołania kontroli sądu administracyjnego, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy do tego organu. Rolą sądu administracyjnego, operującego w granicach sprawy i na podstawie ustalonego przez organ administracji stanu faktycznego sprawy jest przeprowadzenie kontroli i oceny działania organu z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest więc "sprawa administracyjna", lecz zbadanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności. Rezultatem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego nie jest konkretyzacja normy prawnej, lecz kontrola tej konkretyzacji, dokonanej przez organ administracyjny, z punktu widzenia zgodności z prawem.
Z uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji wynika, że organ administracyjny rozstrzygający sprawę o zmianę zezwolenia w zakresie zmiany lokalizacji punktu gier o niskich wygranych odmówił zmiany na podstawie art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, bowiem przepis ten wskazuje, że w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. W świetle powołanego wyroku Trybunału z dnia 19 lipca 2012 r. stwierdzić należy, że organy administracji nie rozważały w ogóle, czy uregulowania ustawy zakazujące zmianę lokalizacji punktów gier o niskich wygranych na podstawie udzielonego zezwolenia mają charakter techniczny w rozumieniu wspomnianej dyrektywy nr 98/34/WE.
Tymczasem Trybunał wskazał, że przepisy ustawy o grach hazardowych mogą mieć potencjalnie charakter techniczny, a ostateczną ocenę w tej kwestii uzależnił od uprzedniego ustalenia (oceny), czy te przepisy wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, tj. automatów do gier o niskich wygranych. Dopiero dokonanie tej oceny pozwoli na ustalenie w jakim zakresie, badane przepisy mogą być zakwalifikowane do kategorii wymienionej w art. 1 pkt 4 dyrektywy nr 98/34/WE.
Należy podkreślić, że nie chodzi w tym przypadku o ustalenia dotyczące okoliczności faktycznych konkretnej sprawy (administracyjnej i sądowoadministracyjnej) lecz o działanie w ramach wykładni prawa, polegające na ustaleniu wpływu stosowania określonej normy prawnej na sferę stosunków prawnych i społecznych, do których ta norma się odnosi tj. o wpływ stosowanych w sprawie przepisów ustawy o grach hazardowych na charakter lub sprzedaż automatów do gier. Taka wykładnia prawa powinna więc łączyć oceny formułowane na podstawie treści normy prawnej, przy uwzględnieniu faktów powszechnie znanych.
Trzeba podkreślić, że ustalenie istotnego wpływu konkretnych przepisów ustawy, powodujących niemożność zmiany lokalizacji miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych będzie wymagało uwzględnienia wielu bezpośrednich i pośrednich czynników nie tylko prawnych, mogących determinować zarówno zachowania użytkowników (grających), jak i zachowania podmiotów urządzających gry. Ustalenie tych faktów będzie miało wpływ na wykładnię prawa tj. ocenę, czy omawiane przepisy ustawy o grach hazardowych nieprzewidujące możliwości zmiany lokalizacji miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE, które wymagają notyfikacji. Wpływ na omawianą ocenę mogą mieć również inne przepisy ustawy, które nie były podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, a ustalenie tego wpływu będzie wymagało zbadania i oceny różnorodnych i złożonych zależności pomiędzy stosowaniem konkretnego przepisu ustawy o grach hazardowych a zachowaniami jej adresatów – urządzających gry i grających, mogących spowodować spadek popytu na automaty. Z sentencji wyroku TSUE wynika, co prawda, że chodzi o ustalenie potencjalnego wpływu przepisu na właściwość lub sprzedaż automatów (dyrektywa w art. 1 pkt 4 mówi o innych wymaganiach, które mogą mieć istotny wpływ na m.in. obrót produktem). Niemniej jednak postawienie tezy o takim możliwym wpływie nie może być gołosłowne, będzie wymagało uzasadnienia, odwołania się do konkretnych przesłanek – okoliczności, które ów istotny wpływ będą uprawdopodobniały. Trybunał zalecił uwzględnienie przy ustalaniu tego wpływu, okoliczności, że ograniczeniu liczby miejsc, gdzie jest dopuszczalne prowadzenie gier towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby automatów, które mogą być w nich użytkowane (pkt 38) oraz rozważenie tego, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystania ich w kasynach jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy. Mogłoby to wpłynąć w sposób istotny na właściwości tych automatów (pkt 39). Są to jedynie przykładowo wymienione okoliczności, które mogą mieć wpływ na poziom sprzedaży automatów. Jednocześnie mogą występować inne, które wpływ tych pierwszych będą np. niwelować.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących interpretacji przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2012 r. (por. z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. II GSK 342/11, z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. II GSK 23/11, sygn. II GSK 1740/12, z dnia 20 maja 2013 r. sygn. II GSK 463/11, z dnia 19 czerwca 2013 r. sygn. II GSK 1131/11, z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. II GSK 424/12, sygn. II GSK 691/12, publ. Baza orzeczeń CBOIS).
Reasumując, przedstawione powyżej zagadnienia nie były przedmiotem rozważań orzekających w sprawie organów. Uznać należy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy istota problemu sprowadza się do naruszenia prawa materialnego – art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych przez błędną jego wykładnię, pomijającą potencjalną możliwość technicznego charakteru przepisu. Stanowiło to podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 25 lutego 2010 r.
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Celnej dokona oceny charakteru prawnego spornych przepisów ustawy o grach hazardowych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, uwzględni wykładnię pojęcia "przepisu technicznego", dokonaną w powołanym wyroku TSUE. Organ będzie miał przy tym na uwadze, że przepisy uznane za techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE, zawarte w aktach prawa krajowego wymagają dopełnienia procedury informacyjnej określonej w tej dyrektywie, tzw. notyfikacji Komisji Europejskiej (art. 8 dyrektywy). Niedopełnienie tego obowiązku notyfikacyjnego stanowi podstawę do przyjęcia, że nienotyfikowane przepisy krajowe są niezgodne z prawem unijnym. Ze względu na zasadę pierwszeństwa prawa unijnego przed prawem krajowym przepisy prawa krajowego niezgodne z prawem unijnym nie mogą być stosowane. Obowiązek niestosowania takich przepisów dotyczy nie tylko sądów, ale również wszystkich organów rozstrzygających konkretne sprawy. Zakaz stosowania przepisu będzie oznaczał niedopuszczalność wydania na jego podstawie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. TSUE w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. nie wypowiedział się na temat skutków braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych. Nie ulega jednak wątpliwości, że do przepisów tej ustawy mogą mieć zastosowanie zasady wyżej przedstawione. Utwierdzają w tym inne orzeczenia, w których Trybunał stwierdził, że niedopełnienie obowiązku notyfikacji, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE stanowi istotne uchybienie proceduralne, które może powodować, że odnośne przepisy techniczne nie mogą być stosowane przez sąd, a w rezultacie nie mają mocy obowiązującej wobec osób prywatnych (por. wyroki w sprawach o sygn. akt: C 303/04 i C 433/05).
Odnosząc się natomiast do wniosków skarżącej Spółki o zwrócenie się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym w zakresie wykładni przepisów dyrektywy 98/34/WE dotyczących zastosowania przepisów ustawy o grach hazardowych art. 135 ust. 2 w związku z art. 129 ust. 1 i ust. 2 oraz do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z Konstytucją RP, Sąd nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zachodzi tego rodzaju sytuacja, że do wydania rozstrzygnięcia w sprawie konieczne jest zwrócenie się przez sąd krajowy z kolejnym pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni przepisów będących podstawą decyzji administracyjnych. Jednocześnie zauważyć należy, że wskazanie wątpliwości przez stronę skarżącą nie obliguje sądu do wystąpienia ze stosownym pytaniem prejudycjalnym. Zatem, w świetle wyroku ETS z dnia 19 lipca 2012 r. i zaleceń w nim zawartych, Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał omawiany wniosek za niezasadny. W zakresie natomiast konieczności zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o grach hazardowych, wniosek też jest również bezzasadny. Wyrokiem z dnia 23 lipca 2013 r. sygn. P 4/11 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, z 2010 r. Nr 127, poz. 857 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622 i Nr 134, poz. 779) jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W tej sytuacji uznać należy, że przepis ten może być podstawą do wydania decyzji administracyjnej, po zbadaniu przez organ charakteru tego przepisu w świetle dyrektywy nr 98/34/WE.
Odnosząc się natomiast do analizy przepisów ustawy o grach hazardowych przeprowadzonej przez organ administracji w piśmie z dnia 27 sierpnia 2013 r. (k. 167-174), Sąd wyjaśnia, że przy wydawaniu rozstrzygnięcia nie mogła zostać uwzględniona. W sprawie zachodzi bowiem tego rodzaju sytuacja, że już po wydaniu decyzji, a mianowicie w toku postępowania sądowego organ dokonał oceny charakteru przepisów będących podstawą wydania decyzji w świetle dyrektywy 98/34/WE. Natomiast pismo procesowe złożone w toku postępowania sądowego, zawierające stanowisko organu, które powinno być zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, nie może sanować wad samej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie, w sytuacji stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, nie było podstaw do oddalenia skargi, jak również do umorzenia postępowania, o co wnosił organ w piśmie z dnia 4 września 2013 r. (k. 180), bowiem Sąd nie stwierdził zaistnienia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 25 lutego 2010 r. Podstawę zasądzenia na rzecz skarżącej Spółki od Dyrektora Izby Celnej w Ł. kosztów postępowania stanowił przepis art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 460 t.j.). Na koszty postępowania złożyły się: wpis sądowy od skargi w wysokości 200,- zł, wynagrodzenie radcy prawnego – 240,- zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,- zł.
d.r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło