III SA/Łd 792/11

Dnia 28 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2011 roku sprawy ze skargi J. M. – W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej K.p.a.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez J. M.-W. odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z siedzibą w A. z dnia [...] nr [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2010r. W toku postępowania organ odwoławczy ustalił, iż decyzja organu I instancji została doręczona do rąk adresata w dniu 4 maja 2011r., natomiast odwołanie od tej decyzji, pomimo prawidłowego pouczenia, J. M.-W. wniosła w dniu 1 czerwca 2011r. W związku z powyższym organ odwoławczy powołując się na art. 129 § 2 K.p.a. stwierdził, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 18 maja 2011r., zatem odwołanie J. M.-W. zostało złożone po terminie. Na ostatecznie postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] skargę do sądu administracyjnego wniosła J. M.-W., jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skarżąca wskazała na okoliczności uchybienia przez nią terminu. Powołała się również na okoliczność niezdolności do pracy w okresie od 29 kwietnia 2011r. do 19 maja 2011r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonego postanowienia w zakreślonych powyżej granicach rozpoznawania sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że przy wydaniu kwestionowanego postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów, co uzasadniałoby uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Oznacza to, że zanim organ odwoławczy przystąpi do badania sprawy od strony merytorycznej, w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zbadania, czy odwołanie spełnia wszystkie warunki formalne w tym, czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli w wyniku wstępnej analizy organ odwoławczy stwierdzi uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, to w myśl art. 134 K.p.a. wydaje w tym przedmiocie postanowienie. Jak wynika jednoznacznie z powołanego przepisu uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Przepis art. 134 K.p.a. nie przewiduje również jakiejkolwiek postawy prawnej do badania przez organ odwoławczy przyczyn niezachowania terminu. Stwierdzenie nawet nieznacznego przekroczenia terminu do złożenia odwołania bezwzględnie zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego złożenia (por. wyroki: NSA z dnia 7 stycznia 2010r., sygn. akt II OSK 9/09; WSA w Warszawie z 31 października 2008r., sygn. akt VI SA/Wa 492/08, oba dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie CBOSA). Kwestia przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej została z kolei uregulowana w art. 58 i 59 K.p.a. Z treści powołanych przepisów wynika, że przywrócenie terminu do wniesienia odwołania możliwe jest tylko i wyłącznie na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy oraz wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dopełni czynności, dla której określony był termin. W tym zakresie wyłączona została możliwość wszczęcia postępowania przez organ administracji z urzędu. Dlatego, w sytuacji, gdy strona nie złoży wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy nie tylko nie ma obowiązku, ale nie ma nawet prawa wyjaśniać, dlaczego doszło do uchybienia terminu, czy nastąpiło to bez winy strony, i czy ma ona świadomość uchybienia terminu, a jeżeli tak, to czy chce wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2008r., sygn. akt I OSK 1285/07, dostępny w CBOSA). Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie zachowała terminu do wniesienia odwołania i nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. W tej sytuacji organ odwoławczy, stosownie do art. 134 K.p.a., był zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W przeciwnym wypadku, jeżeli organ odwoławczy prowadziłby postępowanie odwoławcze w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a., bez przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, dopuściłby się rażącego naruszenia art. 16 § 1 K.p.a., a to z kolei w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego skutowałoby stwierdzeniem nieważności takiego rozstrzygnięcia w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z 1 lipca 2009r., sygn. akt VIII SA/Wa 85/09, dostępny w CBOSA). Na marginesie należy wyjaśnić skarżącej, że Sąd nie może orzec o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Jak już zostało to wyżej wyjaśnione o przywróceniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia postanawia organ odwoławczy, na postawie art. 59 § 2 K.p.a. Natomiast okoliczności uchybienia terminu mogą być analizowane przez Sąd dopiero w przypadku wniesienia skargi na ostateczne postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu. Zarzuty skarżącej, związane z niezdolnością skarżącej do pracy są niezasadne, bowiem z oświadczenia skarżącej wynika, że miała unieruchomioną rękę w okresie od 29 kwietnia 2011r. do 19 maja 2011r., jednakże odbiór decyzji organu I instancji skarżąca pokwitowała własnoręcznym podpisem w dniu 4 maja 2011r. Wynika z tego, że w okresie niezdolność do pracy skarżąca była w stanie podpisać, a następnie złożyć odwołanie w ustawowym terminie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. j.m.