III SA/Łd 76/15

Dnia 29 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Referent-stażysta Daniel Sałuda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2015 roku sprawy ze skargi K. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za kwiecień 2010 roku postanowił: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] r. określającą K. J. zobowiązanie w podatku akcyzowym za kwiecień 2010r. w wysokości 890,00 zł. Jak wynika z akt sprawy, organy podatkowe stwierdziły, że K. J. sprzedał w miesiącu kwietniu 2010r. olej opałowy w ilości 560 litrów. Skarżący każdorazowo pobierał od nabywców oleju opałowego oświadczenia o przeznaczeniu tego wyrobu do urządzeń grzewczych. Skarżący nie dopełnił jednak obowiązku wynikającego z art. 89 ust. 14 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009r., nr 3, poz. 11 ze zm.), zwanej dalej u.p.a. Nie złożył w ustawowym terminie, tj. do dnia 25 maja 2010r. do Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. miesięcznego zestawienia oświadczeń za miesiąc kwiecień 2010r. Zestawienie to zostało złożone dopiero w dniu 25 stycznia 2011r. W konsekwencji tego organy podatkowe uznały, że wobec niespełnienia warunków wynikających z art. 89 ust. 14 u.p.a., skarżący utracił uprawnienie do zastosowania preferencyjnej stawki podatku akcyzowego w wysokości 232,00 zł/1 000 litrów i zastosowanie ma stawka akcyzy wynikająca z art. 89 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 89 ust. 16 u.p.a. w wysokości 1 822 zł/1 000 litrów. W skardze na powyższą decyzję K. J. wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił decyzjom organów obu instancji, m.in. naruszenie art. 89 ust. 4 – 16 u.p.a. poprzez uznanie, że złożenie miesięcznych zestawień oświadczeń nabywców oleju opałowego po terminie wskazanym w ustawie stanowi bezwzględną przesłankę do naliczenia podatku według stawki sankcyjnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu (por. postanowienia NSA: z dnia 11 marca 2005r., I OZ 45/05; z dnia 7 czerwca 2008r., I OZ 382/08). Praktyka sądowa opowiada się za szerokim rozumieniem pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania, np. właśnie w przypadku podjęcia stosownej uchwały przez NSA lub wystąpienia do TK z pytaniem prawnym (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2009r., I FZ 248/09; postanowienie NSA z dnia 20 maja 2008r., II FZ 200/08; M. Niezgódka-Medek w uwadze 3 do art. 125 ustawy p.p.s.a. (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze, 2006). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, a celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008r., I FZ 221/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009r., III SA/Wa 3321/08). W sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem wielce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008r., I FZ 221/08, LEX nr 479145 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 302-303). Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi być więc istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2012r., II FZ 941/12). W art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie wymieniono wprawdzie wprost Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jednakże zdaniem sądu nie przesądza to o braku możliwości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na postawione w innej sprawie pytanie prejudycjalne i toczące się w związku z nim postępowanie przed tym właśnie sądem, jeżeli problem prawny w obu sprawach jest identyczny. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest bowiem sądem wspólnotowym w znaczeniu ustrojowym (zob. A. Wróbel, [w:] pr. zb. Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich (Unii Europejskiej), Zakamycze 2002, s. 154). Postępowanie przed Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznać więc należy za "postępowanie sądowe" w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 6 maja 2015r., III SA/Gl 1174/14). W świetle obowiązujących przepisów prawa nie ulega ponadto wątpliwości, że orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące wykładni prawa wspólnotowego, ma moc wiążącą w sprawie, w której sąd skierował pytanie prejudycjalne, a także w innych podobnych sprawach rozpoznawanych przez sądy administracyjne (por. postanowienie NSA z dnia 14 września 2009r., I FSK 656/08). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy sąd wziął pod uwagę znaną mu z urzędu okoliczność przedstawienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w dniu 4 czerwca 2014r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 562/14 Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sprawa C-418/14) pytań prejudycjalnych o następującej treści: 1. czy art. 5 w zw. z art. 2 ust. 3 i w zw. z art. 21 ust. 4 dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz. Urz. UE z dnia 31 października 2003r. nr L 283, s. 51 i nast.; dalej dyrektywa 2003/96) należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on regulacji krajowej przewidzianej w treści art. 89 ust. 16 u.p.a., która nakazuje zastosowanie stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych do oleju opałowego na skutek braku spełnienia przez podatnika wymogu formalnego przewidzianego w art. 89 ust. 14 – 15 u.p.a.?; 2. czy zasada proporcjonalności nie sprzeciwia się wymogowi formalnemu przewidzianemu w art. 89 ust. 14 – 15 u.p.a. uzależniającemu zastosowanie obniżonej stawki akcyzy przewidzianej dla olejów opałowych od konieczności sporządzenia i złożenia zestawienia oświadczeń nabywców w ustawowym terminie, abstrahując od zaistnienia warunku materialnego w postaci sprzedaży paliwa na cele opałowe?; 3. czy zgodna z zasadą proporcjonalności jest sankcja przewidziana w treści art. 89 ust. 16 u.p.a. polegająca na obciążeniu sprzedawcy podatkiem akcyzowym wyliczonym według stawki przewidzianej dla paliw silnikowych (art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a.) w odniesieniu do oleju opałowego na skutek niespełnienia warunku formalnego przewidzianego w treści art. 89 ust. 14 – 15 u.p.a.? W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie zachodzi tego rodzaju sytuacja, że jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z powyższymi pytaniami prejudycjalnymi. Analiza okoliczności faktycznych i prawnych występujących w obu sprawach prowadzi do wniosku, że kwestia sporna między stronami jest tożsama. Ze stanu faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2014r. wynika, że tak jak w rozpoznawanej sprawie, na skutek nie wypełnienia przez stronę warunku przewidzianego w art. 89 ust. 14 u.p.a. w postaci złożenia w terminie zestawienia oświadczeń (nabywców wyrobu akcyzowego – oleju opałowego lekkiego) o jego wykorzystaniu na cele opałowe, organy podatkowego za zasadne uznały zastosowanie stawki podatku jak dla paliw silnikowych stosownie do treści art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a. w zw. z art. 89 ust. 16 u.p.a. Sąd również powziął wątpliwości dotyczące mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie przepisów w zakresie, w jakim zostały sformułowane powyższe pytania prejudycjalne przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. W tych okolicznościach uzasadnione jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie do czasu podjęcia rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-418/14. Odpowiedź udzielona na te pytania będzie miała istotne znaczenie dla oceny spornego zagadnienia występującego w niniejszej sprawie. Przedmiotem oceny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej będą bowiem przepisy stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji, które organy podatkowe zastosowały w sprawach o tożsamych stanach faktycznych. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. D. S.