III SA/Łd 886/12
WyrokWSA w Łodzi2012-12-03
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest dopuszczalne, gdy postępowanie karne, będące podstawą zawieszenia, nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone, a przepis ten ma charakter uznaniowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest dopuszczalne, nawet jeśli postępowanie karne, będące podstawą zawieszenia, nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone. Przepis ten, mający charakter uznaniowy, pozwala na zwolnienie policjanta po upływie 12 miesięcy zawieszenia, jeśli przyczyny zawieszenia nie ustały, a decyzja organu musi uwzględniać interes społeczny i służby, nie będąc przy tym uzależnioną od wyniku postępowania karnego.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Policji, został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji po tym, jak przez ponad 12 miesięcy pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych z powodu toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu, wskazując na upływ wymaganego okresu zawieszenia i brak ustąpienia przyczyn zawieszenia. Skarżący kwestionował zasadność zwolnienia, podnosząc, że decyzja była przedwczesna i naruszała jego prawa, a także zarzucał naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2012 roku sprawy ze skargi T.W. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w Z. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko T. W.
Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...] T. W. został zawieszony w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, tj. od dnia [...] do dnia [...] na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji. Powyższej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności w trybie art. 108 § 1 k.p.a.
Następnie rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...] zawieszenie w czynnościach służbowych zostało przedłużone do czasu zakończenia postępowania karnego na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji.
W dniu [...] przeciwko T. W. skierowano akt oskarżenia o sygn. akt Ds. 127/11 S o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.
Komendant Powiatowy Policji w Z. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności w trybie art. 108 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu organ wskazał, że prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie karne przed Sądem Rejonowym w Zduńskiej Woli sygn. akt II K 257/11 będące podstawą przedłużenia jest w toku i nie jest możliwe określenie terminu jego zakończenia. W ocenie organu spełnione zostały przesłanki do zwolnienia policjanta ze służby.
W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz wniósł o uchylenie decyzji. W ocenie skarżącego organ nie musiał podejmować decyzji o zwolnieniu, gdyż przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 daje fakultatywną podstawę zwolnienia co nie oznacza, że można go stosować dowolnie, a decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego została podjęta przedwcześnie, ponieważ nie zapadł wyrok a postępowanie karne trwa. Strona podniosła także zarzut, że postępowanie karne nie zostało zakończone ustaleniami o popełnieniu czynu przez skarżącego.
Rozkazem personalnym z dnia [...] nr [...]Komendant Wojewódzki Policji w [...] uchylił rozkaz personalny z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji oraz ustalił datę zwolnienia ze służby na dzień [...], w pozostałej części zaskarżony rozkaz utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ powołał się treść art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że bezsporną jest okoliczność, iż skarżący pozostaje zawieszony w czynnościach służbowych nieprzerwanie od dnia [...]. Podkreślił, że przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku.
Komendant Wojewódzki Policji zaznaczył, że przyczyną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji jest upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych i nieustąpienie przyczyn będących podstawą zawieszenia. Policjant jest zawieszony w czynnościach służbowych przez okres dłuższy niż to przewiduje dyspozycja art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Ideą przewodnią dla bytu tego przepisu jest niepełnienie służby przez policjanta przez okres minimum 12 miesięcy, brak możliwości określenia terminu powrotu do służby, a tym samym właściwego zabezpieczenia realizacji zadań dotychczas wykonywanych przez nieobecnego w służbie policjanta. Powyższy przepis nie ma charakteru zwolnienia "represyjnego", lecz jest tylko i wyłącznie wyrazem realizacji nadrzędnego interesu służby. W niniejszej sprawie, zdaniem organu, interes strony przemawia zaś za tym, by skarżący mógł kontynuować stosunek służbowy i pobierać 50% uposażenia zasadniczego.
Interes społeczny tożsamy z interesem służby przejawia się tym, że uzasadnione podejrzenie o niepraworządne działania policjanta, rodzić muszą zdecydowane kroki zmierzające do odsunięcia go od wykonywania czynności służbowych, a w konsekwencji do wykluczenia z szeregów Policji. Podkreślenia wymaga, że nie jest w interesie Policji, aby zatrzymywać w jej szeregach policjanta, który przez tak długi okres czasu pozostaje zawieszony w czynnościach służbowych i de facto służby nie pełni, a ponadto otrzymuje 50% uposażenia. Z punktu widzenia jego przełożonych, którzy są odpowiedzialni za prawidłowe funkcjonowanie podległej jednostki organizacyjnej Policji, tak długa nieobecność podległego funkcjonariusza miała negatywny wpływ na to funkcjonowanie. Ponadto sytuacja, kiedy w służbie jest policjant, na którym ciążą zarzuty popełnienia przestępstwa może wywierać negatywny skutek na wizerunek Policji jako służby. Zarówno ze względów ekonomicznych, jak i dla dobra służby korzystne jest, aby zajmowane przez takiego policjanta stanowisko zostało wykorzystane do zatrudnienia funkcjonariusza, który będzie dobrze służył społeczeństwu i wypełniał ustawowe zadania Policji. Komendant Powiatowy Policji w Z. nie ma wpływu na toczące się w sprawie T. W. postępowanie karne, a tym bardziej na czas zakończenia tego postępowania. Wobec powyższego skorzystał z prawa, jakie daje art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji i zwolnił wymienionego ze służby w Policji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji organ wskazał, że przepis ten nie uzależnia postępowania administracyjnego o zwolnienie ze służby T. W. od wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, lecz od okresu zawieszenia w czynnościach służbowych spowodowanego prowadzeniem postępowania karnego. Tak więc zwolnienie strony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest możliwe bez konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia prowadzonej przeciwko niemu sprawy karnej, dotyczącej popełnienia czynu określonego w art. 178a § 1 k.k.
W ocenie organu II instancji w stosunku do strony spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Skarżący został zawieszony z uwagi na wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Zawieszenie
w czynnościach służbowych ma charakter ciągły i związane jest z prowadzonym wobec
strony postępowaniem karnym, które nie zostało zakończone. Nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Postępowanie w tej sprawie do chwili obecnej nie zostało zakończone.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się przekroczenia przez organ I instancji granic uznania administracyjnego. W zakresie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ wskazał, że w interesie społecznym i służby jest aby zwolnienie skarżącego odniosłO o skutek niezwłoczny.
W zakresie zmiany ustalenia daty zwolnienia ze służby organ wyjaśnił, że rozkaz personalny z dnia [...] został doręczony skarżącemu w dniu [...] i dopiero od momentu doręczenia wywiera skutki prawne. W ocenie organu należało przesunąć datę zwolnienia ze służby na dzień doręczenia decyzji stronie z uwagi na nadany rygor wynikający z treści art. 108 § 1 k.p.a.
W skardze z dnia 5 września 2012 r. T. W. wniósł o uchylenie powyższego rozkazu personalnego zarzucając mu naruszenie art. 7, art. 8 i art. 108 § 1k.p.a. oraz art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Strona wskazała, że nie sposób utożsamiać interesu społecznego z interesem służby, bowiem jest on tylko jednym z elementów ogólnie nazwanego interesu społecznego, w którym zderza się z innymi interesami. W świetle prawa skarżący jest niewinny, zaprzeczył popełnieniu przestępstwa i wskazał osobę kierującą pojazdem. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji skarżący wskazał, że przepis ten nie daje samodzielnej podstawy do zwolnienia policjanta ze służby, w sytuacji gdy spełnią się jedynie przesłanki w nim określone. Zdaniem strony nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności naruszyło art. 8 i art. 108 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga T. W. jest niezasadna.
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia (rozkazu personalnego) pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji nie stwierdził, aby zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] oraz poprzedzający go rozkaz personalny z dnia [...] zostały wydane z uchybieniami, które powodowałyby konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Przepis art. 41 ust. 9 ustawy z dnia 9 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ze zm.) określa dwie przesłanki zwolnienia ze służby funkcjonariusza policji, które muszą być spełnione łącznie. Są to upływ 12 miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych oraz dalsze istnienie podstaw tego zawieszenia. Na fakultatywny charakter tego zwolnienia wskazuje użycie przez ustawodawcę sformułowania "może". Powyższe oznacza, iż rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest decyzją uznaniową, która może być wydana po dokonaniu oceny całego zebranego materiału dowodowego.
W niniejszej sprawie bezsporne pozostaje, iż skarżący na dzień wydania zaskarżonego rozkazu personalnego pozostawał zawieszony w obowiązkach służbowych przez okres ponad 12 miesięcy. W tym czasie nie ustały przesłanki stanowiące podstawę tego zawieszenia, bowiem postępowanie karne przed Sądem Rejonowym nadal się toczy. Stwierdzić zatem należy, iż w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały obie przesłanki wynikające z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji.
Należy również zaznaczyć, iż przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie uzależnia postępowania administracyjnego o zwolnienie policjanta ze służby od wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, lecz od okresu zawieszenia w czynnościach służbowych spowodowanego prowadzeniem postępowania karnego. Tak więc, rozpoznanie sprawy o zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie powołanego wyżej przepisu jest możliwe bez konieczności czekania do momentu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w prowadzonej przeciwko niemu sprawie karnej, bowiem brak jest bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zakończeniem prowadzonego postępowania karnego.
Jak już wyżej wspomniano, rozstrzygnięcie wydawane na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji ma charakter uznaniowy. Z uznaniem administracyjnym mamy do czynienia wtedy, gdy norma prawna nie determinuje w sposób jednoznaczny skutku prawnego, lecz pozostawia w sposób wyraźny dokonanie takiego wyboru właściwemu organowi administracyjnemu. Inaczej mówiąc, ustawa pozwala na wybór między dwiema lub więcej możliwościami. Analizowany przepis nie determinuje rozstrzygnięcia przełożonego służbowego. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie jest normą, która w przypadku zaistnienia przesłanek zawartych w jej dyspozycji, obliguje organ administracji do podjęcia jedynego, dopuszczalnego rozstrzygnięcia. W zakresie decydowania o zwolnieniu policjanta ze służby w sytuacji określonej w omawianym przepisie, ustawodawca pozostawił właściwemu organowi luz decyzyjny w formie uznania administracyjnego. W związku z tym, rodzi to po stronie organów administracyjnych prowadzących postępowanie szczególne obowiązki. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że obowiązki organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego w zakresie uzasadnienia decyzji są większe, aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania (por. np. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2002 r., sygn. akt VSA 2831/2001). Sąd rozpoznając sprawę zakończoną decyzją uznaniową musi mieć w szczególności na względzie poprawność zastosowanych przepisów oraz procedury przeprowadzonej w ramach postępowania administracyjnego.
Zatem nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, bowiem przepis ten może stanowić samodzielną podstawę decyzji administracyjnej. Jednocześnie wskazać należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 1/08 z dnia 23 lutego 2010 r., który uznał, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 jest zgodny z art. 2 i nie jest niezgodny z art. 42 ust. 3 Konstytucji (Dz. U. z 2010 r. nr 34, poz. 190).
Z przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. wynika, że organ prowadzący postępowanie obowiązany jest w postępowaniu wyjaśniającym podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jedynie ustalone w taki sposób fakty mogą być uznane za udowodnione i stanowić materiał dowodowy będący niezbędną i faktyczną podstawą do wydania decyzji administracyjnej oraz jej uzasadnienia. W samej decyzji organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy oraz wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić organom takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby spowodować uchylenie zaskarżonego rozkazu. Uzasadnienie rozkazu personalnego z dnia [...] wskazuje na jakich ustaleniach faktycznych oparte zostało rozstrzygnięcie oraz zawiera analizę okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazuje także na fakty, które organ odwoławczy trafnie ocenił, jako przemawiające za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji. Zawiera też wyjaśnienie zastosowania normy zawartej w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji w ustalonym stanie faktycznym. Jest zatem wystarczające dla oceny legalności decyzji.
Sąd nie dopatrzył się też przekroczenia przez organ granic uznania administracyjnego. Motywy przytoczone przez organ administracji w dostateczny sposób uzasadniają podjętą decyzję. Wynika z nich, że organy obu instancji brały pod uwagę okoliczność, że zawieszenie w czynnościach służbowych trwało ponad półtora roku i nadal trudno było przewidzieć, kiedy toczące się postępowanie karne, które legło u podstaw jego zawieszenia, zostanie prawomocnie zakończone. Zwrócono też uwagę na koszty społeczne ponoszone w związku z zawieszeniem policjanta. Należy zgodzić się z oceną organu odwoławczego, że w interesie społecznym nie leży dalsze pozostawanie w służbie funkcjonariusza Policji zawieszonego w czynnościach służbowych od ponad roku. Organy I i II instancji dokonywały oceny z punktu widzenia pracodawcy rozważającego dalszą przydatność do służby funkcjonariusza zawieszonego w czynnościach służbowych z uwagi na toczące się w stosunku do niego postępowanie karne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. I OSK 1506/08 ( niepublikowany) stwierdził, że zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji jest uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy przez Policjanta. Sposób wykonywania przez Policjanta obowiązków służbowych oraz zachowanie w życiu prywatnym nie mogą być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu. NSA stwierdził też że "niewątpliwie zwolnienie ze służby spowodowane zawieszeniem w czynnościach służbowych z powodu toczącej się sprawy karnej stanowi dla skarżącego dolegliwość. Należy mieć jednak na uwadze , iż art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest kompromisem między uprawnieniami pracodawcy i uprawnieniami pracownika. Celem zatrudnienia pracownika jest świadczenie przez niego pracy. Można wymagać od pracodawcy, by tolerował niemożność wykonywania przez pracownika pracy przez pewien okres czasu, jednakże pracodawca musi mieć też możliwość zwolnienia pracownika, jeżeli stan ten się przedłuża". Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela stanowisko wyrażone w powyżej powołanym wyroku.
W tym miejscu podkreślenia wymaga także stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie wskazywał na specyfikę statusu pracowniczego kategorii umundurowanych funkcjonariuszy służb publicznych, np. w uzasadnieniach wyroków: z dnia 23 września 1997 r., sygn. akt K 25/96; z dnia 27 stycznia 2003 r., sygn. akt SK 27/02; z dnia 14 grudnia 1999 r., sygn. akt SK 14/98, z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt K 46/05. W orzeczeniach tych Trybunał zaznacza, że stosunki służbowe służb mundurowych nie są stosunkami pracy, lecz mają charakter stosunków administracyjnoprawnych, powstających w drodze powołania, w związku z dobrowolnym zgłoszeniem się do służby. Zdaniem Trybunału kandydat do publicznej służby mundurowej od momentu powołania poddać się musi regułom pełnienia służby, nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też szczególnych obowiązków. Przykładem takich szczególnych uprawnień są korzystniejsze zasady nabywania przez funkcjonariuszy służb mundurowych uprawnień emerytalno-rentowych oraz ustalania ich wymiaru. Z kolei do szczególnych obowiązków można zaliczyć pełną dyspozycyjność i zależność od władzy służbowej, wykonywanie zadań w nielimitowanym czasie pracy i trudnych warunkach, związanych nierzadko z bezpośrednim narażeniem życia i zdrowia, wysoką sprawnością fizyczną i psychiczną wymaganą w całym okresie jej pełnienia, niewielkie możliwości wykonywania dodatkowej pracy i posiadania innych źródeł utrzymania, ograniczone prawo udziału w życiu politycznym i zrzeszania się. Powyższe skutkuje również wyższymi wymaganiami personalnymi, kwalifikacyjnymi czy charakterologicznymi wobec kandydatów do służby oraz odmiennymi i bardziej rygorystycznymi niż w przypadku pozostałych profesji zasadami utraty statusu pracowniczego. Funkcjonariusz Policji pełni bowiem szczególną rolę społeczną związaną z zaufaniem publicznym i stawia się wobec niego wyższe wymagania. Dlatego też utrata wiarygodności musi skutkować tak rygorystyczną odpowiedzialnością dyscyplinarną jak zwolnienie ze służby, zwłaszcza, że policjant ma wiele uprawnień, które pozwalają mu ingerować w sferę praw i wolności obywatelskich.
Warto też pamiętać o tym, że w przypadku gdy zarzuty stawiane funkcjonariuszowi w postępowaniu karnym okażą się niezasadne, w myśl przepisu art. 42 ust. 7 ustawy o Policji ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia go do służby.
W ocenie Sądu, rozpatrując konflikt pomiędzy słusznym interesem skarżącego (funkcjonariusza policji, zabiegającego o pozostawienie go w służbie) a interesem społecznym (gdy policjant był zawieszony w czynnościach służbowych i gdy nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia), należy stwierdzić, że organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, określonego w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, przedstawiając w sposób przekonujący swoje argumenty. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, ani też naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżony rozkaz personalny zawiera wszystkie niezbędne elementy, a jego uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie jest wystarczające. Co do konfliktu interesu społecznego i strony oraz relacji między nimi zachodzących wskazać także należy na kwestię uwzględniania słusznego interesu obywatela w kontekście interesu społecznego. W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 1991 r., sygn. akt II SA 1188/91 Sąd podkreślił właśnie w szczególności na obowiązek uwzględnienia słusznego interesu obywatela, jeśli nie pozostaje to w sprzeczności z interesem społecznym. W postępowaniu dotyczącym zwolnienia skarżącego ze służby, rozpatrując konflikt pomiędzy słusznym interesem obywatela (funkcjonariusza policji, zabiegającego o pozostawienie go w służbie) a interesem społecznym (gdy policjant był zawieszony w czynnościach służbowych od dnia 24 stycznia 2011 r. i gdy nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia), należy jeszcze raz stwierdzić, że organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, określonego w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego podnieść należy, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności rozkazowi personalnemu z dnia [...] nr [...] nastąpiło zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. Rygor ten nadaje się wówczas, gdy jest to niezbędne ze względu na interes społeczny. W tym wypadku interes społeczny oznaczał wymóg realizacji zadań Policji przez osoby o nieposzlakowanej opinii i tym samym dające rękojmię przestrzegania porządku prawnego. Należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 1806/11, że zastosowanie w rozkazie personalnym o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej, rygoru natychmiastowej wykonalności jest dopuszczalne i mieści w przesłance ważnego interesu społecznego, o którym mowa w art. 108 § 1 k.p.a. (publ. Lex nr 1166064). Pogląd ten znajduje odzwierciedlenie w niniejszym stanie faktycznym sprawy.
Jednocześnie na marginesie należy podkreślić, że skarżący zarzuca, że został zwolniony ze służby mimo, że postępowanie karne wobec jego osoby nie zakończyło się jeszcze prawomocnym wyrokiem, a zatem, zgodnie z zasadą domniemania niewinności, jest osobą niewinną. W odniesieniu do tego zarzutu Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie IV SA/Po 99/08 (niepublikowane) , że sprawa ze skargi na decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie dotyczy zagadnienia domniemania niewinności policjanta, a jedynie oceny, czy – w granicach prawa – ustał stosunek służbowy policjanta. Zwolnienie skarżącego ze służby nie przesądza w żaden sposób o jego winie i odpowiedzialności za czyny oceniane przez Sąd w postępowaniu karnym. Oznacza jednie, że w ocenie organu dalsze istnienie stosunku służbowego ze względu na utratę przez funkcjonariusz jego wiarygodności jest niemożliwe, a okres zawieszenia w czynnościach służbowych ( trwający nie mniej niż 12 miesięcy ) nie wystarczył do wyjaśnienia wątpliwości.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło