III SA/Łd 817/14

PostanowienieWSA w Łodzi2015-01-12

Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i posiadający znaczący majątek ruchomy i nieruchomy, a także środki na rachunkach bankowych, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym z uwagi na trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Skarżący, będąc przedsiębiorcą i posiadając znaczący majątek oraz środki na rachunkach bankowych, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, takimi jak koszty sądowe. Dostęp do sądu wymaga posiadania środków finansowych, które należy uwzględnić w planowaniu wydatków związanych z działalnością.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Zarządu Województwa dotyczącą zwrotu kwoty. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pomimo początkowych oświadczeń o skromnych dochodach i braku majątku, po wezwaniach sądu skarżący ujawnił posiadanie znaczącego majątku ruchomego i nieruchomego, a także znaczące środki na różnych rachunkach bankowych, w tym środki pochodzące od rodziny. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący dysponuje wystarczającymi środkami na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu p o s t a n a w i a : odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 2 września 2014 roku B. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu. W treści skargi sformułował wniosek o przyznanie prawa w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z konkubiną oraz 8-letnią córką. Skarżący, zgodnie z oświadczeniem, jest właścicielem domu o powierzchni 70 m2, lokalu mieszkalnego o powierzchni 69 m2 (w ½ części), nieruchomości rolnej o powierzchni 1 ha przeliczeniowego oraz innych nieruchomości, które określił jako "garaż i wiata". Oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Jako dochód w gospodarstwie domowym wskazał dochody własne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 1.800 zł oraz dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez konkubinę również w kwocie 1.800 zł. Wnioskodawca wskazał także na ponoszone wydatki określając je na kwotę ok. 3.200 zł. Nadmienił, że choruje na cukrzycę typu I w związku z powyższym ponosi dodatkowe wydatki na leczenie, legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenie okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 3 października 2014 roku Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej i konkubiny. Odpowiadając na przedmiotowe wezwanie skarżący w pierwszej kolejności wyjaśnił, że jest właścicielem ciągnika rolniczego marki Ursus C-330m o szacunkowej wartości ok. 10.000 zł, samochodu osobowego marki Ford Focus o szacunkowej wartości ok. 10.000 zł Przedłożył zaświadczenie z urzędu skarbowego, z którego wynikało, że w roku 2013 uzyskał dochód w kwocie 15.795,28 zł, za rok 2012 w kwocie 9.820,00 zł. Przedłożył także zaświadczenie z urzędu skarbowego dotyczące dochodów jego konkubiny – A. S., z którego wynika, że uzyskała ona w roku 2012 dochód w kwocie 6.243,66 zł, a w roku 2013 – 4.779,65 zł. Z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego Inteligo o nr [...], będącego własnością skarżącego wynika, że na dzień 19 października 2014r. zgromadzone środki wynosiły 968,88 zł. Z kolei z wyciągu z rachunku bankowego będącego własnością A. S. – rachunek Inteligo o nr [...] saldo na dzień 19 października 2014 r. wynosiło 4.450,24 zł. Z historii rachunku będącego własnością skarżącego wynika, m.in., że niejednokrotnie na rachunek dokonywane były wpłaty z innych rachunków w znacznej wysokości, np. przelewy przychodzące z dnia 7 października 2014 r. na kwotę 20.000 zł, z dnia 7 września 2014 r. na kwotę 2.000 zł, z dnia 1 sierpnia 2014 r. na kwotę 1.500 zł. Podobnie z rachunków A. S. i siostry skarżącego – K. J. P. dokonywane były przelewy w kwotach od 1.500 do 2.000 zł na rachunki skarżącego. Skarżący mimo wyraźnego wezwania do przekazania wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych nie przedstawił wyciągów z innego swojego rachunku, z którego – jak wskazano powyżej – dokonano wskazanych wpłat. W związku z wątpliwościami co do prawdziwości oświadczenia skarżącego o fakcie posiadania jedynie wskazanego w odpowiedzi na wezwanie referendarza rachunku bankowego, Referendarz sądowy wezwał ponownie skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wyjaśnienie, czy jest właścicielem rachunku bankowego o nr: [...] oraz rachunku o nr: [...]; kto jest prawnym właścicielem rachunku bankowego o nr [...] i czy konkubina skarżącego jest właścicielką rachunku bankowego o nr: [...] poprzez złożenie zaświadczeń z Banku PKO BP i mBanku precyzujących, czy skarżący, jego konkubina i dzieci posiadają rachunki bankowe w tych instytucjach z wyszczególnieniem ich ilości i nr tych rachunków. W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżący wyjaśnił, że jest właścicielem rachunku bankowego o nr [...], był właścicielem rachunku bankowego o nr [...]– rachunek ten obecnie jest zlikwidowany. Dalej wyjaśnił, że właścicielem rachunku bankowego o nr [...] jest jego siostra –K.J.P., z której pomocy korzysta. Właścicielem natomiast rachunku bankowego o nr [...] jest jego narzeczona –A. S., z pomocy której również korzysta. W załączeniu skarżący przedstawił wyciąg z wszystkich posiadanych przez niego i jego konkubinę rachunków bankowych. Na rachunku "Głównym", skarżącego który jak wyjaśnił jest jego rachunkiem podstawowym saldo na dzień 16 listopada 2014r. wynosiło 1.162,37 zł; na rachunku "A.", który – jak wyjaśnił – jest rachunkiem wyodrębnionym na którym znajdują się środki stanowiące różnicę pomiędzy otrzymaną transzą dotacji, a częścią dotacji wykorzystaną – saldo 739,96 zł; na rachunku "B.", który jest rachunkiem wyodrębnionym na którym znajdują się środki stanowiące różnicę pomiędzy otrzymaną transzą dotacji, a częścią dotacji wykorzystaną – saldo 16.975,01 zł; na rachunku "REZERWY", który – jak wyjaśnił – jest rachunkiem, na którym znajdują się środki na wkład własny w związku z realizacją projektów unijnych – saldo wynosi 11.254,57 zł. Na wskazanym w piśmie skarżącego z dnia 16 listopada 2014r. rachunku Inteligo nr [...] należącym do A. S. stan konta na dzień 16 listopada 2014r. wynosił 12 612,36 zł. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 15 grudnia 2014 roku od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu podniósł, że jego dochód za rok 2012 zgodnie z przedstawionym zaświadczeniem wyniósł nie, jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu 9 820 zł, a jedynie 2 123,96 zł. Przelew przychodzący natomiast z dnia 7 października 2014r. na rachunek bankowy o nazwie "Główny" dokonany był z innego rachunku skarżącego nazwanego "Rezerwy", na którym gromadzone są środki, które przekazuje siostra – M. B., jako pomoc w trudnej sytuacji materialnej, w której się obecnie znajduje. Skarżący podkreślił, że nie posiada żadnych innych rachunków bankowych, a rachunek bankowy "A." i rachunek "B." stanowią rachunki wyodrębnione, które służą do realizacji projektów. Rachunek "Rezerwy" zawiera natomiast jedynie środki przeznaczone na wkład własny w związku z realizacją projektów. Wyjaśnił, że z rachunku tego korzysta w sytuacji kiedy jest zmuszony prosić o pomoc najbliższych i kiedy musi mieć gotówkę do regulacji narastających zobowiązań i tych związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Podał, że wysokość ciążących na nim zobowiązań, tj. łącznie kwota 130 782,05 zł plus odsetki przekracza wielokrotnie jego możliwości finansowe, a sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest praktycznie niemożliwe bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Skarżący zaznaczył, że z rachunku "Rezerwy" korzysta jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy zmuszony jest prosić o pomoc rodzinę, aby zabezpieczyć środki niezbędne na regulowanie bieżących zobowiązań finansowych. Przyznał, że w praktyce dysponuje środkami finansowymi w wysokości większej niż dochody, które faktycznie uzyskuje ale jest to możliwe tylko dzięki wsparciu rodziny, wobec której łącznie zobowiązania wynoszą już około 80 000 zł. Wskazując na swój zły stan zdrowia, tj. cukrzycę i nadciśnienie tętnicze, wniósł o pozytywne rozpatrzenie wniosku i przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub chociaż w części. Nadmienił, że każdy wydatek ponoszony w związku z prowadzonymi sprawami sądowymi wpływa bezpośrednio na uszczuplenie budżetu domowego i powoduje konieczność przesunięcia środków przeznaczonych np. na jak najlepsze prowadzenie cukrzycy i leczenie nadciśnienia tętniczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Zgodnie treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.)- dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiste i obiektywnie niemożliwe. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Należy zatem zauważyć, że stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Rozpoznając wniosek skarżącego sąd miał na względzie treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno jednak nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Oceniając zatem zasadność przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należy odnieść sytuację majątkową wnioskodawcy do wysokości kosztów, które jest on zobowiązany ponieść. Porównanie takie jest konieczne dla oceny możliwości finansowych partycypowania przez stronę w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego na zasadzie wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał, że nie jest obecnie zdolny wygospodarować środków na poniesienie kosztów sądowych w pełnym zakresie. Przeciwnie, treść akt sprawy pozwoliła na stwierdzenie, że skarżący taką zdolność posiada. Z przedłożonych sądowi dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z konkubiną oraz 8-letnią córką. Jest właścicielem domu o powierzchni 70 m2, lokalu mieszkalnego o powierzchni 69 m2 w ½ części, nieruchomości rolnej o powierzchni 1 ha przeliczeniowego oraz innych nieruchomości, które określił jako "garaż i wiata". Oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Jako dochód w gospodarstwie domowym wskazał dochody własne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 1.800 zł oraz dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez konkubinę również w kwocie 1.800 zł. Wskazał, że ponosi stałe wydatki w łącznej kwocie ok. 3.200 zł miesięcznie. Nadmienił, że choruje na cukrzycę typu I w związku z powyższym ponosi dodatkowe wydatki na leczenie i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W uzupełnieniu złożonego oświadczenia skarżący podał, że posiada ciągnik rolniczy marki Ursus C-330m o szacunkowej wartości ok. 10.000 zł i samochód osobowy marki Ford Focus o szacunkowej wartości również ok. 10.000 zł. Z przedłożonego zaświadczenia z urzędu skarbowego wynika, że w roku 2013 skarżący uzyskał dochód w kwocie 15.795,28 zł, w roku 2012 w kwocie 2.123,96 zł. Z zaświadczenia z urzędu skarbowego dotyczącego dochodów konkubiny – A. S. wynika, że w roku 2012 uzyskała dochód w kwocie 6.243,66 zł, a w roku 2013 – 4.779,65 zł. Z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego Inteligo o nr [...], będącego własnością skarżącego wynika, że na dzień 19 października 2014r. zgromadzone środki wynosiły 968,88 zł. Z kolei z wyciągu z rachunku bankowego będącego własnością A. S. – rachunek Inteligo o nr [...] saldo na dzień 19 października 2014 r. wynosiło 4.450,24 zł. Z historii rachunku będącego własnością skarżącego wynika m.in., że niejednokrotnie na powyższy rachunek dokonywane były wpłaty z innych rachunków bankowych w kwotach o znacznej wysokości, tj. przelewy przychodzące z dnia 7 października 2014 r. na kwotę 20.000 zł, z dnia 7 września 2014 r. na kwotę 2.000 zł, z dnia 1 sierpnia 2014 r. na kwotę 1.500 zł. Z załączonego natomiast do pisma procesowego skarżącego z dnia 16 listopada 2014r. (k nr 121 akt sądowych) stanu rachunków Inteligo wynika, że według stanu na dzień 16 listopada 2014r. na rachunku "Głównym", który jak wyjaśnił skarżący jest jego rachunkiem podstawowym saldo na dzień 16 listopada 2014r. wynosiło 1.162,37 zł; na rachunku "A." saldo wynosiło 739,96 zł, na rachunku "B." -16.975,01 zł, a na rachunku "REZERWY", który jak wyjaśnił skarżący jest rachunkiem, na którym znajdują się środki na wkład własny w związku z realizacją projektów unijnych , z którego korzysta również w sytuacjach wyjątkowych, gdy zmuszony jest prosić o pomoc rodzinę, aby zabezpieczyć środki niezbędne na regulowanie bieżących zobowiązań finansowych, saldo wynosiło 11.254,57 zł. Natomiast z wyciągu z rachunku bankowego będącego własnością A. S. – rachunek Inteligo o nr [...] saldo na dzień 19 października 2014 r. wynosiło 4.450,24 zł., zaś z załącznika do pisma skarżącego z dnia 16 listopada 2014r., wydruku z rachunku Inteligo nr [...] należącego do A. S., wynika, że stan konta na w/w rachunku na dzień 16 listopada 2014r. wynosił 12 612,36 zł. Z analizy przedłożonych wyciągów z kont bankowych skarżącego wynika, że w dniu 5 września 2014r. na rachunek "Główny" bankowy skarżącego wpłynął przelew w kwocie 33 141,00 zł od M. B. – siostry skarżącego. Z powyższej kwoty skarżący w dniu 7 października przelał na rachunek REZERWY 20.000 złotych i w tym samym dniu kwotę tę wypłacił. W badanym okresie sąd nie odnotował żadnych zmian finansowych na kontach związanych z obsługą projektu. Skarżący nie wykazał na co przekazał wypłaconą tak znaczna kwotę mimo, że zestawienie daty powyższego przelewu z datą wpływu skargi do sądu administracyjnego, tj. 24 września 2014r., w której skarżący sam określił wysokość wpisu sądowego od skargi pozwala na stwierdzenie, że skarżący był świadomy, jaka jest wysokość kosztów postępowania w niniejszej sprawie i dysponował środkami finansowymi na pokrycie tych kosztów. Reasumując skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną A. S. Zarówno sam skarżący jak również jego konkubina posiadają stałe źródło dochodów w kwocie jak określił sam skarżący 3.600 zł miesięcznie. Skarżący jest współwłaścicielem mieszkania, właścicielem nieruchomości o pow. 70 m2 , garażu, wiaty, gospodarstwa rolnego o pow. 1 ha przeliczeniowego. Na rachunkach skarżącego i konkubiny znajdują się ( na dzień 16 listopada 2014r.) niemałe środki pieniężne ( na rachunku "Głównym", skarżącego saldo na dzień 16 listopada 2014r. wynosiło 1.162,37 zł; na rachunku "REZERWY" saldo wynosiło 11.254,57 zł., na rachunku Inteligo nr [...] należącym do A. S. stan konta na dzień 16 listopada 2014r. wynosił 12 612,36 zł., a na należącym do niej rachunku Inteligo o nr [...] saldo na dzień 19 października 2014 r. wynosiło 4.450,24 zł.) Zdaniem sądu analiza przedstawionej powyżej sytuacji materialnej, majątkowej i osobistej skarżącego prowadzi do wniosku, że uiszczenie kwoty 1500 zł w zestawieniu z wysokością osiąganych dochodów, środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, posiadanymi nieruchomościami oraz rzeczami ruchomymi nie spowoduje uszczerbku w środkach koniecznych do utrzymania skarżącego i jego rodziny. Przedkładanie bowiem należności o charakterze prywatnoprawnym, czy też związanych z prowadzoną działalnością, nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych na Skarb Państwa. W podobny sposób wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w orzeczeniach z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 150/06, z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt I FZ 9/06, czy z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 475/05. Oceniając przedstawione powyżej okoliczności należy również zauważyć, że skarżący jest przedsiębiorcą. Samodzielna działalność gospodarcza, prowadzona na własny rachunek, wiąże się zaś – ze swej istoty – z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów – także kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8). Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że nie można uznawać wszelkich kosztów działalności gospodarczej za priorytetowe wobec kosztów prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2011 r., I FZ 344/11). Dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem prowadzonej działalności. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą, przewidując realizację swoich praw przed sądem, należy uwzględniać także konieczność zabezpieczenia środków na prowadzenie procesu sądowego. Tym samym w świetle przedstawionych okoliczności, biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącego, opartą o stałe źródła dochodu, posiadane nieruchomości i majątek ruchomy nie można stwierdzić, że strona nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na poniesienie kosztów postępowania w pełnym zakresie. W konsekwencji wykluczona zostaje realizacja przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. braku środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie wnioskodawcy świadczy bowiem, że posiada takie środki. Na marginesie powyższych rozważań należy podkreślić, że obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani prawa do zwolnienia od kosztów sądowych. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Prawidłowe zastosowanie przez sąd przepisów p.p.s.a. nie może bowiem prowadzić do naruszenia norm Konstytucji RP gwarantujących obywatelowi swobodny dostęp do niezawisłego i bezstronnego sądu (por. postanowienia NSA: z dnia 28 lipca 2011 r., II FSK 1407/11, z dnia 12 stycznia 2012 r., II FZ 876/11 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2011 r., I FZ 26/11,). Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiste i obiektywnie niemożliwe. W okolicznościach przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że w przypadku skarżącego taka sytuacja nie ma miejsca. Skarżący sam przyznaje się, że w praktyce wydaje środki większe niż dochody. Twierdzi, że korzysta z pomocy rodziny, jednak to do skarżącego należy wybór na co przeznaczy otrzymane tak duże kwoty mając świadomość, że złożenie skargi do sądu pociąga za sobą konieczność pokrycia kosztów postępowania sądowego. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu. a.ł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło