III SA/Łd 869/16
WyrokWSA w Łodzi2017-03-08
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Irena Krzemieniewska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną w administracji może obejmować zarzuty dotyczące nieważności decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, w szczególności gdy decyzja ta została wydana na podstawie przepisów niezgodnych z prawem UE?Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną, uregulowana w art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, służy wyłącznie kontroli prawidłowości czynności wykonawczych organu egzekucyjnego i nie obejmuje zarzutów dotyczących istnienia obowiązku podlegającego egzekucji ani legalności decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego. Kwestie te powinny być rozpatrywane w odrębnych postępowaniach lub za pomocą innych środków zaskarżenia. Organy administracji publicznej nie mają obowiązku badania z urzędu przesłanek nieważności decyzji w ramach postępowania skargowego na czynność egzekucyjną.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu dwóch automatów do gier, kwestionując legalność postępowania egzekucyjnego. Twierdził, że decyzja nakładająca karę pieniężną, stanowiąca podstawę tytułu wykonawczego, jest nieważna z powodu wydania jej na podstawie przepisów niezgodnych z prawem UE. Organy egzekucyjne i odwoławcze oddaliły skargę, uznając, że zarzuty dotyczące nieważności decyzji wykraczają poza zakres przedmiotowy skargi na czynność egzekucyjną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi G. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. – obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu ruchomości w postaci dwóch automatów do gier oddala skargę.
III SA/Łd 869/16
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] maja 2016 r. w przedmiocie oddalenia jako bezzasadnej skargi na czynności egzekucyjne dokonane na podstawie protokołu zajęcia i odbioru ruchomości z 09.03.2016 r. polegające na zajęciu ruchomości w postaci dwóch automatów do gier: Royal Multi Games VOID [...] oraz Royal Multi Games VOID [...] w ramach postępowania rekwizycyjnego, prowadzonego w oparciu o odpis tytułu wykonawczego nr [...] z [...].09.2015 r.
Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 54 § 1, § 4 i § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) [dalej u.p.e.a.].
Z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy wynikało, że Dyrektor Izby Celnej w W. wystawił na G. G. tytuł wykonawczy z [...].09.2015 r. Nr [...], obejmujący zaległości z tytułu kary pieniężnej w wysokości 36.000,00 zł.
Odpis ww. tytułu wykonawczego (po jego uprzednim doręczeniu zobowiązanemu 24.09.2015 r.) został przekazany przez organ egzekucyjny - Dyrektora Izby Celnej w W. - Dyrektorowi Izby Celnej w Ł., któremu następnie zleceniem rekwizycyjnym z 25.02.2016 r. zlecił on wykonanie w ramach rekwizycji, czynności egzekucyjne polegające na dokonaniu zajęcia, odbioru i sprzedaży automatów do gier należących do zobowiązanego. Protokołem z 09.03.2016 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. dokonał zajęcia ruchomości w postaci: automatu do gier Royal Multi Games VOID [...] oraz automatu do gier Royal Multi Games VOID [...], znajdujących się w magazynie depozytowym Izby Celnej w Ł.
Protokół zajęcia i odbioru ruchomości wraz z wezwaniem z 09.02.2016 r. do uregulowania należności zobowiązany otrzymał 21.03.2016 r., natomiast pismem z 01.04.2016 r. zatytułowanym "Skarga na czynności egzekucyjne na zajęcie automatów do gier", G. G. wniósł na podstawie art. 54 § 1 i § 4 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne dokonane w oparciu o powyższy protokół, wnosząc o ich uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego, jako wszczętego i prowadzonego contra legem w związku z bezspornym wystąpieniem przesłanek nieważności.
Po rozpoznaniu złożonej przez stronę ww. skargi na czynności egzekucyjne, Dyrektor Izby Celnej w Ł. wydał [...].05.2016 r. postanowienie oddalające skargę z 01.04.2016 r. jako bezzasadną.
W dniu 18.05.2016 r. do Dyrektora Izby Celnej w Ł. wpłynęło pismo skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z 04.05.2016 r. zatytułowane "Zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. wydane [...].05.2016 r. [...], które zostało doręczone stronie w dniu 09.05.2016r., w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną dokonaną w dniu 09.03.2016r. przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. polegającą na zajęciu i odbiorze ruchomości w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2015 roku".
Żalący się wskazał, iż wnosi - na podstawie art. 54 § 5 u.p.e.a. - zażalenie na ww. postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. oraz o uchylenie zaskarżonych czynności egzekucyjnych i umorzenie postępowania egzekucyjnego, jako wszczętego i prowadzonego contra legem w związku z bezspornym wystąpieniem przesłanek nieważności.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: art. 54 § 1 oraz § 5a, art. 59 § 1 pkt 2, § 3 i art. 60 § 1 u.p.e.a., poprzez oddalenie skargi na dokonaną czynność egzekucyjną, podczas gdy zaskarżona czynność została dokonana w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego contra legem, gdyż zmierzała do wykonania obowiązku, który nigdy nie powstał, bowiem decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z [...].06.2015 r., stanowiąca podstawę obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz na podstawie którego prowadzono przedmiotową egzekucję, jest nieważna z mocy samego prawa jako wydana na podstawie przepisów ustawy z 19.11.2009 r. o grach hazardowych, które są niezgodne z prawem Unii Europejskiej, gdyż mają charakter przepisów technicznych i nie zostały one odpowiednio notyfikowane, w związku z czym nie mogą one być stosowane wobec jednostek.
W uzasadnieniu zażalenia zawarto obszerną argumentację, która w przekonaniu zobowiązanego wskazuje na nieistnienie egzekwowanego obowiązku ze względu na obowiązujące przepisy prawa. W ww. argumentacji żalący przeprowadził analizę przepisów ustawy o grach hazardowych w odniesieniu do przepisów prawa Unii Europejskiej (dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22.06.1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych) oraz orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w której dowodzi, że nałożenie na niego przedmiotowej kary nie powinno mieć miejsca, ze względu na brak notyfikacji ustawy o grach hazardowych przez Komisję Europejską.
Ponadto zakwestionował stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym w ramach skargi na konkretną czynność egzekucyjną można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne, zaś skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., służy wyłącznie zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym. Tym samym organ uchylił się od merytorycznej oceny wniesionych przez zobowiązanego zarzutów. W opinii zobowiązanego badanie przesłanek nieważności w oparciu o obowiązujące przepisy prawa w szczególności u.p.e.a. i k.p.a. jest obowiązkiem organów państwa ex officio, także wtedy, gdy okoliczność tę podnosi skarżący na etapie skargi na zajęcie egzekucyjne.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celniej w Ł.
Zdaniem organu II instancji, nie może budzić wątpliwości legalność czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu ruchomości (w tym przypadku w postaci dwóch automatów do gier), gdyż jest to środek egzekucyjny stosowany w egzekucji należności pieniężnych, wyszczególniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.
W analizowanej sprawie zajęcia ruchomości G. G. dokonano poprzez ich wpisanie do sporządzonego na tę okoliczność protokołu zajęcia ruchomości. Protokół został podpisany zarówno przez sporządzającego, tj. poborcę skarbowego Izby Celnej w Ł., jak i dwie osoby uczestniczące. W protokole został zamieszczony opis zajętych ruchomości, tj. wskazano ich rodzaj i nazwę, zaznaczając przy tym, że oszacowanie ich wartości zostanie dokonane przez biegłego skarbowego. W rubryce adnotacje wskazano, iż automaty do gier nie mają widocznych numerów fabrycznych. Zaznaczono również, że noszą one ślady użytkowania i brak jest możliwości sprawdzenia funkcjonalności tych urządzeń. Ponadto wskazano, że przedmiotowe ruchomości znajdują się w magazynie depozytowym Izby Celnej w Ł., w związku z czym nie ma niebezpieczeństwa, że stan zajętych rzeczy zostanie pogorszony.
Dokonując ponownej analizy zaskarżonych czynności egzekucyjnych Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie stwierdził uchybień podczas dokonywania ww. czynności. Nie dopatrzył się również uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego. Zastosowany przez organ rekwizycyjny druk protokołu zajęcia i odbioru ruchomości, odpowiada bowiem wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z 17.12.2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2310).
Natomiast argumentacja strony podniesiona w zażaleniu wskazująca, iż decyzja wydana przez Dyrektora Izby Celnej w W. z [...].06.2015 r. (tj. stanowiąca podstawę obowiązku objętego tytułem wykonawczym z [...].09.2015 r., w oparciu o który prowadzono przedmiotową egzekucję) jest nieważna z mocy samego prawa jako wydana na podstawie przepisów ustawy z 19.11.2009 r., które są niezgodne z prawem UE, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podzielił stanowisko zawarte w postanowieniu Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...].05.2016 r., iż powyższe kwestie nie mogą podlegać rozpatrzeniu w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi na czynność egzekucyjną, gdyż wykraczają poza zakres przedmiotowy tego rodzaju środka ochrony prawnej przysługującego zobowiązanemu. Podkreślenia bowiem wymaga, iż z całokształtu uregulowań w zakresie środków zaskarżania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że skarga wniesiona w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a., nie przysługuje na czynności egzekucyjne o charakterze procesowym, w stosunku do których ustawodawca przewidział inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenia na postanowienia lub wniesienie pozwu do sądu. Skarga, o której mowa w art. 54 § 1 ww. ustawy dotyczy samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego.
W związku z powyższym, w skardze na czynności egzekucyjne mogą być podniesione tylko te okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia.
Tym samym, skoro skarga na czynności egzekucyjne może być wniesiona wyłącznie na konkretne czynności egzekucyjne o charakterze wykonawczym, to kwestie związane z istnieniem obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie mogą podlegać ocenie w trybie art. 54 u.p.e.a.
Nie zasługuje zatem na uwzględnienie stanowisko strony, zgodnie z którym badanie przesłanek nieważności w oparciu o obowiązujące przepisy prawa w szczególności u.p.e.a. i k.p.a. jest obowiązkiem organów państwa ex officio, także wtedy gdy okoliczność tę podnosi skarżący na etapie skargi na zajęcie egzekucyjne.
Organ zauważył przy tym, że jak wskazał sam zobowiązany w uzasadnieniu skargi, ww. decyzja Dyrektora Izby Celnej została zaskarżona przez pełnomocnika strony do sądu administracyjnego, tak więc kwestia jej prawidłowości jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowego.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że wskazany wyżej charakter prawny skargi na czynność egzekucyjną determinuje również sposób oceny przez organ odwoławczy zarzutów zawartych w zażaleniu na wydane przez organ egzekucyjny postanowienie o oddaleniu jako niezasadnej skargi na czynność egzekucyjną. Organ odwoławczy ocenia bowiem wówczas prawidłowość czynności wykonawczych organu egzekucyjnego w momencie dokonania kwestionowanej czynności egzekucyjnej. W realiach analizowanej sprawy jak już uprzednio wskazane zostało, nieprawidłowości w tym zakresie nie stwierdzono.
Jako bezzasadne uznał zatem organ odwoławczy zarzuty naruszenia art. 54 § 1 i § 5a u.p.e.a.
Organ zaznaczył ponadto, że poza zakres przedmiotowy skargi na czynności egzekucyjne wykracza również podniesiona przez stronę w zażaleniu argumentacja dotycząca obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego (na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) oraz § 3 ww. przepisu i art. 60 § 1 powołanej powyżej ustawy.
Skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wniósł G. G.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa mających istotny wpływ na wynik sprawy:
art. 60 § 1 w zw. z art. 54 § 1 w zw. § 5a w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 156 § 1 k.p.a., poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że zarzut skarżącego o braku istnienia obowiązku, który mógłby stanowić podstawę do prowadzenia wobec skarżącego egzekucji polegającej na zajęciu i odbiorze automatów nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi na czynność egzekucyjną, gdyż wykracza poza zakres przedmiotowy tego rodzaju środka ochrony prawnej i wobec tego nie ma podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężną stanowiąca podstawę obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym - w rezultacie wydania którego doszło do dokonania zajęcia i odbioru skarżącemu automatów - jest nieważna z mocy samego prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydana na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, które nie zostały należycie notyfikowane Komisji Europejskiej, mimo że obowiązek taki wynikał wprost z obowiązującej wówczas dyrektywy 98/34/WE;
art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez brak całościowego rozpoznania i przeanalizowania przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wszystkich podniesionych przez skarżącego zarzutów, co skutkowało pominięciem rozpoznania kwestii legalności działania organu I instancji oraz nie przeprowadzeniem postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie zbadaniem zarzutu nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji, mimo że obowiązek taki spoczywał na organie nadzoru;
c) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez zaakceptowanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. sposobu działania Dyrektora Izby Celnej w Ł. polegającego na utrzymaniu w mocy postanowienia oddalającego skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu i odbiorze ruchomości skarżącemu w sytuacji, gdy decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężną stanowiąca podstawę obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym - w rezultacie wydania którego doszło do dokonania zajęcia i odbioru skarżącemu automatów - jest nieważna z mocy samego prawa, jako że wydana została na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, które nie zostały należycie notyfikowane Komisji Europejskiej, mimo że obowiązek taki wynikał wprost z obowiązującej wówczas dyrektywy 98/34/WE.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia I instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Na rozprawie przed Wojewódzkim sądem Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik skarżącego popierał skargę. Pełnomocnik organu wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W przypadku stwierdzenia przez Sąd, iż decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, podlegają one uchyleniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.).
Skarga nie jest zasadna, bowiem w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest prawidłowość dokonanej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej (zajęcia ruchomości w postaci 2 automatów do gier), a w konsekwencji zasadność postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] o oddaleniu skargi G. G. na tę czynność egzekucyjną.
Skargę na czynność egzekucyjną normuje art. 54 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) [dalej u.p.e.a.]. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1 i § 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54 § 5a u.p.e.a.). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 6 u.p.e.a.).
Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; wyrok NSA z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z 23 października 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Skarga w tym trybie służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; wyrok NSA z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z 23 października 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3396/14). Podkreślenia wymaga również, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. P.M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (tak wyrok NSA z 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13).
Zważywszy na powyższą regulację prawną podnieść trzeba, że - jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego - w ramach prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego, w oparciu o tytuł wykonawczy obejmujące należności skarżącego z tytułu kar pieniężnych w łącznej wysokości 36.000 zł, Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając jako egzekucyjny organ rekwizycyjny, na zlecenie Dyrektora Izby Celnej w W., w oparciu o przepis art. 31 u.p.e.a., dokonał zajęcia ruchomości w postaci 2 automatów do gier znajdujących się w magazynie depozytowym Izby Celnej w Ł. Sporządzony 9 marca 2016 r. protokół zajęcia ruchomości wraz z wezwaniem do uregulowania należności został doręczony skarżącemu 21 marca 2016 r.
Zarzuty podniesione w skardze dotyczą nieprawidłowego, zdaniem skarżącego, ustalenia, iż postawione przez niego w toku postępowania egzekucyjnego zarzuty braku istnienia obowiązku, który mógłby stanowić podstawę do prowadzenia wobec skarżącego egzekucji polegającej na zajęciu i odbiorze automatów nie podlegają rozpatrzeniu w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi na czynność egzekucyjną, gdyż wykraczają one poza zakres przedmiotowy tego rodzaju środka ochrony prawnej i wobec tego – jak skonstatował organ - nie ma podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem natomiast skarżącego, decyzja nakładająca na niego karę pieniężną - stanowiąca podstawę obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym, w rezultacie wydania którego doszło do dokonania zajęcia i odbioru skarżącemu automatów - jest nieważna z mocy samego prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydana na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, które nie zostały należycie notyfikowane Komisji Europejskiej, mimo że obowiązek taki wynikał wprost z obowiązującej wówczas dyrektywy 98/34/WE
Przechodząc do dalszych rozważań o charakterze merytorycznym wskazać należy, iż podstawę prawną egzekucji z ruchomości stanowią przepisy art. 97-103 Rozdziału 6 u.p.e.a. Zgodnie z art. 97 § 1 u.p.e.a., do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione (art. 97 § 2 u.p.e.a.). Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie (art. 98 § 1 u.p.e.a.). Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (art. 98 § 2 u.p.e.a.). Treść protokołu zajęcia i odbioru ruchomości określają przepisy art. 67 § 4 i art. 67 § 2 pkt 1, pkt 4-6 i pkt 9 u.p.e.a., zgodnie z którymi powinien on zawierać między innymi: oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego, oznaczenie numeru tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, kwotę dochodzonych należności, wyszczególnienie zajmowanych ruchomości, ich rodzaju, opis stanu zajmowanych ruchomości, czy też pouczenie zobowiązanego bądź podmiotu pod którego dozorem pozostawiono zajęte nieruchomości o skutkach dokonanego zajęcia, jak również pouczenie zobowiązanego o przysługującym prawie zaskarżenia.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uznał iż przedmiotowa czynność egzekucyjna odpowiada prawu. Dokonując zajęcia automatów do gier Dyrektor Izby Celnej w Ł. działał bowiem na podstawie zlecenia organu egzekucyjnego - Dyrektora Izby Celnej w W., wystawionego na podstawie art. 31 § 1 u.p.e.a. Zastosowany przez egzekucyjny organ rekwizycyjny środek egzekucyjny w postaci egzekucji z ruchomości jest wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Zajęcie przedmiotowego automatu zostało dokonane poprzez jego wpisanie, zgodnie z powołanym wcześniej art. 98 § 1 u.p.e.a., do sporządzonego na tę okoliczność protokołu zajęcia ruchomości, na druku określonym rozporządzeniem Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2310). Protokół został podpisany przez osobę, która go sporządziła oraz dwie osoby uczestniczące. W protokole oznaczono zarówno zobowiązanego, wierzyciela jak i właściwy miejscowo organ egzekucyjny. Dokonano nadto opisu zajętych urządzeń określając ich rodzaj, nazwy, numery i ich stan w momencie zajęcia jak również wskazano miejsce, w którym urządzenia się znajdują. Sporządzony protokół zawierał także wymagane prawem pouczenia o skutkach dokonanego zajęcia oraz o prawach i obowiązkach zobowiązanego i dozorcy, zaś zakwestionowana czynność egzekucyjna, dokonała została w ramach toczącego się wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o wskazany wcześniej tytuły wykonawcze. W konsekwencji powyższej analizy uznać należało, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. - rozpatrując skargę G. G., wniesioną na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. - zasadnie orzekł o jej oddaleniu. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia organu zarówno w I, jak i w II instancji wydane zostały w zgodzie z obowiązującymi przepisami regulującymi postępowanie egzekucyjne i postępowanie administracyjne, którego przepisy mają odpowiednie zastosowania w egzekucji na podstawie art. 18 u.p.e.a.
Tym samym za nieuzasadnione należało uznać zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów u.p.e.a. – art. 60 § 1 w zw. z art. 54 § 1 w zw. z § 5a w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
Z tych wszystkich względów niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. brak całościowego rozpoznania i przeanalizowania przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wszystkich podniesionych przez skarżącego zarzutów, co skutkowało pominięciem rozpoznania kwestii legalności działania organu I instancji oraz nie przeprowadzeniem postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie zbadaniem zarzutu nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji, mimo że obowiązek taki spoczywał na organie nadzoru.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie organy egzekucyjnej nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego aktu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargę oddalił.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło