III SA/Łd 867/25

Dnia 19 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pabianicach z dnia 17 października 2025 roku znak: 1016-SEW.4268.4.2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie zaległości z tytułu opłat dodatkowych za przejazd autostradą postanawia: odrzucić skargę. M. P. wniósł skargę na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pabianicach z 17 października 2025 r. znak: 1016-SEW.4268.4.2025 odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie zaległości z tytułu opłat dodatkowych za przejazd autostradą. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę: jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1); wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (pkt 2); gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3); jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (pkt 4); jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (pkt 5); jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (pkt 5a); jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). Stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie zaś z art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z powyższych uregulowań wynika zatem, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść od orzeczenia ostatecznego, wydanego po rozpatrzeniu środka odwoławczego złożonego na orzeczenie wydane w pierwszej instancji albo na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero bowiem akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, przysługującego jej w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w danej sprawie, otwiera tej stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 30 sierpnia 2018 r., II OSK 2162/18). W przeciwnym wypadku skarga nie jest dopuszczalna. Należy przy tym podkreślić, że wyczerpanie środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., nie oznacza jedynie wniesienia środka zaskarżenia. Dla spełnienia ustawowego warunku dopuszczalności skargi konieczne jest rozpoznanie wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej. W rezultacie nie wystarczy samo złożenie środka zaskarżenia od kwestionowanego orzeczenia organu pierwszej instancji, lecz wymagane jest, aby skarga została wniesiona na stosowne działanie organu podjęte po rozpatrzeniu takiego środka prawnego. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, przysługującego jej w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w danej sprawie, otwiera tej stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2013 r., I OSK 116/13; z 13 marca 2024 r., III FZ 68/24). Skarga do sądu administracyjnego, złożona od orzeczenia wydanego przez organ administracji pierwszej instancji, jest zatem niedopuszczalna niezależnie od tego, czy strona wyczerpała, czy też nie, przysługujące jej w postępowaniu administracyjnym środki zaskarżenia (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 21 maja 2008 r., II SA/Bk 721/07). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pabianicach z 17 października 2025 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie zaległości z tytułu opłat dodatkowych za przejazd autostradą. wydane w oparciu o ustawę z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.), zwanej dalej "o.p.". Zgodnie z art. 165 § 1 o.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do treści art. 165a § 1 i § 2 o.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 165 § 9 stosuje się odpowiednio. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie. Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pabianicach z 17 października 2025 r. zawierało pouczenie o możliwości jego zakwestionowania w drodze zażalenia skierowanego do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego postanowienia, za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pabianicach. Z możliwości tej skarżący skorzystał, bowiem 17 października 2025 r. wniósł pismo oznaczone jako "Odpowiedź na otrzymany materiał dowodowy z dnia 06.10.25 r. oraz 17.10.25 r.", które to pismo Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pabianicach przekazał do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi jako zażalenie na postanowienie z 17 października 2025 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie zaległości z tytułu opłat dodatkowych za przejazd autostradą. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący uczynił jednak postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pabianicach z 17 października 2025 r. (k. 44 akt sądowych), a zatem postanowienie wydane przez organ I instancji, nie zaś wydany w wyniku rozpoznania wniesionego przez skarżącego zażalenia ostateczny akt administracyjny Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Skarga wywiedziona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie organu I instancji jest niedopuszczalna i stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. ds