III SA/Łd 966/11

Dnia 20 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku z dnia 7 sierpnia 2012 roku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. P.M. Postanowieniem z dnia 12 października 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał Z. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W dniu [...] do sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 21 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. art. 64 § 3 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) –zwaną dalej "p.p.s.a." umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wskazując, iż prawomocnym postanowieniem z dnia [...] skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Powyższe prawo pomocy nie zostało cofnięte. Na powyższe postanowienie Z. K. złożył zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem dnia 22 maja 2012 roku, sygn. akt II GZ 167/12 oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z dnia 21 marca 2012 roku. Zarządzeniem z dnia 26 lipca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi pozostawił bez rozpoznania wniosek Z. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W dniu [...] na powyższe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie i złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku Z. K. z dnia [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W dniu [...] skarżący wniósł sprzeciw na powyższe postanowienie. Podniósł, iż popełnił błąd wypowiadając pełnomocnictwo ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi, ale brak woli współpracy ze strony pełnomocnika spowodował, że nie było sensu kontynuować Wniósł o ponowne przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ, jak wynika z akt sprawy, sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego został wniesiony w ustawowym terminie Sąd jest zobligowany do dokonania oceny sprawy w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Przepis art. 243 § 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 p.p.s.a.). Jednak wydanie stronie korzystnego orzeczenia co do zwolnienia od kosztów sądowych lub ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu eliminuje dalsze rozpoznawanie wniosków w tym właśnie zakresie. W niniejszej sprawie w toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 12 października 2011 roku Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Powyższe prawo pomocy nie zostało cofnięte. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 roku, sygn. akt III SA/Łd 966/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W dniu 1 [...] roku skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia powyższego wyroku. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu [...]. W dniu [...] skarżący złożył ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 21 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem dnia 22 maja 2012 roku, sygn. akt II GZ 167/12 po rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie, oddalił zażalenie. W dniu [...] skarżący po raz kolejny złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W ocenie Sądu z uwagi na fakt, iż skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, to ponowny wniosek strony w przedmiocie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata jest bezprzedmiotowy. W tym miejscu zauważyć należy, iż ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił oczekiwań skarżącego. Niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie może stanowić podstawy do zmiany postanowienia w kwestii jego ustanowienia przez Referendarza sądowego bądź Sąd. Nie czyni ono również zasadnym zarzutu pozbawienia strony możliwości obrony swych praw. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych np. udział i reprezentowanie skarżącego na rozprawie, stanowi wykonanie wydanego w przedmiotowej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika ze skarżącym nie podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. W przypadku wątpliwości strona niezadowolona z działań pełnomocnika może wystąpić do organu samorządu zawodowego z wnioskiem o dokonanie kontroli zasadności podejmowanych działania. Tenże organ będzie również właściwy do wyznaczenia innego pełnomocnika dla strony. Rola sądu administracyjnego sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że strona występująca z wnioskiem spełnia warunki do otrzymania prawa pomocy w postaci pełnomocnika z urzędu. Wskazanie natomiast konkretnego pełnomocnika oraz ewentualna ocena jego działań jest rolą samorządu zawodowego. W związku z powyższym strona nie może skutecznie wnioskować o wyznaczenie kolejnego adwokata z urzędu, gdyż przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (por. postanowienia NSA z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1076/09 oraz z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 45/10). W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do ponownego orzekania w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z przepisem art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 64 § 3 i art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. P.M.