III SA/Łd 787/14

WyrokWSA w Łodzi2014-11-19

Skład orzekający: Ewa Alberciak, Janusz Furmanek, Ewa Cisowska-Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniesienie przedsiębiorstwa przez osobę fizyczną aportem do spółki handlowej (komandytowo-akcyjnej) skutkuje wygaśnięciem obowiązku zapłaty zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości, które powstały przed wniesieniem aportu, w sposób uzasadniający umorzenie postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Wniesienie przedsiębiorstwa przez osobę fizyczną aportem do spółki handlowej nie powoduje wygaśnięcia obowiązku zapłaty zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości, które powstały przed wniesieniem aportu. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności decyzji wymiarowej, a jedynie do sprawdzenia istnienia obowiązku. W sytuacji, gdy decyzja podatkowa nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a osoba fizyczna nie traci swojej podmiotowości podatkowej w wyniku wniesienia przedsiębiorstwa do spółki, nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu wygaśnięcia obowiązku.
Stan faktyczny
C. N. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości w podatku od nieruchomości, argumentując, że wniósł swoje przedsiębiorstwo aportem do spółki komandytowo-akcyjnej, co jego zdaniem oznacza następstwo prawne i wygaśnięcie obowiązku. Organ egzekucyjny (Prezydent Miasta Ł.) odmówił umorzenia, wskazując, że C. N. nadal jest zobowiązany do zapłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. początkowo uchyliło postanowienie organu I instancji, ale następnie utrzymało w mocy postanowienie o odmowie umorzenia, powołując się na orzecznictwo NSA i WSA, które negowało następstwo prawne w takiej sytuacji. C. N. zaskarżył postanowienie SKO do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, , Protokolant Specjalista Agnieszka Kowalik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 roku sprawy ze skargi C. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. nr [...]. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Pismem z dnia 3 września 2013 r. C. N. zwrócił się o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Prezydenta Miasta Ł. w zakresie egzekucji należności pieniężnych dochodzonych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego (bez wskazania podstawy prawnej) oparł na tym, że dokonał wniesienia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 K.c. do spółki komandytowo – akcyjnej, co oznacza, że doszło do następstwa prawnego w rozumieniu art. 93a § 2 pkt 2 O.p. Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił C. N. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że obowiązkiem skierowanym do egzekucji jest należność z tytułu podatku od nieruchomości ustalona decyzją z dnia [...] w zakresie IV raty podatku należnego w roku 2010. Termin płatności zobowiązania minął dnia 15 listopada 2010 r. Tytuł wykonawczy doręczono zobowiązanemu 6 października 2011 r. wraz z zawiadomieniem z dnia 30 września 2011r. Przedmiot zawiadomień stanowiło skierowanie egzekucji do praw majątkowych stanowiących wierzytelność zobowiązanego z rachunków bankowych prowadzonych odpowiednio przez A i B. Skutecznie zastosowano jedynie środek egzekucyjny skierowany do A, gdyż ten podmiot prowadzi na rzecz zobowiązanego rachunek bankowy. Bank poinformował, że na zajętym prawie majątkowym doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej. Organ egzekucyjny wskazał, że C. N. twierdzi, że przestał być zobowiązanym w zakresie dochodzonej należności, a stała się nim spółka wskazana we wniosku, do której wniósł przedsiębiorstwo. Zdaniem organu wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem błąd co do osoby zobowiązanego może wystąpić w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w dwojakiego rodzaju sytuacjach. Po pierwsze czynności egzekucyjne podjęto do osoby innej niż wskazana w tytule wykonawczym. W tej sprawie takie zdarzenie nie miało miejsca, bowiem w tytule wykonawczym nr [...] jako zobowiązanego wskazano C. C. N.. Do tej osoby skierowano tytuł wykonawczy i informację o podjętych czynnościach egzekucyjnych. Natomiast druga sytuacja, w której wystąpi błąd co do osoby zobowiązanego wynika z wskazania w treści tytułu wykonawczego osoby, na której nie ciąży egzekwowany obowiązek. Organ I instancji stwierdził, że podstawę prawną obowiązku skierowanego do egzekucji jest decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Zestawienie treści decyzji i tytułu wykonawczego prowadzi do wniosku, że to właśnie C. C. N. jest stroną ww. decyzji wymiarowej. Ponadto organ egzekucyjny wyjaśnił, że zmiana własności nieruchomości będącej częścią przedsiębiorstwa osoby fizycznej wniesionego do spółki nie powoduje, że dotychczasowy podatnik zostaje zwolniony z ciążących na nim należności. Strona w wyniku wniesienia przedsiębiorstwa do spółki nie utraciła swojej podmiotowości prawnej i w zakresie egzekwowanych zaległości podatkowych pozostaje zobowiązany do ich zapłaty. Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie. Zarzuciła błędne ustalenia faktyczne w sprawie polegające na przyjęciu przez organ podatkowy, że wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego w podatku od nieruchomości z uwagi na wniesienie przedsiębiorstwa aportem w dniu 30 grudnia 2010 r., podczas gdy wniosek został złożony ze względu na dokonanie aportu w dniu 8 kwietnia 2013 roku przed notariuszem M. W., co doprowadziło organ do błędnej konkluzji braku następstwa prawnego pomiędzy podmiotem wnoszącym aport a osobową spółka handlową. Ponadto zarzucił błędne zastosowanie przepisu art. 93a § 2 pkt 2 O.p. poprzez przyjęcie, że nie dochodzi do następstwa prawnego w sytuacji wniesienia aportu przez osobę fizyczną do spółki handlowej. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 239/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W uzasadnieniu powyższego wyroku sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchylając postanowienie organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ dopuściło się naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 136 K.p.a., a także naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, i 77 § 1 K.p.a., a nadto art. 12 K.p.a., statuującego zasadę szybkości postępowania. W szczególności nie wykazano w sposób przekonujący, że zastosowanie przepisu art. 136 K.p.a. było niezasadne i niecelowe. Zdaniem sądu, w przedmiotowej sprawie w postępowaniu przed organem I instancji został zebrany materiał dowodowy pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia, a w sytuacji uznania istniejącego materiału za budzący wątpliwości lub niepełny, Kolegium mając na względzie wymogi wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. winno w tym zakresie przeprowadzić postępowania wyjaśniające, zgodnie z dyspozycją przywołanego wyżej art. 136 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki, które nakazywałyby odstąpienie od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania przed organem odwoławczym, w szczególności poprzez nakazanie organowi I instancji wyjaśnienie treści wniosku skarżącego o umorzenie postępowania. W sytuacji, gdy organ odwoławczy miał wątpliwości co do żądania w nim zawartego na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. mógł wezwać stronę do jego sprecyzowania. Na tej samej podstawie miał również możliwość wezwania strony do przedłożenia aktu notarialnego z dnia [...]. Organ powinien sam poczynić ustalenia w toku postępowania wyjaśniającego oraz skonfrontować treść wniosku skarżącego, zażalenia i jego ewentualnych wyjaśnień. W piśmie z dnia 6 lutego 2014 r. (odpowiadając na wezwanie organu I instancji z dnia 22 stycznia 2014 r.) strona wyjaśniła, że wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w zakresie zaległości w podatku od nieruchomości objętego tytułem wykonawczym o numerze [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. C. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że w myśl art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek wygasł z innego powodu. Zobowiązany upatruje wygaśnięcia obowiązku w tym, że dokonał wniesienia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 K.c. do spółki komandytowo – akcyjnej. Osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej albo przekształcenia spółki niemającej osobowości prawnej wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby lub spółki (art. 93a § 1 O.p.). Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do spółki niemającej osobowości prawnej, do której osoba fizyczna wniosła na pokrycie udziału wkład w postaci swojego przedsiębiorstwa (art. 93a § 2 pkt 2 O.p.). Kwestia skutków prawnych wniesienia przez C. N. tytułem aportu m.in. przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 K.c. do D, była również przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 68/14 uznał, że art. 93a § 2 pkt 2 O.p. nie ma zastosowania i nie zachodzi ani następstwo prawne ani przekształcenie skutkujące wstąpieniem spółki komandytowo - akcyjnej w ogół praw i obowiązków podatkowych ciążących na skarżącym. W ocenie organu drugiej instancji art. 93a § 2 pkt 2 O.p. nie stanowi wystarczającej podstawy do zwolnienia osoby fizycznej od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe powstałe w czasie prowadzenia przez tę osobę działalności w ramach tego przedsiębiorstwa. Tym samym brak jest postaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik C. N. wniósł o jego uchylenie oraz przyznanie mu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 18 i art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 93a § 2 pkt 2 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] i przyjęcie błędnego stanowiska, że na skutek wniesienia wkładu niepieniężnego do spółki osobowej nie następuje następstwo prawne w zakresie podatku od nieruchomości, podczas gdy w sprawie wystąpiło następstwo prawne, co powinno uzasadniać umorzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do skarżącego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że powołane przez organ administracji orzeczenia dotyczą w istocie podatku od towarów i usług. Skarżący uzyskał interpretację indywidualną, że w tym wypadku występuje następstwo prawne. Na skutek następstwa prawnego (93 a § 2 pkt 2 O.p.), tj. poprzez wniesienie wkładu niepieniężnego w postaci przedsiębiorstwa w zamian za wkład do spółki osobowej następuje następstwo prawne, tj. przejście wszystkich uprawnień i obowiązków podatkowych związanych z prowadzonym przedsiębiorstwem na następcę prawnego. Nie ma przy tym znaczenia, tak jak w sprawie, że w skład przedsiębiorstwa nie wchodziła nieruchomość, w związku z którą powstała wcześniej zaległość podatkowa. Zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości jest bowiem niezależna od nieruchomości i w żaden sposób się z nią nie łączy ani nie dzieli bytu prawnego nieruchomości. Zaległość jest związana, jako świadczenie o charakterze osobistym z podatnikiem, a tym był skarżący. Jeżeli więc skarżący był dłużnikiem podatkowym z tytułu podatku od nieruchomości w zakresie prowadzonego przedsiębiorstwa, to niezależnie od tego czy przestał być właścicielem nieruchomości, dalej pozostawał zobowiązanym do zapłaty zaległości w podatku od nieruchomości wynikającej z tytułu wykonawczego z dnia [...]. Sporna zaległość podatkowa powstała w wyniku prowadzenia przedsiębiorstwa wniesionego aportem. Było to to samo przedsiębiorstwo, które w dniu [...] wniesiono aportem do D, więc niewątpliwie także w tym zakresie nastąpiło następstwo prawne, bowiem brak jest przepisów wyłączających działanie następstwa prawnego w stosunku do zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosowne do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2102.270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem oceny sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. nr [...] wystawionego przez Prezydenta Miasta Ł. na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa w sposób, który obligowałoby do uchylenia zaskarżonego postanowienia, bądź stwierdzenia jego nieważności. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 1015 ze zm.). Instytucję umorzenia postępowania egzekucyjnego reguluje art. 59 § 1 tej ustawy. Przypomnieć należy, że przepis art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 ustawy). Artykuł 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymienia przyczyny obligatoryjne umorzenia postępowania, nie pozostawia zatem do uznania organu egzekucyjnego tego, czy w danym przypadku umorzyć postępowanie (patrz R. Hauser, Z. Leoński "Postępowanie egzekucyjne w administracji – Komentarz 2003", Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2003, str. 140). W drugim zaś przypadku określonym w art. 59 § 2 ww. ustawy zaistnienie przesłanki ustawowej jedynie uprawnia organ prowadzący postępowanie do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, lecz żadnego obowiązku w tym zakresie nie narzuca. Z przywołanych przepisów wynika, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje tylko i wyłącznie w sytuacjach, gdy w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wystąpi przeszkoda o charakterze trwałym, która powoduje, że dalsze prowadzenie postępowania stało się niemożliwe lub niecelowe. Zatem istotą umorzenia jest przerwanie prowadzonego postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Umorzenie postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danym konkretnym przypadku zaistniałym w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy uznać za zgodne z prawem stanowisko organu egzekucyjnego w zakresie w jakim nie stwierdza wystąpienia żadnej przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie postępowanie egzekucyjne toczyło się na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] obejmującego należność z tytułu podatku od nieruchomości określoną ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w zakresie IV raty podatku należnego w roku 2010. Zatem w postępowaniu wymiarowym fakt posiadania spornych nieruchomości przez skarżącego, jak też ich powierzchnia, a co za tym idzie obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości nie budziły zastrzeżeń. Wskazać też należy, że zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio zasady zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zasadę praworządności zawartą w art. 6 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa oraz zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a., którą w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się w przypadkach, gdy organ egzekucyjny prowadzi postępowanie wyjaśniające (D. Jankowiak "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz 2007" str. 208-209). W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie organy orzekające zasad wynikających z tych przepisów nie naruszyły, a zaskarżone postanowienie znajduje oparcie w obwiązujących przepisach prawa. Nie budzą także wątpliwości okoliczności faktyczne istotne dla oceny zasadności odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, które wynikają z dokumentów. Skarżący w swoim wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego wprawdzie nie powołał się na żadną z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a., jednak z jego treści wynika, że w ocenie wnioskodawcy doszło do następstwa prawnego w rozumieniu art. 93a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w tym następstwa prawnopodatkowego. A zatem zdaniem strony nie jest już osobą zobowiązaną do płatności należności z tytułu podatku od nieruchomości, określonej w decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Wobec powyższego organ II instancji prawidłowo rozważył, czy w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tj. czy obowiązek wygasł z innego powodu. Przypomnieć w tym miejscu należy, że ustawodawca w art. 2 u.p.e.a. określił obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej. Z mocy art. 3 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2 - w tym należności pieniężnych z tytułu podatku od nieruchomości. W ocenie sądu, nie budzi wątpliwości, że pojęcie "obowiązek" użyte w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć w znaczeniu wynikającym z treści art. 2 § 1 u.p.e.a. W przepisie tym ustawodawca wprawdzie nie zamieścił definicji tego pojęcia, jednakże wymienił obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej, a wśród nich - podatki (pkt 1). Egzekucja obowiązków o charakterze pieniężnym obejmuje również odsetki należne w związku z ich nieterminowym wykonaniem. Termin, od którego są one naliczane, wierzyciel wskazuje w tytule wykonawczym (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). "Obowiązek" o charakterze pieniężnym, z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, to nic innego jak należność (podatek), który powinien uiścić zobowiązany. Przesłanką, która uprawnia wierzyciela do zainicjowania postępowania egzekucyjnego jest niewykonanie przez zobowiązanego obciążającego go "obowiązku" dobrowolnie. Wobec powyższego, pojęcie "obowiązku" w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. należy odnosić do tego obowiązku, który legł u podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego; innymi słowy - obowiązku istniejącego, wymagalnego i jednocześnie którego niewykonanie przez zobowiązanego doprowadziło do uruchomienia postępowania zmierzającego do jego wyegzekwowania na drodze przymusu administracyjnego. W doktrynie przyjmuje się, że wygaśnięcie obowiązku poddanego egzekucji następuje w wyniku wzruszenia decyzji będącej podstawą egzekucji. Wskazuje się, że sytuacja wygaśnięcia "z innego powodu" występuje w przypadku, gdy właściwy organ stwierdzi wygaśnięcie decyzji administracyjnej, która stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. "Obowiązek" należy przy tym rozumieć jako konkretną kwotę dochodzonej, wskazanej w tytule wykonawczym, należności. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, niemniej jest on obowiązany do sprawdzenia, czy obowiązek ten istnieje. W rozpoznawanej sprawie, podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z dnia [...] i prowadzenia postępowania egzekucyjnego stanowiła ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Skarżący był podatnikiem podatku od nieruchomości w zakresie IV raty za rok 2010. Zobowiązany był do płatności podatku od nieruchomości do dnia 15 listopada 2010 r. Tytuł wykonawczy doręczono skarżącemu jako zobowiązanemu w dniu 6 października 2011 r. wraz z zawiadomieniami z dnia 30 września 2011 r. Bezsporne jest, że zaległość podatkowa powstała wskutek nieuregulowania przez skarżącego zobowiązania podatkowego za 2010 rok. Wbrew stanowisku skarżącego nie zaistniały również po wystawieniu tytułu wykonawczego okoliczności powodujące spełnienie przesłanki wygaśnięcia obowiązku. Zobowiązany upatruje wygaśnięcia obowiązku w tym, że dokonał wniesienia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 K.c. do spółki komandytowo – akcyjnej. A zatem zdaniem skarżącego doszło do następstwa prawnego w rozumieniu art. 93a § 2 pkt 2 O.p. Z akt sprawy wynika, że podatnik w dniu 30 grudnia 2010 r. wniósł aportem składniki majątku firmowego do innej spółki (tj. E). Następnie dokonał kolejnej czynności rozporządzającej majątkiem, bowiem zgodnie z aktem notarialnym z dnia [...] strona wniosła jako aport przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ K.c. do firmy D W ocenie sądu, prawidłowe jest jednak stanowisko organów, że ww. przepis, tj. art. 93a § 2 pkt 2 O.p. nie ma zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym i nie zachodzi tu wygaśnięcie obowiązku z innego powodu w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w związku z następstwem prawnym, czy też przekształceniem skutkującym wstąpieniem spółki komandytowo-akcyjnej w ogół praw i obowiązków podatkowych ciążących na skarżącym. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w wyroku z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1183/12 w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 93a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej przepis § 1 stosuje się odpowiednio do spółki niemającej osobowości prawnej, do której osoba fizyczna wniosła na pokrycie udziału wkład w postaci swego przedsiębiorstwa. Przepis ten usytuowany jest w rozdziale 14 Ordynacji podatkowej zatytułowanym "Prawa i obowiązki następców prawnych oraz podmiotów przekształconych". Już z samego tytułu tego rozdziału wynika, że ustawodawca odróżnia następstwo prawne od przekształcenia, nie utożsamiając ich pod względem prawnym. Z następstwem prawnym mamy do czynienia, gdy ustaje prawny byt danej osoby. Przekształcenie zmienia formy ustrojowo prawne danego podmiotu. Skutki podatkowe następstwa prawnego i przekształcenia co do niektórych podmiotów są jednak takie same. To ostatnie stwierdzenie nie można odnieść do sytuacji określonej w art. 93a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Ustawodawca w tym przepisie nakazuje bowiem odpowiednio stosować § 1 tego przepisu dotyczący przekształcenia do spółki niemającej osobowości prawnej, do której osoba fizyczna wniosła na pokrycie udziału wkład w postaci przedsiębiorstwa. Zgodnie z § 1 tego przepisu osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej lub, przekształcenia spółki niemającej osobowości prawnej wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby prawnej. W przypadku osób prawnych powstałych w wyniku przekształcenia nie ulega wątpliwości, że powstałe w ten sposób osoby prawne są następcami prawnymi wymienionych w tym przepisie spółek. Inaczej jednak ustawodawca uregulował sytuację prawną podmiotów określonych w § 2 art. 93a Ordynacji podatkowej, nakazując do tych podmiotów stosowanie reguł określonych w § 1, a dotyczących następstwa prawnego odpowiednio. Zgodnie z ogólnie przyjętymi w prawie zasadami "odpowiedniego" stosowania przepisów, niektóre z nich znajdą zastosowanie wprost, bez żadnych modyfikacji i zabiegów adaptacyjnych, inne tylko pośrednio, a więc z uwzględnieniem konstrukcji, istoty i odrębności danej instytucji, a jeszcze inne nie będą mogły być wykorzystane w żadnym zakresie. Ponadto w wyroku z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1183/12 NSA stwierdził, że celem unormowania zawartego w art. 93a § 2 Ordynacji podatkowej nie było stworzenie podstawy prawnej odpowiedzialności spółki niemającej osobowości prawnej, do której osoba fizyczna wniosła swoje przedsiębiorstwo, za ewentualne nieuiszczenie przez osobę fizyczną należności podatkowych, gdyż podstawa taka istnieje w art. 112 Ordynacji podatkowej. W wyniku wniesienia przez osobę fizyczną jej przedsiębiorstwa do spółki niemającej osobowości prawnej osoba fizyczna nie traci także podmiotowości podatkowej. Skoro osoba fizyczna nie traci wraz z wniesieniem swego przedsiębiorstwa do spółki niemającej osobowości prawnej swojej podmiotowości podatkowej, to nie można przyjąć, by sformułowanie " stosuje się odpowiednio" zawarte w art. 93a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej oznaczało stosowanie wprost regulacji określonych w § 1 tego artykułu do podmiotów wymienionych w § 2 pkt 2 tego przepisu. Gdyby przyjąć, że sformułowanie "stosuje się odpowiednio" zawarte w art. 93a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej oznaczało stosowanie wprost regulacji określonej w § 1 tego artykułu do sytuacji określonych w § 2 pkt 2 tego artykułu, to zbędna byłaby regulacja zawarta w art. 112 tej ustawy (por. również wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 68/14 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w zakresie podatku od towarów i usług). Podkreślić należy, że powyższe rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczą decyzji wymiarowej, a nie postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie decyzja wymiarowa Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] określająca w stosunku do skarżącego zobowiązanie w podatku od nieruchomości nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, brak jest więc podstaw do uznania, że skarżący został zwolniony od odpowiedzialności za powstałe zobowiązanie. Oceniając, w kontekście przedstawionych powyżej rozważań, zgłoszony przez skarżącego wniosek, stwierdzić należy, że w istocie zmierza on do podważenia prawidłowości wydanej decyzji podatkowej, określającej należności dochodzone obecnie w postępowaniu egzekucyjnym. Tymczasem organ egzekucyjny wkraczając w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku podejmowałby się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej, do czego nie jest uprawniony. Skarżący nie może zatem powoływać się na to, że obowiązek uregulowania zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok w stosunku do niego wygasł. A zatem brak jest podstaw do uznania, że w sprawie wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego określona art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tj. wygaśnięcie obowiązku z innego powodu. W świetle przedstawionej wyżej argumentacji stwierdzić należy, że organ egzekucyjny prawidłowo uznał, że zobowiązanie podatkowe nie przestało istnieć w stosunku do skarżącego. W sprawie nie występuje również błąd co do osoby zobowiązanego. Zgodnie z art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez zobowiązanego rozumie się osobę prawną albo jednostkę nieposiadającą osobowości prawnej, albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce zatem wówczas, gdy osoba, przeciwko której wystawiono tytuł wykonawczy, jest inną osobą niż adresat decyzji (aktu normatywnego), stanowiącego podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że w stosunku do skarżącego organ podatkowy określił ostateczną decyzją z dnia [...] wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Wobec powyższego nie zachodził błąd co do osoby zobowiązanego. Podkreślić należy, że celem postępowania egzekucyjnego jest wyłącznie zapewnienie skuteczności wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym określonego w innym postępowaniu administracyjnym. Wobec powyższego sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę. ms

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło