III SA/Łd 96/12
WyrokWSA w Łodzi2012-03-28
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest uprawniony do określenia terminu zwrotu pomocy finansowej przyznanej policjantowi, jeśli przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia wykonawczego nie przewidują takiego terminu?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie są uprawnione do określania terminu zwrotu pomocy finansowej przyznanej policjantowi, jeśli przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia wykonawczego nie przewidują takiego terminu. Określenie takiego terminu w decyzji administracyjnej stanowi naruszenie prawa materialnego i skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji w tej części, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący, M. D., policjant, otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Następnie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne popełnione w związku z obowiązkami służbowymi. W związku z tym organy policji wydały decyzje zobowiązujące go do zwrotu otrzymanej pomocy finansowej, określając jednocześnie termin jej zwrotu. Skarżący zaskarżył te decyzje, podnosząc m.in. zarzut braku podstawy prawnej do określenia terminu zwrotu oraz nieprawidłowości w wyliczeniu kwoty podlegającej zwrotowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że obowiązek zwrotu pomocy finansowej i sposób jej wyliczenia są zasadne, jednakże organ administracji błędnie określił termin zwrotu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w R. w części określającej termin zwrotu pomocy finansowej. W pozostałej części skargę oddalił. Orzekł, że zaskarżona decyzja w części określającej termin zwrotu pomocy finansowej nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Nakazał zwrot skarżącemu kwoty 200 zł tytułem wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwrotu otrzymanej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części określającej termin zwrotu pomocy finansowej oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w R. nr [...] z dnia [...] w tej samej części; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja w części określającej termin zwrotu pomocy finansowej nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 4. nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz M. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego, [...]
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Komendant Powiatowy Policji w R., na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 94 ust. 1a, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz § 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w związku z § 3a ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131 poz. 1468 ze zm.), zobowiązał M. D. do zwrotu pomocy finansowej w kwocie 16.676,00 zł do kasy Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia niniejszej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia 11 września 2008r., Nr 2/08 Komendant Powiatowy Policji w R. przyznał M. D. pomoc finansową z przeznaczeniem na kupno lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość położonego w R. przy ul. A. 12/20 w kwocie 16.048,00 zł. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w R. II Wydziału Karnego z dnia 1 grudnia 2010r. sygn. akt II K 699/10 (wyrok uprawomocnił się w dniu 9 grudnia 2010r.) funkcjonariusz został skazany za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowych. Rozkazem personalnym z dnia [...], Nr [...] Komendant Powiatowy Policji w R. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił M. D. ze służby w Policji z dniem 20 grudnia 2010r. Mając na uwadze przedstawione okoliczności faktyczne organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 94 ust. 1a ustawy o Policji osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne (...), ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej (...) , jest obowiązana do zwrotu pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1". Analogiczne brzmienie posiada § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, które w świetle zaistniałych okoliczności faktycznych obligowało organ do orzeczenia o obowiązku zwrotu przyznanej funkcjonariuszowi pomocy finansowej.
Od powyższej decyzji M. D. złożył odwołanie, w którym zarzucił niedopuszczalność drogi postępowania administracyjnego i błąd organu w wyliczeniach dotyczących wielkości zwrotu wypłaconej pomocy finansowej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż przysporzenie majątkowe w postaci przyznanej pomocy finansowej jest objęte wspólnością ustawową, co oznacza, że obowiązek jej zwrotu powinien dotyczyć jedynie połowy przyznanej kwoty, ponieważ jego żona nie jest funkcjonariuszem Policji, a zatem wykluczona jest w stosunku do niej droga postępowania administracyjnego. Podnosząc zarzut naruszenia przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu tj. art. 411 i art. 409 k.c. wskazał, iż nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli świadczenie zostało spełnione zanim wierzytelność stała się wymagalna, a obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasa, jeżeli uzyskana korzyść została zużyta lub utracona. Podniósł, iż zgodnie z art. 94 ust. 2 ustawy o Policji, tryb zwracania pomocy finansowej określi minister właściwy do spraw wewnętrznych. Pomimo delegacji ustawowej właściwy minister nie określił szczegółowych zasad cofania i zwracania pomocy finansowej. Podkreślił, iż w dniu 11 września 2008r. tj. w dacie przyznania pomocy finansowej obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r., w którym nie uregulowano trybu zwrotu pomocy finansowej Obowiązujące natomiast od dnia 31 października 2008r. tj. w dniu faktycznego przyznania pomocy, znowelizowane rozporządzenie zawiera zapis o obowiązku zwrotu udzielonej pomocy finansowej przez osobę, która została prawomocnie skazana ale również nie określa trybu, w jakim ta pomoc ma być zwrócona.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że szczegółowe zasady przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. (Dz.U. Nr 105, poz. 884 ze zmianami ). Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, policjantowi przydziela się lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących mu norm zaludnienia. Jeśli policjant nie uzyska lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej przysługuje mu, zgodnie z art. 94 ustawy, jednorazowa pomoc finansowa na uzyskanie takiego lokalu, tj. na zakup lub wybudowanie lokalu, domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Pomoc ta przyznawana jest na indywidualny wniosek w przypadku, gdy policjant poniósł wydatki na w/w cele mieszkaniowe. Tryb postępowania oraz szczegółowe zasady w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, póz. 1468 z późn. zmianami). Pomoc finansowa jest pomocą o charakterze bezzwrotnym. Jednak w przypadku gdy osoba, która otrzymała pomoc finansową, została prawomocnie skazana za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec której orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe podlega ona zwrotowi (art. 94 ust. 1a ustawy o Policji w zw. § 5 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia) Dla ustalenia wysokości kwoty pomocy finansowej podlegającej zwrotowi przyjmuje się liczbę norm zaludnienia określoną w decyzji o przyznaniu pomocy finansowej oraz stawkę tej pomocy obowiązującą w dniu powstania obowiązku jej zwrotu (§ 5 ust. 2 rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że w dniu 3 września 2008r. M. D. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w R. z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość w R. przy ul. A. 12/20. W lokalu tym wraz z policjantem zamieszkała żona – K. oraz córki J. i A. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r. wysokość pomocy finansowej w roku 2008 wynosiła 4.012,00 zł za normę zaludnienia przysługującą policjantowi i każdemu członkowi jego rodziny według uprawnień przysługujących na dzień złożenia wniosku. Mając powyższe na uwadze Komendant Powiatowy Policji w R. decyzją Nr [...] z dnia [...] przyznał skarżącemu pomoc finansową w wysokości 16.048,00 zł tj. odpowiadającą czterem normom zaludnienia. Z literalnego brzmienia art. 94 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że uprawniony do uzyskania pomocy jest wyłącznie policjant w służbie stałej. Wskazani natomiast w art. 89 ustawy o Policji członkowie rodziny uwzględniani są tylko przy obliczaniu przysługujących norm poszczególnych świadczeń. Tym samym, w ocenie organu administracji nieuzasadniony jest zarzut skarżącego, że w stosunku do jego żony – K. - prowadzone było jakiekolwiek postępowanie administracyjne. Zapis natomiast o powstaniu obowiązku zwrotu pomocy finansowej w przypadku skazania funkcjonariusza prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, o którym mowa w art. 94 ust. 1a ustawy o Policji został wprowadzony do ustawy z dniem 12 marca 2007r. Bezspornym zaś jest, iż w dacie uzyskania pomocy tj. w dniu 11 września 2008r. przepis ten obowiązywał i był skarżącemu znany.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podnosząc zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, brak należytego wyjaśnienia jaka jest rzeczywista kwota zwrotu przyznanej pomocy finansowej, niezawiadomienia o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga M. D. co do obowiązku zwrotu udzielonej pomocy finansowej nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. nr 98 z 2000r. poz.1071 z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. nr 131 poz.1468 z późn. zm.).
Zgodnie z treścią art.94 ust.1a ustawy z 6 kwietnia 1990r. osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec której orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, jest obowiązana do zwrotu pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1.
W myśl § 5 ust.1 pkt.3 rozporządzenia z 17 października 2001r. pomoc finansowa podlega zwrotowi w razie gdy osoba, która otrzymała pomoc finansową, została prawomocnie skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 94 ust. 1a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Zgodnie z treścią § 5 ust.2 wymienionego rozporządzenia do ustalenia wysokości kwoty pomocy finansowej podlegającej zwrotowi przyjmuje się liczbę norm zaludnienia określoną w decyzji o przyznaniu pomocy finansowej oraz stawkę tej pomocy obowiązującą w dniu powstania obowiązku jej zwrotu.
W myśl § 4 ust.1 rozporządzenia wysokość pomocy finansowej wynosi 3.377 zł za normę zaludnienia przysługującą policjantowi i każdemu członkowi jego rodziny według uprawnień przysługujących na dzień złożenia wniosku.
Zgodnie z treścią § 4 ust.2 i 3 wymienionego rozporządzenia kwota, o której mowa w ust. 1, podlega corocznej waloryzacji o prognozowany w ustawie budżetowej na dany rok średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych w zaokrągleniu do pełnych złotych. Podstawę waloryzacji stanowi kwota pomocy finansowej obowiązująca w roku poprzedzającym rok, w którym waloryzacja następuje.
Z wymienionych przepisów wynika, iż zwrot pomocy finansowej przyznanej na uzyskanie lokalu mieszkalnego następuje w razie skazania za przestępstwo określone w art.94 ust.1a ustawy z 6 kwietnia 1990r.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż decyzją Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] M. D. przyznano pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia 1 grudnia 2010r. M. D. został skazany za przestępstwa z art.271 § 1 i 3 oraz z art.231 § 1 w związku z art.271 § 1 Kodeksu karnego na karę pozbawienia wolności. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 9 grudnia 2010r. Nie ulega wątpliwości, iż przestępstwa za które został skazany M. D. są przestępstwami umyślnymi, ściganymi z oskarżenia publicznego, zostały popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Spełnione zatem zostały przesłanki zwrotu uzyskanej pomocy finansowej, określone w art.94 ust.1a ustawy z 6 kwietnia 1990r.
Niezasadny jest zarzut skarżącego, iż w przypadku żądania zwrotu pomocy finansowej niedopuszczalny jest tryb administracyjny gdyż nie jest on już funkcjonariuszem Policji zaś uregulowania określone w ustawie z 6 kwietnia 1990r. i rozporządzeniu z 17 października 2001r. dotyczą jedynie policjantów. Kwestia trybu postępowania w sprawach zwrotu pomocy finansowej została uregulowana w art.97 ust.5 ustawy o Policji. Z przepisu tego wynika, iż załatwianie spraw o których mowa w art.94 następuje w formie decyzji administracyjnej. Właściwy jest zatem tryb administracyjny. Nadto w przepisie art.94 ust.1a ustawy z 6 kwietnia 1990r. jest mowa o "osobie skazanej prawomocnym wyrokiem sądu". Skoro w przepisie użyto sformułowania "osoba" to dotyczy on także byłych policjantów a nie jedynie funkcjonariuszy Policji pełniących aktualnie służbę. Zarzut skarżącego w tym zakresie nie jest zasadny.
Nieuzasadniony jest zarzut skarżącego, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie był uprawniony do wydawania przepisów nakładających obowiązek zwrotu udzielonej pomocy finansowej gdyż taki obowiązek może być nałożony jedynie w drodze ustawy a nie w przepisach wykonawczych do ustawy. Należy zaznaczyć, iż przesłanki zwrotu pomocy finansowej zostały określone w art.94 ust.1a ustawy zaś przepis art.94 ust.2 upoważniał Ministra do wydania rozporządzenia regulującego kwestie określone w tym przepisie w tym m.in. trybu postępowania, szczegółowych zasad zwracania pomocy finansowej, określenia przypadków zwrotu a także sposobu obliczania wysokości pomocy finansowej orzekanej do zwrotu. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji był zatem upoważniony przez ustawę do wydania rozporządzenia regulującego kwestie wymienione w art.94 ust.2 ustawy z 6 kwietnia 1990r.
Nieuzasadniony jest zarzut skarżącego nieprawidłowego wyliczenia wysokości kwoty pomocy, którą ma zwrócić gdyż faktycznie otrzymał 13159 zł pomocy a zobowiązany jest do zwrotu kwoty 16676 zł. Należy zaznaczyć, iż M. D. przyznano w 2008r. pomoc finansową w wysokości 16048 zł przy czym jest to kwota brutto. Faktycznie wypłacona kwota(13159 zł) jest kwotą netto gdyż odprowadzony został podatek dochodowy od osób fizycznych. Kwestię pomocy finansowej podlegającej zwrotowi reguluje § 5 ust.2 rozporządzenia z 17 października 2001r. Z przepisu tego wynika, że kwota ta stanowi iloczyn liczby norm zaludnienia, określonej w decyzji o przyznaniu pomocy, oraz stawki tej pomocy obowiązującej w dniu powstania obowiązku zwrotu. W dniu wydania rozporządzenia stawka ta wynosiła 3377 zł za normę zaludnienia przy czym podlega ona corocznej waloryzacji o prognozowany w ustawie budżetowej na dany rok, średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych (§ 4 ust.1 i 2 rozporządzenia z 17 października 2001r.). W dacie powstania obowiązku zwrotu pomocy (tzn. 9 grudnia 2010r.) stawka ta wynosiła 4169 zł za 1-ą normę zaludnienia. Wysokość pomocy podlegającej zwrotowi wyniosła zatem 16676 zł(4 normy x 4169 zł). Organy administracji prawidłowo wyliczyły wysokość pomocy jaka winna zostać zwrócona.
Odnośnie poglądu wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z 12 grudnia 2011r. w sprawie II SA/Rz 1097/10 to nie ma on zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Wyrok w sprawie II SA./Rz 1097/10 został wydany w innym stanie faktycznym. W sprawie II SA/Rz 1097/10 pomoc finansową przyznano funkcjonariuszowi Policji w 2000r. kiedy to nie obowiązywały jeszcze przepisy zobowiązujące do zwrotu pomocy w razie skazania za przestępstwa określone w art.94 ust.1a ustawy z 6 kwietnia 1990r. Nie obowiązywało również rozporządzenie z 17 października 2001r. Przepis art.94 ust.1a został wprowadzony z dniem 20 września 2006r. na podstawie ustawy z 21 lipca 2006r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 158 poz.1122). W związku z czym WSA w Rzeszowie uznał, iż zastosowanie obecnie obowiązujących przepisów do zdarzeń wcześniejszych narusza zasadę praworządności ustanowioną w art.7 Konstytucji i wynikający z tego przepisu zakaz retroakcji. W niniejszej sprawie stan faktyczny jest odmienny gdyż skarżącemu przyznano pomoc finansową w 2008r. a więc w okresie obowiązywania przepisu art.94 ust.1a ustawy z 6 kwietnia 1990r. M. D. w dacie przyznania mu pomocy wiedział zatem jakie są konsekwencje w zakresie zwrotu uzyskanej pomocy, w razie ewentualnego skazania go prawomocnym wyrokiem sądu karnego. Brak jest zatem podstaw do stosowania w niniejszej sprawie art.7 Konstytucji. Wyrok w sprawie II SA/Rz 1097/10 dotyczy innego stanu faktycznego niż w niniejszej sprawie.
Niezasadny jest zarzut skarżącego, iż nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego. Zawiadomieniem z dnia 1 września 2011r., doręczonym M. D. 6 września 2011r., został on powiadomiony o wszczęciu postępowania oraz o przysługujących mu uprawnieniach wynikających z art.10 kpa. W dniu 12 września 2011r. skarżący zapoznał się również z materiałem dowodowym. Zarzut skarżącego w tym zakresie nie jest zasadny.
Nieuzasadniony jest również zarzut, iż organy nie zajęły stanowiska w sprawie dotyczącej problematyki ustawowej wspólności majątkowej, objęcia decyzją majątku wspólnego oraz kwestii zastosowania przepisów Kodeksu cywilnego a w szczególności przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Kwestia małżeńskiego ustroju majątkowego nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Bez względu na ustrój majątkowy małżonek jest uwzględniany przy ustalaniu norm zaludnienia zarówno przy przyznaniu pomocy finansowej jak i przy jej zwrocie. Przepisy Kodeksu cywilnego nie mają w ogóle zastosowania przy orzekaniu o zwrocie udzielonej pomocy gdyż kwestie te reguluje ustawa o Policji oraz wydane rozporządzenie wykonawcze. Zarzut skarżącego w tym zakresie nie jest zasadny.
Organy administracji błędnie natomiast określiły w decyzji termin w jakim ma nastąpić zwrot udzielonej pomocy finansowej (30 dni od dnia uprawomocnienia decyzji organu I instancji).
Należy zaznaczyć, iż treść decyzji administracyjnej zawsze jest determinowana przepisami prawa administracyjnego materialnego. Oznacza to. Iż przepisy te określają co winno zawierać decyzja. W sytuacji gdy przepisy ten nie ustalają, że decyzja winna określać np. termin na wykonanie konkretnego obowiązku to nie jest dopuszczalne ustalenie takiego terminu w decyzji. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 sierpnia 2009r. w spr. I OSK 1217/08 (Lex nr 552290). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w tym wyroku.
W rozpoznawanej sprawie zarówno ustawa z 6 kwietnia 1990r. jak i rozporządzenie z 17 października 2001r. nie określają terminu w jakim ma nastąpić zwrot udzielonej pomocy finansowej. Oba akty prawne regulują jedynie przesłanki zwrotu pomocy oraz sposób wyliczenia jej wysokości. Nie ustalają natomiast, iż zwrot winien nastąpić w jakimś określonym terminie. W sytuacji gdy brak jest w przepisach podstawy do określenia przez organ terminu do zwrotu pomocy finansowej to oznacza, że decyzja w zakresie ustalającym termin zwrotu została wydana bez podstawy prawnej. Decyzja w tej części jest zatem dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art.156 § 1 pkt.2 kpa.
Reasumując sąd uznał, iż skarga w części dotyczącej obowiązku zwrotu pomocy finansowej nie jest zasadna. Wobec skarżącego spełnione zostały przesłanki zwrotu pomocy określone w art.94 ust.1a ustawy z 6 kwietnia 1990r. Prawidłowo również wyliczono wysokość kwoty jaka ma zostać zwrócona. Błędnie natomiast organy ustaliły w decyzji termin w jakim ma zostać zwrócona pomoc. Decyzje organów obu instancji w tym zakresie zostały wydane bez podstawy prawnej a więc są one w tej części dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art.156 § 1 pkt.2 kpa. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.2 p.p.s.a sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części określającej termin zwrotu pomocy finansowej oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w tej samej części. W pozostałym zakresie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.
Z uwagi na to, iż skarga została częściowo uwzględniona, na podstawie art.152 p.p.s.a., sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja w części określonej w punkcie 1 wyroku, nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Na podstawie art.225 p.p.s.a sąd zwrócił skarżącemu kwotę 200 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego gdyż w oparciu o treść art. 239 pkt.1 d.) p.p.s.a. skarżący był zwolniony od obowiązku uiszczenia wpisu.
a.ł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło