III SA/Łd 954/25

WyrokWSA w Łodzi2026-03-18

Skład orzekający: Paweł Dańczak, Agnieszka Krawczyk, Joanna Wyporska-Frankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsądowe wezwanie do zapłaty skierowane przez byłego funkcjonariusza Policji do organu Policji, które zawierało również pełnomocnictwo do reprezentowania przed sądami powszechnymi, może zostać potraktowane jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie waloryzacji uposażenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsądowe wezwanie do zapłaty, nawet z dołączonym pełnomocnictwem do reprezentowania przed sądami powszechnymi, nie może być traktowane jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a w tym przypadku strona nie żądała wszczęcia postępowania administracyjnego, a jedynie realizowała czynność poprzedzającą wniesienie pozwu do sądu powszechnego. Organy błędnie wszczęły postępowanie administracyjne i wydały decyzję merytoryczną, naruszając art. 61 § 1 k.p.a., co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Stan faktyczny
Skarżący, A. P., były funkcjonariusz Policji, wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty kwoty z tytułu waloryzacji uposażenia za okres styczeń-luty 2023 r. wraz z odsetkami. Organ I instancji potraktował to wezwanie jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego i odmówił przyznania uposażenia. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję w tej części, ale uchylił decyzję w przedmiocie odsetek i umorzył postępowanie. Skarżący zaskarżył decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym błędne wszczęcie postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2026 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia 3 listopada 2025 roku nr 72/2025 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do uposażenia za okres 1 stycznia do 24 lutego 2023 roku oraz umorzenia postępowania w zakresie zapłaty odsetek 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi nr 11/2025 z dnia 23 maja 2025 roku; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi na rzecz skarżącego A. P. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 3 listopada 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi (dalej: organ II instancji lub organ odwoławczy): w pkt 1 - przywrócił termin do złożenia odwołania od Decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 23 maja 2025 r., w pkt 2 - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania uposażenia zasadniczego za okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 24 lutego 2023 r., natomiast w pkt 3 - uchylił decyzję w przedmiocie zapłaty odsetek i w tym zakresie umorzył postępowanie. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne: A. P. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżący) został zwolniony ze służby w Policji z dniem 24 lutego 2023 r. Skarżący otrzymał uposażenie za miesiąc styczeń 2023 r. i za miesiąc luty 2023r. oraz otrzymał świadczenia pieniężne przysługujące w związku ze zwolnieniem ze służby, naliczone zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w terminie jego wypłaty. 15 kwietnia 2025 r. skarżący złożył do Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi przedsądowe wezwanie do zapłaty, które, na mocy art. 65 § 1 k.p.a., w dniu 25 kwietnia 2025 r. zostało przekazane Komendantowi Miejskiemu Policji w Łodzi. Wezwanie do zapłaty dotyczyło zapłaty kwoty 966 zł tytułem waloryzacji kwoty bazowej za okres służby skarżącego w 2023 r. (tj.: uposażenie zasadnicze, dodatek za wysługę lat) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności, tj.: co do kwoty 483 zł od dnia 2 stycznia 2023 r. do dnia zapłaty; a co do kwoty 483 zł od dnia 1 lutego 2023 r. do dnia zapłaty. Do wskazanego wezwania zostało dołączone pełnomocnictwo upoważniające radcę prawnego do reprezentowania strony przed sądami powszechnymi - pierwszej i drugiej instancji. Decyzją z 23 maja 2025 r. Komendant Miejski Policji w Łodzi odmówił przyznania stronie skarżącej prawa do uposażenia zasadniczego za okres od 1 stycznia 2023 roku do 24 lutego 2023 r. ustalonego w oparciu o zwaloryzowaną kwotę bazową w wysokości 1 740,64 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Decyzja ta została doręczona stronie 28 maja 2025 r. Pismem z 15 sierpnia 2025 r. pełnomocnik strony zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi, (które 2 września 2025 r. zostało przekazane do Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi), o doręczenie przedmiotowego rozstrzygnięcia w sprawie, w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. Komendant Miejski Policji w Łodzi odpowiadając na to pismo wyjaśnił, że pełnomocnictwo w sprawie, dołączone do przedsądowego wezwania do zapłaty, dotyczyło reprezentowania strony przed sądami powszechnymi - pierwszej i drugiej instancji. Tym samym nie obejmowało ono postępowań administracyjnych prowadzonych przez organ. Zatem w związku z brakiem pełnomocnictwa wydana w sprawie decyzja została doręczona stronie skarżącej. 22 września 2025 r. skarżący złożył: wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Komendanta Miejskiego Policji z 23 maja 2025 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do uposażenia zasadniczego za okres od dnia 1 stycznia 2023 roku do dnia 24 lutego 2023 roku ustalonego w oparciu o zwaloryzowaną kwotę bazową w wysokości 1 40,64 zł wraz z ustawowymi odsetkami, oraz odwołanie się od powyższej wskazanej decyzji, zarzucając organowi naruszenie: 1) art. 61 ust.1 i ust. 3 k.p.a., art. 104 k.p.a. poprzez ich zastosowanie i wszczęcie postępowania administracyjnego, a następnie wydanie decyzji merytorycznej w sprawie, w sytuacji, kiedy strona nie wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego, a jedynie z wezwaniem do zapłaty przed skierowaniem sprawy na drogę postępowania sądowego oraz wobec faktu, iż odwołujący się nie ma już statusu funkcjonariusza Policji; 2) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość zważywszy, iż odwołujący się nie posiada statusu funkcjonariusza; 3) art. 40 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi strony, mimo jego ustanowienia; 4) art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez niewystąpienie do strony - jej pełnomocnika - o sprecyzowaniu żądania zawartego w wezwaniu, o ile organ miał wątpliwości, co do jego interpretacji, ewentualnego uzupełnienia pełnomocnictwa, czym naruszono fundamentalne zasady postępowania administracyjnego, tj. zasadę informowania strony oraz zasadę pogłębiania zaufania obywatela do państwa co mogło doprowadzić do poniesienia przez stronę szkody. Powołaną na wstępie decyzją z 3 listopada 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi: w pkt 1 - przywrócił termin do złożenia odwołania od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 23 maja 2025 r., w pkt 2 - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania uposażenia zasadniczego za okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 24 lutego 2023 r. oraz w pkt 3 - uchylił decyzję w przedmiocie zapłaty odsetek i w tym zakresie umorzył postępowanie. W uzasadnieniu tej decyzji, powołując treść art. 58 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 k.p.a., wskazano, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez winy strony, bowiem pełnomocnik szczegółowe informacje otrzymał dopiero za pismem z 15 września 2025 r. od Zastępcy Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia KMP w Łodzi. Po ustaniu przeszkody - wyjaśnieniu sprawy - zaczął biec siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Pełnomocnik w tym terminie, tj. 22 września 2025 r., złożył stosowny wniosek i odwołanie. We wniosku tym wykazał swoją staranność i przeszkodę, która była od niego niezależna. Tym samym, zdaniem organu II Instancji, należało uwzględnić wniosek o przywrócenie terminu. Przechodząc do rozpatrzenia odwołania wyjaśniono, że podstawę prawną rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stanowiły: art. 99 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2025 r., poz. 636 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 r. (Dz.U. z 2023 r., poz. 256), art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 01 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. z 2022 r., poz. 2666), art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 270). Organ odwoławczy wyjaśnił, że problematykę związaną z uprawnieniem funkcjonariusza policji do wypłaty podwyżek wprowadzonych w roku 2023 reguluje ustawa budżetowa na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 r. (Dz.U. 2023 r., poz. 256) oraz ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. 2022 r., poz. 2666). Przepisy te wprowadzają nową kwotę bazową w wysokości 1 740,64 zł dla funkcjonariuszy Policji, która obowiązuje do obliczenia ich uposażeń w okresie od 01 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Jednocześnie, od 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r., utrzymują w mocy kwotę bazową w wysokości 1 614,69 zł, ustaloną w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 270). Brzmienie powołanych przepisów oraz czas wejścia w życie wskazanych powyżej ustaw nie pozostawia wątpliwości co do wysokości uposażenia za styczeń 2023 roku i luty 2023 roku. Uposażenie strony wypłacone za miesiąc styczeń 2023 r. i za miesiąc luty 2023 r. zostało naliczone oraz wypłacone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a także w terminie określonym i zgodnym z ustawą o Policji. Organ II instancji zaznaczył przy tym, że dokonywanie wydatkowania środków publicznych wymaga istnienia podstawy prawnej w tej mierze. Ustawodawca nie przewidział jakiegokolwiek rozwiązania prawnego do wypłaty wyrównania dla funkcjonariuszy, którzy odeszli z służby przed 1 marca 2023 r. Brak takiej regulacji uniemożliwia organowi dokonywanie naliczeń, a następnie wyrównywanie uposażeń i innych świadczeń pieniężnych. Przechodząc następnie do kwestii żądania wypłaty odsetek za opóźnienie organ odwoławczy stwierdził, że ustawa o Policji nie zawiera przepisu, który stanowiłby podstawę do żądania wypłaty ustawowych odsetek od niewypłaconego w terminie uposażenia. Przy czym brak przepisu (na gruncie ustawy o Policji, jak również w k.p.a.), który mógłby stanowić podstawę do orzekania w tej kwestii powoduje, że żądanie dotyczące wypłaty odsetek nie ma charakteru sprawy administracyjnej. Rozpoznanie sprawy o odsetki od uposażenia (również w przypadku jego przyznania) nie może nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, wydanej przez organy administracji publicznej, dochodzenie takich roszczeń możliwe jest bowiem na drodze cywilnoprawnej. Wobec powyższego, jak dalej wskazał organ odwoławczy, decyzja organu I instancji rozstrzyga sprawę w części dotyczącej odmowy wypłaty odsetek, zatem wykracza poza kompetencje ustawowe, co z kolei powoduje, że decyzja w tej części powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, a podstępowanie w tym przedmiocie należy umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi dostrzegł konieczność uchylenia przedmiotowej decyzji w części dotyczącej odmowy wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie i umorzenia w tym zakresie postępowania z uwagi na fakt, iż organ I instancji wydał decyzję, w tej części, bez podstawy prawnej. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ II instancji wskazał, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego. Organ ten nie zgodził się ze stanowiskiem strony dotyczącym kwalifikacji prawnej roszczenia, z którym ona wystąpiła. Organ wyjaśnił, że sprawy dotyczące stosunku służbowego funkcjonariuszy Policji, w tym kwestie związane z uposażeniem i innymi należnościami pieniężnymi wynikającymi ze służby, mają charakter administracyjnoprawny. Co, jak dalej wywiódł organ II instancji, potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądowe, choćby uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 1991 r., sygn. akt I PZP 60/91, mocą której sąd ten stwierdził, że "droga sądowa dochodzenia roszczeń pieniężnych związanych ze zwolnieniem ze służby w Policji jest niedopuszczalna". Zasada ustanowiona przez SN we wskazanej powyżej uchwale, sygn. akt I PZP 60/91 (podobnie: wyrok SN z dnia 5 września 1991 r., sygn. akt I PRN 39/91; uchwała SN z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt II PZP 3/08; czy wyrok SN z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II PK 82/14) jest powszechnie przyjęta w orzecznictwie dotyczącym stosunków służbowych funkcjonariuszy mundurowych. Wiele późniejszych orzeczeń zarówno sądów administracyjnych jak i Sądu Najwyższego, rozpatrujących sprawy dotyczące różnego rodzaju roszczeń finansowych funkcjonariuszy wynikających ze stosunku służby (zarówno w służbie, jak i po jej ustaniu), opiera się na tej fundamentalnej zasadzie, uznając te sprawy za administracyjne. Dalej wyjaśniono, iż zgodnie z przepisami p.p.s.a. właściwą drogą do kwestionowania rozstrzygnięć dotyczących tych kwestii, wydanych przez właściwe organy Policji w postępowaniu administracyjnym, jest skarga do sądu administracyjnego, po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Roszczenie strony wynika bezpośrednio ze sposobu ustalenia i wypłacenia należności finansowych, związanych ze stosunkiem służbowym w Policji. Kwestie te są regulowane przepisami prawa administracyjnego i to organy administracji publicznej są właściwe do orzekania, natomiast decyzje ostateczne wydane w tym trybie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Z tych samych względów, organ odwoławczy za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. wskazując, że organ nie może umorzyć postępowania, jeżeli nadal istnieje przedmiot postępowania i wymaga on rozstrzygnięcia. Odnosząc się z kolei do zarzutu niezastosowania art. 40 § 2 k.p.a. i niedoręczenia decyzji pełnomocnikowi strony, organ II instancji wskazał, że z dokumentu pełnomocnictwa udzielonego 30 marca 2025 r. dla radcy prawnego, który został załączony do przedsądowego wezwania do zapłaty, wynika, że dotyczy ono reprezentowania strony przed sądami powszechnymi pierwszej i drugiej instancji, a zatem nie obejmuje postępowania administracyjnego prowadzonego przez Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi. Wobec powyższego Komendant Miejski Policji w Łodzi powinien był wezwać pełnomocnika do przedłożenia prawidłowego dokumentu pełnomocnictwa. Zarzut ten został uwzględniony poprzez uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. W skardze do tut. sądu pełnomocnik strony zarzucił organowi naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 i 3 oraz art. 104 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 23 maja 2025 r. w sytuacji kiedy skarżący nie występował z wnioskiem do organu o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wyrównania uposażenia za 2023 r. i mimo to wydania decyzji merytorycznej w sprawie, 2) art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi oraz nieumorzenie postępowania w pierwszej instancji, w sytuacji braku podstaw podmiotowych do nawiązania przez organ ze skarżącym relacji materialnoprawnej dotyczącej wysokości uposażenia wobec faktu, iż nie był on w dacie wydania rozstrzygnięcia w sprawie już od 2 lat funkcjonariuszem, 3) art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewystąpienie do strony o sprecyzowania żądania zawartego w wezwaniu do zapłaty, o ile organ miał wątpliwości, co do jego treści, co doprowadziło do nieuprawnionego wszczęcia postępowania administracyjnego, wbrew woli strony, i wydania decyzji merytorycznej przez organ, 4) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. W razie nieuwzględnienie wskazanych powyżej zarzutów, z ostrożności procesowej dodatkowo strona zarzuciła naruszenie art. 41 ust. 1 - 3 ustawy okołobudżetowej w zw. z art. 2 i art. 32 oraz art. 60 Konstytucji RP poprzez ich wadliwą interpretację i zastosowanie polegające na przyjęciu, iż zgodne z zasadą zaufania obywatela do państwa, zasadą równości obywateli wobec prawa, zakazu dyskryminacji, legalizmu i równego dostępu do służby publicznej, jest zróżnicowanie sytuacji prawnej funkcjonariuszy odchodzących ze służby do końca lutego 2023 r. wobec funkcjonariuszy tych samych formacji mundurowych pozostających w służbie po 1 marca 2023 r., mimo iż w okresie styczeń - luty 2023 r. znajdowali się oni w tożsamej sytuacji faktyczno-prawnej, skutkującą pozbawieniem tych pierwszych prawa do waloryzacji uposażenia za okres, w którym pozostawali w służbie w 2023 r. w sytuacji wypłaty rekompensaty za ten sam okres funkcjonariuszom pozostającym w służbie po 1 marca 2023 r. Wobec postawionych zarzutów pełnomocnik strony wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W piśmie z 9 marca 2026 r. organ wyjaśnił, że sprawa z powództwa skarżącego - tocząca się przed sądem powszechnym - została zakończona postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w Ł. z dnia 5 listopada 2025 r. sygn. akt [...] o odrzuceniu pozwu. Nadto, w wyniku rozpoznania zażalenia strony skarżącej, postanowieniem z 5 marca 2026 r., Sąd Okręgowy w Ł. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w sprawie o sygn. akt [...], orzekł o jego oddaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." - który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 3 listopada 2025 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 23 maja 2025 r. w części dotyczącej odmowy przyznania skarżącemu prawa do uposażenia zasadniczego za okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 24 lutego 2023 r. w oparciu o zwaloryzowaną kwotę bazową w wysokości 1 740,60 zł oraz uchylił decyzję organ I instancji w przedmiocie zapłaty odsetek i w tym zakresie umorzył postępowanie. Zauważyć przy tym należy, że utrzymana w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi decyzja organu I instancji została wydana na skutek potraktowania przedsądowego wezwania do zapłaty jako wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie waloryzacji wynagrodzenia funkcjonariusza Policji za miesiące styczeń – luty 2023 r. W ocenie sądu, w świetle poczynionych ustaleń oraz podniesionych, zarówno w odwołaniu jak i skardze do tutejszego sądu, zarzutów w pierwszej kolejności rozważenia wymagała dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego i , w następstwie wszczęcia postępowania, wydania decyzji przez organ, co stanowi istotę rozstrzygnięcia w tej sprawie. Wobec powyższego wyjaśnić należy, że przepis art. 61 § 1 k.p.a. stanowi, iż postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei w myśl art. 61 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć. Z powyższego wynika więc, że kodeks postępowania administracyjnego przewiduje dwa sposoby wszczęcia postępowania – tj.: na żądanie strony, czyli z inicjatywy podmiotu, o którym mowa w art. 28 k.p.a., albo z urzędu, a więc z inicjatywy organu. W przedmiotowej sprawie przepisy szczególne, w tym ustawa z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 636 ze zm.), nie regulują tej kwestii odmiennie. Nie ulega więc wątpliwości, że niniejsze postępowanie mogło być wszczęte jedynie na wniosek strony, bowiem w sprawie chodziło o realizację uprawnień strony skarżącej, a nie obowiązków publicznoprawnych. Zatem tylko skarżący był dysponentem swoich uprawnień i od jego woli zależało, czy będzie je realizował, czy też nie (co dotyczy też wyboru drogi administracyjnej albo sądowej). Zaznaczyć przy tym również należy, że organ administracji jest związany żądaniem strony, które wyznacza rodzaj i granice postępowania administracyjnego. Nie jest natomiast uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. Tylko wówczas, gdy wniosek budzi wątpliwości organu administracji publicznej co do treści zawartego w nim żądania, organ zobowiązany jest wyjaśnić jego rzeczywisty sens, należycie i wyczerpująco informując wnoszącego podanie o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ administracji nie jest w żadnym razie uprawniony do samodzielnego precyzowania treści żądania, mogłoby to bowiem prowadzić do niedopuszczalnej zmiany jego kwalifikacji prawnej, wbrew intencjom osoby wnoszącej podanie. Zatem nie może być wątpliwości co do tego, że tylko strona określa przedmiot swojego żądania, a tym samym i przedmiot postępowania, do strony – a nie do sfery ocennej organu administracji - należy też jego ewentualne uszczegółowienie (por. np. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2023 r., sygn. I OSK 3279/19, Lex/el nr 3633796, opubl. także w CBOSA na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W świetle powyższego należy wręcz zaakcentować, że niedopuszczalne jest mieszanie form wszczęcia postępowania i mających do nich zastosowanie regulacji procesowych, tj. traktowanie postępowania wszczętego na wniosek tak jak postępowania wszczętego z urzędu. Tym samym więc w sprawach, w których przepis prawa wymaga wniosku strony, niedopuszczalne jest działanie przez organ z urzędu. W art. 61 § 2 k.p.a. przewidziano wprawdzie wyjątek od tej zasady, który jednak w niniejszej sprawie nie zachodził. Wynika to z przedłożonych sądowi akt administracyjnych i treści decyzji organów obu instancji. W przypadku zastosowania art. 61 § 2 k.p.a., poza istnieniem szczególnie ważnego interesu strony, konieczna jest bowiem jej zgoda (tj. zgoda strony), która musi być uzyskana w toku postępowania, przed wydaniem decyzji. Zgoda taka powinna mieć formę odpowiadającą treści podania w rozumieniu art. 61 § 3 k.p.a. i być wyrażona stanowczo, czyli jednoznacznie i bezwarunkowo. Nieuzyskanie takiej zgody sprawia, że organ jest obwiązany umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie organ ani nie wystąpił do strony skarżącej o udzielenie zgody na wszczęcie postępowania, ani nie wezwał pełnomocnika skarżącego do sprecyzowania intencji złożonego przez niego pisma - potraktował je jak wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy zarówno przedsądowe wezwanie do zapłaty, jak również odwołanie wprost wskazywały, że skarżący bardzo wyraźnie sprzeciwił się takiej formie załatwienia sprawy. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wnosił w niniejszej sprawie o wszczęcie postępowania administracyjnego, lecz realizował tzw. przedsądowe wezwanie do zapłaty, jako czynność poprzedzającą wniesienie powództwa o zapłatę do sądu powszechnego i następnie taki pozew złożył. Niedopuszczalne zatem było w niniejszej sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie przez organy decyzji merytorycznej, bowiem skarżący nie tylko tego się nie domagał, ale na każdym etapie postępowania zaprzeczał, aby jego intencją było wszczęcie postępowania administracyjnego. Mimo przedsądowego wezwania do zapłaty, które ze swej istoty nie pozwala na przyjęcie, iż jest to wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, co wyraźnie wynika również z odwołania, w którym profesjonalny pełnomocnik wprost stwierdził, że nie stanowi ono wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, organ I instancji, z naruszeniem art. 61 § 1 k.p.a., wszczął postępowanie administracyjne, następnie wydał merytoryczną decyzję, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy zamiast na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. ją uchylić i umorzyć postępowanie. Takie działanie organów stanowi naruszenie przepisów postępowania uzasadniające uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, gdyż niewątpliwie uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził nieważności wydanych w sprawie decyzji, gdyż spory dotyczące kwestii przeliczenia i wypłacenia wyrównania uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 r. byłym funkcjonariuszom Policji, którzy przeszli na emeryturę przed końcem lutego 2023 r., rozpatrywane są zarówno przez niektóre sądy powszechne, które uznają swoją właściwość w tych sprawach, jak i organy Policji a następnie sądy administracyjne. Brak w tym zakresie jednolitości w orzecznictwie sądów administracyjnych i sądów powszechnych. Przykłady orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie, który uznał dopuszczalność drogi sądowej przed sądem powszechnym z uwagi na to, że podmioty sporu nie są już związane stosunkiem administracyjnoprawnym, gdyż sprawa dotyczy nie funkcjonariusza Policji, ale byłego funkcjonariusza Policji, wskazane zostały w skardze. Konsekwencją przyjęcia stanowiska, że po zwolnieniu z służby brak jest drogi administracyjnej dochodzenia roszczenia o waloryzację uposażenia jest, w przypadku wydania decyzji przez organy Policji, konieczność wyeliminowania ich przez sąd administracyjny z obrotu prawnego. Droga administracyjna w takich sprawach jest jednak możliwa w przypadku, o którym mówi art. 66 § 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ nie może zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy. Ponadto art. 58 § 4 p.p.s.a. stanowi, że sąd (administracyjny) nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, tj. jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Taka sytuacja zaistniała w kilku sprawach rozpoznawanych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, który rozpoznawał merytorycznie skargi na decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi wydane w przedmiocie odmowy przyznania podwyżki uposażenia za styczeń i luty 2023 r., po wcześniejszym wydaniu przez sąd powszechny prawomocnego postanowienia, w którym stwierdził on swoją niewłaściwość do rozpoznania sprawy i przekazał ją według właściwości Komendantowi Wojewódzkiemu Policji (zob. np. sprawa o sygn. akt III SA/Łd 166/25, tj. wyrok WSA w Łodzi z 13 maja 2025 r., Lex/el nr 3880133). Istnienie takich rozbieżności w orzecznictwie sądów wyklucza, w ocenie sądu w składzie orzekającym, stwierdzenie nieważności zaskarżonych do niego decyzji . Na treść rozstrzygnięcia sądu nie może mieć wpływu okoliczność, że postanowieniem z 5 listopada 2025 r. sygn. [...] Sąd Rejonowy [...] w Ł. w sprawie z powództwa skarżącego przeciwko Skarbowi Państwa – Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Łodzi o wynagrodzenie za pracę stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej i odrzucił pozew. Postanowienie to, z 5 listopada 2025 r., sygn. akt [...], stało się bowiem prawomocne dopiero 5 marca 2025 r., po oddaleniu przez Sąd Okręgowy w Ł. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – postanowieniem z 5 marca 2026 r., sygn. akt [...] - zażalenia pełnomocnika powoda na to postanowienie, a więc wywołało skutki prawne już po wydaniu decyzji przez organ I i II instancji. Zatem uznać należy, że w chwili wszczęcia postępowania przez Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi i wydawania w tej sprawie decyzji przez organy obu instancji, nie było wniosku strony wszczynającego postępowanie. Dopiero prawomocne odrzucenie pozwu stanowi podstawę do rozpoznania sprawy na drodze administracyjnej i wydania decyzji w przedmiocie wypłaty skarżącemu wyrównania uposażenia za żądany przez niego okres. Z powyższych względów poza oceną sądu znalazły zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i merytorycznej treści wydanych decyzji. W tym stanie rzeczy, podzielając zarzuty skargi sąd uznał, że zachodzą podstawy aby, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a, uchylić zarówno decyzji I jak i II instancji, ponieważ organy obydwu instancji naruszyły art. 61 § 1 k.p.a., a organ odwoławczy nadto art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując merytoryczną decyzję organu I instancji w mocy. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę składa się wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł) oraz opłata od pełnomocnictwa (17 zł) (punkt 2 sentencji wyroku). Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien wziąć pod uwagę treść niniejszego uzasadnienia oraz uwzględnić, że postanowieniem z 5 marca 2026 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w Ł. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie sądu I instancji (tj. postanowienie z 5 listopada 2025 r., sygn. akt [...]) o odrzuceniu pozwu. ds

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło