III SA/Łd 812/21
WyrokWSA w Łodzi2021-12-09
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Ewa Alberciak, Paweł Dańczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak oznakowania poziomego miejsc postojowych w strefie płatnego parkowania, przy jednoczesnym istnieniu oznakowania pionowego, stanowi podstawę do uznania, że miejsca te nie zostały "wyznaczone" w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, co skutkuje brakiem obowiązku uiszczenia opłaty za postój?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak oznakowania poziomego miejsc postojowych w strefie płatnego parkowania, nawet przy istnieniu oznakowania pionowego, oznacza, że miejsca te nie zostały "wyznaczone" w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych. W konsekwencji, nie można pobierać opłaty za postój w takich miejscach. Organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy, opierając się wybiórczo na orzecznictwie NSA i nie wykazując, że miejsca postoju były prawidłowo oznakowane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej opłat dodatkowych za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania w Łodzi. Skarżący R. S. zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku, twierdząc, że miejsca postoju nie były prawidłowo oznakowane (brak oznakowania poziomego). Prezydent Miasta Ł. oddalił zarzut, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało to postanowienie w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Ł. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz R. S.kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.); art. 18, art. 33 § 2 pkt 1 i art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427, dalej: u.p.e.a.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r., poz. 570), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z [...] nr [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
W związku z postojami w Strefie Płatnego Parkowania w [...] (dalej również: SPP) pojazdu marki SKODA o nr rej. [...] w okresie od 13 czerwca 2014 r. do 15 lutego 2019 r. kontrolerzy Zarządu Dróg i Transportu w Ł. wystawili wezwania do wniesienia opłat dodatkowych.
Z uwagi na brak zapłaty należności dotyczących opłat dodatkowych za parkowanie w SPP, w dniu 30 października 2019 r. do właściciela pojazdu zostało wysłane upomnienie nr [...] wystawione w dniu 28 października 2019 r. Przedmiotowe upomnienie zostało odebrane 13 listopada 2019 r. W związku z brakiem reakcji na ww. pismo oraz brakiem wpłaty należności objętej ww. upomnieniem, 3 lutego 2021 r. Centrum Usług Wspólnych działając w imieniu Zarządu Dróg i Transportu wystawiło tytuł wykonawczy nr [...] dotyczący R. S. oraz pojazdu o nr rej.[...], na kwotę 401,60 zł.
Pismem zatytułowanym "sprzeciw do tytułu wykonawczego" z 22 marca 2021 r. R. S. na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku w związku z otrzymaniem w dniu 15 marca 2021 r. tytułu wykonawczego. W treści pisma wniósł o anulowanie nakazu zapłaty, podnosząc, że miejsce postoju należącego do niego pojazdu na ul. A w Ł. nie spełnia wymagań "miejsca wyznaczonego" w rozumieniu art. 13b ust.1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2068, dalej : u.d.p.), bowiem nie zostało oznakowane znakami poziomymi określającymi stanowisko postojowe lub pas postojowy. Na poparcie swej argumentacji R. S. odwołał się do uchwały NSA z 9 października 2017 r. sygn. akt II GSP 2/17.
Postanowieniem z [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. oddalił zarzut nieistnienia obowiązku, uznając go za nieuzasadniony. Wierzyciel stwierdził, że miejsca postojowe na ul. A zostały wyznaczone (obszar Strefy znakami D-44 i D-45, a miejsca postojowe znakami D-18), a to oznacza, że kierowca, który zaparkuje na miejscach tak wyznaczonych zobowiązany jest do wniesienia opłaty za postój w strefie płatnego parkowania. Zdaniem organu brak oznakowania poziomego ww. miejsc postojowych nie stanowi podstawy prawnej do zwolnienia z ustawowego obowiązku wniesienia opłaty za postój w wyznaczonym miejscu postojowym.
Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył zażalenie, podkreślając że miejsca postojowe na ulicy A w Ł. nie zostały oznakowane znakami poziomymi określającymi stanowisko postojowe, ani pas postojowy - a zatem nie zostały wyznaczone. W ocenie zobowiązanego został wyznaczony jedynie obszar objęty opłatą, ale nie było wskazanych na nim miejsc, a tylko takie, podwójne oznakowanie uprawnia do pobierania opłat.
Powołanym na wstępie postanowieniem z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Prezydent Miasta Ł. prowadzi wobec zobowiązanego egzekucję administracyjną. Obowiązkami skierowanymi do egzekucji są opłaty dodatkowe za nieuiszczenie opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Postoje pojazdu miały miejsce w Ł. przy ul. A w strefie płatnego parkowania ustalonej przez Radę Miejską w Ł.
Organ podkreślił, że obowiązek opłaty za parkowanie pojazdu w SPP jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. (w brzmieniu w dacie parkowania pojazdu) korzystający z dróg publicznych byli obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Zgodnie z art. 13b ust. 1 u.d.p. opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobierało się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Obowiązek ten wynikał również z uchwały rady miasta, stanowiącej akt prawa miejscowego, obowiązującej każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego, czyli zaparkowania w SPP. Ponadto w przepisach ustawy o drogach publicznych określony został obowiązek uiszczenia dodatkowej opłaty. Zgodnie z art. 13f ust. 1 i 2 u.d.p. za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób pobierania określa rada gminy.
Na tle wyżej wskazanych przepisów prawnych pojawiła się kwestia ustalenia prawidłowego rozumienia pojęcia "wyznaczenia" miejsca postoju w strefie płatnego parkowania, stanowiącego świetle art. 13b ust. 1 u.d.p. przesłankę poboru opłaty za parkowanie w takim miejscu. Spornym zagadnieniem było, czy prawidłowe wyznaczenie miejsca płatnego postoju wymaga zastosowania dwóch znaków: pionowego D-18 i jednego ze znaków poziomych, np. P-18, czy też wystarczający jest tylko jeden znak - pionowy lub poziomy. Spór ten rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 9 października 2017 r., sygn. II GPS 2/17, który stwierdził, że uwzględniając treść pkt 5 załącznika nr 1 i pkt 1.2 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. Nr 220 poz. 2181), należy uznać, że miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi i znakami poziomymi. Niemniej jednak to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom należały przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Uzasadniałoby to stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania, ale wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 u.d.p. Kolegium podzieliło powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznając, że oznakowanie pionowe przesądza o spełnieniu przez miejsce postojowe wymogu miejsca wyznaczonego, do którego odnosi się art. 13b ust. 1 u.d.p.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie R. S. zarzucił naruszenie:
- przepisów prawa procesowego, tj. art. 6 k.p.a. poprzez działanie podjęte niezgodnie z obowiązującym prawem i zastosowanie zakazanej wykładni per non est oraz art. 7a k.p.a poprzez jego niezastosowanie;
- przepisów prawa materialnego, tj. art. 13b ust. 1 w zw. z art. 13b ust. 6 pkt 1 u.d.p. przez błędne przyjęcie, że w miejscu postoju pojazdu skarżącego są wyznaczone miejsca, w których można pobierać opłaty za parkowanie.
W uzasadnieniu skargi R. S. podkreślił, że domagając się opłat za postój w miejscu niewyznaczonym organ przekroczył swoje uprawnienia i nie działał w granicach prawa, a więc naruszył art. 6 k.p.a oraz art. 7 Konstytucji RP. Ponadto organ interpretując powołane przez siebie przepisy na niekorzyść skarżącego naruszył dyspozycję art. 7a k.p.a. Organ prawidłowo przyjął w swojej argumentacji, że oznakowanie miejsca dla postoju pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania (oznakowanej znakami D-44 i D- 45) reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. Nr 220 poz. 2181), jednak to w rozporządzeniu Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Wodnej z dnia 23 września 2013 r. (Dz.U. 2013 r., poz. 1326) określono, że: W strefie oznakowanej znakiem D-44 miejsca dla postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi określonymi w pkt 5.2.18 oraz znakami poziomymi określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia w: pkt 5.2.4, pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2. Zatem w strefie płatnego parkowania miejsca postojowe wyznacza się jednocześnie znakiem pionowym D-18 oraz odpowiednimi znakami poziomymi - P-18. NSA w uchwale sygn. akt II GPS 2/17 podkreślił, że miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D-18 i znakami poziomymi typu P-18. Sąd ten wyjaśnił także, że spójnik "oraz" w zdaniu mówiącym, że w strefie płatnego parkowania oznaczonej znakiem D-44 miejsca postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi oraz znakami poziomymi wydaje się mieć znaczenie koniunktywne, a nie enumeratywne. Ponadto skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 919/19, w którym wskazano, że zasadność obciążenia użytkownika drogi opłatą za parkowanie w lokalizacjach bez znaków poziomych wymaga wykazania, że pojazd pozostawiono w strefie płatnego parkowania na wydzielonym parkingu, w obrębie którego ustalono konstrukcyjnie stanowiska.
Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, należy przyjąć, że miejsca postojowe na wskazanej przez organ ulicy A w Ł., jako nieoznakowane żadnymi znakami poziomymi określającymi stanowisko postojowe, ani pas postojowy oraz niewyznaczone konstrukcyjnie - nie zostały wyznaczone i nie podlegają opłacie. Wytyczony jest jedynie obszar objęty opłatą, ale nie ma wskazanych na nim miejsc, a tylko takie, podwójne oznakowanie uprawnia do pobierania opłat.
Skarżący podniósł również, że wierzyciel nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających parkowanie pojazdów w strefie płatnego parkowania w miejscach wyznaczonych w rozumieniu art. 13b ust. 1 u.d.p. W sytuacji, gdy zobowiązany kwestionuje fakt postoju w miejscu wyznaczonym, organ powinien okoliczność tę wykazać. Organ winien dokonać odniesienia miejsca faktycznego postoju pojazdu do miejsca wyznaczonego. W przedmiotowej sprawie organy nie wykazały odpowiednimi dowodami fotograflcznymi spornych miejsc postoju zarówno w zakresie znaków pionowych, jak i poziomych.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub jego zmianę w ten sposób, że zostanie stwierdzony brak obowiązku zapłaty; pozbawienie mocy tytułu wykonawczego Prezydenta Miasta Ł. znak: [...] z 3 lutego 2021 r. oraz zasądzenie na swą rzecz kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie zgodnie z 134 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Należy ponadto wskazać, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów.
Rozpoznając niniejszą sprawę w granicach tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie wierzyciela z [...] zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.).
Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu było zarówno zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. , jak i poprzedzające je postanowienie z [...] Prezydenta Miasta Ł. oddalające zarzut nieistnienia obowiązku i uznające go za nieuzasadniony. Podkreślić należy, że skarżący konsekwentnie w toku całej sprawy, a także na etapie skargi do tut. Sądu podnosił zarzut nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania, co organy słusznie zakwalifikowały jako zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Skarżący wskazał bowiem na brak podstaw do pobrania takiej opłaty w sytuacji, kiedy miejsce, na którym zaparkowano pojazd nie jest oznakowane znakami poziomymi, a jedynie znakami pionowymi. W opozycji do tego stanowiska zarówno wierzyciel, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznali, że wystarczające dla pobrania takiej opłaty jest oznakowanie pionowe.
Przechodząc do meritum, należy zauważyć, że sporna kwestia była już wielokrotnie przedmiotem analizy w postępowaniach zainicjowanych skargami wniesionymi do sądów administracyjnych, w tym także do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z powyższym Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie posłużył się argumentacją zaprezentowaną m.in. w wyrokach: NSA z 8 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 1909/17; WSA w Gliwicach z 27 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 919/19 oraz z 3 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 30/18; WSA w Warszawie z 22 października 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 337/19; WSA w Szczecinie z 14 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 987/17 - podzielając w pełni zawarte tam stanowisko i przyjmując je za własne.
Oceniając zatem zarysowany spór, należy w pierwszej kolejności wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych (dalej: u.d.p.), korzystający z dróg publicznych obowiązani są do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Zgodnie z art. 13b ust. 3 u.d.p. strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) w stosownej uchwale. Opłatę, o której mowa w cytowanym wyżej przepisie pobiera się zgodnie z art. 13b ust. 1 u.d.p., za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Istotnym jest również i to, że zgodnie z art. 13b ust. 2 u.d.p. strefę ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej.
Konsekwencją powyższych regulacji jest uznanie, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego, z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek.
Wymaga podkreślenie również, że w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się odrębnego postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej. Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Skoro obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej powstaje z mocy prawa, przyjąć należy, że możliwość dochodzenia swych racji przez korzystającego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego poprzez złożenie zarzutu nieistnienia obowiązku czy błędu, co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a.) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 435/16). W konsekwencji w tym zakresie nie jest wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (por. też np. wyrok NSA z 6 grudnia 2012 r., II GSK 1859/11; wyrok NSA 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1816/12; wyrok NSA z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2783/15).
Oceniając zatem wydane rozstrzygnięcia, należy zauważyć, że zostały one oparte w przeważającej mierze na wykładni dokonanej przez wierzyciela, który stanął na stanowisku, że o obowiązku uiszczenia opłaty decydują de facto znaki pionowe. Z postanowienia wierzyciela wynika przy tym, że oparł się on przy wykładni art. 13b ust. 1 u.d.p. na wybranych fragmentach uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017 r. sygn. akt II GPS 2/17, iż znakom pionowym należy przyznać decydujące znaczenie. Z kolei utrzymując w mocy postanowienie wierzyciela oddalające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postąpiło w podobny sposób, aprobując tym samym stanowisko zawarte w postanowieniu wierzyciela.
Tymczasem rację w sprawie ma skarżący. Natomiast zarówno wierzyciel, jak i SKO w Ł. odnieśli się do powyższej uchwały w sposób wybiórczy, co doprowadziło do błędnej wykładni i zastosowania przepisów u.d.p. oraz wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych. Należy bowiem zauważyć, że w uchwale tej poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnął, że zgodnie z art. 13b ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się od korzystającego z drogi publicznej wyłącznie za postój w odpowiednio wyznaczonym do tego miejscu. W uchwale tej wskazano wyraźnie, że: "Celem regulacji dotyczącej opłat za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, określonym w art. 13b ust. 2 ustawy jest usprawnienie ruchu pojazdów w obszarach o znacznym deficycie miejsc postojowych, z uwzględnieniem ogólnych przepisów prawnych o ruchu drogowym. Pobieranie opłat za postój w każdym miejscu, w granicach wyznaczonej strefy parkowania wywoływałoby skutki przeciwstawne do zamierzonych. Oznaczałoby faktyczną aprobatę dla zachowań korzystających z dróg publicznych, które są niezgodne z przepisami prawa – naruszają ograniczenia i zakazy postoju (art. 46 ust. 2 i art. 49 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym). W ten sposób cel przedsięwzięcia - ustalenie strefy płatnego parkowania - zostałby zredukowany do zapewnienia przychodów z tytułu pobierania opłat za postój w tej strefie". Wymaga jednak wyraźnego podkreślenia, iż w uchwale tej stwierdzono również, że: "Przez ustalenie strefy płatnego parkowania należy rozumieć określenie granic obszaru, który charakteryzuje się znacznym deficytem miejsc postojowych i w związku z tym za postój w tym obszarze pobiera się opłatę. Ustawodawca nakazuje organowi właściwemu do zarządzania ruchem wyznaczenie w tej strefie, w uzgodnieniu z zarządcą drogi, miejsc przeznaczonych na postój pojazdów, w tym stanowisk przeznaczonych na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową (art. 13b ust. 6 pkt 1 ustawy o drogach publicznych). Ten organ może również wyznaczać w strefie płatnego parkowania zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 6 pkt 2 ustawy). Można dodać, że posłużenie się przez ustawodawcę w tej regulacji różnymi pojęciami – "ustalenie" strefy płatnego parkowania i "wyznaczenie" miejsc płatnego postoju, a także rozdzielenie tych kompetencji między różne podmioty, potwierdza tezę, że ustalenie strefy płatnego parkowania nie jest równoznaczne z wyznaczeniem miejsc płatnego postoju. Nie cały zatem obszar strefy płatnego parkowania jest miejscem, w którym za postój pojazdów samochodowych można pobierać opłaty". Podkreślono także, że: "znaki informacyjne pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg (pkt 5 załącznika nr 1). Znaki poziome dróg służą zaś zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2)".
Z powyższego wynika więc, że wierzyciel odniósł się do powyższej uchwały w sposób nader selektywny, a SKO w Ł. tej kwestii nie skontrolowało w należytym stopniu. Wynika z niej bowiem wyraźnie, że obowiązek uiszczenia opłaty związany został z postojem pojazdu w wyznaczonym miejscu. Wyznaczenie zaś miejsc i stanowisk postojowych następuje za pomocą odpowiednich znaków drogowych, określonych w przepisach wykonawczych do u.d.p., tj.: w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. z 2002 r. Nr 170, poz. 1393 ze zm.) i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. z 2003 r. Nr 220, poz. 2181 ze zm.). Należy w tym miejscu zauważyć, że w myśl pkt-u 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. znaki dotyczące strefy płatnego parkowania i miejsc postojowych w tej strefie mają charakter znaków informacyjnych. Bez wątpienia zatem nie kreują one obowiązku uiszczenia opłaty za postój w miejscach wyznaczonych tymi znakami, lecz informują, że w tych miejscach taki obowiązek istnieje z mocy prawa. Owo wyznaczenie wiąże się nie tylko z umieszczeniem znaku pionowego D-18 "parking", ale także jednoczesnego zastosowania znaku P-18 "stanowisko postojowe" (o ile stanowisko to nie zostało wydzielone konstrukcyjnie – zgodnie z pkt 5.2.4. zdanie pierwsze załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r.), P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy". Jednocześnie prawodawca, określając warunki techniczne umieszczania znaków drogowych poziomych, stwierdził, że wspomniane oznakowanie poziome powinno charakteryzować się dobrą widocznością w ciągu całej doby, wysokim współczynnikiem odblaskowości, również w warunkach dużej wilgotności, zachowaniem minimalnych parametrów odblaskowości w całym okresie użytkowania (pkt 1.3. załącznika nr 2 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r.). W pkt 1.2 tegoż załącznika zawarte jest także ogólne wskazanie, że znakowanie poziome dróg ma na celu: zwiększenie bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnienie ruchu pojazdów i ułatwienie korzystania z drogi.
Z powyższych unormowań wynika zatem, że prawodawca dopuszcza zaniechanie wykorzystania znaków poziomych jedynie wówczas, gdy ich funkcję zastępuje konstrukcyjne ustalenie stanowisk na wydzielonych parkingach. Zasadność obciążenia użytkownika drogi opłatą za parkowanie w lokalizacjach bez znaków poziomych wymaga zatem wykazania, że pojazd pozostawiono w strefie płatnego parkowania na wydzielonym parkingu, w obrębie którego ustalono konstrukcyjnie stanowiska. Prawodawca dopuszczając rezygnację z zastosowania znaków poziomych nakazał zatem, konstrukcyjne ustalenie stanowisk, a nie jedynie wytyczenie rejonu płatnej strefy parkowania przeznaczonego na pozostawianie pojazdów. Owo konstrukcyjne ustalenie stanowisk ma bowiem zastąpić znaki poziome, które - poza zwiększeniem bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze oraz usprawnieniem ruchu pojazdów i ułatwieniem korzystania z drogi (pkt 1.2 załącznika nr 2 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r.) - mają także gwarantować maksymalne wykorzystanie wydzielonych parkingów. Celowi temu służy niewątpliwie wyznaczenie poszczególnych stanowisk postojowych.
Wbrew zatem stanowisku wierzyciela i SKO w Ł., w niniejszej sprawie nie jest wystarczające do powstania obowiązku opłaty za postój fakt umieszczenia znaków pionowych w miejscach do parkowania (strefach). Powyższe wynika przy tym ze wskazanej wyżej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II GPS 2/17.
Tymczasem analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że wierzyciel poprzestał na stwierdzeniu, że pojazd był zaparkowany w miejscu wyznaczonym znakiem D-18, a tym samym jego właściciel był zobowiązany do poniesienia stosownej opłaty, dlatego podniesiony w tym zakresie zarzut był w ocenie wierzyciela nieuzasadniony. W kontekście powyższego stwierdzić należy, że ocena zasadności zarzutu skarżącego, w którym wskazał on na nieistnienie obowiązku wniesienia opłaty za parkowanie, wymaga odwołania się do dokumentacji fotograficznej (znajdującej się w ww. aktach), że we wskazanych dniach samochód zaparkowano na stanowisku (a nie w obszarze) ustalonym konstrukcyjnie i oznakowanym znakami pionowymi albo na miejscu wyznaczonym zarówno znakami poziomymi, jak i pionowymi. Tymczasem z powyższej dokumentacji nic takiego nie wynika. Co więcej, wierzyciel sam przyznaje, że miejsca, na których skarżący parkował swój pojazd nie są w pełni oznakowane, ponieważ nie mają oznakowania poziomego. W tej sytuacji, wobec wyżej przedstawionych rozważań, nie można przyjąć inaczej niż tylko, że stanowisko wierzyciela w niniejszej sprawie jest oczywiście wadliwe. Rolą jego było bowiem wykazanie oznakowania zarówno pionowego (w sposób czytelny), jak i poziomego miejsca postoju samochodu skarżącego celem uzasadnienia wyrażonego stanowiska, tymczasem wierzyciel wprost przyznał, że niczego takiego nie jest w stanie wykazać, a więc jego rozstrzygnięcie powinno być zgoła odmienne od wydanego. W ocenie Sądu SKO w Ł. nie dokonało w tym zakresie należytej kontroli, w istocie uchylając się od jej przeprowadzenia, czym naruszyło art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 i 34 § 3 u.p.e.a.
Tym samym, Sąd stwierdzając wadliwość zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia wierzyciela, uchylił oba te akty jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając ponownie sprawę, wierzyciel weźmie pod uwagę rozważania przedstawione w uzasadnieniu niniejszego wyroku i zestawiając je z niespornym faktem, iż sprawa dotyczy poboru opłaty za postój pojazdu w miejscu niespełniającym warunków do uznania je za miejsce wyznaczone w rozumieniu art. 13b ust. 1 u.d.p., wyda adekwatne do tego orzeczenie, w zgodzie z art. 34 § 2 u.p.e.a.
Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 P.p.s.a. Na koszty w niniejszym postępowaniu złożyła się kwota wpisu od skargi w wysokości 100 zł
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło