III SA/Łd 724/17
PostanowienieWSA w Łodzi2017-09-29
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Irena Krzemieniewska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie sprawy o odmowę przyznania płatności rolnośrodowiskowej powinno zależeć od wyniku postępowania przed NSA w sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, opartej na tych samych ustaleniach faktycznych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zawiesić postępowanie, gdy jego rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, w tym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W niniejszej sprawie, kluczowe ustalenia faktyczne dotyczące kontroli gospodarstwa rolnego są tożsame z tymi, które były przedmiotem analizy w innej sprawie toczącej się przed NSA. Dlatego też, dla zapewnienia jednolitości orzecznictwa i ekonomii procesowej, sąd zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez NSA.Stan faktyczny
Strona skarżąca Z.M. kwestionowała decyzję Dyrektora ARiMR odmawiającą przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 oraz nakładającą sankcję. Podstawą decyzji były ustalenia z kontroli z 2012 r., dotyczące niezgodności zadeklarowanych upraw i powierzchni działek rolnych z rzeczywistymi. Strona podnosiła, że ustalenia kontroli są błędne, a pomiary powierzchni i czas przeprowadzenia kontroli były wadliwe. Wskazywała na wcześniejsze uchylenie decyzji przez WSA w innej sprawie (III SA/Łd 1004/13) oraz na toczące się postępowanie przed NSA w innej, ale powiązanej sprawie (II GSK 4945/16).Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie sądowoadministracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak(spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Referent stażysta Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2017 roku sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.
III SA/Łd 724/17
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., działając m.in. na podstawie art. 1 ust. 1-3, art. 30 ust. 1, art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. nr 64 poz. 427 ze zm.), § 2, § 3, § 4 ust. 2 pkt 1-3, § 5, § 8, § 19, § 21, § 27 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2009 r. nr 33, poz. 262 ze zm.), uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łx. z [...] nr [...] i odmówił Z.M. przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 w ramach:
- Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone, w wariancie 1.1 Zrównoważony system gospodarowania;
- Pakietu 8 Ochrona gleb i wód, w wariancie 8.2.1 Międzyplon ozimy
oraz nałożył sankcję w wysokości 3540,60 zł., która odliczana ma być zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 15 maja 2012 r. Z.M. złożył w Biurze Powiatowym w Łx. wniosek o przyznanie na 2012 rok płatności roolnośrodowiskowej, płatności cukrowej oraz jednolitej płatności obszarowej.
W dniu 17 października 2012 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej w zakresie kwalifikowalności powierzchni, programu rolnośrodowiskowego oraz w zakresie wzajemnej zgodności. Producent rolny był obecny podczas wykonywania czynności kontrolnych, lecz odmówił podpisania raportu. W dniu 13 listopada 2012 r. kontrolowany złożył zastrzeżenia do raportu, natomiast pismem z dnia 19 grudnia 2012 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu poinformował stronę o nieuwzględnieniu zastrzeżeń.
W dniu 31 maja 2013 r. oraz 7 maja 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łx. wydał decyzje odmawiające przyznania Z.M. płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok, które uchylone zostały w administracyjnym toku instancji przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzjami z dnia [...] oraz [...] z uwagi na błędne sformułowanie rozstrzygnięcia i pominięcie w sentencji decyzji orzeczenia o nałożeniu sankcji wieIoletnich.
Organ I instancji w dniu 8 lipca 2016 r. ponownie wydał decyzję o odmowie przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok i nałożył sankcję w wysokości 3540,60 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w wyniku kontroli na miejscu, do niektórych działek rolnych zgłoszonych przez Z.M. do Wariantu 1.1 oraz 8.2.1. przypisane zostały kody nieprawidłowości DR7, informujące o tym, że stwierdzona uprawa jest inna niż zadeklarowana, a rolnik nie zgłosił zmian do wniosku na podstawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Organ podkreślił, iż w przypadku działki rolnej D/D1 stwierdzono powierzchnię mniejszą od zadeklarowanej (7.76 ha zamiast 8,04 ha) oraz nie stwierdzono deklarowanej uprawy rzepaku w plonie głównym lecz "ugór". Jak wynika z raportu kontroli, na przedmiotowej działce stwierdzono wysiane w międzyplonie żyto na talerzowanym ugorze, co skutkowało przypisaniem kodu DR7 i potraktowaniem tej działki tak, jak gdyby jej powierzchnia wynosiła 0 ha, bez względu na wielkość stwierdzoną w trakcie kontroli. Ponadto, w stosunku do działek rolnych A i C przypisano kod DR13- (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej), natomiast powierzchnia działki rolnej L została ustalona jako mniejsza od zadeklarowanej (4,05 ha zamiast 4,44 ha).
Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w przypadku wariantu 1.1 przyjęto przedeklarowanie powierzchni o 8,40 ha (powierzchnia deklarowana: 41,82 ha, powierzchnia stwierdzona: 33,42 ha), a wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek to 25,13%, co skutkowało odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 (art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011). W przypadku wariantu 8.2.1. przedeklarowana powierzchnia wyniosła zdaniem organu 8,43 ha (powierzchnia deklarowana: 16,05 ha, powierzchnia stwierdzona: 7,62 ha), a wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych do pakietu i stwierdzonych w trakcie kontroli to 110,63% i w związku z tym odmówiono przyznania płatności i nałożono sankcje w wysokości 3 540,60 zł (art. 16 ust. 5 i 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011).
Strona wniosła odwołanie od w/w decyzji organu l instancji i wskazała, iż rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego w Łx. zawiera błędy, a ponadto nie zakończyła się jeszcze sprawa dopłat obszarowych za 2012 rok, co jest podstawą wydania decyzji rolnośrodowiskowej za 2012 rok, gdyż odnosi się do tego samego raportu z kontroli. Z.M. podniósł, iż organ nie mógł na działce D/D1 zobaczyć zadeklarowanej uprawy rzepaku w październiku w sytuacji, gdy jest realizowany program rolnośrodowiskowy i do 30 września musiał być wysiany na polu poplon z żyta, co potwierdziła kontrola. Oświadczył, że sprawa kontroli i jej ustaleń była rozpatrywana przez WSA w Łodzi, który wyrokiem z dnia 16.01.2014 r. w spr. III SA/Łd 1004/13 uchylił decyzję ARiMR w Ł. Zakwestionowane zostały przez niego pomiary powierzchni działek rolnych w czasie kontroli w 2012 r., ustalenia co do granic działek rolnych, sposób, metody, metodologię pomiarów i czas przeprowadzenia kontroli. Oświadczył, że nie podpisał protokołu kontroli z 17 października 2012 r.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] wydał zaskarżoną decyzję, mocą której uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Łx. z dnia [...] i odmówił Z.M. przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 w ramach:
- Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone, w wariancie 1.1 Zrównoważony system gospodarowania;
- Pakietu 8 Ochrona gleb i wód, w wariancie 8.2.1 Międzyplon ozimy
oraz nałożył sankcję w wysokości 3540,60 zł.
Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych, będących powodem odmowy przyznania skarżącemu płatności oraz nałożenia sankcji i wskazał, że przyczyną uchylenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego w Łx. jest okoliczność, iż organ I instancji sformułował rozstrzygnięcie w zakresie sankcji w taki sposób, że nie wiadomo w ramach którego pakietu i jakiego wariantu nakładana jest sankcja. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że jego decyzja nie jest wydawana na niekorzyść strony, bowiem rozstrzygnięcie w zakresie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej oraz wysokości nałożonej sankcji jest tożsame, nastąpiło jedynie doprecyzowanie w odniesieniu do pakietu, którego dotyczą sankcje.
Na powyższą decyzję Z.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wskazując, iż zawiera ona błędy. Powierzchnie działek rolnych przyjęte do jej wyliczenia oparte są na protokole kontroli z dnia 17.10.2012 r., a ustalenia zawarte w tym protokole zostały przez skarżącego zakwestionowane. Ponownie podkreślił, że sprawa kontroli i jej ustaleń była rozpatrywana przez WSA w Łodzi, który uchylił decyzję Dyrektora ARiMR i opieranie się na niewiarygodnych ustaleniach kontroli z 2012 r. bez przeprowadzenia ponownej kontroli, o którą wnosił, narusza jego prawa. Skarżący podniósł, iż kwestionuje pomiary powierzchni działek rolnych, dokonane w czasie kontroli w 2012 roku, ustalenia co do granic działek rolnych, sposób i metody pomiarów oraz czas przeprowadzenia kontroli. W jego ocenie, organ nie ustosunkował się do zarzutów skarżącego ujętych i wskazanych w wyroku WSA w Łodzi sygn. akt III SA/Łd 1004/13.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu (por. postanowienia NSA: z 11 marca 2005 r., sygn. I OZ 45/05; z 7 czerwca 2008 r., sygn. I OZ 382/08). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, a celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. postanowienie NSA z 13 czerwca 2008 r., I FZ 221/08; wyrok WSA w Warszawie z 18 czerwca 2009 r., III SA/Wa 3321/08). W sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem wielce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., I FZ 221/08 LEX nr 479145 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s.302-303). Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi być więc istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., II FZ 941/12).
W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie zachodzi tego rodzaju sytuacja, że jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w związku ze skargą kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 269/16 (sprawa sygn. akt II GSK 4945/16). Wskazanym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. Podstawę do wydania tej decyzji stanowiły ustalenia, będące wynikiem kontroli na miejscu, przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniu 17 października 2012 r., a mającej na celu weryfikację wniosku złożonego przez producenta w dniu 15 maja 2012 r. o przyznanie na 2012 rok płatności roolnośrodowiskowej, płatności cukrowej oraz jednolitej płatności obszarowej. W trakcie kontroli ustalono szereg nieprawidłowości odnośnie deklarowanych do płatności działek rolnych. Wpływ na przyznaną płatność, w szczególności miało stwierdzenie przez kontrolerów powierzchni nieuprawianej na działce rolnej L wchodzącej w skład kompleksu działek K, L, Ł (na działce ewidencyjnej o nr 11) na powierzchni 0,39 ha i wskazanie dla niej naruszenia normy N.01.1 (stwierdzono, że grunt orny nie jest wykorzystywany do uprawy roślin lub nie jest ugorowany). W przypadku działki rolnej D/D1 ustalono, że stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana. Działki rolne A i C miały stwierdzoną powierzchnię większą niż deklarowana, odpowiednio o 0,02 ha i 0,01 ha, zaś działki rolne D i L mniejszą niż deklarowana odpowiednio o 0,28 ha i 0,39 ha. Raport był dwukrotnie weryfikowany przez wykonawcę kontroli w związku z zastrzeżeniami strony złożonymi w odwołaniu z dnia 2 kwietnia 2013 roku oraz przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W obu pismach z dnia 28 czerwca 2013 roku oraz 10 kwietnia 2015 roku podtrzymano ustalenia kontroli na miejscu w zakresie zastrzeżeń wniesionych przez stronę. W ocenie Sądu wydającego orzeczenie w sprawie III SA/Łd 269/16 ustalenia faktyczne w ramach przeprowadzonej kontroli na miejscu, co do powierzchni zgłoszonych do wniosku działek rolnych oraz sposobu ich użytkowania nie zostały przez skarżącego skutecznie podważone. W skardze kasacyjnej od tego wyroku skarżący zakwestionował natomiast prawidłowość dokonanej przez sąd kontroli decyzji w powyższym zakresie.
W rozpoznawanej sprawie podstawę wszczęcia postępowania, a następnie wydania zaskarżonej decyzji również stanowiło ustalenie w toku postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych na 2012 r., że skarżący nie spełnił warunku przyznania płatności wynikającego z § 2, § 3, § 4 ust. 2 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2009 r. nr 33, poz. 262 ze zm.) – stwierdzona uprawa jest inna niż zadeklarowana, powierzchnia działek rolnych różni się od zadeklarowanej we wniosku. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji powołał się zarówno na opisane wyżej ustalenia kontroli przeprowadzonej na miejscu w dniu 17 października 2012 r., jak i fakt, że: "Poprawność wyłączenia z płatności została potwierdzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 czerwca 2016 roku w odniesieniu do sprawy o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 rok (sygn. akt III SA/Łd 269/16 " W przypadku działki rolnej D/D1 organ w oparciu o dowód z dokumentu urzędowego, to jest raportu z czynności kontrolnych z dnia 17 listopada 2012 r., prawidłowo przyjął, iż na tej działce stwierdzono wysiew poplonu po ugorze. Powyższa okoliczność została potwierdzona przez stronę w oświadczeniu z dnia 17 października 2012 r., cyt. "...Informuję również na działce D wysiany został rzepak w plonie głównym a warunki atmosferyczne (gradobicie) spowodowały, że nie został on zebrany na ziarno lecz stalerzowany dn. 30 czerwca 2012 r.")".
Analiza okoliczności faktycznych i prawnych występujących w obu sprawach prowadzi do wniosku, że kwestia sporna między stronami jest tożsama. W obu sprawach decyzje zostały oparte na tych samych okolicznościach faktycznych, które są przez skarżącego kwestionowane zarówno w skargach do sądu wojewódzkiego, jak i w skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozpatrzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku z dnia z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 269/16, będzie zatem miało wpływ na wynik postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie.
Wzgląd zatem na jednolitość orzecznictwa sądowego oraz ekonomię procesową przemawia za tym, by do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. II GSK 4945/16, postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone. Rozstrzygnięcie, jakie zapadnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie II GSK 4945/16 będzie miało bowiem istotny i bezpośredni wpływ na wynik postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
D.CZ.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło