III SA/Łd 910/18

Dnia 7 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , , Protokolant specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2019 roku sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, że zażalenie H. S. z 7 lutego 2018 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. z [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia. Z akt sprawy wynika, że 21 września 2015 r. Poczta Polska S. A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej wystawił na H. S. tytuł wykonawczy Nr [...] obejmujący należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv, który przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P., w celu dochodzenia objętych nim zaległości w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W toku postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z 20 kwietnia 2016 r. Nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego H. S. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.. Przedmiotowe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu 10 maja 2015 r. 16 maja 2016 r. H. S. złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne wraz z wnioskiem o wstrzymanie tego postępowania, a następnie jego umorzenie. Postanowieniem z 31 maja 2016 r. organ egzekucyjny zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu i wstrzymał realizację zajęcia wierzytelności zobowiązanego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.. Postanowieniem z 12 lipca 2017 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej uznał za uzasadniony zarzut przedawnienia zobowiązań objętych tytułem wykonawczym Nr [...] za okres od stycznia 2010 r. do grudnia 2010 r., za nieuzasadniony zarzut przedawnienia zobowiązań za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2015 r. oraz zarzut nieistnienia obowiązku i braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P., po rozpatrzeniu zarzutów strony z 16 maja 2016 r., postanowił uznać za uzasadniony zarzut przedawnienia zobowiązań z tytułu opłaty abonamentowej rtv za okres od stycznia 2010 r. do grudnia 2010 r.; uznać za nieuzasadniony zarzut przedawnienia zobowiązań za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2015 r. oraz oddalił jako nieuzasadniony zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Przedmiotowe postanowienie doręczono zobowiązanemu 24 sierpnia 2017 r. w trybie art. 44 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) – dalej "k.p.a.". Pismem z 7 grudnia 2017 r. H. S. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. o wydanie postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów. W odpowiedzi, organ egzekucyjny pismem z 18 grudnia 2017 r. poinformował stronę o wydanym [...] postanowieniu i jego doręczeniu w trybie art. 44 k.p.a. Dodatkowo wskazał, że postanowienie znajduje się w aktach sprawy i zobowiązany ma możliwość zapoznania się z jego treścią. W dniu 9 lutego 2018 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo zobowiązanego z 7 lutego 2018 r. zatytułowane "SKARGA na postanowienie Naczelnika US Ł. P. z [...] nr [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu na złożenie skargi" skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w którym zobowiązany wniósł o uchylenie wskazanego postanowienia w całości, umorzenie postępowania egzekucyjnego, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz zwrot zajętych kwot świadczenia emerytalnego wraz z odsetkami. Ponadto wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- P. z [...]. Pismem z 23 lutego 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. wezwał H. S. do sprecyzowania czy pismo strony wniesione 9 lutego 2018 r. stanowi zażalenie na postanowienie organu I instancji wnoszone do organu wyższego stopnia, tj. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.. Organ pouczył stronę, że brak ustosunkowania się do przedmiotowego wezwania skutkować będzie zakwalifikowaniem pisma jako zażalenia na postanowienie z [...] Zobowiązany nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. Powołanym na wstępie postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził uchybienie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. z [...] W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 17 § § 1 i art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) – dalej "u.p.e.a.", oraz art. 57 § 1 i § 5 pkt 2 k.p.a. Następnie wskazał, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. z [...] doręczono zobowiązanemu w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 24 sierpnia 2017 r. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego upłynął zatem stronie 31 sierpnia 2017 r. Natomiast pismo zobowiązanego z 7 lutego 2018 r. stanowiące zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wpłynęło do organu egzekucyjnego 9 lutego 2018 r. Zatem środek zaskarżenia został przez stronę wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu, co obligowało organ do zastosowania art. 134 k.p.a. Jednocześnie organ podkreślił, że w związku z powyższym złożone przez H. S. zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z [...] nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie wniósł H. S., domagając się jego usunięcia go z obrotu prawnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. i podkreślił, że bezsporna nieważność postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. z [...] w przedmiocie zgłoszonych przez stronę zarzutów wynikająca z faktu rozstrzygnięcia w tym przedmiocie mimo złożonej przez skarżącego skargi do sądu na stanowisko wierzyciela uzasadnia nieważność zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia organu jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia wydane w oparciu o art. 134 k.p.a. W myśl powołanej normy prawnej organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Ponadto na podstawie odesłania zawartego w art. 144 k.p.a. przepis ten ma również zastosowanie do zażaleń na postanowienia, o których mowa w art. 141 § 1 k.p.a. Jak z powyższego wynika, przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy organ odwoławczy obowiązany jest zbadać, czy zażalenia (odwołanie) jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia zażalenia (odwołania) od postanowienia (decyzji) organu I instancji jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z treścią art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Podkreślić należy, że przepis art. 134 K.p.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że jego zastosowanie nie jest uzależnione od uznania administracyjnego. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej wystąpienia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania, lecz ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. wyroki WSA: w Olsztynie z 1 września 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 807/16, w Poznaniu z 10 sierpnia 2016 r. sygn. akt III SA/Po 265/16 i z 20 lipca 2016 r. sygn. akt III SA/Po 134/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem ww.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA"). W ocenie sądu w okolicznościach niniejszej sprawy organ II instancji słusznie zastosował art. 134 k.p.a. jako konsekwencję uchybienia przez H. S. terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. z [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. W tym miejscu należy podkreślić, że aby organ mógł stwierdzić uchybienia terminu do wniesienia zażalenia koniecznym jest zbadanie prawidłowości doręczenia stronie rozstrzygnięcia. Kwestia doręczenia jest zatem kluczowa dla oceny zachowania terminu. Aby pismo mogło zostać uznane za skutecznie doręczone muszą zostać zachowane ściśle reguły określone w rozdziale 8 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie postanowienie organu egzekucyjnego z [...], doręczone zostało skarżącemu 24 sierpnia 2017 r. w trybie art. 44 k.p.a. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 39 K.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Powołany przepis wprowadza zasadę oficjalności doręczeń. Osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy – art. 42 § 1 k.p.a. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej - art. 42 § 2 k.p.a. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i § 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie – art. 42 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 43 k.p.a. doręczenie przesyłki może być dokonane nie tylko do rąk adresata, ale również - w razie jego nieobecności – innych osób wskazanych w tym przepisie, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W przypadku doręczania pisma przez pocztę - w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – art. 44 § 1 k.p.a. W takiej sytuacji zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki we wspomnianym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, w którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Jest to tzw. fikcji doręczenia. Doręczenie we wskazanym wyżej trybie - tzw. awizo stwarza domniemanie, że przesyłkę doręczono adresatowi, chociaż faktycznie do tego doręczenia do rąk adresata nie doszło. Doręczenie zastępcze wymaga dla swej skuteczności spełnienia wszystkich określonych przez prawo warunków. Aby uznać prawidłowość doręczenia decyzji w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest prawidłowe dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie, tzn. pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Adresat pisma może się uchylić od skutków prawnych doręczenia dokonanego w powyższym trybie wskazując, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające jego zastosowanie. Dla skuteczności doręczenia niezbędne jest więc stwierdzenie przez organ administracji, iż zwrotne potwierdzenie odbioru zostało prawidłowo wypełnione i nie budzi jakichkolwiek wątpliwości (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Szczecinie z 28 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 486/13 i z 28 listopada 2013 r. o sygn. akt I SA/Sz 484/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lipca 2013 r. o sygn. akt II OSK 572/12, dostępne w CBOSA). W ocenie sądu w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki skutecznego doręczenia zastępczego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z [...] we wskazanym powyżej trybie. Z adnotacji znajdujących się na przesyłce zawierającej przedmiotowe postanowienie wynika, że wobec niemożności doręczenia przesyłki w sposób zwykły 10 sierpnia 2017 r. pismo pozostawiono na okres czternastu dni w placówce pocztowej Ł.-41, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym urzędzie pocztowym wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w miejscu wymienionym w art. 44 § 2 k.p.a. Z powodu zaś niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, awizowano ją powtórnie 17 sierpnia 2017 r. Wobec powyższego za prawidłowe należy uznać przyjęcie przez organ II instancji, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z [...] doręczono H. S. 24 sierpnia 2017 r. z zachowaniem trybu art. 44 k.p.a. W tej sytuacji termin do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie biegł od 25 do 31 sierpnia 2017 r. Swoje zażalenie strona złożyła osobiście w siedzibie organu dopiero 9 lutego 2018 r., a więc z kilkumiesięcznym przekroczeniem ustawowego terminu do wniesienia zażalenia. Powyższe obligowało zaś organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na podstawie art. 134 k.p.a. Uchybienie terminu jest bowiem okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydania postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. W ocenie sądu organ odwoławczy należycie przeprowadził postępowanie zmierzające do ustalenia zachowania terminu do wniesienia zażalenia, czyniąc zadość wymogom wskazanym w art. 7 art. 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji tych ustaleń prawidłowo zastosował art. 44 § 4 k.p.a a także art. 134 k.p.a. W tej sytuacji uznać należy, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] roku jest zgodne z obowiązującymi przepisami. W rozpoznawanej sprawie nie może ujść uwadze, że skarżący wraz z zażaleniem wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W przedmiocie przywrócenia terminu toczyło się odrębne postępowanie zakończone wydaniem postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] roku odmawiającym przywrócenia wnioskowanego terminu, bowiem skarżący w swoim wniosku nie podał żadnych przyczyn, z powodu których ów termin nie został zachowany, nie wykazując tym samym braku winy w niedochowaniu terminu. Skarżący również wniósł skargę na to postanowienie, która została oddalona wyrokiem z 7 marca 2019 roku w sprawie sygn. akt III SA/Łd 911/18. Końcowo odnosząc się do zarzutów i okoliczności podniesionych w skardze należy wskazać, że sąd rozpoznając skargę na postanowienie orzekające o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, ogranicza się jedynie do zbadania prawnych przesłanek wydania takiego postanowienia (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 486/07 publ. LEX nr 523990) W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że zażalenie skarżącego od postanowienia z dnia [...] roku wniesione zostało z uchybieniem terminu. Bez znaczenia natomiast dla wyniku przedmiotowego rozstrzygnięcia pozostają pozostałe kwestie podniesione w skardze, związane z oczywistą w ocenie strony nieważnością postanowienia organu egzekucyjnego z [...]roku, które to mogą być przedmiotem kontroli tylko w odrębnym postępowaniu. Na marginesie jedynie odnosząc się do argumentacji strony przedstawionej w skardze oraz na rozprawie przed sądem, wskazać należy, że w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji brak jest przepisów wskazujących, że postępowanie egzekucyjne winno być wstrzymane z uwagi na wniesienie do sądu administracyjnego skargi na rozstrzygnięcie w sprawie stanowiska wierzyciela. Zgodnie zaś z art. 3 §1 pkt 3 p.p.s.a. ustawodawca wyłączył spod kontroli sądów administracyjnych postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. A zatem skarga strony podlegała odrzuceniu, o czym orzeczono prawomocnym postanowieniem WSA w Łodzi z 5 października 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 918/17. W tym miejscu wyjaśnić należy, że art. 34 § 4 u.p.e.a. stanowi, iż organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Z tej przyczyny zarzuty strony wskazujące na nieważność postanowienia rozstrzygającego o zarzutach zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na brak wstrzymania postępowania do czasu rozstrzygnięcia sądu w sprawie stanowiska wierzyciela, należy uznać za całkowicie chybione. W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. EC