III SA/Łd 858/25
WyrokWSA w Łodzi2026-03-11
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Anna Dębowska, Agnieszka Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest wymagalny, gdy rodzic zgłasza wątpliwości co do kwalifikacji dziecka do szczepienia i braku wykluczenia przeciwwskazań, a jednocześnie dziecko zostało skierowane na konsultację specjalistyczną?Ratio decidendi
Obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z przepisów prawa i jest wymagalny, gdy upłynęły terminy wskazane w schemacie szczepień, a dziecko nie zostało zaszczepione. Samo skierowanie na konsultację specjalistyczną nie stanowi odroczenia obowiązku ani nie dowodzi istnienia przeciwwskazań, jeśli nie zostało wydane zaświadczenie lekarskie potwierdzające te przeciwwskazania lub konieczność długotrwałego odroczenia. W związku z tym, zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku z tych przyczyn są niezasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Rodzic zgłosił zarzuty w sprawie egzekucji, podnosząc m.in. brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji dziecka do szczepień i brak wykluczenia przeciwwskazań, a także wadliwość tytułu wykonawczego i brak doręczenia upomnienia. Organy egzekucyjne utrzymały w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów, uznając je za niezasadne. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. C. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 11 września 2025 roku nr 131/2025/II w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Postanowieniem z 11 września 2025 r., nr 131/2025/II Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.), dalej u.p.e.a., po rozpoznaniu zażalenia G. C. na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zgierzu z 9 lipca 2025 r., znak: EP.967.5.54.2024 o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Z akt sprawy wynika, że upomnieniem z 11 października 2024 r. PPIS w Zgierzu wezwał G. C. do niezwłocznego zgłoszenia się z dzieckiem – J. C., urodzonym 9 marca 2023 r., do wybranej poradni POZ w celu ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień i rozpoczęcia uzupełniania wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka, zgodnie z obowiązującym schematem obowiązkowych szczepień ochronnych i wiekiem dziecka, w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Jako podstawę prawną obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 151 ze zm.), dalej u.ch.z., oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 2077).
W związku z niewykonaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, PPIS w Zgierzu wystawił 27 lutego 2025 r. tytuł wykonawczy o nr [...] zobowiązując stronę do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw: gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Wnioskiem z 27 lutego 2025 r. PPIS w Zgierzu wystąpił do ŁPWIS w Łodzi, jako organu egzekucyjnego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej.
Postanowieniem z 19 marca 2025 r. ŁPWIS w Łodzi nałożył na G. C. grzywnę w wysokości 2000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka, wynikającego z tytułu wykonawczego z 27 lutego 2025 r. wystawionego przez PPIS w Zgierzu. Powyższe postanowienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone stronie 24 marca 2025 r.
W piśmie z 31 marca 2025 r. strona zgłosiła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, tj. wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części (tj. art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.), ewentualnie nieistnienie obowiązku wskutek wykonania (tj. art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. W uzasadnieniu strona podniosła, że syn – J. C. z powodu hospitalizacji w styczniu 2025 r. został poddany szczepieniu ochronnemu przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B - 7 lutego 2025 r., a kolejne szczepienia będą wykonywane. Strona nadmieniła, że obecnie została skierowana przez poradnię POZ do Poradni Pediatrycznej Szczepień Ochronnych w Ł.. Termin wizyty konsultacyjnej został wyznaczony na 30 kwietnia 2025 r., co oznacza, że nałożony obowiązek szczepień ochronnych strona, jako rodzic wykonuje i wykonywała go również dacie wystawienia przez PPIS w Zgierzu tytułu wykonawczego, tj. wznowienie szczepień ochronnych u dziecka miało miejsce 7 lutego 2025 r., a zatem miesiąc przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Strona podniosła, że przystąpiła do realizacji szczepień ochronnych dziecka po otrzymaniu upomnienia i nie rozumie dlaczego został wystawiony tytuł wykonawczy i wszczęto postępowanie egzekucyjne.
W oparciu o postawione zarzuty strona wniosła o uwzględnienie zgłoszonych zarzutów w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z 18 kwietnia 2025 r., znak: EP.967.5.54.2024 PPIS w Zgierzu oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.
W piśmie z 30 kwietnia 2025 r. strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie oraz zgłosiła nowe zarzuty, tj.:
1) na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 u.ch.z., poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym,
2) na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. a) u.p.e.a., brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań,
3) na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu;
4) naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., tj. niewłaściwie podana podstawa prawna obowiązku o charakterze niepieniężnym, z pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 u.ch.z. i ograniczenie się do wskazania jedynie art. 17 ust. 1 u.ch.z. oraz brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.
Postanowieniem z 12 czerwca 2025 r., nr 83/2025/11 ŁPWIS w Łodzi w związku z podniesieniem w zażaleniu z 30 kwietnia 2025 r. nowej podstawy zarzutu z art. 33 § 2 u.p.e.a., wyłączył do odrębnego postępowania sprawę w przedmiocie zarzutów dotyczących określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, braku wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji dziecka do szczepień ochronnych oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia i przekazał PPIS w Zgierzu do rozpatrzenia.
Postanowieniem z 9 lipca 2025 r., nr EP.967.5.54.2024 PPIS w Zgierzu po rozpatrzeniu dodatkowych zarzutów zgłoszonych w piśmie z 30 kwietnia 2025 r., oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.
Postanowieniem z 4 sierpnia 2025 r., nr 115/2025/11 ŁPWIS w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie PPIS w Zgierzu z 18 kwietnia 2025 r.
Na postanowienie PPIS w Zgierzu z 9 lipca 2025 r. G. C. złożył zażalenie wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania, w którym zarzucił naruszenie:
1) art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie zarzutów za nieuzasadnione, mimo że obowiązek nie może być uznany za wymagalny, tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów, gdyż nie została podana pełna i właściwa podstawa prawna obowiązku, nade wszystko nie została wskazana podstawa prawna prowadzonej egzekucji;
2) art. 104 § 2 w zw. z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak odniesienia się organu co do zarzutów, a ograniczenie rozpoznania jedynie do ich przytoczenia w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia;
3) art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 2 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu;
4) art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania zarzutów do wybiórczego wskazania poszczególnych przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych, podczas gdy zarzuty zostały przez skarżącą uzasadnione i wskazane błędy wierzyciela;
5) art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 124 § 2 i art. 7, art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ograniczenie uzasadnienia do szerokiego wskazania podstawy prawnej obowiązku, z pominięciem przez organ okoliczności podnoszonych w zarzutach, w szczególności co do braku wymagalności obowiązku i wadliwości tytułu wykonawczego oraz braku wskazania podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.
W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie zgłoszonych zarzutów w całości.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z 11 września 2025 r. ŁPWIS w Łodzi utrzymał zaskarżone w postanowienie w mocy wskazując, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. w szczególności:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Przedstawione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty, co oznacza, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, w rezultacie strona nie może w tym trybie skutecznie formułować zarzutów w kwestii wszelkich dostrzeżonych nieprawidłowości w działaniu organu egzekucyjnego.
Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji dziecka do szczepień ochronnych, ŁPWIS wyjaśnił, że podstawę prawną wymagalności obowiązku stanowi art. 5 ust. 1 u.ch.z., który stanowi, że osoby przebywające na terytorium kraju są obowiązane, na zasadach określonych w ustawie, do poddawania się szczepieniom ochronnym. Na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 2a u.ch.z. wydano rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie szczepień ochronnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 782), które określa m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (załącznik nr 1 do rozporządzenia). Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest bezpośrednio wykonalny, a jego niedochowanie, aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniom ochronnym.
ŁPWIS wyjaśnił, że podstawę prawną wymagalności obowiązku stanowi art. 5 ust. 1 u.ch.z., który stanowi, że osoby przebywające na terytorium kraju są obowiązane, na zasadach określonych w ustawie, do poddawania się szczepieniom ochronnym. Na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 2a u.ch.z. wydano rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie szczepień ochronnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 782), które określa m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (załącznik nr 1 do rozporządzenia). Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym, jest bezpośrednio wykonalny, a jego niedochowanie, aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniom ochronnym.
Ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych nie przewiduje prawa pacjenta (tj. rodzica małoletniego dziecka) do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne, przeciwnie statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, gdy brak jest przeciwwskazań. Jedynie w sytuacji, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.ch.z.).
Ustawodawca przewidział odpowiedni tryb orzekania przez lekarzy przeprowadzających wizytę kwalifikacyjną do wykonania szczepień ochronnych o odroczeniu tego obowiązku do określonego dnia, a także wskazał dowód, na podstawie którego organy administracji publicznej, zobowiązane do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, stwierdzają zaistnienie przesłanki wpływającej na wymagalność obowiązku, tj. zaświadczenie lekarskie wydane na formularzu, stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r.
W aktach sprawy nie ma informacji o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania obowiązkowych szczepień, czy ich odroczeniu. Z akt sprawy wynika jedynie, że małoletni J. C. został poddany badaniu kwalifikacyjnemu oraz że nie stwierdzono przeciwwskazań do wykonania szczepień, dlatego został poddany szczepieniu przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Zobowiązany nie zgodził się natomiast na wykonanie pozostałych szczepień u małoletniego dziecka. W toku postępowania, w ramach zarzutów zgłoszonych w piśmie z 31 marca 2025 r., strona poinformowała o wyznaczeniu wizyty 30 kwietnia 2025 r. w Poradni Szczepień Ochronnych i Zaburzeń Odporności u Dzieci i Młodzieży [...] w Ł., jednak dotychczas nie poinformowała o wyniku powyższej konsultacji. Zatem, dopóki zobowiązany takiego zaświadczenia o odroczeniu obowiązku szczepień nie przedstawi, brak jest dowodu, który potwierdzałby podnoszone okoliczności.
ŁPWIS podkreślił, że wyłącznie dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Na podstawie § 11 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, u której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku doręczenia upomnienia, ŁPWIS wyjaśnił, że upomnienie jest urzędowym dokumentem wystawianym przez wierzyciela, a jego celem jest przypomnienie zobowiązanemu o konieczności wykonania obowiązku i wskazanie treści obowiązku. Oprócz wezwania do wykonania obowiązku, zawiera pouczenie o skutkach zaniechania w tym zakresie. Bezskuteczny upływ terminu wskazanego w upomnieniu, skutkuje skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie ma pouczyć zobowiązanego również o negatywnych następstwach niezrealizowania obowiązku wynikającego np. z ostatecznej decyzji. To zaś winno motywować zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku, bez konieczności stosowania wobec niego przymusu administracyjnego i ponoszenia związanych z nim konsekwencji finansowych - kosztów egzekucyjnych. Upomnienie musi zawierać również informacje identyfikujące osobę zobowiązaną. Ma to na celu prawidłową identyfikację osoby uchylającej się od wykonania obowiązku.
Zdaniem ŁPWIS chybione są twierdzenia strony o niedoręczeniu upomnienia, ponieważ z akt sprawy jednoznacznie wynika, że upomnienie znak: Ep.967.5.54.7.2024 z 11 października 2024 r. zostało doręczone zobowiązanemu 21 października 2024 r. Ponadto, upomnienie zawiera wszelkie wymagane w rozporządzeniu dane łącznie ze wskazaniem obowiązku oraz nr PESEL zobowiązanego.
ŁPWIS za nieuzasadnione uznał także zarzuty dotyczące naruszenia art. 104 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., ponieważ PPIS w Zgierzu w zaskarżonym postanowieniu odniósł się do wszystkich zarzutów i kwestii podnoszonych przez zobowiązanego. Wierzyciel w sposób wyczerpujący wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny i wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu postanowieniu.
Niezasadne zdaniem organu są również zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 i 2, art. 77 § 1 oraz art. 124 § 2 k.p.a., ponieważ organ wyczerpująco rozpoznał cały materiał dowodowy kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W sprawie został rozpoznany cały materiał dowodowy, który opierał się głównie na dokumentacji medycznej małoletniego J. C. i stanowił podstawę do nałożenia obowiązku szczepień. Wierzyciel uzasadnił, na jakiej podstawie prawnej (z przytoczeniem przepisów prawa) oraz jakie okoliczności faktyczne uwzględnił wydając określone rozstrzygnięcie. Przedmiotowa sprawa ma charakter związany z kwestionowaniem przez zobowiązanego samego obowiązku szczepień, a nie stanu faktycznego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 u.p.e.a., ŁPWIS uznał, że zarzut jest bezzasadny, ponieważ wierzyciel w tytule wykonawczym w części B poz. 1 wskazał akty normatywne, na podstawie których zobowiązany ma obowiązek poddać dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym, a także precyzyjnie wskazał przeciwko jakim chorobom zakaźnym obowiązek szczepień podlega egzekucji.
Zdaniem ŁPWIS z powyższego wynika, że strona uchyla się od obowiązku poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Dziecko będąc aktualnie w trzecim roku życia nie zostało zaszczepione przeciwko aż jedenastu chorobom zakaźnym, którym można zapobiegać poprzez szczepienia ochronne. Każda z tych chorób zakaźnych może u dzieci mieć ciężki przebieg i prowadzić do stałych następstw zdrowotnych, a nawet zgonu.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżając w całości postanowienie ŁPWIS w Łodzi z 11 września 2025 r. zarzucił naruszenie:
1) art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy do treści postanowienia wierzyciela i brak odniesienia się przez organ drugiej instancji do zarzutów skarżącej,
2) art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1,
3) art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku,
4) art. 15 k.p.a. poprzez brak rozpoznania przez organ drugiej instancji zarzutów skarżącej, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela,
5) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak kwalifikacji dziecka do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań i brak oświadczenia skarżącej o odmowie wykonania szczepień ochronnych,
6) art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. w zw. z art. 18 § 2 u.p.e.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego,
7) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku.
W oparciu o postawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że brak jest spójności pomiędzy obowiązkiem określonym w upomnieniu i w tytule wykonawczym. Wierzyciel zarówno w tytule wykonawczym, jak i w upomnieniu wezwał skarżącego do wykonania odmiennych, nietożsamych obowiązków.
Skarżący wskazał, że o wymagalności obowiązku szczepień decyduje jedynie lekarz. Podał, że lekarz POZ nie określił wymagalności obowiązku szczepień. Najistotniejszy jest jednak fakt, że nie zostały wykluczone przeciwwskazania do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, a więc nie można mówić o spełnieniu warunków niezbędnych do wyegzekwowania obowiązku szczepień. Określenie wymagalności obowiązku powinno być poprzedzone odpowiednimi badaniami diagnostycznymi oraz decyzją lekarza, która w sposób jednoznaczny, zgodnie z obowiązującymi przepisami wskaże na wykluczenie przeciwwskazań, tzn. jakie konkretnie przeciwwskazania i do jakich szczepień ochronnych wykluczono.
Ponadto zdaniem skarżącego wskazana przez wierzyciela podstawa prawna obowiązku jest niepełna, doszło także do naruszenia zasady dwuinstancyjności, ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ w ogóle nie odniósł się do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów. ŁPWIS nie odniósł się do niewłaściwego określenia obowiązku, niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 u.ch.z., poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku stawienia się na badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwskazań do szczepienia oraz brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Skarżący podkreślił również, że nigdy nie kwestionował obowiązku szczepień, jednakże wskazanie podstawy prawnej obowiązku z pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 u.ch.z. jest niewłaściwe. W tytule wykonawczym nie została wskazana podstawa prawna prowadzonej egzekucji, co jest istotnym uchybieniem, a ŁPWIS rozpoznając zażalenie w ogóle się do tej kwestii nie odniósł.
Odnosząc się natomiast do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, skarżący wskazał, że treść obowiązku wynikająca z upomnienia z 11 października 2024 r. jest zupełnie inna, niż treść obowiązku zawarta w tytule wykonawczym z 27 lutego 2024 r., podczas gdy powinna zachodzić tożsamość obowiązku. W ocenie skarżącego nie zostało zatem doręczone upomnienie wzywające do wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka.
Ponadto skarżący wskazał, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie spełnia żadnych wymogów określonych w k.p.a. Obowiązkiem organu odwoławczego, zgodnie z art. 136 i 138 k.p.a. jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji, a zatem organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. Tego w zaskarżonym postanowieniu brak.
Skarżący podkreślił również, że jedną z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego jest stwierdzenie, że egzekwowany obowiązek wobec konkretnej osoby istnieje i jest wymagalny. Badanie to winno obejmować dzień wystawienia upomnienia, które bezpośrednio poprzedza wszczęcie egzekucji administracyjnej, a przede wszystkim dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Na tę chwilę obowiązek nie jest wymagalny ani wykonalny. Wprawdzie schemat szczepień ochronnych wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, jednakże konkretyzacja terminu należy każdorazowo do lekarza, który przeprowadza lekarskie badanie kwalifikacyjne. W aktach sprawy brak jest dowodu wskazującego na pozytywną kwalifikację dziecka do obowiązkowych szczepień ochronnych, pomimo przedstawienia organom dowodu na wypełnienie przez przedstawiciela ustawowego obowiązku.
Badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego ma doniosłe znaczenie zarówno z punktu widzenia kwalifikacji do szczepień, jak i prawnego, tj. samego obowiązku szczepień. Lekarz w trakcie badania kwalifikacyjnego decyduje o tym, czy dziecko może zostać poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym, czy też nie kwalifikuje się do szczepień. Z dokumentacji medycznej małoletniego dziecka w żaden sposób nie można wywieść informacji, jakie przeciwwskazania i do jakiego szczepienia zostały wykluczone. Organy stwierdziły, że skarżący uchyla się od obowiązku szczepień ochronnych dziecka, jednakże nie potrafią podać z czego wywodzą, z jakich dokumentów, że jakiekolwiek przeciwwskazania zostały wykluczone.
Reasumując, skarżący wskazał, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika wymagalność szczepień, a z uwagi na wskazane powyżej uchybienia proceduralne obowiązek jest niewymagalny i niewykonalny.
W odpowiedzi na skargę ŁPWIS w Łodzi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z 21 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), dalej p.u.s.a., i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 p.u.s.a.). Oznacza to, że sądy administracyjne kontrolują zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami postępowania administracyjnego, a także kontrolują prawidłowość zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając niniejszą sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W niniejszej sprawie kontroli sądu poddane zostało postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 11 września 2025 r., którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zgierzu z 9 lipca 2025 r. oddalające zarzuty strony skarżącej.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.), dalej u.p.e.a. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Podniesione w treści zarzutów okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Stosownie do art. 34 § 1-3 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; uznaje zarzut w całości lub w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut lub stwierdza niedopuszczalność zarzutu. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie.
Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że 27 lutego 2025 r. PPIS w Zgierzu wystawił tytuł wykonawczy, zobowiązując stronę do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw: gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce. Jako podstawę prawną obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r. poz. 924 ze zm.), dalej u.ch.z., oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 2077), dalej rozporządzenie. W toku postępowania egzekucyjnego, wszczętego w oparciu o wyżej wymieniony tytułu wykonawczy, strona skarżąca 31 marca 2025 r. złożyła zarzuty, podnosząc wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części (art. 33 § 2 pkt. 5 u.p.e.a.) oraz nieistnienie obowiązku wskutek wykonania obowiązku ( art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) ,a po oddaleniu tych zarzutów przez PPIS w Zgierzu postanowieniem z 18 kwietnia 2025r. wniosła zażalenie na to postanowienie i jednocześnie zgłosiła kolejne następujące zarzuty: określenie obowiązku w tytule wykonawczym niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji dziecka do szczepień ochronnych, brak doręczenia upomnienia, brak spełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Zarzuty te, wyłączone do odrębnego postępowania, stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie. Natomiast postępowanie w przedmiocie zarzutów zgłoszonych 31 marca 2025r. zakończone zostało wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 28 stycznia 2026 r. w sprawie III SA/Łd 764/25 oddalającym skargę G. C. na postanowienie ŁPWIS z dnia 4 sierpnia 2025r. utrzymujące w mocy postanowienie PPIS w Zgierzu z 18 kwietnia 2025r.
W ocenie sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo stwierdziły niezasadność podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, podkreślić należy, że przedmiotowy obowiązek wynika – na co słusznie wskazały organy orzekające w sprawie – z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.ch.z. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane, na zasadach określonych w ustawie, do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.ch.z., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.ch.z.). Realizację wskazanego wyżej obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale 4, pt.: "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 u.ch.z. osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2 są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.ch.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W art. 17 ust. 10 u.ch.z. ustawodawca zawarł upoważnienie do określenia przez ministra właściwego do spraw zdrowia w drodze rozporządzenia, m.in. wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1) oraz osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2), schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Ponadto stosownie do art. 17 ust. 11 u.ch.z. Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. We wskazanym powyżej rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia (§ 2 i 3). Liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki został określony w załączniku 1 do wskazanego rozporządzenia, stanowiącym schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży oraz w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych, wydanym w oparciu o cyt. powyżej art. 17 ust. 11 u.ch.z.
Z wymienionych powyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (por. np. wyroki NSA: z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1494/08, Lex/el nr 595803 i z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, Lex/el nr 852219, dostępne również w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA" – na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie obowiązku, o którym mowa.
W rozpoznawanej sprawie obowiązek poddania dziecka strony skarżącej szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym wynika z przepisów ustawowych, zaś szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki został określony w załączniku 1 do rozporządzenia z 27 września 2023 r., stanowiącym schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży oraz w Komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Dziecko strony skarżącej, będąc w trzecim roku życia, nie zostało zaszczepione przeciwko aż jedenastu chorobom zakaźnym, pomimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w wyżej wskazanych aktach prawnych. Wyznaczony w § 3 ust. 1 rozporządzenia maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Określony w załączniku nr 1 do wskazanego powyżej rozporządzenia okres, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne dawki szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. W sytuacji, gdy wymagane terminy zaszczepienia już upłynęły, a dziecko nie zostało zaszczepione przeciwko określonym chorobom zakaźnym, to obowiązek poddania dziecka szczepieniom stał się wymagalny. Niewykonanie zaś obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego, co też miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy.
W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia strona skarżąca nie przedstawiła ani żadnej dokumentacji medycznej, ani zaświadczenia lekarskiego, które faktycznie wskazywałoby na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych i konieczność długotrwałego odroczenia wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Z karty uodpornienia dziecka wynika, że rodzice dziecka nie szczepili go z własnej woli, nie wyrażając zgody na szczepienia. Z akt sprawy wynika, że strona, w ramach zarzutów zgłoszonych w piśmie z 31 marca 2025 r., przytoczyła fakt skierowania małoletniego do poradni szczepień ochronnych oraz zapisania go na wizytę 30 kwietnia 2025 r., wywodząc z tego brak wymagalności obowiązku szczepień. Tymczasem, jak trafnie uznał organ II instancji, sam fakt skierowania na konsultacje specjalistyczne nie jest odroczeniem od wykonania szczepień obowiązkowych, ponieważ nie jest zaświadczeniem o stwierdzeniu przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych w rozumieniu art. 17 ust. 4 i 5 u.ch.z. Z akt sprawy nie wynika, aby jakikolwiek lekarz stwierdził przeciwwskazania do wykonania szczepień i wystawił w tym zakresie stosowne zaświadczenie.
Zgodnie z art. 17 ust. 2 u.ch.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.ch.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.ch.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.ch.z.). Jak wynika z treści § 11 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Zatem, stosownie do powołanych przepisów, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.ch.z., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. W tym trybie następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie (por. np. wyroki NSA: z 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17, Lex/el nr 2774545 i sygn. akt II OSK 43/18, Lex/el nr 2774685; z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 459/19, Lex/el nr 3315461, dostępne również w CBOSA). Podkreślić jednak należy, że z treści wskazanych przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań są przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu, gdyż – jak już wyżej wskazano – wymagalność egzekwowanego obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym wynika z mocy prawa. W związku z powyższym podnoszony przez stronę skarżącą brak badania kwalifikacyjnego, które wykluczałoby przeciwwskazania do wykonania obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym, nie ma znaczenia dla stwierdzenia wymagalności wskazanego obowiązku. W ocenie sądu dopiero ustalenie przez lekarza specjalistę, że istnieją podstawy do długotrwałego odroczenia szczepienia stanowi o przejściowym braku wymagalności obowiązku. Natomiast długotrwałe odroczenie obowiązkowego szczepienia ochronnego może nastąpić wyłącznie w wyniku przeprowadzenia konsultacji specjalistycznej. Sporządzony przez lekarza specjalistę wynik konsultacji specjalistycznej obejmuje informacje umożliwiające ustalenie zakresu odroczenia terminu wykonania obowiązku. Z art. 17 ust. 5 u.ch.z. wynika, że lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne jest uprawniony jedynie do wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (art. 17 ust. 2 u.ch.z.) lub do skierowania pacjenta na specjalistyczne badanie. Lekarz ten nie posiada kompetencji do decydowania o długotrwałym odroczeniu terminu szczepienia. Zatem, podkreślić jeszcze raz należy, że sam fakt skierowania na konsultacje specjalistyczne nie jest odroczeniem od wykonania szczepień obowiązkowych, ponieważ nie jest zaświadczeniem o stwierdzeniu przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych w rozumieniu art. 17 ust. 4 i 5 u.ch.z. Wobec powyższego brak podstaw do stwierdzenia, że u dziecka strony skarżącej nastąpiło trwałe odroczenie wykonania obowiązku szczepień ochronnych, które mogłoby stanowić podstawę do uznania zarzutu braku wymagalności przedmiotowego obowiązku.
W związku z powyższym niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. zmierzające do zakwestionowania prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń faktycznych oraz oceny zebranego materiału dowodowego w zakresie wymagalności obowiązku szczepień ochronnych z uwagi na brak kwalifikacji i brak wykluczenia przeciwskazań do szczepień ochronnych.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku oraz brak tożsamości obowiązku w upomnieniu oraz tytule wykonawczym. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej w rozpoznawanej sprawie organ II instancji opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, prawidłowo wskazując jako podstawę prawną obowiązku przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia z 27 września 2023 r. Organ II instancji prawidłowo również wskazał podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. Obowiązek wykonania szczepień ochronnych wymienionych w upomnieniu oraz w tytule wykonawczym jest tożsamy. Okoliczność, że w upomnieniu obowiązek został określony w sposób ogólny nie stanowi nieprawidłowości skutkującej jego wadliwością. Dane zawarte w upomnieniu zawierają elementy wskazane w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz.U. poz. 2194) i są wystarczające do zidentyfikowania niewykonanego obowiązku oraz osoby odpowiedzialnej za jego wykonanie w oparciu o kartę uodpornienia dziecka.
Prawidłowo organ stwierdził również bezzasadność zarzutu niedoręczenia upomnienia stronie skarżącej, bowiem obowiązek wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a. został spełniony w całości przez prawidłowe doręczenie stronie skarżącej upomnienia znak: Ep.967.5.54.7.2024 w dniu 21 października 2024 r. na adres jej zamieszkania.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przystąpienia do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego niespełniającego wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., należy wskazać, że zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., a więc mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jako podstawy zarzutu nie wymieniono niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W obecnym stanie prawnym okoliczność, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w przypadku stwierdzenia, że wymogi te nie zostały spełnione, nie przystępuje do egzekucji zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przystąpił do egzekucji uznając tym samym, że wystawiony 27 lutego 2025 r. tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. Wobec faktu, że niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów, o których mowa w art. 27 u.p.e.a., nie może być aktualnie podstawą prawną zarzutu, prawidłowo organ administracji zarzut ten oddalił.
Wskazać w tym miejscu również należy, że w tytule wykonawczym z 27 lutego 2025 r. wypełniono wszystkie niezbędne pola, w tym także podano podstawę prawną obowiązku, a mianowicie powołane wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 u.ch.z. oraz art. 17 ust. 1 u.ch.z. oraz § 2 i § 3 rozporządzenia z 27 września 2023 r. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie skarżącej, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera odniesienie się do wszystkich podniesionych przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego zarzutów i twierdzeń. Powyższe stanowi realizację wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Nie doszło również do zarzucanego w skardze naruszenia zasady dwuinstancyjności, o której mowa art. 15 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy dokonał szczegółowej analizy zarzutów sformułowanych przez stronę skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym, co pozwala na stwierdzenie, że organ przeprowadził ponowne postępowanie wyjaśniające i powtórnie rozważył wszystkie okoliczności faktyczne i prawne tej sprawy.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7a k.p.a. podkreślić należy, że wskazany przepis dotyczy występujących w sprawie wątpliwości co do treści normy prawnej. Organ wydał zaskarżone rozstrzygnięcie w oparciu o regulacje prawne powszechnie obowiązujące. W okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały wątpliwości związane z wykładnią przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia. Nadto w niniejszej sprawie nie wystąpiły żadne niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, które mogłyby czynić zarzut naruszenia art. 81a k.p.a. zasadnym.
Reasumując, w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Organy administracji prawidłowo uznały, że zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie zasługiwały na uwzględnienie.
Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
ec
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło