III SA/Łd 896/25
WyrokWSA w Łodzi2026-02-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skreśleniu ucznia z listy uczniów może zawierać datę skreślenia, jeśli przepisy prawa oświatowego i statut szkoły nie przewidują takiej możliwości?Ratio decidendi
Decyzja o skreśleniu ucznia z listy uczniów, w tym ustalenie daty skreślenia, musi mieć oparcie w przepisach prawa. Skoro przepisy ustawy Prawo oświatowe oraz statut szkoły nie przewidują możliwości określenia daty skreślenia w decyzji, to jej wskazanie stanowi wydanie decyzji bez podstawy prawnej, co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności w tej części. Pozostałe aspekty skreślenia, w tym samo uzasadnienie skreślenia z powodu nieobecności, mogą być zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skreślenia ucznia R.P. z listy uczniów z powodu 100% absencji. Dyrektor szkoły wydał decyzję o skreśleniu z dniem 23 czerwca 2025 r. Łódzki Kurator Oświaty utrzymał tę decyzję w mocy. Uczeń, reprezentowany przez ojca (ubezwłasnowolnionego), nie uczęszczał na zajęcia, a ojciec podnosił kwestie dotyczące organizacji kształcenia specjalnego i braku powiadomienia o posiedzeniach zespołu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa oświatowego i statutu szkoły, a także k.p.a. w zakresie terminu skreślenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej terminu skreślenia ucznia z listy uczniów, a w pozostałej części oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2026 roku sprawy ze skargi R. P. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego R. P.1 na decyzję Łódzkiego Kuratora Oświaty z dnia 23 września 2025 roku nr 24/2025 w przedmiocie skreślenia z listy uczniów 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zespołu Szkół [...] w Ł. nr 35/2024/2025 z dnia 23 lipca 2025 roku w części dotyczącej terminu skreślenia ucznia z listy uczniów; 2. oddala skargę w pozostałej części.
Zaskarżoną decyzją z 23 września 2025 r. nr 24 /2025 Łódzki Kurator Oświaty, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 4b ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, poz. 622 i poz. 1160) w związku z § 72 ust. 1 pkt 2 Statutu Zespołu Szkół nr [...] w Ł. po rozpoznaniu odwołania R. P. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego R. H. P. od decyzji z 23 lipca 2025 r. Dyrektora Zespołu Szkół [...] nr [...] w Ł. nr 35/2024/2025 w sprawie skreślenia R. P. ucznia klasy I Szkoły [...] nr [...] w Zespole Szkół [...] nr [...] w Ł. z listy uczniów z dniem 23 czerwca 2025r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Jak wynika z akt administracyjnych, R.G.P. reprezentowany przez opiekuna prawnego – ojca R.H.P. został przyjęty do I klasy Szkoły [...] nr [...] przy Zespole Szkół [...] nr [...] w Ł. 28 listopada 2024 r.
13 czerwca 2025 r. wychowawca klasy skierowała do dyrektora Zespołu Szkół [...] nr [...] w Ł. wniosek o skreślenie z listy uczniów R.P., ucznia klasy I Szkoły [...] nr [..] w Zespole Szkół [...] nr [..] w Ł.. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że uczeń ma 100 % absencji. Pojawił się jednokrotnie na zajęciach rewalidacyjnych z pedagogiem szkolnym i jednokrotnie na zajęciach adaptacyjnych –warsztaty plenerowe z okazji Dnia Ziemi. Wskazała, że systematycznie z opiekunem prawnym ucznia utrzymywany był kontakt osobisty , telefoniczny , e-mailowy w celu spowodowania przyprowadzenia ucznia do szkoły, wskazywano możliwości nauki w ramach nauczania indywidualnego na terenie szkoły z możliwością włączenia ucznia w grupę przez udział w uroczystościach i imprezach szkolnych. Z akt sprawy wynikało, że z ww. wnioskiem rodzic został zapoznany podczas pobytu w szkole oraz że na jego prośbę wniosek wychowawcy został wysłany do ojca skarżącego przesyłką w dniu 16 czerwca 2025 r. zwróconą do nadawcy 3 lipca 2025 r.
Pismem z dnia 16 czerwca 2025 r. ZSS2.194/D/2024/2025 dyrektor Zespołu Szkół [...] nr [...] w Ł. wystąpił do Samorządu Uczniowskiego przy ZS [...] nr [...] w Ł. o wyrażenie opinii w przedmiotowej sprawie, oraz skierował do opiekuna prawnego ucznia informację o wszczęciu postępowania z urzędu. W dniu 18 czerwca 2025 r. Samorząd Uczniowski wyraził pozytywną opinię w sprawie uznając, że pełnoletni uczeń Szkoły R.P., w którego imieniu działa opiekun prawny, dopuścił się naruszenia § 72 ust. 1 pkt 2 Statutu Szkoły ( uchwała Nr 2/2024/2025) .
23 czerwca 2025 r. wychowawca klasy skierowała do Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół [...] nr [...] w Ł. wniosek o skreślenie z listy uczniów Szkoły [...] nr [...] w Zespole Szkół [...] nr [...] w Ł., R. P., ucznia klasy I, wskazując, że uczeń od chwili zapisania do szkoły nie jest przyprowadzany na obowiązkowe zajęcia przez swojego opiekuna, który oczekuje swojej obecności na zajęciach klasowych wraz z synem. Usprawiedliwione zostały jedynie nieobecności za okres 17-27 czerwca 2025r. Równocześnie wyraziła zaniepokojenie i sprzeciw faktem chęci wchodzenia i przebywania z innymi uczniami z niepełnosprawnościami opiekuna prawnego ucznia.
23 czerwca 2025 r. Rada Pedagogiczna Zespołu Szkół [...] nr [...] w Ł. podjęła uchwałę nr 15/2024/2025 w sprawie skreślenia ucznia klasy pierwszej R.P. z listy uczniów Szkoły [...] nr [...] w Zespole Szkół [...] nr [...] w Ł. z powodu nieusprawiedliwionego nieuczęszczania na obowiązkowe zajęcia wynikające z programu nauczania w wymiarze 561 godzin w II półroczu przy frekwencji 0%. W załączniku do uchwały wskazano na 100% absencję i brak współpracy z ojcem ubezwłasnowolnionego ucznia, który nie przyprowadzał go na zajęcia. Podano również, że opiekun nie dostarczył do szkoły odebranego z Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania, co mogło by dać uczniowi szansę nadrobienia materiału. Do akt dołączono dowód w postaci wydruków z dziennika elektronicznego zestawienia frekwencji w oddziale w I półroczu i rocznej w roku szk. 2024/2025.
Pismem z dnia 30 czerwca 2025 r. dyrektor Zespołu Szkół [...] nr [...] w Ł. zawiadomił opiekuna prawnego ucznia, na podstawie art. 10 i 73 §1 k.p.a. o zakończeniu postępowania w sprawie skreślenia ucznia z listy uczniów informując o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie 7 dni od doręczenia pisma. Pismo zostało doręczone 15 lipca 2025r.
W dniu 28 lipca 2025 r. Dyrektor Zespołu Szkół [...] nr [...] w Ł. decyzją Nr 35/2024/2025 skreślił z dniem 23 czerwca 2025 r. z listy uczniów Szkoły [...] nr [...] w Zespole Szkół [...] nr [...] w Ł. ucznia klasy I, R. P.. Decyzja została podjęta na podstawie art. 68 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe oraz §41 ust. 7 pkt 5 w związku z §72 ust. 1 pkt 2 Statutu Zespołu Szkół [...] nr [...] w Ł., uchwały nr 15/2024/2025 Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół [...] nr [...] w Ł. i po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że R.P., lat 22 opuścił w roku szkolnym 2024/2025 747 godzin lekcyjnych, z czego w I półroczu 139 godzin, w II 608 godzin, z czego w II półroczu liczba nieusprawiedliwionych godzin wynosiła 561. Statut Zespołu Szkół w §72 ust. 1 pkt 2 stanowi, że ucznia, który ukończył 18 lat można skreślić z listy uczniów w przypadku nieusprawiedliwionego nieuczęszczania na zajęcia obowiązkowe wynikające z programu nauczania w wymiarze 200 godzin w semestrze. W uzasadnieniu decyzji dyrektor szkoły wyjaśnił, że usprawiedliwienie nieobecności leżało po stronie ojca, jako reprezentanta ustanowionego orzeczeniem sądu w związku z całkowitym ubezwłasnowolnieniem R. P.. Zgodnie z § 65 ust. 2 Statutu szkoły rodzice lub prawni opiekunowie mogą usprawiedliwić nieobecność ucznia w szkole z powodów rodzinnych, niedyspozycji zdrowotnych i chorób trwających do 7 dni. Równocześnie, zgodnie z § 66 ust. 1 Statutu mają oni obowiązek usprawiedliwić nieobecności dziecka w szkole na bieżąco (niezwłocznie) do 7 dni od powrotu do szkoły, przy czym w § 66 ust. 2 uregulowano, że wychowawca nie może usprawiedliwiać zaległych nieobecności. Wychowawca lub nauczyciel go zastępujący jest osobą dokonującą usprawiedliwienia nieobecności ucznia na podstawie pisemnego oświadczenia rodziców przypadku nieobecności ucznia do 7 dni, a powyżej 7 dni na podstawie zaświadczenia od lekarza. W związku z ww. nieobecnościami uczeń nie był klasyfikowany ( uczeń może być nieklasyfikowany w klasyfikacji rocznej, jeśli w trakcie całego roku szkolnego opuścił ponad połowę lekcji danych zajęć edukacyjnych). Dyrektor Szkoły zaznaczył, że rodzic ucznia stoi na stanowisku, że ze względu na niepełnosprawność sprzężoną i choroby współistniejące powinien wraz ze swoim synem uczestniczyć w zajęciach szkolnych w obecności innych uczniów oddziału klasowego na terenie szkoły, a dodatkowo przy uczniu powinien być obecny nauczyciel wspomagający. Wyjaśnił, że pomoc nauczyciela przysługuje w przedszkolach specjalnych i oddziałach klas I-IV szkól podstawowych specjalnych ( § 7 ust. 4 rozporządzenia MEN z 9 sierpnia 2017r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym – Dz. U. z 2020 r. poz. 1309). Za zgodą organu prowadzącego udało się zatrudnić do zespołu ucznia pomoc nauczyciela. Jednak w placówce specjalnej nie ma możliwości zatrudnienia nauczyciela współorganizującego kształcenie.
Ponadto organ I instancji przywołał przepisy art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 ze zm.) dotyczące obowiązków rodzica wobec dziecka podlegającego obowiązkowi szkolnemu i nauki, co w przypadku skarżącego lat 22 nie ma zastosowania. Organ I instancji ustosunkował się do oczekiwań dotyczących zamiaru uczestnictwa opiekuna prawnego w zajęciach edukacyjnych prowadzonych dla syna, do jego zachowania na terenie szkoły i wobec pracowników szkoły, wskazał na warunki stworzone przez szkołę celem zaopiekowania się uczniem na terenie szkoły, jak również na działania zmierzające do pogodzenia racji szkoły i skarżącego w postaci zajęć adaptacyjnych dla jego syna w dniu 21 marca i 15 kwietnia 2025 r. oraz prowadzonej korespondencji z ww. Podkreślił, że w szkole jest zatrudniona wykwalifikowana kadra pedagogiczna, psychologiczna terapeutyczna i pielęgniarska, pomoc nauczyciela i pracownicy obsługi i są opracowane szczegółowe procedury bezpieczeństwa, a brak zgody na stałą obecność ojca przy dziecku podczas zajęć, jego obawy o bezpieczeństwo syna i obawy o odpowiedzialność za zdarzenia, które mogłyby się wydarzyć pod jego nieobecność, nie usprawiedliwiają nieprzyprowadzania syna na zajęcia szkolne.
W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie przepisu art. 68 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe przez jego zastosowanie i skreślenie R. P. z listy uczniów w związku z jego absencją, gdyż nieobecność odwołującego nie była nieusprawiedliwiona, a była konsekwencją niedopełnienienia przez szkołę obowiązków wynikających z art. 127 ww. ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe oraz naruszenia przepisu §72 ust. 1 pkt 2 Statutu Zespołu Szkół [...] nr [...] w Ł. poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nieobecności nie można uznać za nieusprawiedliwione w sytuacji, gdy indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny, o którym mowa w art. 127 ust. 3 ww. ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe został opracowany 20 grudnia 2024 r. bez uprzedniego powiadomienia ojca i bez dokonania wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżącego podniósł kwestię sposobu organizowania kształcenia specjalnego dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego przytaczając przepisy regulujące te kwestie. Pełnomocnik wskazał, że wobec ojca ucznia R.P. szkoła nie dopełniła formalności pisemnego zawiadomienia go o posiedzeniach zespołu ds. opracowania pierwszej wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia i indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego, nie dostarczyła rodzicowi kopii ww. dokumentów, tygodniowego rozkładu zajęć ucznia przed dniem 20 marca 2025 r. Stąd wywodzi on, że R. P. nie mógł być przez ojca przywożony do szkoły, ponieważ nie wiedział, jak będzie wyglądać edukacja jego syna. Ponadto strona podniosła kwestię wyników kontroli przeprowadzonej w dniach 25-26 czerwca 2025 r., w wyniku której wydano dyrektorowi zalecenia pokontrolne.
Zaskarżoną decyzją z 23 września 2025 r. Łódzki Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że z postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ II instancji wynika, że decyzja organu I instancji została podjęta z zachowaniem przepisów proceduralnych i materialnych.
Organ wskazał, że w świetle faktu, że uczeń R. P. w roku szkolnym 2024/2025 był nieobecny na 747 zajęciach, z czego tylko 47 godzin zostało usprawiedliwione, a przepisy Statutu Zespołu Szkół w §72 ust. 1 pkt 2 zawierają jednoznaczną i dającą się wprost zastosować przesłankę skreślenia ucznia z listy w postaci obiektywnego kryterium 200 godzin nieusprawiedliwionych zajęć edukacyjnych w półroczu, zaskarżona decyzja nie wydaje się być nieuprawnioną konsekwencją absencji ucznia i nie można odmówić zasadności jej podjęcia przez organ I instancji.
Po analizie znajdujących się w aktach sprawy ustaleń protokołu kontroli organu sprawującego nadzór Kurator wskazał, że szkoła wypełniła przesłanki wynikające z art. 127 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe i zorganizowała kształcenie specjalne dla p. R. P., lat 22 posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, dla którego ustanowiono opiekunem prawnym ojca, R. P.. Stwierdzone w kontroli uchybienia i nieprawidłowości rzutowały na jakość tego kształcenia, a nie jak podnosi strona uniemożliwiały podjęcie edukacji uczniowi. Z ustaleń kontroli wynikało m.in., że dla R. P. opracowano w wymaganym terminie na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wymagane przepisami wielospecjalistyczną ocenę poziomu funkcjonowania ucznia (WOPFU) oraz indywidulany program edukacyjno-terapeutyczny (IPET), następnie ustalono drugą ocenę poziomu funkcjonowania i zmodyfikowano ww. indywidualny program, a nauczyciele i specjaliści zatrudnieni do pracy z uczniami w oddziale, do którego skutecznie został zapisany R. P., posiadali wymagane kwalifikacje. Szkoła posiadała funkcjonujące zasady, regulaminy i procedury przyczyniające się do tworzenia bezpiecznych i higienicznych warunków kształcenia, opieki i wychowania uczniów Szkoły i Zespołu. Z protokołu kontroli wynikało, że warunki lokalowe Zespołu Szkół nie wzbudzały na dzień kontroli zastrzeżeń. Uczniom zespołu zapewniano opiekę medyczną, a w oddziale zapewniono dodatkową pomoc nauczyciela. W wyniku kontroli stwierdzono, że podczas organizowania kształcenia specjalnego dla ucznia R.P. w Szkole [...] nr [...] wystąpiły nieprawidłowości i uchybienia, polegające m.in. na braku skutecznego pisemnego powiadomienia rodzica o spotkaniu zespołu powoływanego na mocy § 6 ust. 3 rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1309) w dniu 19.12.2024 r., nieprzekazaniu p. R. P. kopii WOPFU i IPETu sporządzonych w dniach 19-20.12.2024 r., braku podpisów wszystkich uczestników spotkania zespołu powoływanego na mocy § 6 ust. 3 pod protokołem zespołu, przekazanie planu zajęć ucznia rodzicowi dopiero w dniu 20 marca 2025 r., w tym miejscu należy zauważyć, że plan ten mógł rodzic sprawdzić wcześniej sam na stronie szkoły. Frekwencję ucznia zaczęto odnotowywać w dzienniku oddziału od 7 stycznia 2025 r. W dniu kontroli R. P. nie figurował na listach uczniów w dziennikach zajęć pomocy psychologiczno- pedagogicznej i zajęć rewalidacyjnych, na tych zajęciach nie odnotowywano więc frekwencji ucznia. Ponadto w sporządzonej Modyfikacji Ml IPET obowiązującej w dniu kontroli, nie podano formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej ustalonej dla ucznia, nie odnotowano, że uczeń będzie wspierany przez pomoc nauczyciela, jak również nie odnotowano planowanych działań w przypadku ataku epilepsji. W Modyfikacji Ml IPET Zespół "zaleca nauczanie indywidualne" wykraczając tym zaleceniem poza kompetencje określone w rozporządzeniu. W ocenie organu odwoławczego wątpliwości co do jakości kształcenia w sytuacji, gdy uczeń nie realizuje obowiązku szkolnego, czy nauki, nie stanowią podstawy żądania przez rodzica/prawnego opiekuna przebywania wraz z dzieckiem na zajęciach na terenie szkoły, a takie żądania skarżący wysuwał. Obowiązujące normy prawne nie dają możliwości rodzicowi ucznia z niepełnosprawnością uczestniczenia w zajęciach edukacyjnych na terenie szkoły. Podczas zajęć edukacyjnych uczeń pozostaje bowiem pod opieką pracowników szkoły, a w szczególności dyrektora i nauczycieli. Organ zaznaczył, że sytuacją edukacyjną, w której rodzic/prawny opiekun może towarzyszyć dziecku, jest co do zasady indywidualne nauczanie w domu ucznia prowadzone w oparciu o § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży. W pozostałych przypadkach kształcenie uczniów w szkołach, w tym specjalnych wymaga od rodzica/prawnego opiekuna przekazania ucznia pod opiekę szkoły na czas oferowanych zajęć dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych.
W odniesieniu do podnoszonego przez stronę braku zasadności usprawiedliwiania nieobecności ucznia organ stwierdził, że pomimo, iż przepisy Statutu Zespołu Szkół [...] nr [...] w Ł. w części dotyczącej usprawiedliwiania nieobecności uczniów nie zawierały uregulowania w odniesieniu do praw uczniów pełnoletnich oraz rodziców/prawnych opiekunów do usprawiedliwiania nieobecności, zasady te były obowiązujące i w odpowiedzialności skarżącego leżało terminowe usprawiedliwianie godzin nieobecności syna. Organ wyjaśnił, że przepis art. 99. ustawy Prawo oświatowe delegował uprawnienie do ustalenia w statucie szkoły sposobu usprawiedliwiania, w określonym terminie i formie, nieobecności na zajęciach edukacyjnych, w tym formy usprawiedliwiania nieobecności przez osoby pełnoletnie i wskazał, że uczeń nie mógł podejmować żadnych czynności, ponieważ był reprezentowany przez ojca ze względu na ubezwłasnowolnienie, więc brak regulacji w Statucie Zespołu Szkół [...] nr [...] w Ł. sposobu usprawiedliwiania nieobecności przez osoby pełnoletnie nie miał bezpośredniego wpływu na usprawiedliwianie nieobecności.
W skardze R.G.P. reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego R.H.P., podobnie jak w odwołaniu, zarzucił naruszenie:
1. przepisu art. 68 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, przez skreślenie z listy uczniów poprzez jego zastosowanie i skreślenie ucznia z listy uczniów Szkoły [...] nr [...] w Zespole Szkół [...] nr [...] w Ł. w sytuacji gdy nieobecność odwołującego nie może być traktowana jako nieusprawiedliwiona, gdyż stanowiła konsekwencje niedopełnienia przez Szkołę obowiązków określonych w art. 127 p.o.
2. naruszenie przepisu § 72 ust. 1 pkt. 2 Statutu Zespołu Szkół [...] nr [...] w Ł. poprzez jego zastosowanie i skreślenie ucznia z listy uczniów Szkoły [...] nr [...] w Zespole Szkół [...] nr [...] w Ł., podczas gdy nieobecności odwołującego nie można uznać za nieusprawiedliwione w sytuacji gdy indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny, o którym mowa w art. 127 ust. 3 p.o. został opracowany 20 grudnia 2024 r. jednakże odbyło się to bez uprzedniego powiadomienia ojca odwołującego R.P. i bez uprzedniego dokonania wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia.
3. naruszenie przepisu art. 16 § 1 k.p.a., 130 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wskazania przez organ I instancji daty skreślenia z listy uczniów szkoły i nieumorzenie postępowania przed organem I instancji w tej części.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Łódzkiego Kuratora Oświaty w Łodzi z 23 września 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 23 lipca 2025 r. o skreśleniu R.G.P. z listy uczniów I Szkoły [...] nr [...] w Zespole Szkół [...] nr [...] w Ł. z dniem 23 czerwca 2025 r. W ocenie sądu zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane bez podstawy prawnej w części określającej termin skreślenia skarżącego z listy uczniów, co wyczerpało przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stosownie do tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Skreślenie skarżącego z listy uczniów I Szkoły [...] nr [...] w Zespole Szkół [...] nr [...] w Ł. nastąpiło na podstawie art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 ze zm.). Przepis te stanowi, że dyrektor szkoły lub placówki może, w drodze decyzji, skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły lub placówki. Skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej, po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Z powyższego wynika, że decyzja w przedmiocie skreślenia z listy uczniów pozostawiona jest uznaniu administracyjnemu, o czym świadczy słowo "może". W treści tego przepisu jest mowa wyłącznie o przesłankach skreślenia ucznia z listy uczniów. Przepis ten nie daje podstaw do określenia w decyzji daty z jaką następuje skreślenie ucznia z listy. Ponadto dopuszczalność określenia przez organ terminu skreślenia nie wynika również z innych przepisów ustawy Prawo oświatowe. Dodatkowo zauważyć należy, że wskazana w decyzji data skreślenia ucznia jest wcześniejsza niż data wydania decyzji, do czego również nie ma żadnych podstaw.
Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zatem treść decyzji administracyjnych zdeterminowana jest przepisami prawa administracyjnego materialnego i procesowego. Wszystkie elementy decyzji, zarówno jej rozstrzygnięcie, warunki i terminy oraz inne dodatkowe zastrzeżenia powinny mieć oparcie w przepisach ustawowych lub wykonawczych. Brak podstawy prawnej do ustalenia terminu wykonania nałożonego obowiązku oznacza, że decyzja w zakresie określającym taki termin została wydana bez podstawy prawnej, a to z kolei obliguje do wyeliminowania wskazanego rozstrzygnięcia w omawianej części z obrotu prawnego, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2010 r., sygn. I OSK 190/10, Lex nr 745173).
Z tego też względu należy uznać, że decyzja Dyrektora Zespołu Szkół [...] nr [...] w Ł. w zakresie w jakim określa datę skreślenia ucznia z listy uczniów szkoły, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Łódzkiego Kuratora Oświaty, zostały wydane bez podstawy prawnej, co skutkowało koniecznością stwierdzenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., ich nieważności w tej części.
W pozostałej części sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. uznając, że przy rozpoznaniu sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, ani nie doszło do takiego naruszenia przepisów prawa materialnego, który miał wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy ustalony przez organ znajduje oparcie w aktach administracyjnych sprawy i w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości i nie jest przez stronę kwestionowany.
Zdaniem Sądu, Łódzki Kurator Oświaty prawidłowo przyjął, że w sprawie zachodziły podstawy do skreślenia skarżącego z listy uczniów.
W myśl art. 68 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe dyrektor szkoły lub placówki może, w drodze decyzji, skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły lub placówki. Skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej, po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Wymienione w przepisie formalne wymogi wydania decyzji o skreśleniu ucznia zostały w sprawie spełnione
Regulacji z art. 68 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe odpowiada § 72 ust. 1 pkt 2 Statutu Zespołu Szkół [...] nr [...] w Ł., stanowiący, że uczeń, który ukończył 18 lat, może być skreślony z listy uczniów. Skreślenia z listy uczniów dokonuje Dyrektor szkoły na podstawie uchwały Rady Pedagogicznej w następujących przypadkach: pkt 2) nieusprawiedliwionego nieuczęszczania na obowiązkowe zajęcia wynikające z programu nauczania w wymiarze 200 godzin w semestrze.
Od decyzji o skreśleniu z listy uczniów uczniowi przysługuje odwołanie do właściwego Kuratora Oświaty za pośrednictwem Dyrektora w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (ust. 2) Jak stanowi § 72 ust. 3 Statutu, o powyższej sytuacji szkoła powiadamia rodziców/opiekunów prawnych ucznia. Z kolei z § 66 ust. 1 Statutu wynika, że rodzice lub prawni opiekunowie mają obowiązek usprawiedliwiać nieobecności w szkole swojego dziecka na bieżąco (niezwłocznie) do 7 dni od powrotu do szkoły (jeśli to możliwe uczeń powinien dostarczyć usprawiedliwienie na najbliższej godzinie wychowawczej). Stosownie do treści art. 98 ust. 1 pkt 17 ustawy Prawo oświatowe statut szkoły zawiera w szczególności: prawa i obowiązki uczniów, w tym przypadki, w których uczeń może zostać skreślony z listy uczniów szkoły, a także tryb składania skarg w przypadku naruszenia praw ucznia. Podstawę prawną do określenia w statucie szkoły obowiązków ucznia, w tym usprawiedliwiania w określonym terminie i formie nieobecności na zajęciach edukacyjnych stanowi art. 99 ustawy.
Zdaniem sądu zaskarżona decyzja została wydana w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wszczętego przez Dyrektora 16 czerwca 2025 r., a zainicjowanego wnioskiem wychowawcy klasy z 13 czerwca 2025 r., o czym przedstawiciel ustawowy skarżącego – R. P. został powiadomiony. Strona została także poinformowana o możliwości aktywnego w nim udziału czy możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Zaskarżona decyzja była poprzedzona uchwałą rady pedagogicznej o skreśleniu skarżącego z listy uczniów oraz po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego w sprawie skreślenia skarżącego z listy uczniów szkoły (uchwała z 18 czerwca 2025 r.). Podstawą skreślenia był zaś § 72 ust. 1 pkt 2 Statutu Szkoły.
Sąd zaznacza, że zarówno z art. 68 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe jak i z powyżej cytowanej regulacji statutowej szkoły wynika, że decyzja w przedmiocie skreślenia z listy uczniów jest decyzją wydawaną w ramach uznania administracyjnego co jednoznacznie wynika z użytych w powyższych przepisach zwrotów "może skreślić", "może być skreślony z listy uczniów". W takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza wybór przez organ stosujący prawo, jednej z możliwych konsekwencji normy prawnej, jednakże przy określeniu kryteriów oceny, jakimi ma się kierować organ administracyjny przy wydawaniu decyzji. Innymi słowy uznanie administracyjne występuje w przypadkach, w których przepisy prawne stanowią, że organ administracyjny "może" podjąć w sprawie rozstrzygniecie, a jednocześnie nie formułują one nakazu lub zakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia. Uznanie organu nie może przy tym nosić cech dowolności, a decyzja rozstrzygająca sprawę powinna być wynikiem wszechstronnej oceny konkretnego przypadku, dokonanej na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego sprawy, przy uwzględnieniu zasad postępowania określonych w k.p.a. (por. wyrok NSA z 26 maja 1981 r., sygn. SA 810/81). Weryfikacja sądowa takiej decyzji prowadzi zatem do ustalenia, czy prawidłowo przeprowadzono postępowanie administracyjne, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2005, s. 502).
W ocenie sądu, decydując o skreśleniu skarżącego z listy uczniów, organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, które w dostateczny sposób wyjaśnia jakimi organ kierował się przesłankami przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Znajduje ona potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i odzwierciedla przyjęty stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że skarżący praktycznie nie uczestniczył w zajęciach (nie był obecny na 747 zajęciach). Skarżący, który jest osobą pełnoletnią, ale z uwagi na całkowite ubezwłasnowolnienie opiekę nad nim sprawuje ojciec, rażąco naruszył postanowienie statutu szkoły, zgodnie z którym uczeń jest zobowiązany do usprawiedliwiania nieobecności na zajęciach w sposób w nim określony.
Z materiału dowodowego sprawy w sposób bezsporny wynika, że od początku roku szkolnego 2024/2025 skarżący opuścił 747 godzin lekcyjnych, w I semestrze 139 godzin, a w drugim semestrze 608 godzin, z czego usprawiedliwiono jedynie 47 nieobecności. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza systematyczne naruszanie przez skarżącego obowiązków określonych w statucie szkoły przez nieusprawiedliwione nieuczestniczenie w zajęciach edukacyjnych. Zdaniem sądu szkoła zorganizowała kształcenie specjalne dla skarżącego, który posiada orzeczenia o potrzebie specjalnego. Dla skarżącego opracowano wielospecjalistyczną ocenę poziomu funkcjonowania ucznia i indywidulany program edukacyjno-terapeutyczny, następnie zmodyfikowano ocenę poziomu i poprawiono ustalenia programu. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że szkoła wypełniła przesłanki wynikające z treści art. 127 ust. 3 i 4 ustawy Prawo oświatowe. W myśl powołanych przepisów uczniowi objętemu kształceniem specjalnym dostosowuje się odpowiednio program wychowania przedszkolnego i program nauczania do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia. Dostosowanie następuje na podstawie opracowanego dla ucznia indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego uwzględniającego zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w ust. 10 (ust. 3). W zależności od rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej, dzieciom i młodzieży, o których mowa w ust. 1, organizuje się kształcenie i wychowanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji, rewalidację i resocjalizację oraz zapewnia specjalistyczną pomoc i opiekę (ust. 4).
Z protokołu przeprowadzonej przez organ nadzoru kontroli wynika, że Szkoła posiadała funkcjonujące zasady, regulaminy i procedury tworzące bezpieczne i higieniczne warunki kształcenia, opieki i wychowania uczniów. Uczniom zapewniono opiekę medyczną i dodatkową pomoc nauczyciela. Rację ma organ wskazując, że wątpliwości ojca skarżącego co do jakości kształcenia i programów w sytuacji, gdy syn nie uczęszczał do szkoły są niezasadne. Niewątpliwie przeprowadzona w dniach 25 i 26 czerwca 2025 r. kontrola doraźna w placówce skarżącego wykazała nieprawidłowości, lecz nie miały one takiego charakteru, który uniemożliwiłaby skarżącemu uczęszczanie do szkoły. Nieprzekazanie ojcu skarżącego planu zajęć nie stanowiło przeszkody do uczęszczania skarżącego do szkoły, ponieważ jak słusznie zauważył organ, ojciec skarżącego mógł sprawdzić plan zajęć w ramach własnych kompetencji na stronie szkoły. Skarżący nie był adnotowany na listach uczniów uczęszczających na zajęcia pomocy psychologiczno-pedagogicznej i zajęć rewalidacyjnych. Stosownie do treści § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1309 ze zm.) program opracowuje zespół, który tworzą nauczyciele i specjaliści, prowadzący zajęcia z uczniem, a w przypadku ośrodków, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 5-9 - także wychowawcy grup wychowawczych prowadzący zajęcia z wychowankiem w tym ośrodku, zwany dalej "zespołem". Stosownie do treści § 6 ust. 5 ww. rozporządzenia program opracowuje się na okres, na jaki zostało wydane orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, nie dłuższy jednak niż etap edukacyjny. Program opracowuje się w terminie:
1) do dnia 30 września roku szkolnego, w którym uczeń rozpoczyna od początku roku szkolnego realizowanie wychowania przedszkolnego albo kształcenie odpowiednio w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub ośrodku, o których mowa w § 2 ust. 1, albo
2) 30 dni od dnia złożenia w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub ośrodku, o których mowa w § 2 ust. 1, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
Trzeba jeszcze wskazać, że zgodnie z § 6 ust. 9 rozporządzenia zespół, co najmniej dwa razy w roku szkolnym, dokonuje okresowej wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia, uwzględniając ocenę efektywności programu w zakresie, o którym mowa w ust. 1, oraz, w miarę potrzeb, dokonuje modyfikacji programu. Okresowej wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia i modyfikacji programu dokonuje się, w zależności od potrzeb, we współpracy z poradnią psychologiczno-pedagogiczną, w tym poradnią specjalistyczną, a także - za zgodą rodziców ucznia - z innymi podmiotami. Rodzice ucznia albo pełnoletni uczeń mają prawo uczestniczyć w spotkaniach zespołu, a także w opracowaniu i modyfikacji programu oraz dokonywaniu wielospecjalistycznych ocen, o których mowa w ust. 4 i 9. Dyrektor przedszkola, szkoły lub ośrodka, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9, a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną - osoba kierująca inną formą wychowania przedszkolnego, zawiadamia pisemnie, w sposób przyjęty w danym przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub ośrodku, rodziców ucznia albo pełnoletniego ucznia o terminie każdego spotkania zespołu i możliwości uczestniczenia w tym spotkaniu (§ 6 ust. 11 rozporządzenia). Sąd przychyla się do stanowiska strony skarżącej, że ojciec strony powinien być powiadomiony o posiedzeniu zespołu oraz powinny mu zostać przekazane indywidulany program edukacyjno-terapeutyczny i wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania ucznia. Niedopełnienie tego obowiązku przez szkołę, nie stanowi jednak usprawiedliwienia dla nieprzyprowadzania ucznia do szkoły. Jeżeli uczeń w ogóle nie uczęszcza na zajęcia, nie można podnosić zarzutów co do prawidłowości opracowanego dla niego indywidualnego programu. Dla realizacji wynikającego z ustawy ( art. 127 ust. 3) obowiązku dostosowania programu nauczania do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia poza uwzględnieniem zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, wskazane jest umożliwienie pedagogom bezpośredniego kontaktu z uczniem. Z ustaleń kontroli doraźnej wynika, że w szkole w wymaganym terminie opracowano wielospecjalistyczną ocenę poziomu funkcjonowania ucznia oraz indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny. Obawa ojca skarżącego przed pozostawieniem go w szkole nie może usprawiedliwiać nieprzyprowadzania syna do szkoły. Nie ma żadnych racjonalnych podstaw do twierdzenia, że obawy te były uzasadnione. W myśl § 6b ust. 1 pkt 1 Statutu, Zespół Szkół [...] nr [...] dba o bezpieczeństwo uczniów i ochrania ich zdrowie od chwili wejścia ucznia do szkoły do momentu jej opuszczenia poprzez: zapewnienie uczniom przebywającym w szkole opieki przez nauczycieli oraz innych pracowników szkoły. Podkreślić należy, że szkoła ma obowiązek zapewnić bezpieczeństwo i opiekę wszystkim uczniom i dlatego brak zgody na obecność ojca skarżącego na zajęciach, tak samo jak innych rodziców i opiekunów, była w pełni uzasadniona.
Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 68 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe oraz § 72 ust. 1 pkt 2 Statutu. Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się przekroczenia granic uznania administracyjnego. Wyciągnięte przez organ są logiczne i w pełni uzasadniają podjęcie zapadłych decyzji.
Z powyższych względów w pozostałym zakresie sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.
EC
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło