III SA/Łd 847/14
WyrokWSA w Łodzi2014-12-02
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Janusz Nowacki, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego dla strażaka Państwowej Straży Pożarnej może zostać wydana na podstawie wniosku złożonego wiele lat wcześniej, jeśli sytuacja rodzinna wnioskodawcy uległa zmianie, a proponowany lokal nie spełnia wymogów technicznych i sanitarnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje o przydziale lokalu mieszkalnego i kwatery tymczasowej dla strażaka Państwowej Straży Pożarnej zostały wydane z naruszeniem prawa. Kluczowe było ustalenie, czy można prowadzić postępowanie na podstawie wieloletniego wniosku, zwłaszcza po zmianie sytuacji rodzinnej strażaka, oraz czy proponowany lokal spełnia wymogi techniczne i sanitarne. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, a organy nie mogą opierać się na nieaktualnych wnioskach lub lokalach niespełniających wymogów.Stan faktyczny
A. O., strażak Państwowej Straży Pożarnej, złożył wniosek o przydział lokalu mieszkalnego w 2009 roku. Po zmianie sytuacji rodzinnej i otrzymaniu kwatery tymczasowej, organy PSP przydzieliły mu decyzją lokal mieszkalny przy innej ulicy. Strażak kwestionował zasadność przydziału, podnosząc brak aktualnego wniosku, niespełnianie przez proponowany lokal wymogów technicznych i sanitarnych oraz jego nieodpowiedni status prawny. Po wyczerpaniu drogi administracyjnej, sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego PSP w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego PSP w Ł. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Orzeczono również o zwrocie wpisu od skargi i zasądzeniu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 roku sprawy ze skargi A. O. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. 3. zwraca z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. na rzecz A. O. kwotę 100 (sto) złotych z tytułu nienależnie uiszczonego wpisu od skargi, zaksięgowanego w dniu 2 września 2014 r. pod pozycją 3458; 4. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na rzecz skarżącego A. O. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 24 marca 2009r. A. O., pełniący służbę stałą w Komendzie Miejskiej PSP w Ł. złożył oświadczenie mieszkaniowe, w którym wniósł o przyznanie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. W tej samej dacie złożył również do Komendanta Miejskiego PSP w Ł. wniosek o przydział lokalu mieszkalnego lub poprawę warunków mieszkaniowych z uwzględnieniem członków rodziny, tj. żony i córki. W dniu 28 kwietnia 2009r. A. O. złożył raport służbowy, w którym zwrócił się do Komendanta Miejskiego PSP w Ł. z prośbą o przydzielenie mieszkania służbowego na terenie Ł. W uzasadnieniu raportu podniósł, że do grudnia 2008r. mieszkał wraz z żoną i córką w lokalu należącym do teściów. Od tamtej pory znajduje się w trudnej sytuacji rodzinnej, z powodu separacji, a do sądu złożony został pozew o rozwód. Jako dodatkową okoliczność podał fakt, że pochodzi z Podhala i nie ma możliwości zamieszkania w Ł. u rodziny. Wskazał, że nie stać go na wynajem mieszkania na rynku nieruchomości ze względu na duże koszt najmu oraz ciążący na nim obowiązek alimentacyjny wobec córki.
Decyzją z dnia [...] Komendant Miejski PSP w Ł. przydzielił A. O. od dnia 1 października 2010r. na okres pełnienia służby w KM PSP w Ł. kwaterę tymczasową znajdującą się w obiekcie [...] w Ł. przy ul. A, o powierzchni mieszkalnej 49,9 m2.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 8 października 2013r. A. O. wraz ze swoją partnerką – E. P. złożył do Komendanta Miejskiego PSP w Ł. podanie z prośbą o możliwość dalszego zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. A w Ł. Podniósł, że pozbawienie go praw do zajmowanego mieszkania uważa za wysoce niesprawiedliwe. Powyższy lokal zajmuje od dnia 1 października 2010r., podwyższył standard lokalu poprzez wykonane prace remontowe węzła sanitarnego, wymianę okien i drzwi balkonowych, malowanie całego mieszkania oraz remont podłogi w mniejszym pokoju. Podał, że utrata lokalu mieszkalnego składającego się z dwóch pokoi jest dodatkowym utrudnieniem w sprawowaniu opieki nad córką, która po rozwodzie jest z matką. Ponadto wniósł o zamianę kwatery tymczasowej, na mieszkanie służbowe w najmowanym dotychczas lokalu.
W piśmie z dnia 21 października 2013r., stanowiącym odpowiedź na powyższe podanie Komendant Miejski PSP w Ł. poinformował, że nie wyraża zgody na przydział lokalu nr [...] przy ul. A w Ł. jako lokalu mieszkalnego w rozumieniu przepisów ustawy o PSP. Organ podniósł, że powierzchnia w/w lokalu trzykrotnie przewyższa należne normy zaludnienia. Zgodnie z przepisami ustawy o PSP przy przydziale lokalu mieszkalnego uwzględnia się członków rodziny pozostających ze strażakiem we wspólnym gospodarstwie domowym, tj. dzieci i małżonka. Mając powyższe na uwadze Komendant Miejski PSP w Ł. stwierdził, że E. P. nie może zostać uwzględniona przy przydziale lokalu, a zamieszkiwanie w kwaterze tymczasowej pozbawione jest podstaw prawnych i może stanowić podstawę decyzji o obowiązku zwolnienia kwatery tymczasowej. Jednocześnie Komendant Miejski poinformował stronę o zamiarze przydzielenia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. B w Ł. o powierzchni całkowitej 37,83m2 w tym mieszkalnej 22,71 m2.
W odpowiedzi na powyższe pismo A. O. w piśmie z dnia 30 października 2013r. wniósł o utrzymanie przydziału kwatery tymczasowej przy ul. A w Ł., podając, że proponowany lokal mieszkalny przy ul. B w Ł. nie spełnia wymagań technicznych i sanitarnych, o których mowa w rozporządzeniu MSWiA z dnia 18 listopada 2005r. w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych przysługujących strażakom Państwowej Straży Pożarnej. Wskazał ponadto, że ze względów osobistych (śmierć samobójcza bliskiego kolegi w przedmiotowym lokalu ) nie jest w stanie przyjąć proponowanego lokalu. Stwierdził, że nie składał formalnego wniosku o przydział lokalu mieszkalnego stanowiącego załącznik nr 1 do cyt. Rozporządzenia. Wniósł o możliwość dalszego zamieszkiwania w lokalu tymczasowym.
W piśmie z dnia 12 listopada 2013r. Komendant Miejski PSP podtrzymując wcześniejszą argumentację w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego przy ul. B w Ł., jako alternatywę przedstawił wyłączenie za zgodą strażaka z przydzielonej kwatery tymczasowej pokoju o powierzchni 32,71 m2 , który po dokonaniu podziału na dwa mniejsze ze współużytkowaniem części wspólnej, tj. przedpokoju, kuchni i łazienki pozwoliłby na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych innych strażaków pełniących służbę w Komendzie Miejskiej. Poinformował również, że odmowa przyjęcia przydziału lokalu mieszkalnego stanowić może podstawę decyzji nakazującej opróżnienie kwatery tymczasowej.
W kolejnym piśmie z dnia 20 listopada 2013r. A. O. odwołując się do treści art. 76 ust. 7 ustawy o PSP oraz § 4 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia podniósł, że nie składał formalnego wniosku o przydział lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej według ustalonego wzoru, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. W ocenie strony brak formalnego wniosku w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego mógł stanowić co najwyżej podstawę wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a nie przydział lokalu mieszkalnego o niższym standardzie technicznym, niż zajmowana dotychczas kwatera tymczasowa.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na podstawie art. 76 ust. 1, 2, 3 i 4, ust. 10 pkt 1 i art. 83 ust. 5 pkt 5 ustawy o PSP przydzielił A. O. na okres pełnienia służby w Komendzie Miejskiej PSP w Ł. lokal mieszkalny nr [...] przy ul. B w Ł., o powierzchni całkowitej 37,83 m2 . W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że w dniu 24 marca 2009r. strona złożyła wniosek o przydział lokalu mieszkalnego wykazując, że w miejscowości pełnienia służby i w miejscowości pobliskiej nie posiada lokalu mieszkalnego. Wobec braku możliwości przydzielenia lokalu mieszkalnego, decyzją z dnia [...]m przydzielono strażakowi kwaterę tymczasową od dnia 1 października 2010r. W dacie wydania niniejszej decyzji Komendant Miejski PSP w Ł. dysponował wolnym lokalem mieszkalnym nr [...] przy ul. B w Ł. i za zgodą Komendanta Wojewódzkiego PSP w Ł. przydzielił stronie ww. lokal.
Od powyższej decyzji A. O. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 76 ust. 7 ustawy o PSP poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji przydział lokalu pomimo braku stosownego wniosku w tym przedmiocie oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8, art. 10 § 1, art. 64 § 4 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez umożliwienia stronie udziału w postepowaniu, tj. niepoinformowanie adresata o wszczęciu postępowania i jego zakończeniu, co uniemożliwiło stronie cofnięcie rzekomego wniosku o przydział lokalu złożonego w 2009r. Jednocześnie wobec nieprawomocności zaskarżonej decyzji, z ostrożności procesowej skarżący cofnął wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego, który miał stanowić podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że organ I instancji, nie miał możliwości uznania, że adresat decyzji wystąpił z wnioskiem lub popiera złożony przed 5 laty wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego. Nawet bowiem gdyby przyjąć, że taki wniosek był składany przez adresata decyzji, to nie mógł on prowadzić do innej konstatacji aniżeli do uznania, iż przedmiotowy wniosek tak w sposób wyraźny (ww. oświadczenia pisemne) jak i konkludentny (faktyczny spór prowadzony z organem) - musi być uznany za cofnięty. Podniósł również, że w 2009 roku był w zupełnie innej sytuacji rodzinnej i osobistej (trwające małżeństwo, brak sporu sądowego o kontakty z dzieckiem).
W dniu 22 lipca 2014r. pełnomocnik strony złożył pismo, w którym co do zasady zmienił swoje stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji i oświadczył, że nie cofa wniosku o przydział lokalu mieszkalnego w zakresie jakim stanowił on podstawę przyznania stronie lokalu przy ul. A m w Ł., ale odmawia przyjęcia lokalu przy ul. B z uzasadnionych przyczyn. Wskazał, że powodami odmowy przyjęcia lokalu jest:
-niespełnienie wymogów przewidzianych dla lokalu mieszkalnego
-zagrzybienie i stan techniczny lokalu, wymagający kapitalnego remontu
-obniżenie poziomu dotychczas zaspokajanych potrzeb mieszkaniowych
- popełnienie w przedmiotowym lokalu samobójstwa przez kolegę strony
- brak warunków technicznych w lokalu dających podstawę do ustalenia przez Sąd stałego miejsca zamieszkania dla dziecka strony, w związku z trwającym sporem sądowym z byłą żoną o ustalenie miejsca pobytu dziecka.
Do pisma załączono plik zdjęć lokalu przy ul. B na okoliczność niedostatecznego stanu sanitarnego i higienicznego przedmiotowego lokalu i konieczności przeprowadzenia w nim kapitalnego remontu. Pełnomocnik strony podniósł także, że lokal znajduje się na zamkniętym terenie JRG, zaś decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego nie wydaje się na czas określony tj. na czas pełnienia służby w danej jednostce. Powyższe zdaniem pełnomocnika przemawia za uznaniem, iż wydana decyzja wbrew swojemu oznaczeniu może nie dotyczyć lokalu mieszkalnego co przesądzałoby o jej kwalifikowanej wadliwości.
Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Komendant Wojewódzki PSP w Ł. po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w rozdziale 8 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej uregulowane są zagadnienia dotyczące mieszkań strażaków w służbie państwowej. Celem regulacji tych przepisów jest zapewnienie funkcjonariuszom zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, niezbędnych od prawidłowego wykonywania przez nich obowiązków. Zgodnie z art. 74 ust. 1 i 2 ustawy o PSP, strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Strażak w służbie przygotowawczej może otrzymać kwaterę tymczasową w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Na lokale mieszkalne dla strażaków przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych albo podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od organów administracji rządowej i samorządowej ogólnej, stanowiące własność gmin albo zakładów pracy, a także zwalniane przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (art. 76 ust. 1 ustawy). Na kwatery tymczasowe przeznacza się lokale mieszkalne albo pomieszczenia adaptowane na mieszkalne, będące w należytym stanie technicznym i sanitarnym, które znajdują się w budynkach na terenie zamkniętym lub w budynkach przeznaczonych na cele służbowe (art. 76 ust. 5 ustawy). W sprawach nie uregulowanych przepisami ustawy, a także przepisami wykonawczymi do niej, zastosowanie mają także przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów w zakresie w jakim ustawa o PSP nie stanowi inaczej.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest zaspokojenie przez Komendę Miejską Państwowej Straży Pożarnej w Ł. potrzeb mieszkaniowych A. O. zgodnie ze złożonym przez niego w 2009 roku wnioskiem oraz oświadczeniem mieszkaniowym. W dacie złożenia wniosku strona wnosiła o przydzielenie lokalu mieszkalnego zgodnie z regulacją wynikającą z ustawy o PSP. Organ w dacie złożenia wniosku nie posiadał ani lokalu mieszkalnego ani kwatery tymczasowej, które mógłby przydzielić stronie. W związku z powyższym przyznał stronie równoważnik za brak lokalu w normach przewidzianych prawem. W 2010 roku wobec zwolnienia się kwatery tymczasowej A. O., pozostający już w służbie stałej otrzymał decyzję o przydziale kwatery tymczasowej przy ul. A. Organ w tym czasie nie dysponował wolnym lokalem mieszkalnym. Od lutego 2010 roku zmieniła się sytuacja rodzinna strony. A. O. rozwiódł się z żoną, co oznacza, że zmienił się jego status i tym samym, zmniejszyły się normy mieszkaniowe do przysługujący dwóch norm.
Organ mając jednak na uwadze wniosek strony oraz konieczność wypełnienia zadań wynikających z ustawy o PSP, zaproponował stronie lokal mieszkaniowy przy ul. B. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej stwierdził, że decyzja organu l instancji jest zgodna z prawem albowiem organ wywiązał się ze swojego obowiązku i wydał, zgodnie z wnioskiem strony decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego. Podkreślił, że przydział kwatery tymczasowej znacznie słabiej chroni interes strażaka, z zasady służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych w służbie przygotowawczej i jedynie w przypadkach szczególnych - a taki wystąpił w niniejszej sprawie - z uwagi na okres oczekiwania na przydział lokalu mieszkalnego - strona otrzymała kwaterę tymczasową. Lokal przy ul. A jest, jak wynika z ustaleń, kwaterą tymczasową. O tymczasowości tego lokalu świadczy przede wszystkim fakt, znajdowania się na terenie zamkniętym i na terenie JRG oraz aktualna konieczność dokonania jego podziału na 2 lub 3 lokale, celem zapewnienia zaspokojenia potrzeb innych strażaków. Lokal ten ma bowiem ok. 70 m2 (49,9 m2 powierzchni mieszkalnej) i jak wynika z pisma KM PSP w Ł. lokal ma być podzielony na 2 lub 3 pomieszczenia tak, aby zaspokoić potrzeby innych czekających na lokale strażaków. Istotny jest również, w ocenie organu fakt, że kwatera ta w przeciwieństwie do zaproponowanego stronie lokalu mieszkalnego, znajduje się na terenie zamkniętym. Lokal przy ul. B nie znajduje się wbrew twierdzeniu strony na terenie zamkniętym. Nadto lokal ten, wbrew twierdzeniu strony, spełnia normy techniczne i sanitarne oraz spełnia normy zaludnienia wymagane ustawą o PSP, ustawą o ochronie praw lokatorów czy też kodeksem cywilnym. Decyzja o przydziale lokalu przy ul. B jest prawidłowa i zgodna z prawem, zapewni strażakowi mianowanemu na stałe prawo do lokalu zgodnie z jego uprawnieniami i wbrew twierdzeniu strony nie godzi w jego interesy, a zaspokaja w pełni potrzeby mieszkaniowe.
Wskazane przez A. O. przyczyny odmowy przyjęcia lokalu mieszkalnego nie są zdaniem organu odwoławczego zasadne. Po pierwsze wbrew twierdzeniu strony zgromadzony materiał dowodowy w postaci zdjęć ukazuje pełny obraz lokalu. Są to zdjęcia wykonane podczas oględzin przez organ jak i przez stronę. Podnieść należy, że z żadnego dokumentu nie wynika, aby lokal był zagrzybiony. Załączone zdjęcia przez stronę, wykonane podczas oględzin lokalu, przedstawiają np. obraz z bliska kafelków w łazience. Lokal przez okres zimowy nie był zamieszkany, a tym samym nie był ogrzewany i sprzątany. Jednakże KM PSP zapewniła, że lokal przed przekazaniem go stronie zostanie odmalowany i zostaną dokonane niezbędne prace, które usuną wskazane przez stronę usterki. Zdaniem organu z oględzin zdjęć wynika, że lokal wymaga tylko niewielkich prac remontowo - budowlanych czy też wręcz czyszczących, a nie jak twierdzi strona kapitalnego remontu. Zaproponowany stronie lokal mieszkalny wyposażony jest bowiem we wszelkie urządzenia techniczne i sanitarne dające podstawę do uznania, że jest to lokal mieszkalny i spełnia wszelkie normy wymagane dla lokali mieszkalnych. Remonty natomiast, które przeprowadził sam strażak (część remontów dokonano na koszt organu) w kwaterze tymczasowej przy ul. A nie zmienia charakteru tego lokalu. Zajmowana przez stronę kwatera tymczasowa ma stosunkowo dużą powierzchnię i biorąc pod uwagę potrzeby innych strażaków daje to możliwość takiego podziału kwatery, aby zaspokoić potrzeby innych strażaków. Taka zmiana nie wpłynie jednak na uprawnienia strony, której organ proponuje samodzielny i niezależny lokal mieszkalny.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj:
a. art. 61 § 1 K.p.a poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji administracyjnej pomimo braku stosownego wniosku strony, co stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji;
b. art. 8 k.p.a. oraz art. 10 § 1 i art. 64 § 4 w zw. z art. 15 K.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ I instancji bez umożliwienia stronie udziału w postępowaniu,, w tym bez poinformowania adresata decyzji o wszczęciu postępowania oraz zamknięciu postępowania zmierzającego do wydania decyzji, mimo kierowanych przez skarżącego pism w przedmiocie braku zgody na zainicjowanie postępowania i przydział mieszkania, co w konsekwencji uniemożliwiło skarżącemu aktywne uczestnictwo w postępowaniu na etapie I instancji, godząc w konsekwencji w zasadę dwuinstancyjności, co winno wiązać się z uchyleniem decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.
c. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez wybiórcze i niekompletne zebranie materiału dowodowego i niepodjęcie niezbędnych kroków mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego rozważenia zebranego materiału, tj:
-błędne, dodatkowo nie mające oparcia w żadnych dowodach przeprowadzonych w sprawie przez organy obu instancji ustalenie dot. tego, czy nieruchomości przy ul. A oraz przy ul. B są wykorzystywane przez Państwową Straż Pożarną wyłącznie dla celów służbowych oraz znajdują się na terenie zamkniętym, co w świetle wykładni organu miałoby przesądzać o ich klasyfikacji;
-brak faktycznego porównania stanu obu mieszkań - tj. mieszkania przy ul. A i B i nieprzeprowadzenie stosownych dowodów na powyższą okoliczność, ze szczególnym uwzględnieniem oględzin mieszkania znajdującego się przy ul. A w Ł., co skutkowało błędnymi ustaleniami w zakresie realizacji przesłanki polepszenia warunków i sytuacji bytowej strażaka, które miało mieć miejsce w następstwie przyznania skarżącemu lokalu objętego przedmiotem niniejszej decyzji;
- sprzeczna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego bezkrytyczna analiza dostarczonych przez organ I instancji zdjęć mieszkania przy ulicy B wyrażona uznaniem, że widniejące na zdjęciach przedłożonych przez skarżącego zagrzybienie lokalu jest efektem jedynie jego "zabrudzenia";
d. 107 § 3 K.p.a. poprzez uchybienie w zakresie prawidłowego uzasadnienia wydanej decyzji i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skarżącego dotyczących decyzji organu I instancji, tj. nieustosunkowanie się do zarzutu dotyczącego wydania decyzji jedynie na czas oznaczony uniemożliwienie stronie realizacji swych praw w postępowaniu przed organem I instancji.
Ponadto strona zarzuciła również naruszenie prawa materialnego, tj.:
e. art. 81 pkt 2 u.p.s.p. poprzez jego niezastosowanie i przyznanie lokalu mieszkalnego skarżącemu w sytuacji, w której posiada on w miejscowości w której pełni służbę lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, tj. mieszkanie przy ul. A w Ł. stosownie do ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia [...] o oznaczeniu [...]);
f. art. 76 ust. 8 u.p.s.p. poprzez jego niezastosowanie i przyznanie lokalu mieszkalnego skarżącemu jedynie na czas oznaczony (okres pełnienia służby w jednostce) w sytuacji, gdy wydana decyzja ma dotyczyć lokalu mieszkalnego, a nie kwatery tymczasowej;
g. § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 2005 roku w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych przysługujących strażakom Państwowej Straży Pożarnej, a także warunków zamiany lokali mieszkalnych poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że lokal "który zostanie w przyszłości odświeżony" stosownie do deklaracji organu I instancji znajduje się należytym stanie technicznym i sanitarnym na dzień wydawania zaskarżonej decyzji, spełniając wymóg wynikający z ww. rozporządzenia.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z uwagi na rażące naruszenie prawa lub alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki PSP w Ł. podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.
W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa.
Zasady przyznawania strażakom lokali mieszkalnych i kwater tymczasowych regulują przepisy art. 74 – art. 76 ustawy z dnia o 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2009r. Nr 12 poz. 68 ze zm.). Z przepisów tych wynika, iż przydział lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej strażakowi – tak jak inne sprawy związane ze stosunkiem służbowym strażaka - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, iż wydanie decyzji w tym przedmiocie winno poprzedzać postępowanie administracyjne regulowane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także mają obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. Postępowanie administracyjne nie może zatem ograniczać się jedynie do złożonego wniosku, zwłaszcza jeśli okoliczności sprawy budzą wątpliwości.
Zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzją Komendanta Miejskiego PSP w Ł. przydzielono skarżącemu lokal mieszkalny na okres pełnienia służby w Komedzie Miejskiej PSP w Ł. Kluczowe dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie kwestie sprowadzić można do dwóch pytań: czy można na podstawie jednokrotnie złożonego wniosku "o przydział lokalu mieszkalnego lub poprawę warunków mieszkaniowych" prowadzić postępowanie w sprawie przydziału kwatery tymczasowej, a następnie lokalu mieszkalnego oraz czy zaproponowany skarżącemu lokal mieszkalny odpowiada wymogom lokalu mieszkalnego, stanowiącego przedmiot prawa podmiotowego strażaka mianowanego na stałe w rozumieniu art. 74 ustawy i przepisów wykonawczych. W zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy podzielił zajęte w wydanej przez Komendanta Miejskiego PSP decyzji stanowisko, o przydziale skarżącemu na czas pełnienia służby w Komendzie Miejskiej PSP lokalu przy ul. B akcentując, że lokal ten spełnia normy zaludnienia oraz posiada należyty stan techniczny i sanitarny.
Stosownie do powyższych stwierdzeń, w pierwszej kolejności wskazać należy na zasadę wynikającą z art. 74 ust. 1 ustawy, stanowiącą, iż strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Odstępstwo od powyższej zasady przewidziano w sytuacji, jeżeli w miejscowości, w której strażak mianowany na stałe pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie ma możliwości przydzielenia lokalu mieszkalnego, strażak może otrzymać wówczas kwaterę tymczasową na okres pełnienia służby w tej miejscowości (art. 74 ust. 1a ustawy). Przy czym możliwość przydzielenia strażakowi mianowanemu kwatery tymczasowej w budynku jednostki organizacyjnej PSP, na czas pełnienia służby, ustawodawca ograniczył tylko i wyłącznie do miejscowości, w której znajduje się jednostka stanowiąca miejsce stałego pełnienia obowiązków służbowych (miejsca zatrudnienia) strażaka. Za przyjęciem powyższej wykładni przemawia użycie w art. 74 ust. 1a ustawy sformułowania "w tej miejscowości". Stąd przez wskazanie "tej miejscowości" należy rozumieć wyłącznie miejscowość, określoną w akcie mianowania strażaka. Odnotować zatem przyjdzie, że z przytoczonego przepisu art. 74 ust. 1 i 1a ustawy wynika, iż prawo strażaka do lokalu mieszkalnego realizuje się poprzez przydzielenie strażakowi mianowanemu lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni on służbę, lub w miejscowości pobliskiej, albo kwatery tymczasowej na okres pełnienia służby w tej miejscowości.
Odmiennie natomiast została uregulowana sytuacja strażaka w służbie przygotowawczej, który w myśl art. 74 ust. 2 ustawy, może otrzymać kwaterę tymczasową w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Definicję legalną "miejscowości pobliskiej" zawiera art. 74 ust. 3 ustawy.
Dla dalszych rozważań w rozpoznawanej sprawie zaakcentować warto, iż analiza przepisów rozdziału 8 ustawy zatytułowanego "Mieszkania strażaków w służbie państwowej" wskazuje, że ustawodawca w tych przepisach posługuje się dwoma pojęciami, a mianowicie pojęciem lokalu mieszkalnego oraz pojęciem kwatery tymczasowej. Pojęcia te nie są pojęciami tożsamymi, używanymi zamiennie przez ustawodawcę, o czym świadczy m.in. redakcja powołanego wyżej przepisu art. 74 ust. 1 i 1a, a także przepisy art. 76, art. 78, art. 80 i art. 81 ustawy. Ponadto z treści art. 76 ust. 7 ustawy wynika, że lokal mieszkalny albo kwaterę tymczasową przydziela się strażakowi na jego pisemny wniosek składany do organów, o których mowa w art. 83 ust. 5 tej ustawy. Zgodnie zaś z § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych przysługujących strażakom Państwowej Straży Pożarnej, a także warunków zamiany lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 241, poz. 2035), zwanego dalej rozporządzeniem, wzór wniosku o przydział lokalu mieszkalnego określa załącznik nr 1, natomiast wzór wniosku o przydział kwatery tymczasowej określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Z brzmienia art. 76 ust. 7 ustawy wynika, iż w obu przypadkach tj. ubiegania się o lokal mieszkalny lub o kwaterę tymczasową czynności skutkujące wszczęcie postępowania powinny być podjęte przez uprawnionych strażaków i powinny być dokonane na odpowiednim wniosku, określonym w § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia. Skoro z przywołanych wyżej przepisów wynika, że wszczyna się postępowanie na wniosek, dlatego też organy wymienione w art. 83 ust. 5 ustawy, są związane tymi przepisami nie tylko co do sposobu wszczęcia postępowania, lecz także innych, określonych w tych przepisach wymagań. Na zasadzie art. 83 ust. 5 ustawy rozstrzygnięcie w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego oraz przydziału kwatery tymczasowej następuje w formie decyzji administracyjnej, a zatem omawiana sprawa przydziału jest przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 1 pkt 1 K.p.a.).
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy przypomnieć trzeba, że organy orzekały o przyznaniu lokalu mieszkalnego dla strażaka mianowanego zamieszkałego poza miejscem zatrudnienia. Z sentencji decyzji organu I instancji wyraźnie wynika, że przydział dotyczył lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. B, który został przydzielony na okres pełnienia służby w Komendzie Miejskiej PSP w Ł. Wyjaśnienie przyjętego rozstrzygnięcia powinno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, które stanowi jej integralną część (art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.). Niewyjaśnianie bowiem wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z 16 marca 1998 r., II SA/ 96/98 – LEX nr 41681). Podkreślić należy, że obowiązkiem organów administracji publicznej jest przestrzeganie, w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego, zasad wynikających z przepisów art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a. Oznacza to, że organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zebranie, w sposób wyczerpujący, materiału dowodowego oraz dokonanie jego oceny przez wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 199 8r., I SA/Lu 21/98 – LEX nr 34147). Mając na uwadze powyższe wymogi procedury administracyjnej należy odnotować, iż postępowanie w sprawie przydzielenia lokalu mieszkalnego odbywa się na wniosek, wg wzoru stanowiącego zał. Nr 1 do rozporządzenia, złożony przez uprawnionego strażaka (art. 76 ust. 7 ustawy). Organ I instancji w lakonicznym uzasadnieniu swojej decyzji wskazał na wniosek strażaka z dnia 24 marca 2009r. Istotnie w aktach sprawy znajduje się wniosek A. O. z tej daty o przydział lokalu mieszkalnego. Na podstawie tegoż wniosku skarżącemu przyznano jednak mocą decyzji z dnia [...] kwaterę tymczasową położoną w Ł. przy ul. A, jak wynika z akt sprawy, w trybie art. 74 ust. 1a ustawy. Wobec powyższego zdaniem Sądu, w sytuacji gdy organ zamierzał zaproponować skarżącemu kolejny lokal o statusie lokalu mieszkalnego "na stałe" celem realizacji prawa podmiotowego strażaka w rozumieniu art. 74 ust. 1 ustawy winien uwzględnić treść art. 76 ust. 7 zgodnie z którym lokal mieszkalny albo kwaterę tymczasową przydziela się strażakowi na jego pisemny wniosek. Należy podkreślić, że obowiązujące przepisy przewidują dwa odrębne wnioski: jeden o przydział lokalu mieszkalnego lub poprawę warunków mieszkaniowych i drugi o przydział kwatery tymczasowe. Zdaniem Sądu nie można na podstawie tego samego wniosku o przydział lokalu mieszkalnego lub poprawę warunków mieszkaniowych prowadzić dwóch postepowań i na podstawie tego samego wniosku raz przyznać kwaterę tymczasową, a następnie, jak twierdzą organy, lokal w rozumieniu 74 ust. 1 ustawy, tym bardziej w okolicznościach przedmiotowej sprawy, w której skarżący nie zgadza się na przydział lokalu przy ul. B. Zasadnie przy tym skarżący podnosi, że treść decyzji o przyznaniu mu tego lokalu na czas pełnienia służby w Komendzie Miejskiej PSP może świadczyć o tym, że nie jest to lokal w rozumieniu art. 74 ust. 1 ustawy, dwa, że status tego lokalu niczym nie różni się od obecnie zajmowanego mającego status kwatery tymczasowej, czego organ nie wyjaśnił i po trzecie proponowany mu lokal przy ul. B nie spełnia wymogu należytego stanu sanitarnego. Nawet gdyby przyjąć, że to poprzednio kwaterę tymczasową skarżący otrzymał bez złożenie stosownego wniosku (pamiętać trzeba, że wniosek z 24 marca 2009r. dotyczył przydziału lokalu mieszkalnego, a nie kwatery tymczasowej), to okoliczności przedmiotowej sprawy prowadzonej w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego wymagały ustalenia żądania skarżącego z jednej strony i wyjaśnienia statusu proponowanego mu lokalu mieszkalnego przy ul. B z drugiej strony. Nie bez znaczenia w sprawie jest okoliczność, że od dnia złożenia wniosku w dniu 24 marca 2009r. sytuacja rodzinna skarżącego uległa zmianie. Aktualnie skarżący jest rozwiedziony i dane o stanie rodzinny zdezaktualizowały się i chociażby z tego powodu istniała konieczność złożenia nowego wniosku.
Zgodnie z art. 76 ust. 5 na kwatery tymczasowe przeznacza się lokale mieszkalne albo pomieszczenia adaptowane na mieszkalne, będące w należytym stanie technicznym i sanitarnym, które znajdują się w budynkach na terenie zamkniętym lub w budynkach przeznaczonych na cele służbowe. W świetle ust. 6 tegoż artykułu kwaterą tymczasową może być lokal mieszkalny albo pomieszczenie adaptowane na mieszkalne o powierzchni mieszkalnej nieodpowiadającej przysługującym strażakowi normom zaludnienia.
W przepisie ustawowym (art. 74 ust. 1 i 2 ustawy o PSP) prawodawca zróżnicował uprawnienia do lokalu mieszkalnego wprowadzając pojęcia: "lokal mieszkalny" i "kwaterę tymczasową". Lokal mieszkalny przysługuje strażakowi w służbie stałej i z założenia służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych strażaka i jego rodziny przez co najmniej cały okres pełnienia służby. Daje stabilizację i pewność zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w sposób czasem nieograniczony. Zatem odpowiednim lokalem mieszkalnym w rozumieniu powołanego przepisu będzie lokal, który spełnia odpowiednie wymogi powierzchniowe, jest odpowiednio wyposażony w urządzenia techniczne i znajduje się w odpowiednim stanie technicznym i sanitarnym, ale też jest przyznany "na stałe", a nie tylko na "czas określony". Odstępstwo od powyższej zasady przewidziano w sytuacji, jeżeli w miejscowości, w której strażak mianowany na stałe pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie ma możliwości przydzielenia lokalu mieszkalnego, strażak może otrzymać wówczas kwaterę tymczasową na okres pełnienia służby w tej miejscowości (art. 74 ust. 1a ustawy). Wyjątek od podanej zasady wprowadza również przepis art. 82 ust. 4 ustawy o PSP stanowiąc, iż strażakowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości, który w poprzednim miejscu pełnienia służby nie zwolnił zajmowanego lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w ust. 1, można przydzielić tymczasową kwaterę według przysługujących norm bez uwzględnienia zamieszkałych z nim członków. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż ustawodawca przyjął jasne i czytelne rozwiązania systemowe.
Żaden przepis ustawy o PSP oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy nie zabraniają przydziału strażakowi w służbie stałej lokalu mieszkalnego o statusie kwatery tymczasowej, tj. takiego, który zapewnia odpowiednie normy zaludnienia, jest odpowiednio wyposażony i znajduje się w należytym stanie technicznym, lecz z innych powodów (np. położenia na terenie zamkniętym PSP) nie może być przyznany na stałe, lecz na określony czas. Organ PSP powinien przecież racjonalnie dysponować zasobem lokalowym i takiej formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przepisy nie zabraniają. Jest to jednak rozwiązanie tymczasowe, niezaspokajające potrzeb strażaka w rozumieniu art. 74 ust. 1 ustawy o PSP i powinno być stosowane do czasu przyznania strażakowi lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy, a nie lokalu mieszkalnego o statusie kwarty tymczasowej. Przyznanie prawa do kwatery tymczasowej nie pozbawia strażaka prawa do ubiegania się o przyznanie właściwego w rozumieniu ustawy lokalu mieszkalnego.
Z cytowanych przepisu wprost wynika, iż lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy o PSP może być przeznaczany na kwaterę tymczasową (tylko na czas określony), lecz jeżeli lokal mieszkalny jest usytuowany w budynku przeznaczonym na cele służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, to nie może on być kwalifikowany jako lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy, a jedynie jako kwatera tymczasowa. Godzi się w tym miejscu przypomnieć treść art. 76 ust. 8 zgodnie z którym przydział lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej w budynku jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, przeznaczonym na cele służbowe albo znajdującym się na terenie zamkniętym, następuje tylko na okres pełnienia służby w tej jednostce. W tym kontekście rozważenia wymaga decyzja organu pierwszej instancji . Z sentencji decyzji organu I instancji wyraźnie wynika, że przydział dotyczył lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. B, który został przydzielony na okres pełnienia służby w Komendzie Miejskiej PSP w Ł..
Niewyjaśnienie przez organy obu instancji, czy lokal mieszkalny proponowany skarżącemu przy ul. B spełnia wszystkie wymogi ustawy o PSP (tak co do statusu tego lokalu jako lokalu docelowego jak i jego stanu sanitarnego ) stanowi, ewidentne naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konkretyzację zasady prawdy obiektywnej stanowi treść art. 77 § 1, z którego wynika dla organu administracji publicznej obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu tego materiału celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji administracyjnej. Wskazać przy tym należy, iż zaniedbanie organu administracji publicznej, polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, jak również uproszczona ocena zebranego materiału dowodowego jest wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej wydanej w wyniku takiego zaniedbania. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji (zob. wyrok WSA w Lublinie z 5 listopada 2009 r. - sygn. akt: II SA/Lu 459/09). Skarżący konsekwentnie podnosił okoliczność niewyjaśnienia statusu lokalu przy ul. B twierdząc, że niczym nie różni się od lokalu przy ul. A, przy czym ten pierwszy jest traktowany przez organy jak lokal mieszkalny w rozumieniu art. 74 ust. 1(bowiem nie znajduje się jak twierdzą organy na terenie zamkniętym), a ten drugi jako kwatera tymczasowa (bowiem znajduje się na terenie zamkniętym). Brak wskazania przez organy dowodów na poparcie okoliczności faktycznych w tej materii uniemożliwia Sądowi sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia, w kontekście dochowania przesłanek będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ winien dokonać oceny przyjętego i wynikającego z materiału dowodowego stanu faktycznego w świetle konkretnych przepisów prawa (art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.) i odnieść się do wszystkich zarzutów skarżącego, tym bardziej gdy uważa on je za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Skarżący uzasadnia konieczność wyjaśnienia statusu obydwu lokali bowiem jest zainteresowany pozostaniem w lokalu przy ul. A, który jak twierdzi ma taki sam status jak lokal przy ul. B, ale przedstawia aktualnie wyższy standard aniżeli lokal przy ul. B. Tymczasem organ odwoławczy zarówno w uzasadnieniu swojej decyzji jak również w odpowiedzi na skargę pomija milczeniem zarzut nie tylko braku udowodnienia statusu lokalu przy ul. B w świetle przepisów ustawowych, ale również nie odnosi się do zarzutu sformułowania sentencji decyzji organu pierwszej instancji w sposób odpowiadający art. 76 ust. 8, co z kolei przeczy twierdzeniu organów, że lokal przy ul. B jest lokalem w rozumieniu art. 74 ust. 1 ustawy. W aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających charakter lokalu przy ul. B, z wyjątkiem wyjaśnienia z dnia [...] załączonego do akt sądowoadministracyjnych (karta nr 45) . Treść tego dokumentu wskazuje na to, że o tym, czy dany lokal jest lokalem mieszkalnym w rozumieniu art. 74 ust. 1 czy też kwaterą tymczasową, ewentualnie lokalem mieszkalnym o statusie kwatery tymczasowej decyduje uznanie organu, który rozstrzygając tę kwestię bierze pod uwagę to, czy dany obiekt (lokal) nie koliduje z funkcjonowaniem jednostki ( ma oddzielne wejście, mieszkańcy nie zakłócają służby strażaków). Natomiast lokale, które w jakikolwiek sposób mogą utrudniać funkcjonowanie jednostki mogą być wykorzystywane jedynie jako kwatery tymczasowe. Jednocześnie organ przyznaje, "że do 2010 roku zajmowane przez lokatorów pomieszczenia traktowane były jako lokale mieszkalne. Zdecydowana większość lokali o statusie lokali mieszkalnych znajduje się w budynkach przeznaczonych również na cele służbowe i w obrębie terenów na których znajdują się Jednostki Ratowniczo-Gaśnicze". W świetle art. 76 ust. 5 na kwatery tymczasowe przeznacza się lokale mieszkalne albo pomieszczenia adaptowane na mieszkalne, będące w należytym stanie technicznym i sanitarnym, które znajdują się w budynkach na terenie zamkniętym lub w budynkach przeznaczonych na cele służbowe. Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy przez tereny zamknięte rozumie się tereny, o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 oraz z 2013 r. poz. 805 i 829). Jak wynika z art. 2 ust. 9 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przez tereny zamknięte rozumie się tereny o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, określone przez właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych.
Ze sformułowania w art. 76 ust. 5 i 8 "znajdują się na w budynkach na terenie zamkniętym lub w budynkach przeznaczonych na cele służbowe" wnosić należy, że o przymiocie lokalu mieszkalnego o statusie kwatery tymczasowej lub tymczasowej kwatery decyduje to, że owo pomieszczenie znajduje się w budynku na terenie zamkniętym lub w budynku przeznaczonym na cele służbowe. Przydział takiego lokalu nie należy zapominać ma charakter tymczasowy. We wszystkich pismach jak również na rozprawie w dniu 18 listopada 2014r. skarżący konsekwentnie podnosił, że status obydwu mieszkań, zarówno tego które aktualnie zajmuje przy ul. A określanego mianem kwatery tymczasowej, jak również proponowanego mu lokalu mieszkalnego przy ul. B jest taki sam. Żaden z tych budynków nie jest przeznaczony na cele służbowe bowiem w budynkach tych są tylko lokale mieszkalne. Organy nie odniosły się do tego w uzasadnieniach swoich decyzji, zaś pełnomocnik organu na rozprawie oświadczył, że nie ma wiedzy na ten temat. W aktach sprawy brakuje również dokumentacji potwierdzającej fakt spełnienia pozostawania przedmiotowych budynków na terenie zamkniętym w rozumieniu art. 83 ust. 2. Organy twierdzą, że budynek na ul. A znajduje się na terenie zamkniętym, a budynek przy ul. B nie. Jak wynika z akt sprawy tj. z protokołu zdawczo-odbiorczego lokalu przy ul. B sporządzonego w dniu [...] (karta 12 akt administracyjnych) w pkt 3 zostało zapisane, że lokal mieszkalny położony w Ł., przy ul,. B/3 m, 2 znajduje się na terenie Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej Nr 6. Zdaniem skarżącego status tego lokalu niczym nie różni się więc od statusu aktualnie zajmowanego przez niego lokalu przy ul. A zlokalizowanego na terenie Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej Nr [...]. Na rozprawie skarżący wyjaśnił również, że aktualnie jeden z lokatorów budynku przy ul. A otrzymał decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego w tym budynku. Abstrahując więc od tego, że w tym postępowaniu nie jest rozpatrywana kwestia możliwości (lub nie) zmiany statusu lokalu przy ul. A oraz jego powierzchni w kontekście przysługujących skarżącemu norm, to kwestia tego statusu ma istotne znaczenie w sprawie, w kontekście podjętego rozstrzygnięcia. Gdyby bowiem okazało się, że lokal przy ul. B nie ma charakteru lokalu mieszkalnego docelowego ( a wątpliwości te są uzasadnione chociażby w świetle sentencji decyzji organu I instancji odpowiadającej treści art. 76 ust. 8 ustawy oraz lokalizacji tego lokalu) to twierdzenie organów, że przydział lokalu przy ul. B jest realizacją uprawnień strażaka do samodzielnego i niezależnego lokalu mieszkalnego w miejsce dotychczas posiadanej kwatery tymczasowej jest pozbawione podstaw.
Już tylko na marginesie sprawy należy podnieść, że do czasu pozostawania w obrocie prawnym decyzji o przydziale skarżącemu kwatery tymczasowej przy ul. A brak jest podstaw prawnych do rozpatrzenia wniosku strony o przydział tego samego lokalu jako mieszkania docelowego.
Kwestią sporną, a niewyjaśnioną jest również kwestia stanu sanitarnego proponowanego skarżącemu lokalu przy ul. B. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że zgodnie z § 2 rozporządzenia lokal mieszkalny przydzielony strażakowi powinien znajdować się w należytym stanie technicznym i sanitarnym. Brak jest w przepisach definicji należytego stanu sanitarnego. W ocenie sądu należyty stan sanitarny to stan, który pozwala na zamieszkanie w przydzielonym lokalu. Stan taki powinien przedstawiać lokal w momencie wydania decyzji o jego przydziale o czym świadczy stwierdzenie "lokal mieszkalny przydzielony(...)"Rację ma skarżący, że obietnice organu odnowienia lokalu, odświeżenia, wymalowania, dokonania napraw nie zastępują spełnienia przesłanki należytego stanu sanitarnego. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, z późn. zm.). do których odwołuje się art. 83 a ust. 7 ustawy o PSP - po zakończeniu najmu i opróżnieniu lokalu najemca jest obowiązany odnowić lokal i dokonać w nim obciążających go napraw, a także zwrócić wynajmującemu równowartość zużytych elementów wyposażenia technicznego, wymienionych w art. 6b ust. 2 pkt 4, które znajdowały się w lokalu w chwili wydania go najemcy. Jeżeli najemca w okresie najmu dokonał wymiany niektórych elementów tego wyposażenia, przysługuje mu zwrot kwoty odpowiadającej różnicy ich wartości między stanem istniejącym w dniu objęcia lokalu oraz w dniu jego opróżnienia. Należne kwoty oblicza się według cen obowiązujących w dniu rozliczenia. 2. Wynajmujący może żądać usunięcia ulepszeń wprowadzonych przez najemcę z naruszeniem art. 6d i przywrócenia stanu poprzedniego, jeżeli nie naruszy to substancji lokalu, albo ulepszenia zatrzymać za zwrotem ich wartości uwzględniającej stopień zużycia według stanu na dzień opróżnienia lokalu.(art. 6e). Z akt sprawy (protokołu zdawczo-odbiorczego) oraz dokumentacji fotograficznej wynika, że poprzedni najemca lokalu nie zachował się zgodnie z w/w przepisem. Obowiązków najemcy nie wyegzekwował również wynajmujący. Załączone zdjęcia w ocenie Sądu nie potwierdzają stanowiska organu o należytym stanie sanitarnym proponowanego lokalu i zarzut ten należy uznać za uzasadniony. Z załączonych zdjęć trudno wywnioskować czy rację ma organ, że zaciemnienia na zdjęciach to "tylko zabrudzenia" czy też istotnie są to zagrzybienia jak twierdzi skarżący. Faktem jest, co przyznał organ, że lokal stał kilka miesięcy niesprzątany (potwierdzają to zdjęcia) i nieogrzewany, co zapewne sprzyja powstawaniu grzybów. Ewentualny spór w tym zakresie winien być zatem rozstrzygnięty na podstawie miarodajnych dowodów.
W tym postępowaniu nieprzydatne były natomiast argumenty odnośnie nakładów poczynionych przez skarżącego na podwyższenie standardu lokalu przy ul. A, bowiem sprawa niniejsza nie dotyczy przydziału tegoż lokalu. Brak jest również podstawy prawnej do uwzględnienia argumentu skarżącego wskazującego na okoliczności (samobójcza śmierć ) w jakich poprzedni lokator (przyjaciel skarżącego) opuścił proponowany mu aktualnie lokal przy ul. B.
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że jak wynika z przepisów ustawy o PSP lokal mieszkalny albo kwaterę tymczasową przydziela się strażakowi na jego pisemny wniosek, którego wzór zależy od tego czy strażak ubiega się o lokal mieszkalny czy też kwaterę tymczasową. W okolicznościach przedmiotowej sprawy kwestie te należy wyjaśnić w sposób jednoznaczny ze skarżącym przy oczywistym założeniu, że kwatera tymczasowa nie jest pojęciem tożsamym z lokalem mieszkalnym w rozumieniu art. 74 ust. 1 w zw. z art. 76 ust. 1 ustawy. Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy wyłącznie do strony. W razie nieuwzględnienia żądania organ wydaje decyzję, a w uzasadnieniu podaje motywy rozstrzygnięcia w oparciu o ustalony stan faktyczny i prawny. Konieczne jest również jednoznaczne ustalenie na tle obowiązujących przepisów prawa i posiadanych przez organy dokumentów charakteru proponowanego lokalu przy ul. B i lokalu przy ul. A. Gdyby bowiem okazało się , że obydwa lokale zasługują na ten sam status upada teza organu o propozycji lokalu przy ul. B jako realizacji podmiotowego prawa strażaka do lokalu mieszkalnego.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy sąd doszedł do przekonania, że nie zasługuje na uwzględnienie wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. Biorąc pod uwagę opisane wyżej uchybienia należało, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego PSP w Ł..
Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 p.p.s.a.
O zwrocie nienależnie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 225 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. d. p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i sprowadzają się do wyjaśnienia wszystkich kwestii związanych z wszczęciem postępowania na wniosek uprawnionego podmiotu i ustalenia przesłanek do zrealizowania przysługującego prawa do lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i przepisami normującymi postępowanie dowodowe.
ms
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło