III SA/Łd 935/19

Dnia 17 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi H.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu M.S. prowadzącemu "A" Kancelarię Radców Prawnych w Ł. przy A 39 lok. 7a , kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej H. W. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę radcy prawnemu M.S. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Decyzją z [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy Ż. z [...] r. o wstrzymaniu H. W. wypłaty dodatku mieszkaniowego od 1 sierpnia 2019 r. w wysokości 273,83 zł przyznanego decyzją z [...] r. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że decyzją z [...] r. Burmistrz Gminy Ż. wstrzymał od 1 sierpnia 2019 r. H. W. wypłatę dodatku mieszkaniowego w wysokości 273,83 zł przyznanego decyzją z [...] r. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że na podstawie pisma zarządcy zasobów mieszkaniowych ustalono, że H. W. nie opłaca należnych opłat za mieszkanie. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wskazała, że 14 sierpnia 2019 r. odebrała pismo z MGOPS w Ż. dotyczące możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie w terminie 7 dni. Tego samego dnia odebrała zaskarżoną decyzję. Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję z [...] r. podniósł, że w piśmie z 9 września 2019 r. organ pierwszej instancji wskazał, że zaległości w opłacaniu czynszu przez skarżącą powstały po przyznaniu jej dodatku mieszkaniowego i obejmują pełne dwa miesiące, tj. maj i czerwiec 2019 r. Na potwierdzenie powyższego zostało załączone pismo Spółdzielni Mieszkaniowej w Ż. z 5 lipca 2019 r. Zdaniem organu drugiej instancji, w takiej sytuacji decyzja o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego jest zasadna, ponieważ jakiekolwiek przyczyny zaległości (zawinione czy niezawinione) w opłatach mieszkaniowych nie mogą stanowić przesłanki odstąpienia od wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego. Decyzja wydawana na podstawie art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 180 ze zm.) jest decyzją związaną, co powoduje, że nie pozostawia organowi administracji publicznej, tzw. luzu decyzyjnego. W takiej sytuacji, wobec informacji podmiotu wskazanego w art. 8 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych o zaleganiu przez skarżącą z opłatami za zajmowany lokal w wysokości obejmującej dwa pełne miesiące, organ pierwszej instancji był zobligowany do wydania zaskarżonej decyzji. Brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że informacja jest nieprawdziwa. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących tym, że nie zalega z opłatami za zajmowany lokal. Nie zaprzecza, że ma zaległości w opłatach za mieszkanie. Pismem z 30 sierpnia 2019 r. skarżąca została poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Pomimo, że korespondencja ta została odebrana osobiście przez adresata 2 września 2019 r., z powyższego uprawnienia skarżąca nie skorzystała. W skardze na powyższą decyzję H.W. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzji z [...] r. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy faktycznie nie zalega z opłatami za zajmowany lokal; między skarżącą a Spółdzielnią Mieszkaniową w Ż. trwa spór, co do rozliczenia energii cieplnej za 2017 r. i toczy się postępowanie karne w sprawie; 2. przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez nierozpatrzenie zarzutu skarżącej, zgłoszonego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji dotyczącego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez ten organ i wydanie decyzji w sprawie oraz informacji o możliwości do zapoznania się z aktami sprawy w tym samym dniu ([...] r.), które zostały następne doręczone skarżącej w tym samym dniu (14 sierpnia 2019 r.), a tym samym uniemożliwienie wypowiedzenia się i złożenia materiału dowodowego do akt postępowania przed wydaniem decyzji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że decyzja o przyznaniu jej dodatku mieszkaniowego z [...] r. jest kolejną, gdyż korzysta z dodatku mieszkaniowego od 2016 r. Organ pierwszej instancji [...] r. wydał decyzję w oparciu o art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych po przedstawieniu przez uprawniony podmiot – Spółdzielnię Mieszkaniową w Ż. informacji o rzekomym zaleganiu przez skarżącą z czynszem za zajmowany lokal. Powyższe informacje są zostały sporządzone przez spółdzielnię w taki sposób, aby pozbawić skarżącą prawa do dodatku mieszkaniowego. Między skarżącą a Spółdzielnią trwa konflikt związany z prawidłowym rozliczeniem energii cieplnej za 2017 r. Jak wynika z załączników do odwołania, obecnie toczy się postępowanie karne w związku podejrzeniem kradzieży energii cieplnej. Skarżąca na bieżąco i sumiennie rozlicza się ze spółdzielnią. Nigdy nie zalegała z żadnym opłatami aż nagle okazało się, że za 2017 r. powstała niedopłata za ogrzewane. Skarżąca była zaskoczona tym faktem tym bardziej, że zima w 2017 była łagodna. Pomimo wielu próśb nie wyjaśniono, dlaczego powstała niespodziewana niedopłata. W związku z bezradnością w sytuacji i niechęcią spółdzielni do wyjaśnienia sprawy, skarżąca powzięła podejrzenie, że mogło dojść do popełnienia przestępstwa. Obecnie toczy się postępowanie w sprawie. W związku z niewyjaśnieniem kwestii niedopłaty skarżąca poinformowała spółdzielnię, że jej nie uznaje. Do chwili obecnej nie zostało to uczynione. W kolejnym rozliczeniu za 2 kwartał 2019 r. skarżąca miała nadpłatę w ogólnych kosztach utrzymania mieszkania, wobec czego nie opłacała całego bieżącego czynszu tak, aby rozliczyć tę nadpłatę. Jak się późnej okazało spółdzielnia postanowiła zaliczyć tę nadpłatę na poczet spornej niedopłaty za ogrzewanie, przez co częściowo uiszczony czynsz został rozliczony jako niedopłacony. Dało to spółdzielni pretekst do wysłania informacji o zaleganiu z czynszem do organu pierwszej instancji. W ocenie skarżącej, takie postępowanie jest krzywdzące. Jest celowym działaniem w złej wierze. Godzi w osobę i prawa skarżącej będącą jedyną osobą, która postanowiła się zmierzyć ze sprawą niejasnych rozliczeń spółdzielni. Stan faktyczny, który doprowadził do wydania zaskarżonej decyzji jest sporny, a organ pierwszej instancji nawet nie umożliwił skarżącej wypowiedzenie się w sprawie, co do zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz.1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2017r. poz.180 ze zm.). Zgodnie z treścią art.7 ust.11 wymienionej ustawy w wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości. Jeżeli uregulowanie zaległości nie nastąpi w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania decyzji, o której mowa w zdaniu pierwszym, decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygasa. W wypadku uregulowania należności w terminie określonym w zdaniu drugim wypłaca się dodatek mieszkaniowy za okres, w którym wypłata była wstrzymana. W myśl art.8 ust.4 ustawy pobierający należności za lokale mieszkalne ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości, o których mowa w art. 7 ust. 11, obejmujących pełne 2 miesiące. W razie niedopełnienia tego obowiązku pobierający zwraca organowi przyznającemu dodatek mieszkaniowy kwoty dodatków wypłacone za miesiące, w których występowały zaległości w tych opłatach. Pobierający jest obowiązany zwrócić organowi te kwoty w terminie kolejnych 2 miesięcy, jeżeli gospodarstwo domowe, któremu przyznano dodatek mieszkaniowy, nie uiści zaległych opłat w terminie miesiąca od powstania obowiązku zawiadomienia organu o powstaniu zaległości. Jeżeli ryczałt na zakup opału był wypłacany do rąk pobierającego, na którym spoczywa obowiązek powiadamiania organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości w opłatach, pobierający zwraca także nienależnie wypłacony ryczałt. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wstrzymaniu H. W. wypłaty dodatku mieszkaniowego począwszy od dnia 1 sierpnia 2019r. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że przyczyną wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego był to, że skarżąca ma zaległości w opłacaniu czynszu za dwa pełne miesiące a mianowicie za maj i czerwiec 2019r. Okoliczność, że H. W. nie płaciła należności czynszowych za wymienione miesiące jest okolicznością niesporną. Skarżąca nie zapłaciła czynszu za dwa wymienione miesiące gdyż na jego poczet zaliczyła sobie nadpłatę jaką posiadała z tytułu rozliczenia energii cieplnej za 2018r. Należy zaznaczyć, że pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową w Ż. a skarżącą istnieje spór co do rozliczenia należności za energię cieplną. Jak wynika z pisma spółdzielni z 12 sierpnia 2019r. H.W. posiadała niedopłatę z tytułu rozliczenia energii cieplnej za 2017r. w wysokości 693,65 zł Niedopłatę ujawniono w 2018r. i spółdzielnia poinformowała pisemnie skarżącą, że każda nadpłata w rozliczeniu c.o. w następnych latach zostanie zaliczona na poczet niedopłaty za 2017r. Taką nadpłatę stwierdzono w kwietniu 2019r. z tytułu rozliczenia za energię cieplną za 2018r. i spółdzielnia poinformowała H.W., że zostanie ona zaliczona na poczet niedopłaty za 2017r. Mimo to skarżąca zaliczyła sobie nadpłatę za 2018r. na poczet czynszu za maj i czerwiec 2019r. Powyższe okoliczności wskazują, że pomiędzy spółdzielnią mieszkaniową a skarżącą jest spór co do tego w jaki sposób rozliczyć nadpłatę za energię cieplną za 2018r. Spółdzielnia zaliczyła ją na poczet niedopłaty za 2017r. zaś H.W., nie zgadzając się z istnieniem niedopłaty za 2017r., zaliczyła nadpłatę na poczet bieżącego czynszu. Należy zaznaczyć, że nieregulowanie bieżących należności za zajmowany lokal przez osobę pobierającą dodatek mieszkaniowy z uwagi na spór co do przeznaczenia bieżącej nadpłaty na wcześniejsze zaległości czynszowe wyczerpuje dyspozycję art.7 ust.11 ustawy z 21 czerwca 2001r. Podkreślić należy, że organ administracji nie jest uprawniony do rozstrzygania sporu pomiędzy stronami (tzn. pomiędzy osobą pobierająca dodatek mieszkaniowy a spółdzielnią mieszkaniową) co do tego czy istnieje bądź nie istnieje niedopłata z tytułu rozliczenia energii cieplnej za poprzedni okres i czy nadpłata powstała w następnym okresie winna być zaliczona na poczet istniejącej zaległości w poprzednim okresie czy też na poczet bieżącego czynszu. Jest to spór, który winien być rozstrzygnięty w postępowaniu przed sądem cywilnym na gruncie prawa spółdzielczego na płaszczyźnie: członek spółdzielni i jej zarząd. Organ administracji nie może rozstrzygać takiego sporu jak również sąd administracyjny nie jest do tego uprawniony. W sprawie o wstrzymanie wypłaty dodatku mieszkaniowego istotne jest jedynie to czy spełnione zostały przesłanki określone w art.7 ust.11 w związku z art.8 ust.,4 ustawy a mianowicie czy osoba pobierająca dodatek mieszkaniowy nie opłaca należności czynszowych za pełne dwa miesiące. Nieistotny jest natomiast spór pomiędzy spółdzielnią mieszkaniowa a jej członkiem co do istniejących rozliczeń (por wyrok NSA z 29 kwietnia 2011r,. w spr. I OSK 75/11 i z 25 czerwca 2008r. w spr. I OSK 1042/07). W niniejszej sprawie spółdzielnia mieszkaniowa powiadomiła skarżącą o niedopłacie za energię cieplną za 2017r,. oraz o tym, że najbliższa nadpłata będzie zaliczona na poczet tej niedopłaty. W piśmie z kwietnia 2019r. poinformowano także H.W., że nadpłata za 2018r. zostanie zaliczana na poczet niedopłaty za 2017r. Mimo to skarżąca sama zaliczyła nadpłatę za 2018r. na poczet bieżących opłat czynszowych. Można zatem uznać, że uczyniła to samowolnie bo wiedziała na poczet jakich należności spółdzielnia zaliczyła nadpłatę. Aby uchronić się od wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego skarżąca winna na bieżąco regulować należności czynszowe nawet gdy nie zgadzała się z istnieniem niedopłaty z tytułu rozliczenia energii cieplnej za 2017r. Spór co do istnienia bądź nieistnienia takiej niedopłaty może rozstrzygnąć tylko sąd powszechny. H.W., płacąc na bieżąco należności czynszowe, miała możliwość ewentualnie wystąpić z pozwem przeciwko spółdzielni mieszkaniowej o zapłatę konkretnej kwoty pieniężnej i sąd cywilny rozstrzygnął by ten spór. Oczywiście wymagałoby to przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego (ustalenia jaka była wielkość pobranej energii cieplnej na dzień 1 stycznia 2017r. i 31 grudnia 2017r. oraz jaka była wielkość pobranej zaliczki w 2017r.). Skarżąca jednak tego nie uczyniła lecz mimo konfliktu ze spółdzielnią samowolnie zaliczyła nadpłatę za 2018r. na poczet bieżących należności czynszowych. Sama zatem niejako rozstrzygnęła spór ze spółdzielnią mieszkaniową na swoją korzyść wbrew stanowisku spółdzielni. W niniejszej sprawie nie ma natomiast żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność podniesiona w skardze, że H.W. zawiadomiła organy ściągania o rzekomej kradzieży energii cieplnej na jej szkodę. Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że H.W. nie opłacała na bieżąco należności za zajmowany lokal za pełne dwa miesiące. Organy administracji trafnie uznały, że spełnione zostały przesłanki wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego określone w art.7 bust.11 w związku z art.8 ust.4 ustawy z 21 czerwca 2001r. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę H.W. Na podstawie art.250 p.p.s.a. sąd przyznał radcy prawnemu M.S. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. dc