III SA/Łd 894/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia spełnienia wymogów określonych w przepisach prawa do wydania prawa jazdy kat. A postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. k.p. K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r. wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia spełnienia wymogów określonych w przepisach prawa do wydania prawa jazdy kat. A. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 27 sierpnia 2013 r. skarżący złożył do akt sprawy urzędowy formularz PPF, w którym wskazał, że nie pracuje, nie osiąga dochodów, jest uczniem IV klasy Technikum nr [...] w Zespole Szkół Ponadpodstawowych nr [...] w Ł. Pozostaje na całkowitym utrzymaniu rodziców. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie z rodzicami i małoletnim bratem. Rodzina utrzymuje się z pracy rodziców, których łączny miesięczny dochód wynosi 7174 zł. Zamieszkuje w 36 metrowym mieszkaniu w Ł. Ponadto rodzina posiada nieruchomość rolną o powierzchni 0,1839 ha oraz dwa samochody osobowe stanowiące współwłasność majątkową rodziców. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 894/13 referendarz sądowy odmówił przyznania K. S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia K. S. w dniu 9 września 2013 r. wniósł zażalenie. Podniósł, iż w chwili obecnej nie uzyskuje żadnych dochodów. Jest na utrzymaniu rodziców, którzy mają dodatkowo na utrzymaniu jego młodszego brata. W ocenie wnioskodawcy mając na uwadze dzisiejsze koszty utrzymania, uzyskiwany przez rodziców dochód w łącznej kwocie ponad 7.000 zł brutto, nie pozwala na pozostawienie jakichkolwiek oszczędności. Rodzice pokrywają jedynie jego koszty wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Tym samym złożony przez niego wniosek uznać należy za uzasadniony. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 10 września 2013 r. zażalenie skarżącego zostało potraktowane jako sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012.270) – dalej p.p.s.a., postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy może zostać wydane przez referendarza sądowego. Od takiego postanowienia strona może wnieść środek odwoławczy określony w art. 259 p.p.s.a. W przypadku wniesienia sprzeciwu, jeśli nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozstrzyga ją w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 260 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, wobec wniesienia sprzeciwu przez skarżącego, postanowienie referendarza sądowego z dnia 30 sierpnia 2013 r. utraciło moc. W takiej sytuacji Sąd rozpatrzył wniosek skarżącego z dnia 27 sierpnia 2013 r. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie K. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W myśl art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przy czym ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, jeśli osoba starająca się o przyznanie prawa pomocy nie osiąga własnych dochodów, ponieważ uczy się i pozostaje na utrzymaniu rodziców lub opiekunów, o przyznaniu prawa pomocy decydują możliwości zarobkowe i majątkowe osób zobowiązanych do alimentacji (por. postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2006 r. sygn. akt I OZ 115/06). Zgodnie z treścią art. 87 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice i dzieci mają obowiązek wzajemnego wspierania się. Ustawodawca w żaden sposób nie ograniczył czasu trwania tego obowiązku nałożonego na rodziców i dzieci, nie jest on w szczególności uwarunkowany sprawowaniem władzy rodzicielskiej. Występuje więc także po uzyskaniu przez dziecko pełnoletniości. Uszczegółowieniem tego obowiązku jest przepis art. 133 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. W niniejszej sprawie wnioskodawca składając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wyjaśnił, że jest IV klasy Technikum, nie pracuje, nie posiada żadnego majątku pozostaje na wyłącznym utrzymaniu swoich rodziców. Zamieszkuje z rodzicami i małoletnim bratem. Wszelkie koszty utrzymania rodziny ponoszą rodzice, których łączny miesięczny dochód wynosi 7174 zł brutto. Ponadto jak wynika ze złożonego oświadczenia stanie rodzinnym i majątkowym rodzice wnioskodawcy posiadają dwa samochody osobowe, mieszkanie o powierzchni 36 m2 oraz działkę rolną o powierzchni 0,1839 ha. Sad wskazał, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść w postępowaniu, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. W niniejszej sprawie z uwagi na fakt, iż skarżący nie osiąga żadnych dochodów, Sąd dokonał zestawienia kosztów postępowania z dochodami rodziców wnioskodawcy, na których utrzymaniu strona pozostaje. W ocenie Sądu porównując kwotę miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez rodziców wnioskodawcy (w wysokości przekraczającej kwotę 7000 zł) z wysokością należnego w rozpoznawanej sprawie wpisu od skargi w kwocie 200 złotych należało uznać, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej wysokości i to bez żadnego uszczerbku swojego utrzymania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. k.p.