III SA/Łd 934/18

Dnia 7 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2019 roku sprawy ze skargi A. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ), zwanej dalej "k.p.a.", w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778), zwanej dalej "u.s.u.s.", po rozpoznaniu wniosku A.G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...]o odmowie umorzenia należności z tytułu składek, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Z akt sprawy wynika, że skarżący wnioskiem z dnia 15 listopada 2017 r. (data wpływu do organu) wystąpił o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne – w łącznej kwocie 233 716,35 zł, ubezpieczenie zdrowotne – w łącznej kwocie 41 135,05 zł oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – w łącznej kwocie 17 968,45 zł. Skarżący wskazał, że w jego przypadku zachodzi całkowita nieściągalność w związku z zajściem nie jednej, lecz kilku przesłanek wymienionych w art. 28 u.s.u.s. Uzasadniając wniosek podał, że postanowieniem z dnia 25 maja 2000 r. Sąd Rejonowy w Ł. XXI Wydział Gospodarczy oddalił jego wniosek o ogłoszenie upadłości gdyż wszystkie składniki majątku trwałego obciążone zostały ograniczonymi prawami rzeczowymi na rzecz osób trzecich i w praktyce nie posiada żadnego składnika majątku obrotowego wolnego od obciążeń. W 2006 r zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej pod firma A w Ł. W kilku postępowaniach prowadzonych na wniosek FGŚP i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych komornik umorzył postępowanie egzekucyjne ze względu na bezskuteczność egzekucji, w drodze licytacji komorniczej sprzedano wszystkie nieruchomości i ruchomości będące majątkiem jego firmy. Obecnie wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne na wniosek B SA należność główna 118 000 zł i odsetki 200 460,18 zł. Wskazał, że obecnie pracuje na umowę o pracę na czas nieokreślony z wynagrodzeniem 1395 zł netto, a jego żona Janina pobiera emeryturę w wysokości 854 zł netto. Mieszka z żoną w części domu, będącego własnością jego teściowej, którą to część użyczają nieodpłatnie, pokrywają proporcjonalnie koszty energii elektrycznej, wody i c.o. w wysokości 400 zł miesięcznie. Na zakup żywności przeznaczają około 1000 zł , a na zakup lekarstw około 320 zł miesięcznie. Opłata za telefon to 100 zł miesięcznie . Ani wnioskodawca ani jego żona nie posiadają oszczędności ani majątku ruchomego i nieruchomego. Do wniosku załączone zostały kserokopie dokumentów potwierdzających powyższe okoliczności, oświadczenie strony o stanie rodzinnym i majątkowym , PIT za 2016 r, umowy o pracę na cały etat w charakterze przedstawiciela handlowego za wynagrodzeniem 1680 zł brutto i 1/10 etatu za 200 zł brutto. Decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, stwierdzając brak przesłanek wynikających z ustawy i rozporządzenia. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał, że w jego ocenie, w decyzji z [...] błędnie ujęto tylko koszty eksploatacyjne w kwocie 400,00 zł. Zaznaczył, że nie pomniejszono dochodu miesięcznego o koszty leczenia, które wynoszą 320,00 zł oraz o wydatki inne (telefon + wyżywienie) w łącznej kwocie 1100,00 zł. Skarżący podkreślił, że po uwzględnieniu ww. kosztów pozostaje mu kwota ok. 538,00 zł na zaspokojenie potrzeb rodziny. Z uwagi na powyższe zachodzą przesłanki do umorzenia określone w art. 28 ust. 3a § 3 ust. 1 pkt. 1 u.s.u.s. Ponadto poinformował że przesłanka zawarta w pkt 3 rozporządzenia ma w jego przypadku zastosowanie, ponieważ wszystkie wskazane choroby mają charakter przewlekły. Skarżący zaznaczył, że nie zgadza się ze stwierdzeniem zawartym w decyzji, że nawet gdyby ZUS umorzył należności to inni wierzyciele w dalszym ciągu dochodziliby swoich należności, ponieważ nie można przewidzieć jak potoczą się inne sprawy. Wyjaśnił, że jego zadłużenie wobec firmy B zostało zmniejszone od pierwotnej kwoty o ok. 100000,00 zł, ale nie w wyniku spłaty lecz przedawnienia części roszczeń. Podał także, że działalność prowadził od 1980 r., zaś w 2000 r. złożył wniosek o upadłość, który Sąd oddalił, uznając, że każdy z wierzycieli ma wystarczające zabezpieczenia. Ponadto zaznaczył, że sprzedaż majątku przez komornika trwała 5 lat i to było powodem niewypłacalności. Do wniosku załączył pisma z dnia 21 sierpnia 2017 r. Komornika Sądowego informujące o zajęciu wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności zasiłku chorobowego na podstawie nakazów zapłaty wydanych przez Sąd Rejonowy w Ł. na wniosek B S.A. kwota należności to 118.000 zł Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] W uzasadnieniu organ wskazał, że do 28 kwietnia 2006 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą. Zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych był zobowiązany opłacać składki za każdy miesiąc. Z uwagi na to, iż nie zostały opłacone należne składki w trakcie prowadzenia działalności, powstało zadłużenie. W ten sposób skarżący został dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który naliczył odsetki od nieopłaconych w terminie należności. Organ wyjaśnił, że należności z tytułu składek mogą być umarzane przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Nieściągalność należności została zdefiniowana w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. i wskazuje przypadki, gdy możliwe jest umorzenie należności z tytułu składek: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa wart. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 2171); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2017 r. poz. 201, z późno zm.); 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Organ wskazał, że z przyczyn oczywistych nie ma zastosowania w sprawie art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s. u.s. Pomimo zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 28 ust. 3 pkt 2 w stosunku do skarżącego zadłużenia Zakład nie znalazł podstaw do umorzenia zaległości. Postanowieniem z 25 maja 2000 r. Sąd oddalił wniosek skarżącego o upadłość z uwagi na fakt, że majątek nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania, jednak obecnie strona osiąga dochody. Wobec powyższego Zakład uznał, że skarżący może przystąpić do spłaty należności, np. w formie rat. Odnosząc się do argumentu, że komornik przez 5 lat sprzedawał majątek, dlatego miał problemy z wypłacalnością nie jest przesłanką do umorzenia należności. Niepowodzenia finansowe związane z prowadzoną na własną odpowiedzialność działalnością gospodarczą nie stanowią podstawy do umorzenia, lecz są ryzykiem ponoszonym przez przedsiębiorcę. Płatnik bierze na siebie ryzyko związane z opłacalnością prowadzonej działalności. Ponadto Zakład nie ponosi odpowiedzialności za podjęte przez skarżącego decyzje oraz działania innych podmiotów. Przesłanki wskazane art. 28 ust. 3 pkt 4 i 4b u.s.u.s. w stosunku do skarżącego należności również nie zachodzą, gdyż nie prowadzono postępowania upadłościowego ani likwidacyjnego działalności. Organ wskazał, że nie można stwierdzić, aby okoliczności, o których mowa wart. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s., zaistniały w przypadku strony. Aktualnie wobec skarżącego nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Jeżeli zaległości zostaną ponownie objęte postępowaniem egzekucyjnym, organ egzekucyjny będzie mógł ustalić, czy posiada majątek, z którego można egzekwować należności. Gdyby nawet zostało stwierdzone, że nie ma skarżący majątku podlegającego egzekucji, to i tak Zakład nie ma obowiązku umorzenia należności. Organ wyjaśnił, że przesłanka art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. również nie ma zastosowania w przypadku skarżącego, gdyż odnosi się do zadłużenia niższego od kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (11,60 zł). Sytuacja ta nie ma miejsca w przypadku strony. W ocenie Zakładu z w/w powodów nie zachodzą wobec skarżącego przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i wydanie decyzji o umorzeniu należności na tej podstawie. ZUS wyjaśnił, że gdy nie zachodzi całkowita nieściągalność Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności, jeśli stwierdzi, że z powodu sytuacji rodzinnej i stanu majątkowego dłużnik nie może opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Umorzeniem z tego powodu można objąć należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Możliwość ta wynika z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydanym na tej podstawie rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Do szczególnych sytuacji określonych w § 3 ust. 1 rozporządzenia zalicza się przypadki: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Organ stwierdził, że dokumentacja sprawy nie wskazuje na to, że zadłużenie wobec ZUS powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych wywołanych przez czynniki zewnętrzne, których nie można było przewidzieć ani klęski żywiołowej, natomiast było wynikiem nie opłacenia w ustawowym terminie płatności składek w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z powyższym przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w ocenie ZUS nie ma w stosunku do strony zastosowania. Zakład stwierdził, że po analizie sytuacji materialnej przedstawionej przez skarżącego, również nie ma miejsca sytuacja przewidziana § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Nie można uznać, że uregulowanie należności pozbawi skarżącego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, ponieważ strona ma stały dochód z umów o pracę. Ponadto prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która otrzymuje świadczenie emerytalne. W decyzji I Instancji prawidłowo wyjaśniono, że analiza zgromadzonych dokumentów nie wykazała, aby miał skarżący przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania pracy zarobkowej, albo sprawował opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny i z tego powodu nie mógł pozyskiwać dochodów niezbędnych do uregulowania należności. Powołane argumenty tj. zły stan zdrowia, a także wydatki związane z leczeniem, które obciążają budżet domowy, nie są także przesłanką uzasadniającą umorzenie należności. Skarżący wskazał, że ponosi wysokie koszty związane z leczeniem, ale nie udowodnił, że brakuje mu środków finansowych na ten cel, np. nie załączył dokumentów potwierdzających, że nie może skorzystać z koniecznych badań lekarskich bądź zabiegów rehabilitacyjnych. Odnosząc się do argumentu strony, że oprócz opłat eksploatacyjnych ponosi koszty inne w łącznej kwocie 1100,00 zł organ uznał, że nie stanowi to przesłanki do umorzenia. Ponoszone wydatki nie są nadzwyczajnymi kosztami jakie musi ponosić zobowiązany. Zakład nie może umarzać należności każdej osobie, która ponosi koszty związane z utrzymaniem. Organ podkreślił, że zmniejszenie zobowiązań przez jednego z wierzycieli nie jest podstawą do umorzenia należności wobec ZUS. Zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed obowiązkiem publicznoprawnym jakim jest zapłata składek na ubezpieczenie. Pozycja ZUS nie może być gorsza od innych podmiotów. Takie stanowisko byłoby sprzeczne z interesem społecznym. Wywiązywanie się z zobowiązań wobec innych wierzycieli jest ważne, ale spłata zadłużenia wobec ZUS też jest bardzo istotna i nie może być pomijana. Wskazano, że skarżący może wystąpić z wnioskiem o rozłożenie zadłużenia na raty. Po spełnieniu określonych warunków Zakład może udzielić ulgi w spłacie zaległości. Organ podkreślił, że 14 stycznia 2015 r. strona wystąpiła z wnioskiem o umorzenie należności na podstawie ustawy z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012r., poz. 1551). Na podstawie ww. przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. na wniosek osoby podlegającej w okresie od 01.01.1999 r. do dnia 28.02.2009 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w rozumieniu art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych umarza się nieopłacone składki na te ubezpieczenia za okres od 01.01.1999 r. do dnia 28.02.2009r. oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, a także koszty egzekucyjne naliczone przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Składki na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od 01.01.1999r. do 28.02.2009r. w przypadku, gdy dotyczą one okresów, za które osoby prowadzące działalność nie posiadają zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie podlegają umorzeniu. Warunkiem umorzenia ww. zaległości było uregulowanie w wyznaczonym terminie należności, które nie podlegają umorzeniu bądź zawarcie umowy ratalnej na należności niepodlegające abolicji. Z uwagi na nieopłacenie przez stronę należności niepodlegających umorzeniu [...] lipca 2016 r. wydano decyzję nr [...] o odmowie umorzenia należności na podstawie ww. ustawy. Ponadto organ wskazał, że w rozumieniu art. 1 pkt 5 wyżej powołanej ustawy, z wnioskiem o umorzenie należności może wystąpić osoba, jeżeli Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję o podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym lub wydał decyzję o wysokości zadłużenia z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, jednak wniosek o umorzenie należy złożyć w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji. [...]września 2017 r. Zakład wydał decyzję określającą wysokość zadłużenia nr [...] za okres od kwietnia 1999 r. do listopada 2005 r. Decyzja została odebrana 29 września 2017 r. i uprawomocniła się 30 listopada 2017r., a więc strona ma możliwość ubiegania się o umorzenie należności na podstawie ww. ustawy w terminie 12 miesięcy od dnia jej uprawomocnienia. W skardze A.G. wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji i wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych ocenie błędnie przeanalizował jego sytuację materialną udokumentowaną we wniosku z 15.11.2017 r o umorzenie należności z tytułu składek w zakresie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w świetle art. 28 ust 3a u.s.u.s. i przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 lipca 2003 r. W ocenie skarżącego: - wykazał on w złożonym wniosku z 15.11.2017 r., że udokumentowane dochody jego i żony oraz wydatki pozostawiły kwotę wolną ok. 429 zł więc jest oczywiste, że opłacenie należności z tytułu składek mogło by pozbawić zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, co potwierdza tylko spełnienie przesłanek zawartych w pkt 1 w/w rozporządzenia - również udokumentowane przez skarżącego choroby tj. nadciśnienie tętnicze, powiększone węzły chłonne w jamie brzusznej i następstwie stwierdzone nowotwory, jak również, torbiele na nerkach są oczywiście chorobami przewlekłymi, co spełnia przesłanki § 3 ust 1 pkt 3 w/w rozporządzenia. Zdaniem strony zachodzą wobec niej przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, które uzasadnia załączony obszerny materiał dowodowy do złożonego wniosku z 15.11.2017 r o umorzenie należności z tytułu składek. Skarżący wniósł też o ustalenie przez Sąd wysokości realnej do spłat raty miesięcznej i umorzenie innych należności poza składkami, czyli odsetek kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wyrażone w decyzji. Na rozprawie w dniu 27 listopada 2018 r. skarżący poparł skargę oraz złożył do akt postanowienie Komornika Sądowego z dnia 27 listopada 2018 r. o umorzeniu postępowania z wniosku B SA wobec bezskuteczności egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] odmawiająca A.G. umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek. Na wstępie wskazać należy, że w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. ustalona została zasada, zgodnie z którą należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Sytuacje całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. zostały wyliczone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Podkreślić należy, że wyliczenie zawarte w przepisie art. 28 ust. 3 ustawy jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Z treści cyt. art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. jednoznacznie wynika, że aby Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł wydać rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego musi wcześniej poczynić ustalenia, że w sprawie zachodzi stan całkowitej nieściągalności. Dopiero bowiem zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s., pozwala Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przejść do rozważania dalszych okoliczności, które będą uzasadniały umorzenie zadłużenia, bądź odmowę umorzenia. Natomiast art. 28 ust. 3a u.s.u.s. stanowi, że należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W takiej sytuacji, rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365) nakłada na zobowiązanego obowiązek wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Przesłanki umorzenia należności określone zostały w § 3 rozporządzenia, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającej opłacenie należności. Dokonując wykładni pojęć "całkowita nieściągalność" i "uzasadniony przypadek" organ orzekający musi odwołać się do obowiązującego systemu prawa, uwzględniając zasadę powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych zawartą w art. 84 Konstytucji RP, zgodnie z którą każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawach, co ma bezpośrednie odniesienie do norm zawartych w art. 2a ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 u.s.u.s. stanowiących o tym, że stoi ona na gruncie równego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez względu na płeć, stan cywilny, stan rodzinny, a zasada równego traktowania dotyczy w szczególności obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne. Podkreślić należy, że wskazane powyżej przepisy określają uprawnienie organu do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w sytuacji ziszczenia się jednej z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 1 i 2 oraz ust. 3a u.s.u.s. Zaistnienie którejkolwiek z ww. przesłanek, daje potencjalną możliwość umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004r., sygn. akt II UZP 6/04, opubl. OSNP 2004/16/285). Decyzja w sprawie zastosowania ulgi w spłacie zaległych należności składkowych podejmowana jest na zasadzie uznania administracyjnego. Oczywiście wskazanej swobody w zakresie wyboru rozstrzygnięcia nie można utożsamiać z zupełną dowolnością sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, ponieważ organy administracji publicznej, zgodnie z art. 6 k.p.a. działają na podstawie przepisów prawa. To z kolei wiąże się z obowiązkiem uwzględnienia w motywach wydanego rozstrzygnięcia przepisów powszechnie obowiązującego prawa, w tym przepisów określających zasady postępowania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie należności organ jest związany określonymi w k.p.a. zasadami oraz regułami logiki. W postępowaniu, organ obowiązany jest stać na straży praworządności, podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), a także w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego. Sąd ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów organ administracyjny nie naruszył reguł logiki i czy zastosował właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Natomiast, co należy mocno wyartykułować kompetencję w zakresie umorzenia należności składkowych posiada wyłącznie Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach wspomnianego wcześniej uznania administracyjnego, które odnosi się do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w sytuacji prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w art. 28 ust. 3, bądź w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Wybór konsekwencji prawnej, to drugi etap postępowania organu w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W przypadku decyzji uznaniowej organ zobowiązany jest w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania (art. 107 § 3 k.p.a.). W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, a uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazuje na przesłanki, jakimi kierował się Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiając umorzenia należności z tytułu zaległych składek. Płatnik składek odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym, jak i przyszłym. Należy przy tym wskazać, że obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych. Dlatego też, jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęcie w ramach uznania administracyjnego negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, nie może być uważane za dowolne, a umorzenie należności składkowych byłoby przedwczesne. Ponadto przy ocenie spełnienia przesłanek umożliwiających umorzenie zaległości, organ powinien brać pod uwagę także, czy istnieją po stronie osoby składającej wniosek okoliczności świadczące o możliwości zmiany sytuacji majątkowej. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ dostatecznie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, tj. w takim zakresie, w jakim było to możliwe zebrał cały dostępny materiał dowodowy i dokonał jego oceny, a następnie rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi. Organ uwzględnił wszystkie okoliczności podane przez skarżącego oraz okoliczności wynikające z danych będących w posiadaniu organu. Podniesiony w skardze zarzut, że organ nieprawidłowo ocenił sytuację majątkową, i zdrowotną skarżącego jest nieuprawniony. Z treści uzasadnienia decyzji wynika, że organ przyjął za podstawę swojego rozstrzygnięcia wszystkie twierdzenia skarżącego dotyczącego jego sytuacji materialnej i ponoszonych wydatków. Organ szczegółowo przedstawił ustalenia, na których oparł swoje wnioski o braku podstaw do umorzenia należności z tytułu składek. W ocenie sądu stan faktyczny sprawy będący podstawą rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości. Także wnioski, które organ wyprowadził z informacji przedstawionych przez stronę w oświadczeniu i dokumentach są prawidłowe. Odnosząc się do ustalonej przez organ sytuacji skarżącego Sąd podzielił zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji ocenę. Skarżący jest osobą aktywną zawodowo i uzyskuje dochody (umowa z C sp. z o.o. z 30 maja 2014 r. i umowa o pracę z D sp. j. w P. z 1 października 2014 r.), co świadczy o jego możliwościach zarobkowych. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 854 netto zł. Stały miesięczny dochód gospodarstwa ustalono na kwotę 2.357,60 zł. Organ uwzględnił fakt, że skarżący miesięcznie przeznacza 320,00 zł na wydatki związane z leczeniem, natomiast na opłaty eksploatacyjne kwotę 400 zł, a koszty utrzymania określił na ok 1100 zł. Wobec powyższego prawidłowe jest ustalenie organu, że skarżący może zacząć spłacać zadłużenie w formie układu ratalnego, ponieważ osiąga comiesięczne dochody. W toku postępowania ustalono także, że wobec skarżącego nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne z tytułu zaległości w spłacie należności składkowych. Zasadnie zatem organ uznał, że w sprawie nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, o której stanowi art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s., bowiem dopóki postępowanie egzekucyjne nie jest prowadzone nie można przesądzić, że egzekucja jest bezskuteczna. W zakresie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s. ZUS uznał, że przesłanka została spełniona, bowiem postanowieniem z dnia 25 maja 2000 r. Sąd oddalił wniosek skarżącego o upadłość. Jednak w tym zakresie organ uznał, że skarżący ma możliwości zarobkowania z tytułu umowy o pracę i spłaty należności, dlatego postanowił odmówić umorzenia. Sąd przyznał rację organowi, bowiem stanowisko to zostało uzasadnione i nie przekracza granic uznania administracyjnego, nie można zarzucić mu dowolności w stwierdzeniu, że skoro skarżący ma stałe źródło dochodu może sukcesywnie w małej wysokości spłacać zadłużenie. Prawidłowo również, zdaniem Sądu, ZUS ocenił, że w sytuacji skarżącego nie zachodzą przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 4, 4b i 6 u.s.u.s. W przypadku skarżącego nie zachodziła również przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s., bowiem odnosi się do zadłużenia niższego od kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd podzielił także stanowisko organu, że nie została spełniona przesłanka zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. W przypadku skarżącego nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne, zatem nie stwierdzono braku majątku. Niezależnie od powyższego na podstawie cyt. art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe przypadki zostały określone w powołanym powyżej § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. W tej sprawie organ zasadnie uznał, że nie zachodzi sytuacja, w której opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, skoro na dzień wydania zaskarżonej decyzji skarżący otrzymywał dochód z tytułu umów o pracę, a żona świadczenie emerytalne w wysokości 845 zł. Łącznie kwota ta jest wyższa od kwoty minimum socjalnego ustalonego na marzec 2018 r. dla 2-osobowego gospodarstwa pracowniczego (1.918,80 zł, 959,40 zł na osobę) i emeryckiego (1903,35 zł, 951,67 zł na osobę) (publ. www.ipiss.com.pl ) i w tym zakresie zasadnie organ uznał, że nie zachodzi przesłanka, o której stanowi § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Co istotne, skarżący otrzymuje stały miesięczny dochód i ma możliwości zarobkowe. Oceniając sytuację zdrowotną skarżącego ZUS zasadnie podkreślił, że skarżący nie przedstawił dokumentów, z których wynikałaby niezdolność do pracy albo z których wynikałaby konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Złożona dokumentacja zawiera informację o rozpoznanych u strony schorzeniach, potwierdza fakt hospitalizacji w 2013 r. i skierowanie do szpitala w 2016 r. , ale schorzenia, na które cierpi skarżący, w świetle § 3 ust. 1 pkt 3 nie są uznawane za schorzenia przewlekłe. Sąd podziela stanowisko ZUS, że z informacji udzielonych przez skarżącego nie wynika, że skarżący nie dysponuje odpowiednim środkami finansowymi na leczenie i zakup leków i aby w związku z tym musiał korzystać z dodatkowej pomocy. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika więc, aby istniejące trudności w opłaceniu należności z tytułu składek miały charakter trwały. Podkreślić trzeba, że skarżący ma również możliwość zawarcia z ZUS umowy ratalnej w celu spłaty zaległości i ustalenia składki stosownie do aktualnych możliwości płatniczych, o czym był informowany przez Zakład i taką chęć wyraził. Skarżący powinien wziąć pod uwagę, że rata może zostać określona w bardzo niskiej wysokości, tak aby nie wpływać negatywnie na całość budżetu domowego. Odnosząc się natomiast do wskazywanego przez skarżącego zadłużenia wobec B S.A. oraz prowadzonego postępowania komorniczego, to zarówno organ jak i Sąd nie kwestionują ciążących na skarżącym zobowiązań. Przedłożone przez skarżącego na rozprawie postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w M. z dnia 27 listopada 2018 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji (k. 23) nie zmienia znacząco oceny sytuacji skarżącego . Ponadto Sąd ocenia zaskarżoną do niego decyzję na dzień jej wydania, czyli w rozpoznawanej sprawie na dzień [...] Ponadto wyjaśnić także należy skarżącemu, że Sąd nie ma kompetencji do umorzenia należności czy też rozłożenia jej na raty, o co wnosiła strona w skardze. Jest to wyłączna kompetencja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który wydaje taką decyzję w ramach uznania administracyjnego. Skarżący może wystąpić z kolejnym wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek i organ ponownie będzie zobowiązany do oceny aktualnej sytuacji skarżącego. Sąd również nie ma możliwości ustalenia wysokości realnej do spłaty raty, bowiem to organ rozpoznając wniosek, we współpracy ze stroną, ustala prawidłową wysokość raty. Sąd nie ma także kompetencji do umorzenia innych należności poza składkami, czyli odsetek kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. W tym zakresie skarżący musi złożyć stosowny wniosek do organu. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych należy stwierdzić, że organ administracji nie naruszył prawa uznając, że skarżący nie wykazał, że opłacenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Okoliczność, że skarżący ma niewielki dochód nie może być wyłączną podstawą umorzenia należności z tytułu składek. Sposób określenia przesłanek pozwalających na umorzenie takich należności wskazuje bowiem, że prawodawca dopuścił możliwość wykorzystania tego instrumentu prawnego w sytuacjach zupełnie wyjątkowych. Sąd podziela stanowisko przyjęte w dotychczasowym orzecznictwie, że przepis § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia posługuje się sformułowaniem "niezbędnych potrzeb życiowych", a więc pojęciem niedookreślonym. Zgodnie jednak z literalnym brzmieniem "niezbędne potrzeby życiowe" to takie, których zaspokojenie jest konieczne bądź też, których niezaspokojenie negatywnie (szkodliwie) wpłynie na byt zobowiązanego lub jego rodzinę. Przy czym wymaga podkreślenia, że niezbędne potrzeby życiowe należy rozumieć w sposób obiektywny, a nie poprzez subiektywne postrzeganie tych potrzeb przez wnioskodawcę. Oczywistym jest bowiem, że egzekwowanie należnych składek zawsze będzie odbierane przez zobowiązanego jako uciążliwość i niemożność zaspokojenia określonych potrzeb. Nie oznacza to jednak, że brak możliwości zaspokojenia takich potrzeb wypełnia przesłankę niezbędnych potrzeb życiowych. Nie każda bowiem potrzeba, to potrzeba niezbędna. Końcowo należy również podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie akcentowano, że ZUS jako dysponent środków publicznych oceniając istnienie przesłanek umorzenia składek zobligowany jest do uwzględnienia interesu publicznego, a nie tylko interesu indywidualnego wnioskodawcy. W wyroku z dnia 18 stycznia 2011r., sygn. akt II GSK 60/10 NSA przyjął, że nawet jeżeli występuje któraś z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., ZUS nie ma obowiązku umorzenia należności, jest to wyłącznie prawem wierzyciela, który podejmuje decyzję w oparciu o reguły wynikające z art. 7 k.p.a. Wynika to z faktu, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest wierzycielem dysponującym środkami publicznymi, a zatem interes społeczny jest czynnikiem, który musi być brany pod uwagę, a nie tylko interes indywidualny. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności należy stwierdzić, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem reguł w nim obowiązujących, a w szczególności z poszanowaniem art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organ ustosunkował się do wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania, a także ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób kompletny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czyniąc tym samym zadość art. 107 § 3 k.p.a. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż podnoszona przez skarżącego argumentacja odwołująca się do naruszeń procesowych, stanowi jedynie próbę przerzucenia na organ ciężaru wykazania istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie zaległych należności, co jednak należy do obowiązku wnioskodawcy. Obowiązkiem organu jest rozważenie wykazanych przez stronę okoliczności i dokonanie ich oceny pod względem istnienia przesłanek umorzeniowych. Z tego obowiązku organ wywiązał się w sposób należyty. Podkreślić bowiem należy, że mimo, że katalog przesłanek, o których mowa w § 3 rozporządzenia ma charakter otwarty, to organ nie ma obowiązku poszukiwania okoliczności umorzenia należności, a jedynie dokonania oceny wskazanych przez stronę. Niezasadny jest zatem zarzut błędnego przeanalizowania sytuacji materialnej skarżącego, czy zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § k.p.a. W rozpoznawanej sprawie nie doszło też do naruszenia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Jak już wskazywano, że nie jest wymagane, aby spłata należności nastąpiła jednorazowo, możliwe jest rozłożenie należności na raty dostosowane do indywidualnych możliwości skarżącego, które będą sukcesywnie spłacane. Sąd podziela stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że brak jest podstaw aby rezygnując w sposób definitywny z możliwości odzyskania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ułatwiać stronie spłatę innych zobowiązań. Na marginesie powyższych rozważań wskazać także należy, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że działalność gospodarcza jest aktywnością profesjonalną, a ryzyko związane z jej realizacją ciąży na płatniku, który jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, ponosi odpowiedzialność za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek ZUS (por. wyrok WSA z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 74/14, wyrok WSA z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1451/12). W orzecznictwie podnosi się również, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s., interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza określoną w art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2 tej ustawy zasadę równego traktowania ubezpieczonych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011r., sygn. akt II GSK 99/10, LEX nr 952872). Zmiana stanu faktycznego lub uzyskanie nowych dowodów w sprawie, po wydaniu wyroku przez sąd może stanowić podstawę do wystąpienia przez stronę z nowym wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. Sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji jest bowiem zobowiązany uwzględnić stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. k.ż.