III SA/Łd 982/19
WyrokWSA w Łodzi2020-02-12
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Ewa Alberciak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, jeśli granice tych nieruchomości zostały już ustalone ostateczną decyzją administracyjną i nie zostały one wyeliminowane z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Kluczowe jest to, że granice nieruchomości zostały już ustalone ostateczną decyzją administracyjną, która nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Ponowne postępowanie w tej samej sprawie jest niedopuszczalne, ponieważ prowadziłoby do naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i byłoby bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Skarżący H.J. i S.J. wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia ich działki nr 326 z działkami sąsiednimi nr 324 i 325. Skarżący twierdzili, że pierwotne rozgraniczenie z 2011 r. było wadliwe i domagali się ponownego ustalenia granic. Organy administracji wielokrotnie odmawiały wszczęcia lub uchylenia decyzji, wskazując na ostateczność poprzedniej decyzji rozgraniczeniowej z 2011 r. i brak podstaw do jej wzruszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Cieślik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi H.J. i S. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.
Postanowieniem z [...] numer [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...], znak: [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia działki nr 326 położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...], z działkami sąsiednimi położonymi w tym samym obrębie geodezyjnym, oznaczonymi nr ewid.: 324 i 325.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 15 lipca 2010 r. H. i S. małż. J. zwrócili się do Wójta Gminy [...] o dokonanie rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr działki 326, stanowiącej ich własność, z gruntami przyległymi, położonymi w tym samym obrębie geodezyjnym oznaczonymi nr działek 324 i 325, stanowiącymi wówczas własność M. i K. małż. J.
Postanowieniem z dnia [...], zostało wszczęte postępowanie w sprawie rozgraniczenia opisanych wyżej nieruchomości, a do dokonania czynności rozgraniczeniowych upoważniono, zgodnie z wnioskiem H. i S. małż. J., geodetę W. O.
Decyzją z dnia [...], znak: [...], Wójt Gminy [...] orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr działki 326 mającej uregulowany stan prawny w księdze wieczystej Kw nr [...], stanowiącej własność H. i S. małż. J., z gruntami przyległymi położonymi w tym samym obrębie geodezyjnym, oznaczonymi nr działek: 324 - dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...], stanowiącą własność M. i K. małż. J., 325 - dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...], stanowiącą również własność M. i K. J., 348 - droga będąca we władaniu Zarządu Powiatu [...] oraz 323 - droga będąca we władaniu Gminy [...]. Jak wynika z treści decyzji granice pomiędzy działką 326 a działkami nr 324, 325, 348 i 323 zostały ustalone zgodnie z protokołem granicznym z dnia 17 lutego 2011 r., załączonym do operatu rozgraniczeniowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] w dniu 28 lutego 2011 r. Jednocześnie w treści decyzji strony zostały poinformowane o prawie złożenia do organu administracji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, żądania przekazania sprawy sądowi.
W dniu 11 kwietnia 2012 r. H. i S. małż. J. wystąpili do Wójta Gminy [...] z pismem, z treści którego organ wywnioskował, iż wg nich sprawa zakończona decyzją z [...] winna być przekazana do rozpatrzenia sądowi powszechnemu.
Pismem z dnia 18 kwietnia 2012 r. organ poinformował wnioskodawców, iż ich żądanie zostało wniesione po terminie oraz że powinni złożyć wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie żądania przekazania sprawy rozgraniczenia sądowi wraz z uzasadnieniem podstaw dla tego przywrócenia oraz uprawdopodobnieniem podstaw braku winy w niedochowaniu terminu. Jednocześnie poinformowano o konieczności uzupełnienia swojego pisma o przesłankę, o której mowa w art. 33 ust. 3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez podanie przyczyn i podstaw niezadowolenia z ustalenia przebiegu granic.
Małżonkowie J. pismem z dnia 24 kwietnia 2012 r. wnieśli o przekazanie sprawy rozgraniczenia do rozpoznania sądowi, natomiast nie złożyli wniosku o przywrócenie terminu na wniesienie tego żądania.
Postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w [...] odrzucił wniosek H. i S. małż. J. o rozgraniczenie z uwagi na przekroczenie przez wnioskodawców ustawowego 14 dniowego terminu przewidzianego w art. 33 ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne do złożenia żądania przekazania sprawy do sądu. Na powyższe postanowienie H. i S. małż. J. wnieśli zażalenie do Sądu Okręgowego w [...], który postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], zażalenie oddalił.
Pismem z dnia 12 grudnia 2012 r. S. J. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o "sprawdzenie i wyciągnięcie konsekwencji oraz dokonanie ponownego rozgraniczenia zgodnego ze stanem faktycznym i rzeczywistym". W uzasadnieniu podniósł, iż słupki graniczne, które były wkopywane przez geodetę W. O., umieszczone zostały w całkiem innych miejscach, niż wytyczone na szkicu granicznym.
Postanowieniem z dnia [...], Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 149 § 1 i § 2 Kpa, wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z 11 marca 2011 r. orzekającą o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...], oznaczonej w nr ewid. 326, stanowiącej własność H. i S. małż. J., z gruntami przyległymi, położonymi w tym samym obrębie, oznaczonymi nr ewid. działek 324 i 325, stanowiącymi własność M. i K. małż. J. W uzasadnieniu organ wskazał, iż podstawą wznowienia postępowania był podnoszony przez S. J. w piśmie z 12 grudnia 2012 r. zarzut nieprawidłowego dokoania przez geodetę rozgraniczenia. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] Wójt Gminy [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...]. Na skutek wniesionego od powyższej decyzji odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...], znak: [...], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał w uzasadnieniu ww. decyzji, iż geodeta W. O., odnosząc się w toku postępowania do podnoszonych przez H. i S. J. nieprawidłowości polegających na prowadzeniu rozgraniczenia na planie sytuacyjnym niezgodnie z przepisami, zapewnił, że podstawą ustalenia przebiegu granic przedmiotowych nieruchomości były dokumenty zawarte w operacie do założenia ewidencji gruntów wsi [...] przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...], które to dokumenty spełniają kryteria formalne i dokładnościowe wynikające z rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45 poz. 453). Natomiast, co do zarzutu wkopywania słupków granicznych w innych miejscach niż miejsca wytyczone na szkicu granicznym geodeta wyjaśnił, że położenie punktów granicznych zastabilizowanych w terenie słupkami betonowymi z podcentrem było zgodne z ich usytuowaniem w stosunku do szczegółów sytuacyjnych (ogrodzeń, budynków) przedstawionych na szkicu granicznym z dnia 17 lutego 2011 r. tj. dnia sporządzenia protokołu granicznego. Jednocześnie podniósł, iż stabilizacja punktów granicznych była wykonywana w obecności stron postępowania rozgraniczeniowego, zaś protokół graniczny został odczytany i szczegółowo objaśniony. Tak okazane granice strony przyjęły za obowiązujące, potwierdzając to podpisami w protokole granicznym.
Organ podniósł, iż pismem z 20 lutego 2013 r., Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...] poinformował, iż w trakcie kontroli budowy budynku gospodarczego p. J. we wsi [...] nr 56, prowadzonej na żądanie S. J., w oparciu o okazane dokumenty oraz pomiary, kontrolujący nie stwierdzili istotnych odstępstw od warunków decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tych też względów, decyzją nr [...] z [...], postępowanie zostało umorzone. Ponadto pismem z 21 marca 2013 r. Komenda Powiatowa Policji w [...] poinformowała, że postępowanie z zawiadomienia S. J. o popełnieniu podczas prac rozgraniczeniowych przestępstwa przez geodetę W. O., zostało zakończone wydaniem w [...] postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia.
Z uwagi na brak przesłanek do uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...]. Decyzja organu odwoławczego z [...] nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Pismem z dnia 4 maja 2015 r. S. J. zwrócił się ponownie do Wójta Gminy [...] o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...], znak: [...]. W uzasadnieniu swojego żądania wnioskodawca podał, iż uzyskał z Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Starostwa Powiatowego w [...] mapę ewidencji gruntów i budynków (skala 1:5000), z której wynika, że granica pomiędzy działką nr 326 i działką nr 325 i 324 przebiega po budynkach. Zdaniem S. J., w/w mapa nie została uwzględniona przez dokonującego czynności rozgraniczenia geodetę W. O. Przebieg granicy po budynkach potwierdza również mapa ewidencji gruntów i budynków (skala 1:2000). Ponadto szkic graniczny znajdujący się w w/w protokole granicznym wykonany został na podstawie mapy sytuacyjno-wysokościowej sporządzonej na potrzeby jednej ze stron dopiero w 2009 r. Wnioskujący wskazał, iż na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, zachodzi przesłanka wznowienia postępowania, ponieważ wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który decyzję wydał.
Postanowieniem z dnia [...], Wójt Gminy [...] wznowił postępowanie w w/w sprawie, a następnie, decyzją z dnia [...], odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania S. J., decyzją z dnia [...], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że mapa ewidencji gruntów wsi [...] w skali 1:2000 z dnia 13 kwietnia 2010 r. rzeczywiście nie była uwzględniona przy ustalaniu przebiegu granic przedmiotowych nieruchomości, jednak zgodnie z wyjaśnieniami uprawnionego geodety W. O. mapa ta jest stworzona w systemie LPIS (tj. System Identyfikacji Działek Rolnych wykorzystywany dla potrzeb Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa), która stanowi jedynie mapę poglądową, niespełniającą kryteriów dokładnościowych, wymaganych w przy rozgraniczaniu nieruchomości. Powołana natomiast przez skarżącego mapa ewidencji gruntów i budynków w skali 1:5000 z dnia 24 marca 2015 r. została sporządzona już po dniu wydania decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...], a ponadto uwzględnia przebieg granicy zgodny z protokołem granicznym sporządzonym w toku przedmiotowego postępowania, zatem nie może stanowić nowego dowodu uzasadniającego uchylenie kwestionowanej decyzji rozgraniczeniowej. Dodatkowo geodeta wyjaśnił, iż skala mapy 1:5000 powoduje, że odległość budynku od granicy w rzeczywistości (tj. na gruncie) wynosi 0,35 m, zaś na mapie stanowi odpowiednik 0,07 mm. Nie jest więc zasadne twierdzenie S. J., że z mapy tej należy wyczytać inny przebieg granicy, tj. po budynkach.
W zakresie zarzutu, iż słupki stanowiące punkty graniczne nie znajdują się na wytyczonej granicy, lecz wkopane są o 21 cm dalej w kierunku działki H. i S. małż. J., Kolegium wskazało, iż odniosło się już do tej kwestii w decyzji z dnia [...]. Organ wyjaśnił, iż kwestionowane przez skarżącego czynności geodety zostały wykonane przez uprawnioną do tego osobę (nr uprawnień [...]), organ zaś nie dysponuje wiadomościami specjalistycznymi pozwalającymi na weryfikację prawidłowości wykonanych prac. Ponadto, jak wynika z protokołu granicznego, wszystkie strony obecne przy czynnościach ustalenia przebiegu granic oświadczyły, że przyjmują za obowiązujący przebieg granicy pomiędzy rozgraniczanymi nieruchomościami zawartymi pomiędzy punktami granicznymi nr 815-816-817-818-819-820-821-822-823-824 ustalonymi na podstawie danych z operatu do założenia ewidencji gruntów wsi Pratków. Stabilizacja ustalonych punktów granicznych została dokonana między innymi w obecności skarżących, a protokół graniczny to dokumentujący został podpisany przez wszystkie strony postępowania bez zastrzeżeń.
S.J. wniósł skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], jednak została ona odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 12 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 1260/15 ze względu na uchybienie ustawowemu terminowi do jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 maja 2016 r. sygn. I OZ 387/16 oddalił zażalenie H. J. i S. J. ww. postanowienie sądu I instancji.
Pismem z dnia 7 marca 2016 r. S. J. ponownie wystąpił do Wójta Gminy [...] o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...]. Jednocześnie skarżący wniósł o uchylenie w/w decyzji oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii innego geodety. Jako podstawę tego wniosku S. J. podał art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 Kpa wskazując, że w listopadzie 2015 r. do organów ścigania zostało złożone zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez geodetę W. O, wydającego w przedmiotowej sprawie opinię, na podstawie której przeprowadzone zostało rozgraniczenie.
Postanowieniem z dnia [...], Wójt Gminy [...] wznowił postępowanie w powyższej sprawie, a następnie decyzją z dnia [...], odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...]. Decyzją z dnia [...], znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał, iż w związku ze złożonym przez S. J. w listopadzie 2015 r. zawiadomieniem o popełnieniu przez W. O. przestępstwa w zakresie czynności przeprowadzonych przez geodetę uprawnionego w toku rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości, Prokuratura Rejonowa w [...] prowadziła czynności wyjaśniające. Na zlecenie Prokuratury sporządzona została opinia przez biegłego geodetę B. Z., w której biegły szczegółowo ustosunkował się do zarzutów zawiadamiającego dokonując oceny postępowania rozgraniczeniowego w aspekcie za-łączonej do akt dokumentacji zdjęciowej i pomiaru kontrolnego wykonanego w dniu 20.11.2012 r. W świetle opinii biegłego sądowego z 29 lipca 2016 r., załączone do akt sprawy fotografie na mają żadnego wpływu na czynności przeprowadzone przez uprawnionego geodetę W. O. w toku rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości. Przedstawione na zdjęciach znaki graniczne mają właściwie położenie. Biegły dokonał szczegółowej oceny dokumentacji, m.in. wskazując, że:
- ze zdjęć przedstawiających punkt graniczny nr 815 wynika, że nie zmienił on swojego położenia, a jedynie na skutek działających warunków atmosferycznych ze wskazanego znaku zeszła farba koloru pomarańczowego,
- w nawiązaniu do zdjęć przedstawiających punkt graniczny nr 816 biegły podał, że znak nie był objęty pomiarem kontrolnym w dniu 20 listopada 2012 r., jednakże dodatkowo wskazał, że punkt ten nie zmienił swojego położenia w stosunku do położenia pierwotnego,
- ustosunkowując się do zdjęć przedstawiających znak graniczny nr 819 biegły stwierdził, że punkt ten nie był objęty pomiarem kontrolnym w dniu 20 listopada 2012 r., zgodnie z dokumentacją punkt ten został zastabilizowany naziemnie i podziemnie; stabilizacja naziemna w postaci granicznika betonowego widoczna jest na zdjęciach, natomiast stabilizację podziemną stanowi płytka betonowa z krzyżem,
- na podstawie analizy zdjęć ze szkicem granicznym, na którym zostały pomierzone ogrodzenia z płyt betonowych wzdłuż granicy działek nr 325 i 326 za budynkiem mieszkalno-gospodarczym na działce nr 325 (wg szkicu granicznego z dnia 17 lutego 2011 r. nie było ogrodzenia) biegły podał, iż zdjęcia przedstawiają nowo powstałe ogrodzenie z siatki metalowej na słupkach betonowych za budynkiem mieszkalno - gospodarczym na działce nr 325 od strony wschodniej, które nie istniało w toku czynności rozgraniczeniowych (nie zostało więc pomierzone na szkicu granicznym z dnia 17 lutego 2011 r.); nowe ogrodzenie winno przebiegać w odległości ok. 0,35 m od budynku mieszkalno-gospodarczego na działce nr 325 na podstawie miar uwidocznionych na szkicu granicznym z dnia 17 lutego 2011 r., z przedstawionych zdjęć wynika, że ogrodzenie posadowione jest z zachowaniem odległości od budynku mieszkalno-gospodarczego.
Ponadto Kolegium stwierdziło, że pozostałe zarzuty i twierdzenia H. i S. małż. J. podane w odwołaniu, w tym odnoszące się do kwestii uprzednio załączonych do materiału dowodowego sprawy map ewidencji gruntów i budynków, a także faktu istnienia słupków będących punktami granicznymi, zdaniem skarżących wkopanych 21 cm w głąb działki nr 326, stanowiły przedmiot szczegółowych rozważań organów w toku postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] oraz z dnia [...]. W stanie faktycznym sprawy Kolegium nie stwierdziło istnienia żadnej z przesłanek wznowienia postępowania, na które powołują się skarżący w odwołaniu, a których wystąpienie obligowałoby organ do uchylenia kwestionowanej decyzji ostatecznej i wydania nowej, rozstrzygającej o istocie sprawy.
H. i S. małż. J. wnieśli skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił tę skargę prawomocnym wyrokiem z 28 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 272/17.
Kolejnym wnioskiem z dnia 24 lipca 2019 r. H. i S. małż. J. wystąpili do Wójta Gminy [...] o rozgraniczenie stanowiącej ich własność nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów nr działki 326, położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...], z działkami sąsiednimi położonymi w tym samym obrębie geodezyjnym, oznaczonymi nr ewidencyjnymi 324 i 325, stanowiącymi własność M. J.
Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia działki nr 326 położonej w obrębie geodezyjnym [...], z działkami sąsiednimi położonymi w tym samym obrębie geodezyjnym, oznaczonymi nr ewidencyjnymi 324 i 325. W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia organ wskazał, że do wniosku H. i S. małż. J. załączono pismo Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...], w którym m.in. poinformowano wnioskodawców, iż w zasobie geodezyjnym Starostwa Powiatowego w [...] w dniu [...] zaewidencjonowano operat techniczny nr [...], dotyczący rozgraniczenia nieruchomości stanowiących przedmiot wniosku z dnia 24 lipca 2019 r. Następnie organ podał, że w dniu 11 marca 2011 r. została wydana przez Wójta Gminy [...] decyzja znak: [...] orzekająca o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym Pratków, gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr działki 326, stanowiącej własność H. i S. małż. J., z gruntami przyległymi położonymi w tym samym obrębie geodezyjnym: oznaczonymi nr działek 324 i 325, stanowiącymi własność M. J., nr działki 348 - droga będąca we władaniu Zarządu Powiatu [...] oraz nr działki 323 - droga będąca we władaniu Gminy [...]. Przedmiotowa decyzja jest ostateczna i nie została wycofana z obiegu prawnego. Organ powołując się następnie na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja w zakresie dopuszczalności ponownego prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego z uwagi na fakt, iż w zasobie geodezyjnym znajdują się dokumenty, na podstawie których można odtworzyć usunięte punkty graniczne - co podnoszą wnioskodawcy. Tym samym na podstawie art. 61a § 1 Kpa odmówił wszczęcia postępowania.
H. i S. małż. J. zaskarżyli powyższe postanowienie, zarzucając organowi zlekceważenie pisma Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...], znak: [...], z którego wynika, że w dokumentacji rozgraniczeniowej brak jest aktu ugody. W ocenie skarżących, zaskarżone rozstrzygnięcie Wójta Gminy [...] "wyraźnie mówi o oszustwie Geodety jak i ukrywającej Gminy".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpoznaniu sprawy uznało, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności organ wskazał, że postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 725 ze zm.). Organ odwoławczy powołując następnie treść art. 30 ust. 1 oraz art. 30 ust. 4 tej ustawy, art. 61 § 3 i art. 61a § 1 i 2 Kpa, a także orzecznictwo sądowoadministracyjne uznał, że w świetle powyższych ustaleń należy podzielić stanowisko Wójta Gminy [...], iż zaistniała przeszkoda do wszczęcia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości wskazanych we wniosku z dnia 24 lipca 2019 r. Kolegium stwierdziło, że niedopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie wynika z faktu, iż w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...], znak: [...], zatwierdzono granice nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr działki 326, stanowiącej własność H. i S. małż. J., z gruntami przyległymi położonymi w tym samym obrębie geodezyjnym: oznaczonymi nr działek 324 i 325, stanowiącymi własność M. J., nr działki 348 - droga będąca we władaniu Zarządu Powiatu [...] oraz nr działki 323 - droga będąca we władaniu Gminy [...]. W/w decyzja jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Skoro doszło już do uregulowania, w trybie administracyjnym, granicy między w/w działkami, to wyłączona jest możliwość ustalenia w ponownym postępowaniu rozgraniczeniowym innego przebiegu granicy, niż ustalono w decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...], znak: [...].
Organ II instancji wskazał także, że bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostaje stwierdzenie zawarte w piśmie Starosty [...] z dnia [...] o braku aktu ugody kończącego wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe. Zgodnie bowiem z at. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2019.725 t.j. z dnia 2019.04.18) dalsze postępowanie w sprawie prowadzone było przez Wójta Gminy [...], a w zasobie geodezyjnym Starostwa Powiatowego w [...] znajduje się operat techniczny nr [...], zaewidencjonowany w dniu [...] z rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr działki 326 z gruntami przyległymi, oznaczonymi nr działek: 324 i 325, na podstawie którego, decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...], znak: [...], orzeczono o rozgraniczeniu w/w nieruchomości.
W ocenie organu II instancji ponowne postępowanie w tej samej sprawie byłoby bezprzedmiotowe, a jeśliby zostało wszczęte na skutek wniosku strony powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § Kpa, w przeciwnym razie wydana jeszcze raz w tej samej sprawie decyzja byłaby obarczona kwalifikowaną wadą prawną, dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności.
W skardze na powyższe postanowienie organu S. J. i H. J. podnieśli, iż kilkukrotne utrzymanie decyzji Wójta Gminy [...] o odmowie wznowienia rozgraniczenia, w którym przedstawiane są dowody oszustwa oraz brak protokołu ugody dowodzą tylko o ochronie geodety. Ponadto skarżący wskazali, że podawanie przez SKO przykładów wyroków sądów świadczy o powierzchownym załatwianiu sprawy i ochronie samorządowców. Skarżący podkreślili także, że dokonano kradzieży 0,5 ara ich pola, które użytkuje sąsiad J., zaś oni płacą podatek do Urzędu Gminy. Wnieśli o rozpatrzenie sprawy zgodnie z zasadami prawa.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona w rozpoznawanej sprawie przez Sąd kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia należącej do skarżących działki nr 326 położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...], z działkami sąsiednimi położonymi w tym samym obrębie geodezyjnym, oznaczonymi nr: 324 i 325 zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej w stopniu, który uzasadniałby jego uchylenie. Zdaniem Sądu, organy przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami, w sposób rzetelny ustaliły stan faktyczny sprawy, a zgromadzone dowody oceniły w sposób prawidłowy.
Podkreślić również należy, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (p. uchwała NSA z 15.02.2010 r., sygn. II FPS 8/09). W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy nie budzi wątpliwości. Sąd przyjął zatem za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Istota sporu prawnego w badanej sprawie sprowadza się do kwestii, czy możliwe jest wydanie decyzji o rozgraniczeniu należącej do skarżących działki nr 326 położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...], z działkami sąsiednimi położonymi w tym samym obrębie geodezyjnym, oznaczonymi nr: 324 i 325, w sytuacji gdy w roku 2010/2011 prowadzone było postępowanie rozgraniczeniowe, obejmujące ww. nieruchomości, zakończone decyzją Wójt Gminy [...] z dnia [...], znak: [...] o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr działki 326 mającej uregulowany stan prawny w księdze wieczystej Kw nr [...], stanowiącej własność H. i S. małż. J., z gruntami przyległymi położonymi w tym samym obrębie geodezyjnym, oznaczonymi nr działek: 324 - dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...], stanowiącą własność M. i K. małż. J., 325 - dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...], stanowiącą również własność M. i K. J., 348 - drogą będącą we władaniu Zarządu Powiatu [...] oraz 323 - drogą będącą we władaniu Gminy [...].
W świetle przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r., poz. 725, dalej jako: p.g.k.), rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami (art. 29 ust. 1 i 2 p.g.k.). Ustawa przewiduje różne formy zakończenia postępowania rozgraniczeniowego - podstawową z nich jest ugoda (art. 31 ust. 4 p.g.k.), jeżeli natomiast nie dojdzie do jej zawarcia, wójt (burmistrz, prezydent miasta) rzeka o rozgraniczeniu w formie decyzji (art. 33), chyba, że nie ma do tego podstaw, wówczas umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34).
W badanej sprawie doszło do wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, oznaczonych numerami 324, 325 i 326 (powołana wyżej decyzja Wójta Gminy [...] z [...]. Z akt administracyjnych wynika, że w sprawia wszczęta w 2010 r. toczyła się z wniosku skarżących i w jej trakcie nie została zawarta ugoda, natomiast granice pomiędzy działką 326 a działkami nr 324, 325, 348, 323 zostały ustalone zgodnie z protokołem granicznym z dnia 17 lutego 2011 r., załączonym do operatu rozgraniczeniowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] za nr [...]. Z decyzji o rozgraniczeniu oraz wyjaśnień geodety (upoważnionego do wykonania czynności rozgraniczenia zgodnie z wnioskiem H. i S. małż. J.) wynika, iż podstawą ustalenia przebiegu granic przedmiotowych nieruchomości były dokumenty zawarte w operacie do założenia ewidencji gruntów wsi [...] przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...], które to dokumenty spełniają kryteria formalne i dokładnościowe wynikające z rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45 poz. 453). Położenie punktów granicznych zastabilizowanych w terenie słupkami betonowymi z podcentrem było zgodne z ich usytuowaniem w stosunku do szczegółów sytuacyjnych (ogrodzeń, budynków) przedstawionych na szkicu granicznym z dnia 17 lutego 2011 r. tj. dnia sporządzenia protokołu granicznego. Stabilizacja punktów granicznych była wykonywana w obecności stron postępowania rozgraniczeniowego, zaś protokół graniczny został odczytany i szczegółowo objaśniony. Tak okazane granice strony przyjęły za obowiązujące, potwierdzając to podpisami w protokole granicznym. Jednocześnie w treści decyzji strony zostały poinformowane o prawie złożenia do organu administracji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, żądania przekazania sprawy sądowi.
Z akt sprawy wynika, że strony postępowania rozgraniczeniowego nie żądały w ustawowym terminie przekazania sprawy do sądu (art. 33 ust. 3 p.g.k.), co oznacza, że decyzja Wójta Gminy [...] z [...] w sposób ostateczny ustaliła stan faktyczny i prawny przebiegu granic między ww. działkami.
Dodać w tym miejscu trzeba, że w dniu 11 kwietnia 2012 r. (a zatem pond rok od zakończenia postępowania rozgraniczeniowego) H. i S. małż. J. wystąpili co prawda do Wójta Gminy [...] z pismem, z treści którego organ wywnioskował, iż sprawa zakończona decyzją z [...] winna być przekazana do rozpatrzenia sądowi powszechnemu, jednak postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w [...] odrzucił wniosek H. i S. małż. J. o rozgraniczenie z uwagi na przekroczenie przez wnioskodawców ustawowego 14 dniowego terminu przewidzianego w art. 33 ust. 3 p.g.k. do złożenia żądania przekazania sprawy do sądu. Na powyższe postanowienie H. i S. małż. J. wnieśli zażalenie do Sądu Okręgowego w [...], który postanowieniem z [...], sygn. [...], zażalenie oddalił.
Z załączonych Sądowi akt administracyjnych wynika ponadto, iż organy trzykrotnie - na wniosek skarżących - wznawiały postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z [...], jednak wszystkie postępowania wznowieniowe zakończyły się ostatecznymi decyzjami Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (z dnia: [...], [...] i [...]) o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy [...] o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...]. Dodać trzeba, że decyzja Kolegium z dnia [...] podlegała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], który prawomocnym wyrokiem z 28 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 272/17 oddalił skargę H. J. i S. J.
Decyzja Wójta Gminy [...] z [...] o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr działki 326, stanowiącej własność H. i S. małż. J., z gruntami przyległymi położonymi w tym samym obrębie geodezyjnym, oznaczonymi nr działek: 324 i 325, stanowiących własność M. i K. małż. J. oraz 348 - droga będąca we władaniu Zarządu Powiatu [...] i 323 - droga będąca we władaniu Gminy [...] w żaden sposób nie została zatem wyeliminowana z obrotu prawnego, co oznacza że wiąże zarówno organy administracji publicznej jak i sąd, jak również strony, których obowiązków lub praw dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny OZ w Krakowie w wyroku z 22 lutego 2000 r., sygn II SA/Kr 2297/99 (niepubl), stwierdził, iż "Ostateczne decyzje administracyjne wiążą erga omnes, w tym między innymi organ wyższego stopnia. Organ ten nie może nawet powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) przyjmować wbrew wyraźnym postanowieniom zawartym w ostatecznej decyzji, że zawierają one inną treść i ignorować tych postanowień". Dlatego też do czasu pozostawania w obrocie prawnym ww. orzeczenia organy administracyjne, w świetle zacytowanego wyroku, nie mogą pomijać treści tej decyzji i jej skutków prawnych. Taki akt jest prawomocny dopóty, dopóki - jak już wspomniano powyżej - nie zostanie wzruszony w stosownych trybach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Nie ulega jednocześnie wątpliwości, że co do zasady nie może toczyć się ponowne postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia tych samych działek, których rozgraniczenia dokonano ostateczną decyzją administracyjną. Decyzja taka tworzy bowiem stan sprawy rozstrzygniętej, odpowiadający występującemu w procedurach sądowych pojęciu res iudicata (stanu powagi rzeczy osądzonej). Ponowne postępowanie w tej samej sprawie byłoby bezprzedmiotowe, jeśli zostało wszczęte na skutek wniosku strony, powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (a nie art. 34 p.g.k.), w przeciwnym razie wydana jeszcze raz w tej samej sprawie decyzja jest obarczona kwalifikowaną wadą prawną, dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Wszczęcie nowego postępowania w tej samej sprawie jest możliwe tylko w razie wyeliminowania wcześniejszego rozstrzygnięcia. Należy bowiem mieć na uwadze, że granice nieruchomości w trybie postępowania rozgraniczeniowego ustala się na gruncie tylko raz, a zainteresowane strony są związane zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem do czasu, gdy nie zostanie ono wycofane z obiegu prawnego. Jeżeli orzeczenie zatwierdzające przebieg granic działki nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, to dopóki taki stan prawny istnieje, dopóty postępowanie administracyjne odnośnie do rozgraniczenia działki jest bezprzedmiotowe. Poglądy powyższe można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 19.06.2000 r., sygn. I SA/Ka 2247/98, wyrok NSA z 20.03.2013 r. sygn. I OSK 1764/11, wyrok WSA w Bydgoszczy z 28.07.2010 r. sygn. II SA/Bd 425/10, wyrok WSA w Krakowie z 12.02.2014 r. sygn. III SA/Kr 956/13, wyrok WSA w Lublinie z 28.04.2015 r. sygn. III SA/Lu 1155/14, wyrok WSA w Rzeszowie z 09.03.2018 r. sygn. II SA/Rz 197/18 - dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W badanej sprawie decyzja z [...] orzekała o m.in. o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym Pratków, gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr działki 326 mającej uregulowany stan prawny w księdze wieczystej Kw nr [...], stanowiącej własność H. i S. małż. J., z gruntami przyległymi położonymi w tym samym obrębie geodezyjnym, oznaczonymi nr działek: 324 - dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...], stanowiącą własność M. i K. małż. J., 325 - dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...], stanowiącą również własność M. i K. J.
Oceniając dopuszczalność ponownego wszczęcia z wniosku H. J. i S. J. postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działkami 326 oraz 324 i 325 należało zatem zbadać, czy między sprawami z 2011 i 2019 roku zachodzi tożsamość, wykluczająca ponowne prowadzenie postępowania, z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt 3 Kpa.
W świetle utrwalonych poglądów doktryny i orzecznictwa, na tożsamość sprawy administracyjnej składają się trzy elementy: tożsamość podmiotowa (stron), tożsamość przedmiotowa oraz tożsamość stanu faktycznego i prawnego (por. J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 632; R. A. Rychter, Res iudicata w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2014, s. 114 i n). Zarówno orzecznictwo, jak i doktryna są przy tym zgodne co do tego, że tożsamość podmiotowa jest zachowana w przypadku, gdy w miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni, pod warunkiem że sprawa dotyczy praw i obowiązków strony o charakterze zbywalnym i dziedzicznym (por. R. A. Rychter, op. cit., s. 132-133 oraz cytowane tam orzeczenia NSA). Stanowisko takie jest tym bardziej uzasadnione w odniesieniu do tzw. aktów administracyjnych rzeczowych, tworzących tzw. rzeczowe stosunki administracyjnoprawne, które przechodzą na każdego posiadacza (właściciela) rzeczy (por. R. A. Rychter, op. cit., s. 136).
Z taką sytuacją niewątpliwie mamy do czynienia w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, gdzie kluczowe są nie kwestie osobowe (elementy odnoszące się do podmiotów, stron postępowania), ale właśnie rzeczowe. Skoro istotą sprawy rozgraniczenia nieruchomości jest ustalenie przebiegu granic, oczywistym jest, że zmiana właściciela nieruchomości nie ma żadnego wpływu na treść tego rozstrzygnięcia. Zatem fakt, iż obecny właściciel działek 324 i 325 nie był stroną postępowania prowadzonego w 2011 r. i adresatem decyzji z 11 marca 2011 r. (bo właścicielem tych działek byli jego wstępni) absolutnie nie wyłącza tożsamości podmiotowej sprawy. Ustalenie przebiegu granic w decyzji z 2011 r. wywołuje skutki prawne również w stosunku do późniejszych właścicieli nieruchomości.
Analizując sprawy z 2011 i 2019 r. pod kątem kryterium tożsamości przedmiotowej, należy wskazać, że chodzi tu o kwestię przedmiotu postępowania. Jak wskazano wyżej, przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego jest ustalenie przebiegu granic. W badanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy decyzja z 2011 r. dotyczyła rozgraniczenia pięciu działek (326 i 324, 325, 348 oraz 323), natomiast wniosek małż. J. z 24 lipca 2019 r. dotyczy już tylko trzech działek: 326 oraz 324 i 325, jednak w ocenie Sądu nie wyklucza to przyjęcia tożsamości przedmiotowej spraw. Jak trafnie wskazał WSA w Krakowie w powołanym wyroku z 12 lutego 2014 r.: "Decyzja administracyjna o rozgraniczeniu nieruchomości w istocie nie rozstrzyga o nałożeniu na stronę postępowania obowiązków o charakterze administracyjno-prawnym, lecz poprzez ustalenie przebiegu granic nieruchomości wyznacza zakres do jakiego sięga prawo własności właściciela nieruchomości. Należy więc przyjąć, że dla przyjęcia tożsamości sprawy o rozgraniczenie ze sprawą o rozgraniczenie zakończoną pozostającą w obrocie ostateczną decyzją administracyjną decydujące znaczenie ma, czy organ ponownie orzekając ustalił przebieg granicy na odcinku, na którym przebieg ten ustalono już pozostającą w obrocie decyzją, przy istnieniu tożsamości podmiotowej sprawy. Dlatego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o rozgraniczeniu z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt. 3 kpa, dla uznania, że nie zachodzi tożsamość przedmiotowa sprawy ze sprawą poprzednio rozstrzygniętą decyzją o rozgraniczeniu nie jest wystarczające ustalenie, że rozgraniczane nieruchomości stanowią działki ewidencyjne o odmiennym oznaczeniu, powierzchni i konfiguracji. Konieczne jest ustalenie, że w "kolejnym" postępowaniu wydano decyzję rozstrzygającą o przebiegu granicy w zakresie, w którym nie rozstrzygnięto decyzją wydaną uprzednio, czyli że organ nie orzekał ponownie o przebiegu tej samej granicy między nieruchomościami".
Kluczowe zatem dla ustalenia, czy mamy do czynienia z tożsamością spraw rozgraniczeniowych jest ustalenie zakresu ustalenia przebiegu granic w obydwu sprawach. Z dokumentów sprawy rozgraniczeniowej z 2011 r. znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że kwestia rozgraniczenia działek nr 326 oraz 324 i 325, objęta wnioskiem H. J. i S. J. z 24 lipca 2019 r., stanowiła element rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z [...]. W tej sytuacji uznać należy, iż między sprawami z 2011 i 2019 r. ewidentnie występuje element tożsamości przedmiotowej.
Nie ma również zdaniem Sądu wątpliwości, że podstawa prawna decyzji z roku 2011 i sprawy z 2019 r. nie uległa zmianie. Z dokumentów dostępnych sądowi, zawartych w aktach sprawy, nie wynika także, aby zmianie uległ stan faktyczny, a więc aby zaistniały nowe okoliczności, podważające aktualność przebiegu granic ustalonego w decyzji ostatecznej z [...]. Potwierdzeniem takiego stanowiska jest również fakt, iż organy trzykrotnie wznawiały postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z [...] w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jednak wszystkie postępowania wznowieniowe zakończyły się ostatecznymi decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (z dnia: [...], [...] i [...]) o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...]. Ponadto, decyzja Kolegium z dnia [...] podlegała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z 28 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 272/17 oddalił skargę H. J. i S. J. Jak wynika przy tym z akt sprawy, w ramach tych trzech postępowań nadzwyczajnych organy obu instancji odnosiły się szczegółowo do wszystkich podnoszonych przez H. i S. małż. J. okoliczności, które miały w ocenie skarżących stanowić podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...]. Te same okoliczności podniesione zostały obecnie w skardze do Sądu i dotyczą one nieprawidłowości, które w ocenie skarżących wystąpiły przy dokonywaniu rozgraniczenia w 2011 r. przez geodetę uprawnionego W. O. Dla wykazania konieczności wszczęcia po raz kolejny postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działkami 326 oraz 324 i 325 skarżący wskazują na okoliczność przesunięcia słupków granicznych przez geodetę W. O., który umieścił je w całkiem innych miejscach, niż wytyczone na szkicu granicznym, uzyskanie nowych dowodów w postaci zdjęć wykonanych z przebiegu w terenie granicy między działkami 326, 324 i 325, mapy ewidencji gruntów wsi [...] w skali 1:2000 z dnia 13 kwietnia 2010 r. oraz mapy ewidencji gruntów i budynków w skali 1:5000 z dnia 24 marca 2015 r., jak również na popełnienie przestępstwa przez geodetę W. O.
Zaznaczyć trzeba, że w związku ze złożeniem przez S. J. w listopadzie 2015 r. zawiadomienia o popełnieniu przez W. O. przestępstwa w zakresie czynności przeprowadzonych przez geodetę uprawnionego w toku rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości, Prokuratura Rejonowa w [...] prowadziła czynności wyjaśniające. Na zlecenie Prokuratury sporządzona została przez innego biegłego geodetę – B. Z. opinia, w której biegły szczegółowo ustosunkował się do zarzutów zawiadamiającego dokonując oceny postępowania rozgraniczeniowego w aspekcie załączonej do akt dokumentacji zdjęciowej. W świetle opinii biegłego sądowego z dnia 29 lipca 2016 r., załączone do akt sprawy fotografie nie mają żadnego wpływu na wnioski zawarte w jego wcześniejszej opinii pisemnej z dnia 20 listopada 2012 r. w zakresie prac geodezyjnych przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym przedmiotowych nieruchomości. Przedstawione na zdjęciach znaki graniczne mają właściwie położenie. W związku z przeprowadzonymi czynnościami Prokuratura Rejonowa w [...] nie znalazła żadnych podstaw do podjęcia prawomocnie umorzonego postępowania prowadzonego uprzednio pod sygn. akt [...]. Zauważyć również należy, iż w związku z przywołanym postępowaniem przygotowawczym prowadzonym z zawiadomienia stron przez Prokuraturę Rejonową w [...] w roku 2012 r., sporządzona została pisemna opinia biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii B. Z. z dnia 20 listopada 2012 r. zgodnie z którą, postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr 326 stanowiącej własność H. i S. małż. J. z położonymi tamże nieruchomościami oznaczonymi numerami działek: 324 i 325 oraz przeprowadzone w jego toku prace geodezyjne wykonane zostały prawidłowo, w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Na zlecenie organów ścigania sporządzone zostały zatem przez biegłego geodetę – B. Z. dwie opinie (z 20.11.2012 r. i 29.07.2016 r.), w których biegły szczegółowo ustosunkował się do zarzutów skarżącego, dokonując ponownej oceny postępowania rozgraniczeniowego w aspekcie załączonej do akt nowej dokumentacji zdjęciowej i stwierdził, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a załączone do akt sprawy dokumenty na mają żadnego wpływu na czynności przeprowadzone przez uprawnionego geodetę W. O. w toku rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości, gdyż przedstawione na zdjęciach znaki graniczne mają właściwie położenie. Biegły dokonał szczegółowej oceny dokumentacji, m.in. wskazując, że:
- ze zdjęć przedstawiających punkt graniczny nr 815 wynika, że nie zmienił on swojego położenia, a jedynie na skutek działających warunków atmosferycznych ze wskazanego znaku zeszła farba koloru pomarańczowego,
- w nawiązaniu do zdjęć przedstawiających punkt graniczny nr 816 biegły podał, że znak nie był objęty pomiarem kontrolnym w dniu 20.11. 2012 r., jednakże wskazał, że punkt ten nie zmienił swojego położenia w stosunku do położenia pierwotnego,
- ustosunkowując się do zdjęć przedstawiających znak graniczny nr 819 biegły stwierdził, że punkt ten nie był objęty pomiarem kontrolnym w dniu 20.11.2012 r., zgodnie z dokumentacją punkt ten został zastabilizowany naziemnie i podziemnie; stabilizacja naziemna w postaci granicznika betonowego widoczna jest na zdjęciach, natomiast stabilizację podziemną stanowi płytka betonowa z krzyżem,
- na podstawie analizy zdjęć ze szkicem granicznym, na którym zostały pomierzone ogrodzenia z płyt betonowych wzdłuż granicy działek nr 325 i 326 za budynkiem mieszkalno-gospodarczym na działce 325 (wg szkicu granicznego z 17.02.2011 r. nie było ogrodzenia) biegły podał, iż zdjęcia przedstawiają nowo powstałe ogrodzenie z siatki metalowej na słupkach betonowych za budynkiem mieszkalno - gospodarczym na działce 325 od strony wschodniej, które nie istniało w toku czynności rozgraniczeniowych (nie zostało więc pomierzone na szkicu z 17.02.2011 r.); nowe ogrodzenie winno przebiegać w odległości ok. 0,35 m od budynku mieszkalno-gospodarczego na działce 325 na podstawie miar uwidocznionych na szkicu granicznym z dnia 17 lutego 2011 r., z przedstawionych zdjęć wynika, że ogrodzenie posadowione jest z zachowaniem odległości od budynku mieszkalno-gospodarczego.
Ponadto, na skutek zawiadomienia złożonego przez skarżącego, przeprowadzana została przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...] kontrola budynku znajdujących się na działce 325. Pismem z 20 lutego 2013 r., Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował, iż w trakcie kontroli budowy budynku gospodarczego p. J. we wsi P. nr 56, w oparciu o okazane dokumenty oraz pomiary, kontrolujący nie stwierdzili istotnych odstępstw od warunków decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tych też względów, decyzją nr [...] z [...], postępowanie przed tym organem zostało umorzone.
Powyższe argumenty wskazują jednoznacznie, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane zostało prawidłowo, gdyż brak jest dokumentów wskazujących na to, że stan faktyczny co do przebiegu granic między działkami 326 oraz 324 i 325 uległ od roku 2011 istotnej zmianie. Również H. J. i S. J. nie przedstawili żadnej argumentacji, dla poparcia stanowiska o wystąpieniu okoliczności skutkujących koniecznością ponownego prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego między przedmiotowymi działkami, a ich zarzuty podniesione w skardze świadczą wręcz o tym, iż kwestionują oni przebieg granic ustalony w ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z [...]. Jednak w niniejszym postępowaniu Sąd nie może dokonać oceny zgodności z prawem tej decyzji, gdyż - jak wyżej wskazano - jest tą decyzją związany, tak samo jak organ który ją wydał i strony do których była kierowana. Jeżeli skarżący nie byli zadowoleni z decyzji z dnia [...], mieli możliwość wystąpienia we właściwym terminie z wnioskiem o przekazanie sprawy rozgraniczenia do sądu powszechnego. Skierowanie takiego żądania dopiero po upływie ponad roku od zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia nie mogło odnieść zamierzonego skutku i potwierdza brak należytej dbałości o swoje interesy po stronie skarżących. Podkreślić również trzeba, że na skutek licznych wystąpień skarżących, granice ustalone przez uprawnionego geodetę w roku 2011 były kontrolowane przez różne organy, jak również co do ich przebiegu dwukrotnie wypowiadał się inny biegły geodeta (dokonując przy tym pomiaru kontrolnego w dniu 20.11.2012 r.), a podnoszone przez skarżących zarzuty dotyczące "kradzieży" przez sąsiada J. 0,5 ara ich pola oraz "oszustwa" geodety W. O. nie zostały potwierdzone przez organy administracji, jak i przez organy ścigania, czy też sąd powszechny.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
R.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło