III SA/Łd 98/22
WyrokWSA w Łodzi2022-05-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Asesor WSA Anna Dębowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca posiadający licencję na krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym jest zwolniony z wymogów dotyczących przewozu okazjonalnego, określonych w art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Posiadanie licencji na krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku spełnienia wymogów dotyczących przewozu okazjonalnego, określonych w art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym. Przepisy te mają na celu wyrównanie pozycji rynkowej różnych grup przewoźników i nie stanowią naruszenia Konstytucji RP ani przepisów prawa Unii Europejskiej.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę M. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej. Kara została nałożona za niewyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych. Skarżący twierdził, że posiada licencję na krajowy transport drogowy samochodem osobowym i nie podlega wymogom przewozu okazjonalnego, a także podniósł zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zgodności przepisów z Konstytucją RP i prawem UE.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2022 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej: "kpa", art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 919 ze zm.) – dalej: "utd" oraz lp. 1.12 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.500,00 zł, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 26 listopada 2020 r., w K. na ul. [...], miała miejsce kontrola pojazdu marki Honda Civic o nr rej. [...], przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji z WRD KMP K.. Pojazdem kierowała M. Ś. W trakcie kontroli ustalono, że kierująca pojazdem przewoziła pasażera, który zamówił przejazd w K. na trasie: ul. [...] - ul. [...] (CH [...]). Przewóz został zamówiony przy użyciu aplikacji UBER. Opłata za przewóz wyniosła 9,80 zł. Stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W toku kontroli ustalono, że podmiotem wykonującym przewóz jest przedsiębiorca M. B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą MB [...] M. B. z siedzibą w Ł. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli drogowej nr [...] z dnia 26 listopada 2020 r.
Pismem z dnia 1 grudnia 2020 r., Wydział Ruchu Drogowego KMP K. przekazał [...] Wojewódzkiemu Inspektoratowi Transportu Drogowego w K. (dalej: [...] WITD), dokumentację zgromadzoną w wyniku przeprowadzonej kontroli, w celu dalszego procedowania.
Pismem z dnia 17 grudnia 2020 r. [...] WITD zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie informując, iż zgodnie art. 10 § 1 kpa, że strona ma ona prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również pouczył o prawie: wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, a także żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Poinformowano również o możliwości przesłania dowodów wskazujących na spełnienie przesłanek przewidzianych w art. 92c ust. 1 utd. Zawiadomienie zostało uznane za doręczone stronie na podstawie art. 44 § 4 kpa.
Postępowanie w sprawie zostało zakończone w dniu [...] wydaniem przez [...] WITD, na podstawie art. 92a ust. 1 utd oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] decyzji administracyjnej nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 8.500,00 zł.
Pismem z dnia 18 lutego 2021 r. - w oparciu o udzielone pełnomocnictwo - pełnomocnik strony złożył wniosek o uzupełnienie powyższej decyzji, zgodnie z treścią art. 111 § 1 kpa. Po rozpatrzeniu wskazanego wniosku [...] WITD wydał postanowienie z dnia [...] nr [...] o odmowie uzupełnienia decyzji. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 16 marca 2021 r.
Pismem z dnia 16 marca 2021 r. pełnomocnik strony złożył odwołanie od powyższej decyzji - zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej zmianę oraz umorzenie postępowania. Wydanej decyzji zarzucono:
- rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
1) art. 7, 9, 24 § 1 pkt 5) i 111 § 1 kpa, poprzez wydanie postanowienia odmawiającego uzupełnienia zaskarżonej decyzji przez P. K., w sytuacji gdy pracownik, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji z mocy prawa podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu,
2) nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań pasażera obecnego w trakcie kontroli z dnia 26 listopada 2020 r., na fakt zawarcia umowy na usługi transportu w formie elektronicznej oraz brak ustalenia czy skarżący i pasażer zawarli umowę, o której mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2) utd, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż przewóz okazjonalny wykonywano z naruszeniem wskazanego przepisu,
- rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.:
1) art. 10 § kpa w związku z art. 77 § 1 i art. 81 kpa, poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach faktycznych, które bez wypowiedzenia się przez stronę postępowania co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów w ogóle nie mogły zostać uznane za udowodnione i w efekcie nie mogły stanowić podstawy skarżonej decyzji,
2) niezastosowanie art. 8, 9, 10 § 1 i 73 § 1 kpa, oraz niezapewnienie skarżącemu przed wydaniem decyzji możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowód i materiałów, w szczególności organ I instancji zaniedbał poinformowania skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego i zamierzonym wydaniu decyzji,
3) niezastosowanie art. 15zzzzzn pkt 2 ustawy z dnia 12 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 ("Tarcza 2.0") poprzez brak udostępnienia skarżącemu akt sprawy za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, co w efekcie pozbawiło skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności pozbawiło skarżącego możliwości zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego przed wydaniem zaskarżonej decyzji oraz wypowiedzenia się,
- niewłaściwe zastosowanie art. 76 § 1 kpa, z uwagi na błędne przypisanie protokołowi kontroli cech dokumentu urzędowego w sytuacji, gdy dokument nie został podpisany przez M. B.,
- naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 4a oraz 4b w związku z art. 4 pkt 11 utd, podczas gdy organ I instancji powinien zastosować art. 5b w związku z art. 4 pkt 1 utd,
2) niewłaściwe zastosowanie art. 92a ust. 1 utd i bezzasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za przewóz samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik zarzucił niezasadną odmowę uzupełnienia decyzji; wydanie postanowienia o odmowie przez osobę, która uczestniczyła w wydaniu zaskarżonej decyzji, co powoduje, że decyzja powinna zostać uchylona i przekazana do rozpoznania organowi I instancji w celu właściwego uzupełnienia rozstrzygnięcia przez innego uprawnionego pracownika niepodlegającego wyłączeniu; nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań pasażera; a także niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu wskazując na naruszenie zasad ogólnych kpa oraz obowiązujący stan epidemii i związaną z tym konieczność zachowania reżimu sanitarnego ograniczenia w dostępie do organów administracji publicznej.
Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono, iż stosownie do treści lp. 1.12 załącznika nr 3 do utd niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 utd jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 500,00 zł za każdy dokument. Organ podniósł również, iż w myśl lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b utd jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 8.000,00 zł. Dalej zaznaczono, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 utd a z uwagi na to, że przepis 92a ust. 1 i ust. 7 pkt 1) w zw. z załącznikiem nr 3 do utd określa wysokość tychże kar pieniężnych za naruszenia przepisów w sposób sztywny, organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej a co za tym idzie regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 kpa, nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie nie ma również zastosowania art. 189e i 189f kpa, gdyż do decyzji nakładanych na podstawie art. 92a utd w zw. z art. 93 ust. 1 utd mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92b ust. 1 utd. W tym względzie ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 kpa, która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia - przepisów działu IVa kpa, w tym zakresie - nie stosuje się. W odniesieniu do stwierdzonych naruszeń, organ odwoławczy wskazał, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (w tym protokół kontroli drogowej nr [...] z dnia 26 listopada 2020 r., notatka urzędowa, dokumentacja kserograficzna okazanych dokumentów oraz fotograficzna pojazdu) jednoznacznie wskazuje, że w dniu 26 listopada 2020 r. w K. na ul. [...] poddano kontroli drogowej pojazd marki Honda Civic o nr rej. [...], którym kierowała M. Ś.. Kontrola została przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji. Na podstawie analizy protokołu kontroli oraz notatki urzędowej organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny: kierująca poddanym kontroli pojazdem posiadającym pięć miejsc siedzących, przewoziła w dniu 26 listopada 2020 r. pasażera, który zamówił usługę transportową za pomocą aplikacji UBER na trasie: ul. [...] - ul. [...] (CH [...]) w K.. Opłata za przewóz wyniosła 9,80 zł. Kierująca okazała do kontroli prawo jazdy, umowę zlecenie z dnia 2 lipca 2019 r. (zawartą pomiędzy przedsiębiorcą M. B. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą MB [...] M. B. a M. Ś.), aneks do wskazanej umowy oraz orzeczenia: lekarskie oraz psychologiczne - o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kierująca pojazdem nie okazała do kontroli ani licencji, ani wypisu z niej, a jedynie jej kserokopię (licencja nr [...] wydana przez Prezydenta Miasta Ł.). Kontrolujący przesłuchali stronę i pasażera w charakterze świadka. Ponadto, wykonana przez kontrolującego dokumentacja fotograficzna potwierdza, że pojazd marki Honda Civic nr rej. [...] ani nie był oznakowany jak taksówka, ani nie był wyposażony w taksometr i kasę fiskalną. Nadto, organ odwoławczy wskazał, że protokół kontroli nr [...] z dnia 26 listopada 2020 r. - podpisany przez kierującą pojazdem marki Honda Civic o nr rej. [...] M. Ś. - stanowi istotny dowód w przedmiotowej sprawie. Podczas kontroli kierowca – M. Ś. - okazała do kontroli min. prawo jazdy oraz badania lekarskie i psychologiczne o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kierująca nie okazała jednak wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wymaganego prawem oryginału lub wypisu z licencji (a jedynie jej kserokopię). Dalej organ odwoławczy podkreślił, że strona w toku postępowania ani w odwołaniu nie zakwestionowała, co do zasady, swojej legitymacji w sprawie, czy samego faktu wykonywania przedmiotowego przewozu osób w dniu 26 listopada 2020 r., tym samym, w jego ocenie w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym prawidłowo ustalono podmiot wykonujący przewóz z dnia kontroli. Na podstawie protokołu kontroli oraz dokumentacji fotograficznej dołączonej do akt sprawy, organ odwoławczy jednoznacznie ustalił, że pojazd marki Honda Civic o nr rej. [...] jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Zgodnie z art. 18 ust. 4a utd przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Powyższe w niniejszej sprawie nie zostało spełnione. Należy wskazać, że przewóz wykonywany w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd. Dlatego też, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej do sądu decyzji, organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000,00 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1) utd oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy. Dodatkowo, na podstawie wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) organ odwoławczy ustalił, że na dzień kontroli, tj. 26 listopada 2020 r., przedsiębiorca M. B. posiadał licencję nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta Ł. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika również, że kierująca pojazdem nie okazała w trakcie kontroli dokumentu uprawniającego do wykonywania zarobkowego przewozu osób, o którym mowa w art. 87 utd. Niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 utd sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500,00 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1) utd. Uwzględniając powyższe organ I instancji słusznie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 500,00 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1) utd i lp. 1.12 załącznika nr 3 do tej ustawy. Nadto organ odwoławczy wskazał, iż pismem z dnia 17 grudnia 2020 r. [...] WITD prawidłowo zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym – a zawiadomienie to zostało uznane za doręczone stronie na podstawie art. 44 § 4 kpa. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy wskazał, że strona wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b utd, a zarazem nie wyposażyła kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 utd. W oparciu o powyższe, organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 8.500,00 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.12 oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do utd. Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ II instancji zaznaczył, iż są one niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie bowiem wynika, że w dniu 26 listopada 2020 r. kierująca pojazdem M. Ś. wykonywała przewóz okazjonalny o charakterze zarobkowym przy użyciu aplikacji Uber pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b utd a w toku przeprowadzonej kontroli ustalono, że przedmiotowa usługa transportowa była wykonywana w imieniu strony, tj. M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą MB [...] M. B.. W ocenie organu odwoławczego, postępowanie administracyjne zostało w niniejszej sprawie przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kpa, a także przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Odnośnie zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 7, 9 i 111 § 1 kpa poprzez odmowę uzupełnienia decyzji organ odwoławczy wskazał, że również i ten zarzut jest niezasadny, gdyż organ I instancji wypełnił obowiązek i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ odwoławczy ustalił powyższe na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym protokołu kontroli drogowej nr [...] z dnia 26 listopada 2020 r., notatki urzędowej, dokumentacji kserograficznej okazanych podczas kontroli dokumentów, dokumentacji fotograficznej pojazdu sporządzonych przez funkcjonariuszy Policji (Wydział Ruchu Drogowego KMP K.) oraz protokołów z przesłuchania świadka, tj. M. Ś. (kierowcy) i T. W. (pasażera). Nadto w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego. Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie został ustalony zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Powołując się na przepis art. 111 § 1 kpa organ wskazał, że pełnomocnik strony skorzystał z przysługującego prawa do złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji z dnia [...] nr [...] lecz [...] WITD postanowieniem nr [...] z dnia 10 marca 2021 r. odmówił tegoż uzupełnienia z uwagi na jej kompletność. Analiza funkcji cytowanego przepisu kodeksu postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, że uzupełnienie nieistotnych braków decyzji nie powinno niweczyć możliwości zakwestionowania przez stronę samego rozstrzygnięcia a odmienna interpretacja przepisów prowadzi do niezasadnego ograniczenia prawa strony do rozpoznania skargi. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego nie sposób zgodzić się z zarzutem wydania postanowienia odmawiającego uzupełnienia zaskarżonej decyzji przez osobę podlegającą wyłączeniu od udziału w postępowaniu. Zaskarżona decyzja została bowiem wydana przez [...] WITD a organem administracji publicznej właściwym w zakresie uzupełnienia decyzji był również [...] WITD, którym jest P. K.. W niniejszej sprawie przedmiotowe postępowania administracyjne dotyczące kontroli drogowej pojazdu marki Honda Civic o nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu 26 listopada 2020 r. w K. przez funkcjonariuszy Policji zostało wszczęte i dalej przeprowadzone przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego zgodnie z właściwością, a co za tym idzie i ten zarzut strony okazał się niezasadny. Odnośnie zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania pasażera na okoliczność zawarcia umowy na usługi transportowe w formie elektronicznej oraz braku ustalenia, czy skarżący i pasażer zawarli umowę o której mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż przewóz okazjonalny wykonywano z naruszeniem tego przepisu, organ odwoławczy zaznaczył, że zarówno kierowca – M. Ś., jak i pasażer – T. W., zostali przesłuchani w charakterze świadków, w toku prowadzonych czynności kontrolnych w dniu 26 listopada 2020 r. Pasażer zeznał, że usługę przewozu zamówił przez aplikację Uber, nie zawierał żadnej umowy z kierowcą, z kolei kierowca wskazał cenę za kurs, tj. kwotę 9,80 zł, którą pasażer zaakceptował i została ona ściągnięta za pomocą tejże aplikacji z rachunku bankowego. Jednocześnie klient wskazał, że kierowca był dla niego osobą obcą. W tych warunkach, organ odwoławczy wyraził przekonanie, że nie było konieczności ponownego przeprowadzenia przesłuchania, gdyż zebrany materiał dowodowy był wystarczający i nie wymagał uzupełnienia o dodatkowe zeznania pasażera. Z protokołu kontroli, notatki urzędowej, protokołów z przesłuchania strony oraz świadka wynika, że przewóz był zamówiony przez pasażera za pomocą aplikacji Uber, a z powszechnej wiedzy urzędu dotyczącej zasad jej działania wynika, że cała operacja pomiędzy kierowcą a pasażerem odbywa się przy użyciu tej aplikacji. Tym samym przeprowadzenie kolejnych dowodów zmierzałoby do niepotrzebnego przedłużenia prowadzonego postępowania, a co więcej okoliczności które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia zostały wystarczająco stwierdzone innymi dowodami. Ponadto, organ odwoławczy podniósł, że pismem z dnia 17 grudnia 2020 r. [...] WITD zawiadomił stronę o wszczęciu wobec niej - na podstawie protokołu kontroli nr [...] z dnia 26 listopada 2020 r. - postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zawiadomienie zostało wysłane - zgodnie z wpisem w CEIDG - na wskazany przez stronę adres do doręczeń i uznano je za prawidłowo doręczone na podstawie art. 44 § 4 kpa, co nie było kwestionowane. Tym samym organ I stopnia dołożył wszelkiej staranności, aby strona miała zapewniony czynny udział w sprawie, mogła się wypowiedzieć, złożyć wnioski dowodowe, zapoznać się z zebranym materiałem dowodowym, o czym została prawidłowo pouczona - strona miała więc możliwość czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Tym samym, organ nie zgodził się z podniesionym przez stronę skarżącą zarzutami: naruszenia art. 10 § 1 w zw. z 77 § 1 oraz art. 81 kpa poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach faktycznych, które bez wypowiedzenia się przez stronę postępowania co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów w ogóle nie mogły zostać uznane za udowodnione i w efekcie nie mogły stanowić podstawy skarżonej decyzji, a także niezastosowania art. 8, 9, 10 § 1, 73 § 1 kpa oraz niezapewnienia stronie - przed wydaniem zaskarżonej decyzji - możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzeniem się co do zebranych dowodów i materiałów. Jednocześnie podkreślono, że strona nie wnioskowała w toku postępowania przed organem I instancji o udostępnienie jej akt drogą elektroniczną, jak również w wersji papierowej oraz nie wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o zapoznanie się z aktami. Tym samym zarzut pełnomocnika w przedmiotowej kwestii jest nieuzasadniony. Odnosząc się do zarzutu skarżącego w zakresie błędnego zastosowania art. 18 ust. 4a i 4b utd organ odwoławczy wyjaśnił, że aby móc wykonywać przewozy okazjonalne pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd należy spełnić łącznie wszystkie warunki określone w art. 18 ust. 4b utd a nie jeden z nich. Podkreślono przy tym, że z zebranego materiału dowodowego wynika bezspornie, że pasażer zamówił usługę przewozu za pomocą aplikacji Uber. Dlatego, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny samochodem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu poniżej 7 osób łącznie z kierowcą a także, że w sprawie nie zachodzą warunki określone w art. 18 ust. 4b utd, zgodnie z którym, dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000,00 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 utd oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do utd. Organ odwoławczy stwierdził również, że materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy w pełni potwierdza fakt naruszenia przepisów prawa przez stronę. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są one w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do utd. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c utd. Zaznaczono przy tym, że do naruszenia przepisów utd doszło w wyniku działań skarżącego, dlatego brak jest podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania w całości. W konkluzji uzasadnienia zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż podejmowane w sprawie działania miały oparcie w przepisach prawa, podjęto bowiem wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i z tego względu brak jest podstaw do uchylenia wydanej przez ten organ decyzji. Analizując przebieg postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji organ odwoławczy stwierdził, że strona została prawidłowo pouczona o przysługujących jej prawach a w uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji odniósł się do zaistniałego stanu faktycznego.
W skardze do sądu administracyjnego strona sformułowała następujące zarzuty:
po pierwsze, wskazała na rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 art. 1, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz 86 kpa polegające na nieuchyleniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] znak: [...] i wydanie zaskarżanej decyzji pomimo tego, iż organ pierwszej instancji błędnie ustalił, że pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowane w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b) pkt 2 utd, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez obydwa organy, iż skarżący wykonywał przewóz okazjonalny podczas gdy wykonywał on krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadał stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5 b ust. 1 pkt 1 utd;
po drugie, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 utd, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym - w tym przypadku skarżący - aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 utd, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak, osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3 utd), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 utd w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;
b) art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b utd w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 utd, podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni wskazanych przepisów utd doprowadziłoby do uznania, że wymogi o których mowa w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
po trzecie,
a) ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia wskazanego powyżej zarzutu, podniesiono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 utd - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, w której organy I i II instancji powinny były odmówić zastosowania - art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt art. 4 pkt 11 utd ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;
b) ewentualnie, w przypadku uznania przez sąd, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącego, zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 utd - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a utd wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją;
c) błędne przyjęcie, iż art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a) i 4b) w związku z art. 4 pkt 11 utd może być zastosowany wobec skarżącego w sytuacji, gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek.
Nadto strona skarżąca wniosła o zwrócenie się przez sąd do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o zbadanie czy art. 18 ust. 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 utd stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz, czy są zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej. A nadto, strona skarżąca wniosła aby sąd zwróci się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 utd z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, albowiem w ocenie strony skarżącej regulacje te są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji.
W tych warunkach strona wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: ppsa, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 ppsa sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa skarga, zgodnie z art. 151 ppsa, podlega oddaleniu w całości albo w części. Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego uzasadniającego uwzględnienie skargi.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]., którą nałożono na stronę skarżącą karę pieniężną za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 utd oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że w dniu 26 listopada 2019 r. wykonywano samochodem osobowym marki Honda usługę zarobkowego przewozu jednej osoby na trasie z ul. [...] na ul. [...] (CH [...]) w K.. Niespornym jest również to, że przejazd ten został zamówiony przez pasażera za pomocą aplikacji Uber - za pomocą tej aplikacji pasażer został skojarzony z kierowcą. Należność za przejazd została uiszczona przez pasażera w kwocie 9,80 zł w formie elektronicznej. Kontrolowany pojazd był konstrukcyjnie przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Pojazd nie był własnością przedsiębiorcy. W toku przeprowadzonej kontroli kierowca pojazdu nie okazał stosownego wypisu z licencji. Równocześnie w toku kontroli ustalono, iż podmiotem wykonującym przewóz jest przedsiębiorca M. B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą MB [...] M. B. z siedzibą w Ł.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, które określają m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, jak również zasady odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 1 i 2 utd).
Zgodnie z art. 92a ust. 1 utd podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000,00 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5.000,00 złotych do 40.000,00 złotych za każde naruszenie. Przy czym suma kar pieniężnych, o których mowa w art. 92a ust. 1 utd nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000,00 złotych (art. 92a ust. 3 utd). W myśl art. 92a ust. 7 utd wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazano w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 – załącznika nr 3 do ustawy.
W niniejszej sprawie stwierdzono naruszenia opisane w lp. 1.12. i 2.11 załącznika nr 3 do utd, tj. niewyposażenie kierowcy w dokumenty o których mowa w art. 87 utd oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, tj. pojazdem który nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. W ocenie sądu organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, a ustalenia te znajdują potwierdzenie w aktach sprawy. Organy trafnie uznały, że podmiotem wykonującym przewóz był przedsiębiorca M. B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą MB [...] M. B. z siedzibą w Ł.
W myśl art. 87 ust. 1 pkt 1 utd, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Przy czym stosownie do treści lp. 1.12 załącznika nr 3 do utd niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 utd jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 500 zł - za każdy dokument. Jak wynika z akt sprawy kierująca pojazdem nie okazała do kontroli licencji, ani wypisu z niej, a jedynie jej kserokopię - licencja nr [...] wydana przez Prezydenta Miasta Ł. (odnotować przy tym należy, że kierowca wykonywał zarobkowy przewóz osób w imieniu i na rzecz M. B. prowadzącego działalność gospodarczą MB [...] M. B., który posiada wskazaną powyżej licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym). Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że kierująca pojazdem podczas kontroli okazała prawo jazdy oraz badania lekarskie i psychologiczne o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, nie okazała natomiast wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wymaganego prawem oryginału lub wypisu z licencji (a jedynie jej kserokopię). Niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 utd sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500,00 zł (wysokość tej kary została określona w Ip 1.12 załącznika nr 3 do utd). Tym samym więc w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy zasadnie stwierdzono wskazane naruszenie oraz prawidłowo ustalono wysokość kary przewidzianej za to naruszenie w przepisach.
Wbrew twierdzeniom skarżącego prawidłowe są także ustalenia organów orzekających w sprawie, że w dniu kontroli wykonywano przewóz okazjonalny. W myśl art. 4 pkt 11 utd przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, odwołując się do przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.8.), że w odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. np. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., I OSK 1361/06). W ocenie sądu przewóz wykonany w dniu 26 listopada 2020 r. był właśnie przewozem okazjonalnym. Nie stanowił on przewozu regularnego ani regularnego specjalnego, ani wahadłowego, gdyż nie zostały spełnione warunki określone dla tych przewozów w art. 4 pkt 7, 9 i 10 utd. Tym samym organy administracji prawidłowo uznały, że przewóz poddany kontroli drogowej w niniejszej sprawie to przewóz okazjonalny, o którym mowa w art. 4 pkt 11 utd. Wskazać należy, że wykonywanie przewozu okazjonalnego jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu warunku określonego w art. 18 ust. 4a utd, a mianowicie można go wykonać jedynie pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd, którym w dniu 26 listopada 2020 r. był wykonywany przewóz, nie spełniał tego wymogu. Z akt sprawy wynika bowiem, że pojazdu marki Honda Civic nr rej. [...] to samochód, który jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Nie został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego określony w art. 18 ust. 4a utd. W stanie faktycznym sprawy nie miał miejsca również żaden z przypadków określonych w art. 18 ust. 4b utd uprawniających do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a utd. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli - oświadczenie pasażera - usługa przewozu z ul. [...] w K. na ul. [...] w K. została zamówiona za pomocą aplikacji Uber. Pasażer nie zawierał żadnej pisemnej umowy z kierowcą, a za usługę zapłacił kwotę wskazaną przez kierowcę w wysokości 9,80 zł – kwota ta została ściągnięta z konta bankowego pasażera. Tym samym więc opłata za przewóz została uregulowana bezgotówkowo. Prawidłowo zatem organy administracji przypisały skarżącemu także drugie ze stwierdzonych w toku kontroli naruszeń. Ze wskazanych względów organy prawidłowo nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.000,00 zł (wysokość tej kary została określona w Ip 2.11 załącznika nr 3 do utd). Tym samym więc w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy zasadnie stwierdzono wskazane naruszenie oraz prawidłowo ustalono wysokość kary przewidzianej za to naruszenie w przepisach.
Mając powyższe na uwadze sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi, co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego i procesowego, sprowadzające się w zasadzie do tezy, że skarżący, który legitymuje się aktualną licencją na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym, nie jest zobowiązany do spełnienia ustawowych wymogów przewozu okazjonalnego, określonych w art. 18 ust. 4a lub 4 b pkt 2 utd. W ocenie pełnomocnika skarżącego odmienne stanowisko stanowiłoby niczym nieuzasadnione, sprzeczne z postanowieniami Konstytucji RP, arbitralne kryterium różnicujące sytuację podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu osób samochodem osobowym, a podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób taksówkami, jak również różnicujące sytuację podmiotów wykonujących przewóz okazjonalny, w zależności od posiadanego przez te podmioty pojazdu, to jest od konstrukcyjnie przewidzianej dopuszczalnej liczby osób do przewozu z uwzględnieniem kierowcy. Odnosząc się do powyższego sąd stwierdza, że wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 20 w zw. z art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 20 ustawy zasadniczej społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast stosownie do jej art. 22 ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Z kolei art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stwierdza, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Natomiast art. 32 ustawy zasadniczej stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Wskazać należy, że porównanie, czy dane rozwiązania prawne nie stanowią regulacji naruszających zasadę równości wobec prawa może nastąpić tylko w stosunku do podmiotów charakteryzujących się tą samą cechą relewantną i następuje tylko wówczas, gdy mimo posiadania tej samej cechy, są one traktowane odmiennie. Nie zachodzi zatem naruszenie równości wobec prawa w sytuacji, gdy jedni przewoźnicy posiadają licencję na przewóz osób taksówką, a inni nie. Warunki udzielenia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką określa art. 6 utd, a samochodem osobowym i przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób wraz z kierowcą - art. 5c utd są różne. Porównanie obu regulacji prowadzi do wniosku, że podmiot, który chce uzyskać licencję na taksówkę musi spełnić więcej warunków niż podmiot uzyskujący licencję na przewozy osób samochodem osobowym lub pojazdem przeznaczonym dla więcej niż 7 osób. Przepis art. 6 utd wskazuje m.in. na wymóg niekaralności kierowcy za określone przestępstwa, ukończenie odpłatnego szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, w przypadku gmin liczących powyżej 100 000 mieszkańców potwierdzonego zdanym egzaminem, powtarzanym nie rzadziej niż raz do roku. Na mocy innych przepisów obowiązany jest także do posiadania taksometru i kasy fiskalnej. W przypadku, gdy wszystkie te wymogi nie ciążą na przewoźniku świadczącym usługi w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, trudno mówić, że konieczność wykonywania przewozów osób na określonych innych zasadach stanowi kryterium dyskryminujące przewoźników działających na podstawie licencji na przewóz osób samochodami osobowymi. Wręcz przeciwnie, zasady te mają na celu wyrównanie pozycji rynkowej obu grup przewoźników w sytuacji, gdy określone wymogi muszą spełnić jedynie przedsiębiorcy świadczący usługi taksówką, a także ścisłe rozgraniczenie obu rodzajów przewozów. Wskazuje na to także art. 18 ust. 5 utd, który stanowi, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: umieszczania i używania w pojeździe taksometru; umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. Podkreślenia wymaga również i to, że wolność działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i oznacza, iż każdemu wolno podejmować każdą działalność gospodarczą i że nie podlega ona żadnej reglamentacji, bo doprowadziłoby to do oczywistego chaosu, lecz tak, że każdy ma równy dostęp do wykonywania działalności po spełnieniu jednakowych dla wszystkich wymagań. Nie można bowiem utożsamiać wymogów regulujących podejmowanie określonej działalności z ograniczeniem swobody działalności gospodarczej. Zdaniem sądu ma to raczej na celu zabezpieczenie interesu ogólnego poprzez wykonywanie działalności gospodarczej przez osoby posiadające konieczne kompetencje, przy zachowaniu wymogów szczególnie istotnych z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności, np. sanitarnych w przypadku lokali gastronomicznych. Z tego samego względu nie jest niekonstytucyjne i arbitralne kryterium różnicujące dopuszczające wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. O ile bowiem w przedmiotowej sprawie przewóz był wykonywany typowym samochodem osobowym, jakie powszechnie są używane dla potrzeb prywatnych (i tak jest z reguły w przypadku przewozów zamawianych przez aplikację UBER, co jest powszechnie znane), o tyle charakter i wielkość pojazdu przeznaczonego do przewozu powyżej 7 osób jest tego rodzaju, że znacznie ogranicza możliwość wystąpienia sytuacji, gdy taki pojazd służący w zasadzie celom prywatnym ubocznie i dodatkowo będzie używany do zarobkowego przewozu osób. Poza tym nie można przyjąć, że wykonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym jest wykluczone, gdyż wymaga jedynie spełnienia dodatkowych wymogów, określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, tj. zawarcia umowy pisemnej lub w formie elektronicznej w lokalu przedsiębiorstwa, po ustaleniu opłaty ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu i jej uregulowaniem (co do zasady) w formie bezgotówkowej. Zatem ustawa zawiera regulacje zapewniające przewoźnikowi możliwość wyboru jednej lub drugiej formy wykonywania działalności. Natomiast celem zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów na różnych zasadach (trzy odrębne licencje, odmienne pojazdy) jest – jak już wyżej wskazano - zapewnienie w praktyce realizacji przewozów przez różnych przewoźników. Innymi słowy, skoro skarżący jest podmiotem gospodarczym prowadzącym działalność w innym zakresie niż przewozy taksówkowe, to nie może domagać się identycznych warunków wykonywania działalności jak osoba, która taką działalność wykonuje, natomiast wyrazem swobody działalności gospodarczej jest, że może o takie uprawnienie wystąpić i je nabyć po spełnieniu określonych prawem warunków.
Z podanych wyżej względów sąd uznał za nieuzasadnione występowanie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym.
Odnośnie technicznego charakteru przepisów ustawy o transporcie drogowym, która nie była notyfikowana Komisji Europejskiej zauważyć należy, że dyrektywa 98/34/WE została zastąpiona dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.2015.241.1 z 17 września 2015 r.), w art. 1 ust. 1 lit. b definiuje pojęcie "usługa" jako każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług oraz "przepisy techniczne" - art. 1 ust. 1 lit. f jako specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub korzystania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 7, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług. Usługa przewozu w tej definicji się nie mieści, gdyż polega na wykonaniu przewozu przy wykorzystaniu odpowiedniego pojazdu i nie ma znaczenia okoliczność sposobu zawarcia umowy przy użyciu aplikacji UBER. W wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. C 434/15) Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Skoro TSUE potraktował firmę pośredniczącą jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to tym bardziej skarżący, jako realizator tej usługi (przewóz pasażerów) również wykonuje niepodlegającą Dyrektywie usługę transportową (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; z dnia 10 marca 2020 r. III SA/GL 37/20; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 501/19; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 668/19; opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem wniosek o zwrócenie do TSUE w tej kwestii okazał się również niezasadny.
Zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej, przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w przepisach kpa. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie oraz zapewniając stronie możliwość czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 kpa. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący dopuścił się wskazanych w skarżonej decyzji naruszeń przepisów z zakresu transportu drogowego, które uzasadniały nałożenie nań kary pieniężnej. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Wobec powyższego nie można podzielić sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów prawa - sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Rozpoznając niniejszą sprawę sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 ppsa).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić ziszczenie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) - dalej: ustawa COVID-19. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej, jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na brak oświadczenia stron, co do możliwości technicznych uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu.
Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło