III SA/Łd 984/19
WyrokWSA w Łodzi2020-02-06
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Janusz Nowacki, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pobierania zasiłku macierzyńskiego i rodzicielskiego w trakcie trwania zatrudnienia, przy podstawie wymiaru niższej od minimalnego wynagrodzenia za pracę, może zostać zaliczony do 365 dni okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, jeśli pracodawca nie miał obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy?Ratio decidendi
Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego i rodzicielskiego w trakcie zatrudnienia, przy podstawie wymiaru niższej od minimalnego wynagrodzenia za pracę, nie może zostać zaliczony do 365 dni okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w szczególności brak było obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych J. W. po jej rejestracji w urzędzie pracy. Organ uznał, że skarżąca nie spełniła wymogu posiadania 365 dni okresów zaliczanych do uprawnień do zasiłku w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację. Kluczowym zagadnieniem było zaliczenie okresu pobierania przez skarżącą zasiłku macierzyńskiego i rodzicielskiego w trakcie trwania zatrudnienia, przy podstawie wymiaru niższej od minimalnego wynagrodzenia, co skutkowało brakiem obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy. Skarżąca kwestionowała odmowę, podnosząc m.in. błędną interpretację przepisów dotyczących zasiłku macierzyńskiego i Funduszu Pracy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o braku prawa do zasiłku dla bezrobotnych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 roku sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i braku prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.
Decyzją z [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 2 pkt 4, ust. 7 pkt 2, art. 71 ust. 1-3, ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1482 ze zm.), zwanej dalej u.p.z., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] r. o uznaniu J. W. za osobę bezrobotną od dnia rejestracji tj. od 30 listopada 2018 r. i braku prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że na mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] r. J. W. uzyskała status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji tj. od 30 listopada 2018 r. Z uwagi na niespełnienie przesłanek warunkujących nabycie prawa do zasiłku określonych w u.p.z., organ w tej samej decyzji orzekł o braku prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
W odwołaniu od tej decyzji tej J. W. zakwestionowała odmowę przyznania prawa do zasiłku.
Wojewoda [...] decyzją z [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wskazano, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wyjaśnić, ile umów o pracę zawarła skarżąca z pracodawcą w badanym okresie i jakie warunki dotyczące wynagrodzenia określone były w tych umowach. Organ pierwszej instancji został zobowiązany, m.in. do poproszenia skarżącej o złożenie oświadczenia i uzupełnienie dokumentacji, okazania umów o pracę i innych dokumentów, w których ustalone były zasady wynagradzania w A Sp. z o.o. w związku z zatrudnieniem w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zainteresowana powinna była przedłożyć dokumentację, z treści której wynikać będzie w sposób niebudzący wątpliwości, za które dni w poszczególnych miesiącach w badanym okresie otrzymała wynagrodzenie i w jakiej wysokości, w których dniach wykorzystała urlop wypoczynkowy oraz jakiej wysokości za ten okres otrzymała wynagrodzenie.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ pierwszej instancji zapoznał skarżącą ze zgromadzonym materiałem 23 maja 2019 r.
Następnie Prezydent Miasta [...] w decyzji z [...] r. orzekł o uznaniu J. W. za osobę bezrobotną od dnia rejestracji, tj. od 30 listopada 2018 r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
W odwołaniu skarżąca zakwestionowała odmowę przyznania prawa do zasiłku i wniosła o przyznanie zasiłku. Zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o błędną interpretację art. 71 ust. 1 pkt 2 lit a. u.p.z. i nie uwzględnia zastrzeżenia wynikającego z art. 104a-105 u.p.z., gdyż w okresie zatrudnienia pobierała zasiłek macierzyński oraz zasiłek rodzicielski i od wypłacanego jej w tym okresie wynagrodzenia nie istniał obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, przez co warunek przyznania prawa do zasiłku w postaci osiągania wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę nie może mieć zastosowania. Skarżąca podniosła także zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez brak zapoznania jej z aktami sprawy, a także brak umożliwienia wypowiedzenia się, co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i nie umieszczenie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji treści art. 104a-105 u.p.z.
Organ drugiej instancji rozpatrując odwołanie wskazał, że rejestracja w urzędzie pracy ma charakter dobrowolny i następuje na wniosek osoby bezrobotnej. W dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł., tj. 30 listopada 2018 r. J. W. spełniała określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. przesłanki uznania jej za osobę bezrobotną, dlatego zasadnie uzyskała status osoby bezrobotnej od 30 listopada 2018 r. O nabyciu prawa do zasiłku decyduje natomiast spełnienie przez bezrobotnego warunków zawartych w art. 71 ust. 1-3 u.p.z. Stosownie do przepisów art. 71 u.p.z. prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania posiada co najmniej 365 dni okresów zaliczanych do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku. Okresy zaliczane do wymaganych "365 dni" są wymienione enumeratywnie w art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.p.z. Stosownie do art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a, c u.p.z. prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających dłużej niż 30 dni; świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2 (...). Organ drugiej instancji zauważył przy tym, że "co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę", o którym mowa w powołanym przepisie nie odnosi się do każdego wymiaru czasu pracy w jakim zatrudniony jest pracownik, lecz tylko do pełnego wymiaru czasu pracy. W odniesieniu zaś do warunku obowiązkowego opłacania od wynagrodzenia za pracę składki na Fundusz Pracy organ drugiej instancji podkreślił, że są one opłacane za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowego w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne (art. 107 ust. 1 u.p.z.). Podmioty zobowiązane do opłacania tych składek i sposób ich ustalania określa art. 104 ust. 1 u.p.z., który stanowi, że są one ustalane od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, wynoszących (chodzi tu o kwoty) w przeliczeniu na dni miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie. Zdaniem organu drugiej instancji, J. W. nie spełnia warunków nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnego, gdyż w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji, tj. od 29 maja 2017 r. do 29 listopada 2018 r. nie udokumentowała "365 dni" wymaganych do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Aby nabyć uprawnienia do zasiłku bezrobotny musi wykazać spełnienie warunków określonych w art. 71 u.p.z., tj. musi wykazać fakt posiadania co najmniej 365 dni uprawniających do zasiłku dla bezrobotnego w okresie ostatnich 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji. Przepisy u.p.z. nie przewidują w tym zakresie żadnych wyjątków. Organ administracji nie ma uprawnień do uznaniowego przyznawania zasiłków dla bezrobotnych. We wskazanym okresie tj. od 29 maja 2017 r. do 31 listopada 2019 r. skarżąca była zatrudniona w A Sp. z o.o.: od 7 października 2014 r. do 30 czerwca 2015 r. w wymiarze 1/2 etatu; od 1 lipca 2015 r. do 31 października 2018 r. w wymiarze 3/4 etatu. 20 maja 2017 r. skarżąca urodziła dziecko. Początek okresu badanego przypada, na okres w którym skarżąca pobierała zasiłek macierzyński a nie wynagrodzenie. Zgodnie z zaświadczeniem o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 11 kwietnia 2019 r., wystawionym przez pracodawcę, podstawą wypłaty wynagrodzenia chorobowego oraz zasiłku macierzyńskiego w okresie: od 6 maja 2016 r. do 18 maja 2018 r. była kwota 1 985,54 zł, od 24 września 2018 r. do 14 października 2018 r. była kwota 1 818,91 zł. Z uwagi na fakt nie osiągania minimalnego wynagrodzenia za pracę od 29 maja 2017 r. do 18 maja 2018 r. (355 dni), nie zaliczono tego czasu do okresu uprawniającego do zasiłku. Czas pobierania przez skarżącą zasiłku macierzyńskiego oraz zasiłku rodzicielskiego należy traktować jako okres zatrudnienia i uwzględnić na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.z. Zatem jeżeli w danym miesiącu osoba zatrudniona nie uzyskiwała minimalnego wynagrodzenia, okres tego miesiąca nie jest zaliczany do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. Przepis art. 71 ust. 2 pkt 3 u.p.z. stanowiący, że do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2 zalicza się również okresy pobierania zasiłku macierzyńskiego (...) przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności (...), nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, gdyż skarżąca pobierała to świadczenie w trakcie zatrudnienia.
Organ drugiej instancji odnosząc się do zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu wskazał, że faktycznie w okresie od 29 maja 2017 r. do 18 maja 2018 r. (355 dni), w którym to skarżąca pobierała zasiłek macierzyński i rodzicielski pracodawca nie miał obowiązku opłacania składki na Fundusz Pracy, jednakże wynikało to z nieosiągania przez zainteresowaną kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Podstawę do wypłaty zasiłku macierzyńskiego stanowiła kwota 1 985,54 zł, podczas gdy w 2017 r. minimalne wynagrodzenie za pracę w 2017 r. wynosiło 2 000 zł. Intencją ustawodawcy było, aby osoba bezrobotna, korzystająca z przesłanki określonej w tych przepisach u.p.z. (zwolnienie ze składek na Fundusz Pracy) spełniła podstawowy warunek określony w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.z., tj. była zatrudniona w określonym okresie i osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Osiąganie minimalnego wynagrodzenia za pracę jest niezależne od wymiaru czasu pracy, na jaki pracownik jest zatrudniony. Nie ma bowiem przeszkód, aby pracować w niepełnym wymiarze czasu pracy, a jednocześnie osiągać wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Gdyby zastosowano art. 104a u.p.z. również nie byłoby możliwym zaliczenie do okresu uprawniającego do zasiłku czasu przebywania przez skarżącą na zasiłku macierzyńskim i rodzicielskim. Zastrzeżenie to odnosi się bowiem do pracowników powracających z urlopu macierzyńskiego, a nie na nim przebywających. Gdyby zaś zastosowano (pomimo braku podstaw) zastrzeżenie art. 104a u.p.z. do okresu od 19 maja 2018 r. do 31 października 2018 r., a więc do czasu zatrudnienia po zakończeniu przez skarżącą urlopu rodzicielskiego, nie miałoby to istotnego wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie (liczba dni zaliczonych do okresu uprawniającego do zasiłku nie wyniosłaby 365). Składek na Fundusz Pracy, o których mowa w art. 104 ust. 1 u.p.z., nie opłaca się za osoby wymienione w art. 104b ust. 1 u.p.z., które ukończyły 50 rok życia i w okresie 30 dni przed zatrudnieniem pozostawały w ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy. Skarżąca podejmując zatrudnienie w A Sp. z o.o. 7 października 2014 r. miała 25 lat, a zatem nie spełniała przesłanek powyższego przepisu. Stosownie do art. 104c u.p.z. pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne nie opłacają składek na Fundusz Pracy przez okres 12 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę, za skierowanych zatrudnionych bezrobotnych, którzy nie ukończyli 30 roku życia. Zdaniem organu drugiej instancji, również ten przepis nie ma zastosowania w sprawie. Wymienione w art. 105 u.p.z. przesłanki również nie dotyczą J. W. Brak umieszczenia powyższych rozważań w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji nie miał istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, w związku z czym zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania administracyjnego z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. należy uznać za nietrafne. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy do okresu "365 dni" wymaganych do nabycia prawa do zasiłku przypadających w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji, tj. od 29 maja 2017 r. do 29 listopada 2019 r. można zaliczyć: okres od 19 maja do 30 czerwca 2018 r. (43 dni), w którym skarżąca osiągała minimalne wynagrodzenie za pracę na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.z.; okres od 18 lipca do 31 sierpnia 2018 r. (45 dni) – urlop wychowawczy, zaliczony na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 u.p.z.; okres od 1 września do 14 października 2018 r. (44 dni), w którym skarżąca osiągała minimalne wynagrodzenie za pracę na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.z.; okres od 15 do 31 października 2018 r. (17 dni) – urlop wychowawczy, zaliczony na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy, co daje łącznie 149 dni. Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2017 r. wynosiło 2 000 zł (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. – Dz. U. 2016 r., poz. 1456), w 2018 r. – 2 100 zł (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2017 r. – Dz. U. z 2017 r., poz. 1747), zaś w 2019 r. wynosi 2 250 zł (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2018 r. – Dz. U. 2018 r., poz. 1794). Do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych nie zaliczono okresu od 1 do 17 lipca 2018 r., w którym to skarżąca nie uzyskała minimalnego wynagrodzenia. Suma dni zaliczonych J. W. do okresu uprawniającego do zasiłku wynosi 149 dni. U.p.z. w art. 71 stawia wymóg udokumentowania co najmniej 365 takich dni. Wobec powyższego skarżąca nie spełnia warunków nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnego. Przepisy u.p.z. mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że prawo do zasiłku przysługuje wyłącznie osobom spełniającym warunki określone w tych przepisach, a organ nie posiada w tym zakresie tzw. "luzu decyzyjnego".
W skardze na powyższą decyzję J. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] r. oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu sądowoadministracyjnym według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła wydanie jej z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz art. 71 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 104a u.p.z. w związku z art. 16 ust. 8 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.) przez ich niezastosowanie i bezzasadną odmowę zaliczenia okresu od 29 maja 2017 r. do 18 maja 2018 r. (łącznie 355 dni), w którym skarżąca przebywała na zasiłku macierzyńskim i rodzicielskim w trakcie trwania zatrudnienia, do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, w sytuacji gdy art. 71 ust. 2 pkt 3 u.p.z. nakazuje zaliczyć do wskazanego okresu 365 dni okresy pobierania zasiłku macierzyńskiego oraz zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego przypadające po ustaniu zatrudnienia, a więc tym bardziej także okresy pobierania tych świadczeń w trakcie trwania zatrudnienia, niezależenie od podstawy wymiaru tych świadczeń w związku ze zwolnieniem od obowiązku uiszczenia przez pracodawcę składek na Fundusz Pracy od pracownicy przebywającej na zasiłku macierzyńskim.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz.1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2019r. poz.1482 ze zm.), dalej u.p.z.
Zgodnie z treścią art.2 ust.1 pkt.12a wymienionej ustawy minimalne wynagrodzenie oznacza kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników przysługującą za pracę w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy ogłaszaną na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2017 r. poz. 847 oraz z 2018 r. poz. 650);
W myśl art.71 ust.1 pkt 2 a) wymienionej ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:
a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni,
Zgodnie z treścią art.71 ust.2 pkt 3 u.p.z. do 365 dni, o których mowa w ust.1 pkt 2 zalicza się okresy pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w pkt 1, renty szkoleniowej oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę;
W myśl art.104 ust.1 u.p.z. obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę opłacają:
1) pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne za osoby:
a) pozostające w stosunku pracy lub stosunku służbowym,
Zgodnie z treścią art.104a wymienionej ustawy pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne nie opłacają składek na Fundusz Pracy za zatrudnionych pracowników powracających z urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego w okresie 36 miesięcy począwszy od pierwszego miesiąca po powrocie z urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego.
W myśl art.104b ust.1 u.p.z. pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne nie opłacają składek na Fundusz Pracy przez okres 12 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę, za osoby zatrudnione, które ukończyły 50 rok życia i w okresie 30 dni przed zatrudnieniem pozostawały w ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy.
Zgodnie z treścią art.104c u.p.z. pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne nie opłacają składek na Fundusz Pracy przez okres 12 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę, za skierowanych zatrudnionych bezrobotnych, którzy nie ukończyli 30 roku życia.
W myśl art.105 wymienionej ustawy przedsiębiorcy Polskiego Związku Głuchych i Polskiego Związku Niewidomych oraz Związku Ociemniałych Żołnierzy Rzeczypospolitej Polskiej, Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi, Zakład Opieki dla Niewidomych w Laskach oraz zakłady aktywności zawodowej nie opłacają składek na Fundusz Pracy za zatrudnionych pracowników o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o uznaniu J. W. za osobę bezrobotną od dnia 30 listopada 2018r. i braku prawa do zasiłku dla bezrobotnego. Kwestią sporną jest w niniejszej sprawie to czy skarżąca spełniała przesłanki do nabycia prawa do zasiłku a mianowicie czy posiadała wymagane "365 dni", o których mowa w art.71 ust.1 pkt 2a. u.p.z. w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację w urzędzie pracy.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że J. W. w okresie od 7 października 2014r. do 31 października 2018r. była zatrudniona w A spółce z o.o. na ¾ etatu. W dniu 20 maja 2017r. urodziła dziecko zaś w dniu 30 listopada 2018r. zarejestrowała się w urzędzie pracy. Osiemnaście miesięcy poprzedzających rejestrację to okres od dnia 29 maja 2017r. do dnia 29 listopada 2018r. W tym okresie od 20 maja 2017r. do 6 października 2017r. J.W. przebywała na urlopie macierzyńskim a od 7 października 2017r. do 18 maja 2018r. na urlopie rodzicielskim. Od 21 maja 2018r. do17 lipca 2018r. korzystała z urlopu wypoczynkowego zaś od 18 lipca 2018r. do 31 sierpnia 2018r. i od 15 października 2018r. do 31 października 2018r. przebywała na urlopie wychowawczym. Organy administracji odmówiły skarżącej przyczynia prawa do zasiłku gdyż na wymagane "365 dni", o których mowa w art.71 ust.1 pkt 2a. u.p.z., posiadała jedynie 149 dni i były to następujące okresy: od 19 maja 2018r. do 30 czerwca 2018r. (43 dni), od 18 lipca 2018r. do 31 sierpnia 2018r. (45 dni), od 1 września 2018r. do 14 października 2018r. (44 dni) i od 15 października 2018r. do 31 października 2018r. (17 dni).
Organy administracji odmówiły natomiast zaliczenia okresu od 29 maja 2017r. do 18 maja 2018r. (355 dni) oraz od 1 lipca 2018r. do 17 lipca 2018r. (17 dni) z uwagi na to, że skarżąca nie osiągała minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma kwestia czy do "365 dni" powinien zostać zaliczony okres urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego skarżącej (od 29 maja 2017r. do 18 maja 2018r. – 355 dni). W sytuacji gdyby zaliczyć ten okres to J.W. nabyłaby prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
Z przepisu art.71 ust.1 pkt.2 lit.a) u.p.z. wynika, że do "365 dni" zalicza się okres zatrudnienia w którym dana osoba "osiągnęła wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia od którego istnieje obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy". Podkreślić należy, że minimalne wynagrodzenie za pracę, o którym mowa w wymienionym przepisie oznacza wynagrodzenie faktycznie otrzymywane przez pracownika bez względu na jego wymiar czasu pracy a nie proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Innymi słowy pracownik musi otrzymywać minimalne wynagrodzenie bez względu na to czy jest zatrudniony na pełny etat czy też na część etatu aby okres jego pracy mógł zostać zaliczony do "365 dni". W przeciwnym bowiem przypadku każde wynagrodzenie osób zatrudnionych prze pracodawcę, w tym także zatrudnienie w minimalnym wymiarze czasu pracy, rodziłoby uprawnienie do zasiłku dla bezrobotnych gdyż byłoby one pochodną umownie przyjętego wymiaru czasu pracy i wyliczenia dokonanego na tej podstawie. Pogląd taki wyraził NSA w wyroku z 25 stycznia 2017r. w spr. I OSK 400/16 i WSA w Gdańsku w wyroku z 22 marca 2012r. w spr. III SA/Gd 115/12.
Należy zaznaczyć, że obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy istnieje wówczas gdy płaca pracownika jest w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia. W sytuacji gdy wynagrodzenie jest niższe od minimalnego wynagrodzenia nie istnieje obowiązek uiszczania składek na wymieniony fundusz. Reasumując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że do "365 dni" zalicza się tylko takie okresy zatrudnienia, w których pracownik osiągał minimalne wynagrodzenie i istniał obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy z wyjątkiem zastrzeżonym w art.104a – 105 u.p.z.
W niniejszej sprawie w okresie od 29 maja 2017r. do 18 maja 2018r. skarżąca pobierała zasiłek macierzyński i rodzicielski przy czym podstawą ich pobierania była kwota 1985,54 zł. Była to suma niższa od minimalnego wynagrodzenia, które wynosiło w 2017r. -2000 zł a w 2018r. -2100 zł. W związku z czym pracodawca nie miał obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy. Dodać należy, iż w stosunku do J. W. nie wystąpił żaden z przypadków zwolnienia z opłacania składek na Fundusz Pracy określony w art.104a – 105 u.p.z. W sytuacji zatem gdy w okresie od 29 maja 2017r. do 18 maja 2018r. podstawa pobierania zasiłku przez J.W. była niższa od minimalnego wynagrodzenia i nie istniał obowiązek odprowadzania składek na Fundusz Pracy to nie zostały spełnione określone w art.71 ust.1 pkt2 a.) u.p.z. przesłanki zaliczenia tego okresu do "365 dni". Organy administracji słusznie odmówiły skarżącej zaliczenia wymienionego okresu do nabycia prawa do zasiłku co oznacza, że skarżąca nie nabyła prawa do tego świadczenia. Na wymagane "365 dni" w ciągu osiemnastu miesięcy poprzedzających rejestrację w urzędzie pracy J.W. posiada bowiem tylko 149 dni.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż w okres od 29 maja 2017r. do 18 maja 2018r. winien być zaliczony do nabycia prawa do zasiłku z uwagi na treść art.71 ust.2 pkt 3 u.p.z. W ocenie skarżącej skoro zaliczeniu podlega okres pobierania zasiłku macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia (po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej) to również okres pobierania takiego zasiłku w czasie zatrudnienia winien być zaliczony. Sytuacja skarżącej, która pobierała zasiłek macierzyński w okresie zatrudnienia, jest gorsza od osoby, która pobierała taki zasiłek po ustaniu zatrudnienia. W skardze powołano się na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 grudnia 2017r. w sprawie I OSK 825/17.
Przede wszystkim należy podnieść, że okres pobierania zasiłku macierzyńskiego po ustanie zatrudnienia nie w każdym przypadku podlega zaliczeniu do "365 dni" ale tylko wówczas gdy podstawą wymiaru tego zasiłku stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Wynika to z treści art.71 ust.2 pkt 3 u.p.z. Oznacza to, że w sytuacji gdy podstawą wymiaru zasiłku macierzyńskiego była kwota niższa od minimalnego wynagrodzenia to okres pobierania zasiłku po ustaniu zatrudnienia nie jest zaliczany do "365 dni". Nie jest zatem tak jak podniesiono to w skardze, że gdyby skarżąca pobierała zasiłek macierzyński po ustaniu zatrudnienia w firmie A to okres ten byłby jej zaliczony do "365 dni" a w sytuacji gdy zasiłek ten był pobierany w czasie zatrudnienia to okresu tego się nie zalicza. Także bowiem w przypadku gdyby J.W. pobierała zasiłek macierzyński po ustaniu zatrudnienia w firmie A to okres jego pobierania nie mógłby zostać zaliczony gdyż podstawą wymiaru tego zasiłku byłaby kwota niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Sądowi w obecnym składzie znany jest wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2017r. w sprawie I OSK 825/17 na który powołano się w skardze. Wyrok ten dotyczy jednak odmiennego stanu faktycznego od tego jaki ma miejsce w niniejszej sprawie. Odnosi się bowiem do osoby prowadzącej działalność gospodarczą, która przed okresem pobierania zasiłku macierzyńskiego jak i po tym okresie opłacała składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy od podstawy wyższej od minimalnego wynagrodzenia a kwestią sporną była między innymi interpretacja przepisu art.71 ust.1 pkt 2 d.) w związku z art.104b ust.2 u.p.z. W rozpoznawanej sprawie natomiast skarżąca będąc zatrudniona na ¾ etatu pobierała wynagrodzenie niższe od minimalnego wynagrodzenia i podstawą wymiaru zasiłku macierzyńskiego i rodzicielskiego w okresie od 29 maja 2017r. do 18 maja 2018r. było wynagrodzenie niższe do minimalnego wynagrodzenia za pracę zaś pracodawca w związku z tym nie miał obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy. Nadto podstawą prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był przepis art.71 ust.1 pkt 2 a.) a nie art.71 ust.1 pkt 2d.) u.p.z. jak w sprawie I OSK 825/17. W związku z tym sąd w obecnym składzie uznał, że rozważania zawarte w wyroku NSA w sprawie I OSK 825/17 jako odnoszące się do odmiennego stanu faktycznego i prawnego, nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.
Dodać również należy, iż w sytuacji gdyby skarżąca w okresie od 29 maja 2017r. do 18 maja 2018r. nie przebywała na urlopie macierzyńskim lecz świadczyła w tym czasie pracę zgodnie z umową o pracę to i tak wymieniony okres nie mógłby zostać zaliczony do "365 dni" gdyż J.W. nie osiągnęła wynagrodzenia w kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę od którego istnieje obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że okres pobierania przez skarżącą zasiłku macierzyńskiego i rodzicielskiego od 29 maja 2017r. do 18 maja 2018r. nie może zostać zaliczony do "365 dni" w rozumieniu art.71 ust.1 pkt 2 a u.p.z. gdyż podstawą ich wymiaru była kwota niższa od minimalnego wynagrodzenia od której pracodawca nie miał obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy. W związku z czym w okresie osiemnastu miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w urzędzie pracy J.W. nie posiadała wymaganych "365 dni" co uzasadniało odmowę przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę J. W. a.k.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło