III SA/Łd 934/24

Dnia 13 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy skargi A.P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 lipca 2024 roku sygn. akt III SA/Łd 235/24 w sprawie ze skargi A.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 lutego 2024 roku nr SKO.4160.1.2024 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. d.j. Wyrokiem z 11 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 235/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 12 lutego 2024 r., nr SKO.4160.1.2024 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania (k. 34 akt sprawy sygn. akt III SA/Łd 235/24). Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem sporządzonym na wniosek skarżącego został doręczony jego pełnomocnikowi 1 sierpnia 2024 r. (k. 48 akt sprawy sygn. akt III SA/Łd 235/24). 26 sierpnia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która została doręczona skarżącemu 30 sierpnia 2024 r. Wraz z odpisem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej doręczono skarżącemu 30 sierpnia 2024 r. pouczenie o tym, że przysługuje mu skarga kasacyjna od wyroku z 11 lipca 2024 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu opinii, a skarga kasacyjna, pod rygorem odrzucenia, powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym, którego strona może ustanowić z wyboru, bez możliwości żądania wyznaczenia nowego pełnomocnika w ramach przyznanego jej prawa pomocy (k. 49-58, 65 akt sprawy sygn. akt III SA/Łd 235/24). 2 września 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło pismo skarżącego z 30 sierpnia 2024 r. zatytułowane "Skarga", co do którego skarżący wyjaśnił w piśmie z 19 września 2024 r., że stanowi ono skargę na opinię o braku podstaw sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu (k. 64, 81 akt sprawy sygn. akt III SA/Łd 235/24). Następnie, w odpowiedzi na kolejne pismo skarżącego z 6 września 2024 r. zatytułowane "Skarga", Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w piśmie z 9 września 2024 r. poinformował go, że zgodnie z art. 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 p.p.s.a., tj. w ramach przyznanego prawa pomocy, nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia, zatem w niniejszej sprawie termin do złożenia skargi kasacyjnej rozpoczął bieg od 31 sierpnia 2024 r., a upłynie 30 września 2024 r. Skargę kasacyjną musi sporządzić adwokat lub radca prawny, którego strona ustanowi we własnym zakresie, oraz że nie ma już możliwości żądania ustanowienia innego pełnomocnika z urzędu, co wynika z treści art. 177 § 4 p.p.s.a. Pismo to doręczono skarżącemu 12 września 2024 r. (k. 67, 77 akt sprawy sygn. akt III SA/Łd 235/24). W odpowiedzi na kolejne pismo skarżącego z 19 września 2024 r., w którym skarżący wyjaśnił, że jego pismo z 30 sierpnia 2024 r. stanowi skargę na opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w wykonaniu zarządzenia sędziego z 25 września 2024 r. w piśmie z 27 września 2024 r. poinformowano skarżącego o tym, że Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi 26 sierpnia 2024 r. zarządził o doręczeniu odpisu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wydanie zarządzenia o doręczeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej poprzedzone jest ustaleniem, czy została ona sporządzona z zachowaniem należytej staranności. W przypadku uznania dochowania należytej staranności jest ona przesyłana – tak jak w niniejszej sprawie – stronie skarżącej wraz z pouczeniem o przysługującym prawie do wniesienia skargi kasacyjnej w terminie 30 dni od dnia doręczenia przez sąd opinii. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej była już zatem przedmiotem oceny, czy została ona sporządzona zarówno w terminie i z zachowaniem zasad należytej staranności (k. 81-83, 86 akt sprawy sygn. akt III SA/Łd 235/24). Kolejne pismo skarżącego z 3 października 2024 r., także zatytułowane "Skarga", w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 8 października 2024 r. zostało załączone do akt sprawy, o czym został on poinformowany (k. 85, 87, 94 akt sprawy sygn. akt III SA/Łd 235/24). W związku z powyższym wyrok z 11 lipca 2024 r. oddalający skargę w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 235/24 stał się prawomocny 1 października 2024 r. W odpowiedzi na kolejne pisma skarżącego z 22 października 2024 r. i 5 listopada 2024 r., w pismach z 24 października 2024 r. i z 7 listopada 2024 r., doręczonych 4 listopada 2024 r. i 14 listopada 2024 r. poinformowano skarżącego, że skargę na działanie adwokata Z.W. skarżący może skierować do Rady Adwokackiej w Łodzi. Sprawa o sygnaturze III SA/Łd 235/24 została prawomocnie zakończona, a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 lipca 2024 r. oddalający skargę jest prawomocny od 1 października 2024 r. i żadne zgłaszane merytoryczne argumenty dotyczące przedmiotu sprawy, nie mogą już być rozpatrywane (k. 91-93, 95-99, 102 akt sprawy sygn. akt III SA/Łd 235/24). Odpowiadając na pismo skarżącego z 15 listopada 2024 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w piśmie z 18 listopada 2024 r. ponownie wyjaśnił, że może on wnieść skargę na działanie adwokata Z.W. do Rady Adwokackiej w Łodzi, która w związku z przyznaniem skarżącemu przez sąd pełnomocnika z urzędu w sprawie III SA/Łd 235/24, wyznaczyła wyżej wymienionego adwokata do zastępstwa z urzędu. Skargi na działanie adwokata kierowane przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi po doręczeniu jej opinii sporządzonej przez pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej zostały załączone do akt, ponieważ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 lipca 2024 r. w sprawie III SA/Łd 235/24 jest prawomocny i żadne merytoryczne kwestie dotyczące przedmiotu sprawy nie mogą być przez sąd rozważane (k. 100-101 akt sprawy sygn. akt III SA/Łd 235/24). W piśmie 29 listopada 2024 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w odpowiedzi na pismo skarżącego z 27 listopada 2024 r., ponownie poinformował go o prawomocności wyroku z 11 lipca 2024 r. oraz o braku możliwości rozpatrywania przez sąd merytorycznych kwestii dotyczących przedmiotu sprawy (k. 103-105 akt sprawy sygn. akt III SA/Łd 235/24). 31 grudnia 2024 r. A.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę o wznowienie postępowania zakończonego powołanym powyżej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 lipca 2024 r. Sprawa zarejestrowana została pod sygn. akt III SA/Łd 934/24. Żądając wznowienia postępowania, w uzasadnieniu skarżący wskazał, że w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 235/24 nie był należycie reprezentowany przez swojego pełnomocnika (ustanowionego z urzędu w sprawie o sygn. akt III SPP/Łd 41/24), gdyż ten nie ujawnił faktu, że skarżący nie żądał dokonania wpisu w księdze wieczystej. Pełnomocnik działał tym samym na korzyść Prezydenta Miasta Pabianice. Ponadto nie odpowiedział on na pismo skarżącego z 19 sierpnia 2024 r. zawierające prośbę o przesłanie odpisu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 lipca 2024 r. wraz z dowodem świadczącym o tym, że skarżący domagał się dokonania przez Prezydenta Miasta Pabianic wpisu w księdze wieczystej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Na wstępie wskazać należy, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, mającym na celu wzruszenie prawomocnego orzeczenia sądu i doprowadzenie do ponownego rozpoznania sprawy. Postępowanie zainicjowane skargą o wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów: badania dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania i ewentualnie następnie badania jej zasadności. Stosownie do art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Do ogólnych warunków dopuszczalności wznowienia postępowania zalicza się: istnienie orzeczenia sądu, od którego została wniesiona skarga o wznowienie postępowania; prawomocność tego orzeczenia oraz to, że orzeczenie takie musi kończyć postępowanie w sprawie (por. np. postanowienie NSA z 16 listopada 2005 r., I OZ 299/05). Wznowić postępowanie można jedynie w sytuacjach, gdy zachodzą oznaczone w przepisach ustawy (od art. 271 do art. 273 p.p.s.a.) przyczyny wznowienia, a także gdy został zachowany termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania określony w art. 277 i art. 278 p.p.s.a., a w wypadku podstaw wznowienia określonych w art. 272 § 1, § 2a i § 3 p.p.s.a. – termin określony w art. 272 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. W związku z powyższym w pierwszej kolejności należało ocenić, czy skarga wniesiona w niniejszej sprawie odpowiada wymogom określonym w art. 279 p.p.s.a., czy oparta jest na ustawowej podstawie wznowienia. Badanie i rozstrzyganie w przedmiocie skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. nie ogranicza się tylko do sprawdzenia, czy formalnie powołano się w niej na jedną lub więcej podstaw wznowienia przez wskazanie przepisu je wyrażającego w ramach art. 271-273 p.p.s.a. Czynności te wymagają przede wszystkim zweryfikowania, czy przez wzgląd na uzasadnienie, podnoszone podstawy rzeczywiście zachodzą. Sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający art. 271-273 p.p.s.a. samo przez się nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli z jej uzasadnienia wynika, że wskazana podstawa w istocie nie zachodzi. Skarga tak wyrażona podlega więc odrzuceniu (por. m.in. postanowienie NSA z 18 listopada 2020 r., I FSK 460/20, opublik. ONSAiWSA 2021/3/46). Mając na względzie przywołane przepisy, po analizie treści złożonej skargi oraz akt sądowych o sygn. III SA/Łd 235/24, sąd doszedł do przekonania, że skarga o wznowienie postępowania sądowego nie jest dopuszczalna. W niniejszej sprawie skarżący nie powołał wprost podstawy prawnej, jednakże z treści skargi o wznowienie postępowania jednoznacznie wynika, że za jej podstawę uznaje on nienależyte reprezentowanie go przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Uzasadniając skargę o wznowienie postępowania skarżący wskazał, że adwokat działał na jego niekorzyść, nie odpowiedział mu na pismo z 19 sierpnia 2024 r., nie chciał ujawnić prawdy o tym, że skarżący nie żądał dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wobec tego podkreślić należy, że niewłaściwe reprezentowanie interesów skarżącego przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Niewłaściwe reprezentowanie interesów skarżącego przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika procesowego nie może zatem stanowić ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Skarżącemu przyznano bowiem prawo do nieopłaconej pomocy prawnej poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Brak należytej reprezentacji nie jest natomiast tożsamy z niedopełnianiem przez pełnomocnika obowiązków w postępowaniu sądowym. Nienależyte reprezentowanie nie dotyczy sytuacji, w której za skarżącego działa prawidłowo ustanowiony pełnomocnik, nawet wtedy, gdy swoje obowiązki wykonuje on w sposób, który prowadzi do negatywnych dla reprezentowanego skarżącego skutków. Jest to pogląd ugruntowany i niekwestionowany w orzecznictwie, który sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela. (por. R. Hauser i M. Wierzbowski: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H.BECK, Warszawa 2015, str. 1097, pkt 10 oraz orzecznictwo np. wyroki NSA: z 25 maja 2016r., II GSK 2763/14; z 31 sierpnia 2016 r., I OSK 518/16; postanowienia NSA: z 11 lutego 2005 r. OSK 1160/04; z 15 lutego 2012 r., I GSK 155/12; postanowienie WSA w Gliwicach z 27 maja 2010 r., II SA/Gl 50/10, wyrok WSA w Lublinie z 14 lutego 2013 r., III SAB/Lu 26/12; wyrok WSA w Białymstoku z 17 października 2013 r., II SA/Bk 369/13). Sąd Najwyższy w postanowieniu z 9 czerwca 2000 r., sygn. akt I PRN 277/00 (OSNP 2002/1/15) wskazał wprost, że nienależyta reprezentacja jako podstawa wznowienia postępowania nie dotyczy sposobu zastępowania strony przez pełnomocnika procesowego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sprawy należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z 11 lipca 2024 r. nie jest oparta na ustawowej podstawie, o której stanowi art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Samo niezadowolenie skarżącego z wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 235/24 nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania sądowego. Podkreślić bowiem należy, że instytucja wznowienia postępowania nie ma na celu "poprawiania" wyroku sądowego, z którego strona nie jest zadowolona. Niezadowolenie skarżącego z działań ustawionego w sprawie profesjonalnego pełnomocnika nie wypełnia żadnej z podstaw wymienionych w art. 271 – 273 p.p.s.a. W orzecznictwie wskazuje się, że brak ustawowej podstawy wznowienia skutkuje odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania, bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu do jej wniesienia (por. m.in. postanowienie NSA z 3 czerwca 2004 r., OW 87/04). Końcowo wskazać należy, że w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 235/24 skarżący mógł skorzystać z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 11 lipca 2024 r., o czym został przez sąd pouczony w pismach z 27 sierpnia 2024 r. i z 9 września 2024 r. W tym ostatnim piśmie skarżący został dodatkowo pouczony, o tym kiedy upłynie termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Z możliwości tej nie skorzystał. Skarżący został dodatkowo wielokrotnie poinformowany o możliwości wniesienia skargi na działanie pełnomocnika ustanowionego z urzędu do Rady Adwokackiej w Łodzi (pisma: z 24 października 2024 r., z 18 listopada 2024 r., z 29 listopada 2024 r.) oraz o braku możliwości rozpatrywania przez sąd merytorycznych kwestii dotyczących przedmiotu sprawy (w wyżej wymienionych pismach oraz w piśmie z 7 listopada 2024 r.). Z tych względów sąd, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. d.j.