III SA/Łd 913/15

Dnia 2 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana [...] z dnia [...] roku, nr [...] w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Rektora Politechniki [...] w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów p o s t a n a w i a : odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Wyrokiem z dnia 3 lutego 2016 roku, sygn. akt III SA/Łd 913/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. R. na decyzję Rektora Politechniki [...] w Ł. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów. W dniu 23 lutego 2016 roku do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe skarżącego zawierające wniosek o cyt. "zabezpieczenie postępowania sądowego i elementarnych interesów skarżącego i wstrzymanie wykonania decyzji, tj. decyzji Dziekana [...] z dnia [...] roku oraz decyzji Rektora Politechniki [...] w Ł. z dnia [...]roku". W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że wskazane powyżej decyzje oraz wszystkie inne decyzje władz Politechniki [...] mające związek z ww. decyzjami (w tym m.in. o nieuwzględnieniu prawa studenta do urlopu okolicznościowego ze względów zdrowotnych) zostały zaskarżone do sądów i będą w dalszym ciągu sukcesywnie zaskarżane do wszystkich sądów w Polsce i w UE, a postępowania sądowe są obecnie w toku. Skarżący wskazał ponadto, że obecnie toczy się postępowanie w m.in. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 913/15, w której adwokat A. S., były pełnomocnik ustanowiony z urzędu, nie dopełnił obowiązków służbowych i nie złożył wcześniej przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)-dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z treści cytowanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko na wniosek strony skarżącej, w którym uprawdopodobni istnienie przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo: 1) wyrządzenia znacznej szkody lub 2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Inicjatywa zaś do wykazania okoliczności potwierdzających istnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji przysługuje stronie skarżącej (por. postanowienie NSA ż dnia 18 czerwca 2004 roku, FZ 138/04, nie publ.). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04 (niepublikowane) stwierdził, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową, jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Nadto jak wynika z analizy orzecznictwa sądów administracyjnych warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168). Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wniosek strony. Na stronie ciąży obowiązek wykazania, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby to ją narazić ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2008r., sygn. akt II OZ 766/08, postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2012r., sygn. akt II GZ 457/12). Sąd, w przypadku braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie może działać w tym zakresie za stronę. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Skarżący nie wykazał bowiem, że wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji jest zasadne w stosunku do niego w kontekście wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienia wystąpienia tych przesłanek nie stanowi powołana przez skarżącego okoliczność, że objęte wnioskiem decyzje oraz wszystkie inne decyzje władz Politechniki [...] mające związek z ww. decyzjami (w tym m.in. o nieuwzględnieniu prawa studenta do urlopu okolicznościowego ze względów zdrowotnych) zostały zaskarżone do sądów i będą w dalszym ciągu sukcesywnie zaskarżane do wszystkich sądów w Polsce i w UE. O zaistnieniu po stronie skarżącego przedmiotowych przesłanek, tj. znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. nie przesądza także argument, że obecnie w niniejszej sprawie toczy się wobec byłego pełnomocnika ustanowionego z urzędu postępowanie dyscyplinarne z powodu niedopełnienia czynności służbowych i zaniechania złożenia przedmiotowego wniosku wcześniej. Podkreślić również należy, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty obrazujące trudną sytuację materialną skarżącego nie mogły zostać uznane za wystarczające do dokonania przez Sąd oceny zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Trudna sytuacja materialna nie jest bowiem sama w sobie przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów. Nie można utożsamiać przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., z przesłankami, na podstawie których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonych aktów. W przypadku prawa pomocy sąd wydaje pozytywne rozstrzygnięcie dla strony, która znajduje się w takiej sytuacji finansowej, że w razie braku zwolnienia od kosztów sądowych nie mogłaby skorzystać z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Dlatego też podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania w danej sprawie. Natomiast w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych aktów ubiegający się o takie wstrzymanie powinien uzasadnić, dlaczego uważa, że wykonanie zaskarżonych aktów narazi go na znaczną szkodę lub niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania decyzji, lecz jedynie przed takimi, które nie mogłyby zostać odwrócone przez ewentualne wygranie sporu sądowego. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu skarżący nie przedstawił okoliczności wykazujących, że takie niebezpieczeństwo w niniejszej sprawie zachodzi. Okoliczności wskazane we wniosku nie prowadzą do konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie podał żadnych faktów, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Uprawdopodobnienie istnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej i nie może polegać na przytoczeniu ogólnikowych stwierdzeń, ale winno wskazywać na konkretne, poważne skutki wykonania zaskarżonych aktów. Odmowa wstrzymania wykonania decyzji, nie tworzy powagi rzeczy osądzonej i nie uniemożliwia ponowienia wniosku. Stosownie do treści art. 61 § 4 p.p.s.a. tego rodzaju postanowienia mogą być zmieniane i uchylane w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. e.o.