III SA/Łd 820/11

PostanowienieWSA w Łodzi2013-04-08

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony nie uległa zasadniczej zmianie od czasu prawomocnego oddalenia poprzedniego wniosku?
Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała, że jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w stosunku do oceny dokonanej w prawomocnym postanowieniu oddalającym poprzedni wniosek. Prawomocne postanowienie w przedmiocie prawa pomocy wiąże sąd, a ponowne rozstrzygnięcie jest dopuszczalne jedynie z uwagi na okoliczności powstałe później i zasadniczo zmieniające sytuację materialną strony.
Stan faktyczny
Skarżąca D. A. złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w związku z wezwaniem do uiszczenia opłaty za odpis wyroku z uzasadnieniem. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony postanowieniem z dnia 26 października 2011 roku, a następnie postanowieniem NSA z dnia 16 grudnia 2011 roku oddalono zażalenie. Skarżąca wskazała na stratę z działalności gospodarczej i likwidację lokaty walutowej, jednak nie przedstawiła dowodów na poparcie tych twierdzeń. Jej podstawowym źródłem utrzymania pozostaje emerytura.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej D. A. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 kwietnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie: umorzenia postępowania w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej D. A. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. M.K. Postanowieniem z dnia 26 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. po rozpoznaniu wniosku D. A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wniosek ten oddalił. W uzasadnieniu wskazano, że źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest jej świadczenie emerytalne ok. 1.600 zł miesięcznie oraz dochody z działalności gospodarczej, wnioskodawczyni dysponuje także majątkiem w postaci działki o powierzchni 828 m2 z budynkiem w budowie i środkami finansowymi na lokacie w wysokości 3.730,09 USD. W ocenie sądu powyższe wskazuje, że w dyspozycji skarżącej pozostają środki pozwalającym na swobodne pokrycie wpisu sądowego, który wynosi zaledwie 200 zł. Skarżąca po pierwsze posiada zgromadzoną na rachunku bankowym sumę 3.730,09 USD, którą bez żadnych przeszkód może przeznaczyć na pokrycie niezbędnych kosztów sądowych. Ponadto skarżąca posiada stałe dochody w postaci emerytury, które również pozwalają na pokrycie wymaganego wpisu. Proste zestawienie wysokości tych dochodów (ponad 1,6 tys. zł) z wysokością wpisu (200 zł), pozwala zasadnie twierdzić o możliwości jego pokrycia tylko z tego źródła. Postanowieniem z 16 grudnia 2011 roku sygn. akt I OZ 1045/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej od powyższego postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę D. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 maja 2011 roku w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. W dniu 14 stycznia 2013 roku, w związku z wezwaniem do uiszczenia opłaty za odpis wyroku z uzasadnieniem skarżąca ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżąca wskazała na stratę z prowadzonej działalności gospodarczej za 2012 rok w wysokości 12.776 zł, która pokrywa ze środków pochodzących z emerytury w kwocie 1.679 zł miesięcznie. Skarżąca podała, że nie posiada żadnego majątku oprócz nieruchomości o powierzchni 828 m2 wykorzystywanej wyłącznie na cele działalności gospodarczej z budynkiem w budowie. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego dotyczące bieżącej sytuacji finansowej skarżącej D. A. oświadczyła, że nadal pozostaje właścicielka samochodu osobowego Renault Megane Scenik (1997) o wartości ok. 4.000 zł, nie posiada żadnych rachunków bankowych w tym związanych z prowadzona działalnością gospodarcza bowiem nie ma środków na ich utrzymywanie. . Oświadczyła także, że zmuszona była do zlikwidowania posiadanego rachunku walutowego w grudniu 2012 roku w związku z pogorszeniem jej stanu zdrowia i koniecznością uregulowania zobowiązań wobec kontrahentów. Z informacji udzielonych przez skarżącą do sprawy sygn. akt I SA/Łd 695/12 wynika, że wnioskodawczyni zamieszkuje w domu należącym do jej siostry, która ponosi koszty jego utrzymania. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z dnia 26 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że zgromadzone oszczędności oraz bieżące dochody z emerytury wskazują, iż jest ona w stanie pokryć koszty procesu. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ), dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wnioskodawczyni wskazała na stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz konieczność likwidacji lokaty walutowej w związku z koniecznością poniesienia kosztów leczenia oraz spłatą zobowiązań prywatnoprawnych. Powyższe oświadczenia nie zostały jednak przez skarżąca w żaden sposób udowodnione, mimo, że to w jej interesie leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie jej rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. W dalszym ciągu podstawowym źródłem utrzymania skarżącej pozostaje jej świadczenie emerytalne w kwocie 1.679 zł, które w zestawieniu z wysokością obciążających ją w chwili obecnej kosztów sądowych w wysokości 100 zł opłaty za odpis wyroku z uzasadnieniem nie pozwala na przyjęcie tezy o utracie przez nią możliwości sfinansowania kosztów procesu zwłaszcza w sytuacji, w której koszty bieżącego utrzymania wnioskodawczyni są pokrywane przez jej siostrę. Uwzględniając powyższe, wysokość bieżących kosztów sądowych ( 100 zł) art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała, że jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem oceny sądu w prawomocnym postanowieniu z 26 października 2011 roku w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia jej ponownego wniosku w zakresie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło