III SA/Łd 802/24

Dnia 11 grudnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. F. na uchwałę Senatu Akademii Piotrkowskiej nr 8/05.09/2024 w przedmiocie uchylenia uchwał o stwierdzeniu ważności wyborów Senatu, Kolegium elektorów i Rektora na kadencję 2024-2028 postanawia: odrzucić skargę ak III SA/Łd 802/24 Uzasadnienie Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga J. F. na uchwałę Senatu Akademii Piotrkowskiej nr 6/05.09/2024 w przedmiocie uchylenia uchwał o stwierdzeniu ważności wyborów Senatu, Kolegium elektorów i Rektora na kadencję 2024-2028. W odpowiedzi na skargę Rektor Akademii Piotrkowskiej wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wskazał, że sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, nie została wydana żadna decyzja administracyjna, o których mowa w przepisach ustawy z 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r. poz. 1571), a zaskarżona uchwała nie stanowi również aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Zaskarżony akt nie zalicza się do prawnych form działania organów administracji publicznej, które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Uczelnie publiczne nie mają charakteru organu administracji publicznej w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz stanowią zakład administracyjny, czyli jednostkę organizacyjną powołaną do wykonywania określonych zadań publicznych. Szkoły wyższe, do których należy Akademia Piotrkowska, działają w oparciu o przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. Z punktu widzenia zasad ich organizacji i funkcjonowania, w tym także trybu powoływania organów uczelni, istotne jest, że uczelnie wyższe mają charakter samorządny i korporacyjny oraz że działają jako samodzielne i niezależne jednostki organizacyjne. Z uwagi na prawnie gwarantowaną autonomię szkół wyższych (art. 4 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, art. 70 ust. 5 Konstytucji RP) ich organy nie są organizacyjnie, ani też służbowo podporządkowane żadnemu organowi administracji publicznej. Organy administracji państwowej mogą zatem kontrolować i unieważniać orzeczenia organów uczelni tylko na zasadach przewidzianych w Prawie o szkolnictwie wyższym. Sądowoadministracyjna kontrola aktów lub czynności podejmowanych przez takie podmioty musi być zatem wprost umocowana w konkretnym przepisie ustawy (art. 3 § 3 p.p.s.a.). O tym, które akty są zaskarżalne do sądu administracyjnego, przesądzają przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Wynika stąd wniosek, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają akty zakładowe zewnętrzne, czyli rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków studenta, przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu, bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego (wyrok WSA w Białymstoku z 15 lipca 2008 r., II SA/Bk 320/08), jako że są one decyzjami administracyjnymi. Od wyżej wymienionych rozstrzygnięć odróżnić należy rozstrzygnięcia organów uczelni znajdujące podstawę prawną w wewnętrznych źródłach prawa, np. w statucie, czy w regulaminie studiów. Nie są to jednak przepisy o charakterze powszechnie obowiązującym i tym samym mogą one stanowić podstawę prawną jedynie rozstrzygnięć związanych z tokiem studiów indywidualnie określonego studenta, które nie przesądzają ostatecznie o jego sytuacji prawnej (nie mają charakteru zewnętrznego). W orzecznictwie podkreśla się, że brak poddania wszystkich decyzji organów uczelni dotyczących indywidualnych spraw studentów i doktorantów wynika z przyznanej szkołom wyższym autonomii . Wskazać również należy, że nadzór państwowy nad uczelniami sprawuje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego. Nadzór ten ma charakter wyłącznie nadzoru prawnego - czyli dotyczy badania zgodności działań organów uczelni z przepisami ustawy i jej statutu, dotyczy przy tym zarówno indywidualnych, jak i generalnych rozstrzygnięć rektora i senatu szkoły wyższej (uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z 12 lutego 1998 r., III ZP 46/97, która zachowała aktualność na gruncie obowiązującej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym). Zgodnie bowiem z art. 36 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego stwierdza nieważność uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni, z wyłączeniem decyzji administracyjnej - w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem uczelni, nie później niż w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania uchwały lub decyzji. Na rozstrzygnięcie ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały lub decyzji służy, w terminie trzydziestu dni od dnia jego doręczenia, skarga do właściwego sądu administracyjnego (art. 36 ust. 1a). Zatem przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być dopiero rozstrzygnięcie nadzorcze ministra wydane w odniesieniu do zaskarżonego aktu. Powyższe stanowisko aprobowane jest również w orzecznictwie (wyrok NSA z 8 czerwca 2011 r., I OSK 454/11; postanowienie WSA w Gliwicach z 17 sierpnia 2009 r., IV SA/Gl 480/09, wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r., I OSK 1579/10; postanowienie NSA z 11 czerwca 2011 r., I OSK 884/10). Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., skarga, z uwagi na jej niedopuszczalność, podlega odrzuceniu. ak