III SA/Łd 986/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-11-30
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego może zostać zawieszone ze względu na zależność rozstrzygnięcia od wyników innych toczących się postępowań sądowych i administracyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie sądowoadministracyjne może zostać zawieszone na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 PPSA, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innych toczących się postępowań. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie zależy od wyników trzech innych postępowań sądowych i administracyjnych, dlatego zawiesił postępowanie do czasu ich prawomocnego zakończenia.Stan faktyczny
Skarżąca D. K. kwestionowała postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego podatku dochodowego za 1999 rok. Sprawa dotyczyła m.in. legalności zajęcia zabezpieczającego na samochodzie skarżącej oraz skuteczności tytułu wykonawczego. Wcześniej WSA w Łodzi uwzględnił skargę D. K. na decyzję podatkową, a następnie Dyrektor Izby Skarbowej zmienił wysokość zobowiązania podatkowego. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania oraz nieważności decyzji o zabezpieczeniu.Rozstrzygnięcie
Zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowań o sygn. akt I SA/Łd 1173/09, I SA/Łd 368/10 oraz III SA/Łd 743/11.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.) oraz art. 17 § 1 i art. 18 w związku z art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., w skrócie u.p.e.a.), postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - P. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...].
Organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 16 listopada 2005r. skarżącej doręczono decyzję wydaną m.in. na podstawie art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., w skrócie O.p.) o zabezpieczeniu na jej majątku należności wynikających z przewidywanego zobowiązania podatkowego w podatku. W tym dniu i na tej podstawie dokonano także zajęcia zabezpieczającego należącego do skarżącej samochodu [...] z 1999r. Następnie decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – P. określił zobowiązanie D. K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. w wysokości 107.484,00 zł. Decyzja została doręczona skarżącej w dniu 15 grudnia, na jej podstawie został wystawiony w dniu [...] tytuł wykonawczy nr [...], który został doręczony skarżącej w dniu 9 stycznia 2009r.
Wyrokiem z dnia 28 maja 2007r., sygn. akt I SA/Łd 886/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę D. K. na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. utrzymującą decyzję organu I instancji z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. W następstwie powyższego wyroku decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w części decyzję organu I instancji z dnia [...] i określił wysokość zobowiązania strony w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. w kwocie 54.060,00 zł. Decyzja ta stanowiła podstawę do aktualizacji przez wierzyciela w dniu 23 lutego 2010r. tytułu wykonawczego nr [...] stanowiącego podstawę prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. egzekucji.
Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo wykluczył jako przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazany przez stronę fakt wydania w dniu 10 czerwca 2010r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowienia sygn. akt l SA/Łd 1173/09 w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...]. Wstrzymanie wykonania ww. decyzji nie skutkowało bowiem umorzeniem postępowania egzekucyjnego, a jedynie uniemożliwiło czasowo jego prowadzenie, aż do ustania przyczyn tego wstrzymania. W analizowanej sprawie skutki wstrzymania ww. decyzji ustały w dniu 24 września 2010r. tj. w dniu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyroku w sprawie o sygn. akt l SA/Łd 1173/09. Ponadto organ odwoławczy za prawidłową również uznał przyjętą przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - P. ocenę podniesionej przez D. K. kwestii "nieważności" protokołu zabezpieczenia, przekształcenia się zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne przerywające bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz daty doręczenia tytułu wykonawczego jako przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji wyjaśnił, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. - P. w dniu 16 listopada 2005r. dokonał zajęcia zabezpieczającego środka transportu, tj. samochodu osobowego marki [...] na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...] Nr [...] wystawionego w oparciu o decyzję o zabezpieczeniu z dnia [...] Nr [...]. W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. - P. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] na podstawie decyzji z dnia [...] Nr [...], określającej zobowiązanie D. K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. Powyższą decyzję doręczono stronie w dniu 15 grudnia 2005r. i w tym dniu nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia. Powołując się na art. 154 § 4 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008r.), organ odwoławczy zauważył, iż zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wygaśnięcia decyzji, o której mowa w art. 33a i 33b ustawy - Ordynacja podatkowa lub w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz, U. Nr 68, poz. 622), pod warunkiem że organ ten wystawi tytuł wykonawczy nie później niż przed upływem 14 dni od dnia wygaśnięcia decyzji lub od dnia doręczenia upomnienia, jeżeli doręczenie to było wymagane. Z kolei w myśl art. 33a § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zważywszy, że tytuł wykonawczy został wystawiony w dniu [...], czyli w ciągu 14 dni od dnia wygaśnięcia decyzji zabezpieczającej, tj. od dnia 15 grudnia 2005r., to zdaniem organu II instancji nie ulega wątpliwości że w dniu 15 grudnia 2005r. doszło do przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne i tym samym do przerwania biegu terminu przedawnienia. Doręczenie zatem stronie odpisu tytułu wykonawczego w dniu 9 stycznia 2006r. wraz z zawiadomieniem z dnia [...] Nr [...] o zajęciu świadczenia emerytalnego, nastąpiło już po zastosowaniu środka zabezpieczającego (przekształconego następnie w egzekucyjny), przerywającego bieg terminu przedawnienia. Niezasadne jest tym samym twierdzenie strony, że tytuł wykonawczy z dnia [...] nr [...] jest nieprawomocny i nieskuteczny, Podobnie niezasadny jest zarzut skarżącej, że nie wszczęto egzekucji w rozumieniu i w związku z art. 26 § 1 u.p.e.a., co stanowi zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podkreślił ponadto, iż w odniesieniu do prawidłowości decyzji o zabezpieczeniu oraz czynności zabezpieczających wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2009r., sygn. akt II FSK 129/08, którym oddalił skargę kasacyjną strony od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 maja 2007r., sygn. akt l SA/Łd 886/06. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił przy tym stanowisko Sądu pierwszej instancji w zakresie przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania strony w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. na skutek przekształcenia z mocy prawa zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne. Podniesiony zatem przez stronę zarzut niedopuszczalności i niezgodności z prawem jednoczesnego doręczenia decyzji o zabezpieczeniu, zarządzenia zabezpieczenia i protokołu zabezpieczenia, w świetle ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie wywiera wpływu na prawidłowe przerwanie biegu terminu przedawnienia.
Następnie organ odwoławczy zaznaczył, że organ I instancji słusznie zauważył w zaskarżonym postanowieniu, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała przesłanka przewidziana w pkt 3 art. 59 § 1 u.p.e.a., uprawniająca organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa. Tytuł wykonawczy Nr [...] został wystawiony w dniu [...] na podstawie decyzji z dnia [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - P. Nr [...], a następnie tytuł ten został zaktualizowany na podstawie decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...]. W niniejszej sprawie wszystkie zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego kierowane do strony i dłużnika zajętej wierzytelności zawierały zawsze aktualną kwotę zaległości.
Organ odwoławczy stwierdził również, że prowadzone wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne nie może być umorzone z przyczyn, o których mowa w powołanym powyżej art. 59 § 2 u.p.e.a., bowiem w toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny ustalił, że strona posiada mienie i źródło dochodów, z których mogą być zaspakajane egzekwowane należności. W sytuacji natomiast, gdy zobowiązany posiada majątek, z którego może być prowadzona egzekucja, niedopuszczalne jest przyjęcie, że zachodzi bezskuteczność egzekucji.
W odniesieniu natomiast do podniesionych przez skarżącą zarzutów niedopuszczalnego i niezgodnego z prawem zajęcia zabezpieczającego dokonanego na połowie samochodu oraz uniemożliwienia stronie wniesienia skargi na czynności egzekucyjne Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że nie mogą być one przedmiotem rozpatrywania w toku postępowania w sprawie o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Ich charakter wykracza poza zakres przedmiotowy rozpatrywanej sprawy.
Z kolei w odniesieniu do zawartego w zażaleniu zarzutu D. K., że w rubryce "D" tytułu wykonawczego brak jest informacji o zabezpieczeniu ruchomości organ odwoławczy wyjaśnił, że w rubryce tej zamieszcza się taką informację w przypadku ustanowienia hipoteki lub zastawu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego skargę do sądu administracyjnego wywiodła D. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a także o ocenę legalności w aspekcie zgodności z obowiązującymi przepisami prawa doręczonych skarżącej w dniu 16 listopada 2005r. trzech dokumentów tj. decyzji o zabezpieczeniu, zarządzeniu zabezpieczenia i protokołu zajęcia zabezpieczającego.
Skarżąca wskazała, że tytuł wykonawczy wystawiony [...] nr [...] doręczony stronie po terminie przedawnienia, któremu nie towarzyszyło zajęcie czegokolwiek jest nieprawomocny i nieskuteczny. Ponadto w jej ocenie nie wszczęto egzekucji w rozumieniu i w związku z art. 26 § 1 u.p.e.a., co stanowi zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Zdaniem skarżącej organ egzekucyjny doręczył jej tytuł wykonawczy w dniu 9 stycznia 2006r. nie dokonując, zgodnie z prawem skutecznego zajęcia egzekucyjnego, bowiem zajęcie zabezpieczające z dnia 16 listopada 2005r. na połowie samochodu [...], który nie stanowił i nie stanowi współwłasności małżeńskiej, jest niedopuszczalne i niezgodne z prawem, zatem nie może być podstawą jakichkolwiek zajęć egzekucyjnych. Ponadto w ocenie skarżącej doręczenie jej 16 listopada 2005r. zarządzenia zabezpieczenia wraz z protokołem zabezpieczenia i decyzją o zabezpieczeniu jest niedopuszczalne i niezgodne z prawem, zatem nie może być, podstawą jakichkolwiek zajęć egzekucyjnych. D. K. wskazała również, że decyzja zabezpieczająca wręczona stronie 16 listopada 2005r. jest również niezgodna z prawem w rozumieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2010r., sygn. akt FSK 112/09. Niedopuszczalne jest również wykreślenie i przekreślenie klauzuli pouczenia, podstemplowane i podpisane przez kierownika działu egzekucji, pozbawiające stronę należnego prawa do zakwestionowania niedopuszczalności zabezpieczenia. Skarżąca podniosła również, że w rubryce "D" tytułu wykonawczego brak jest informacji o zabezpieczeniu ruchomości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując jednocześnie stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, iż pismem z dnia 30 czerwca 2009r. D. K. wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - P. z dnia [...] nr [...] o zabezpieczeniu na majątku skarżącej należności pieniężnych z tytułu przewidywanej zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Decyzją z dnia [...] nr [...] organ II instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności ww. decyzji. Od powyższej decyzji D. K. wniosła odwołanie, w którym ponownie wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. Na ostateczną decyzję w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zabezpieczeniu należności pieniężnych skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2010r., sygn. akt I SA/Łd 368/10 oddalił skargę. Powyższy wyrok został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania sądowego w trzech sprawach. Niniejsze postępowanie zależy po pierwsze od rozstrzygnięcia, które zapadnie w sprawie dotyczącej decyzji wymiarowej, czyli określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok. bowiem skarżąca w tym postępowaniu również powołuje się na kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 24 września 2010r., sygn. akt I SA/Łd 1173/09 oddalił skargę D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. Od tego wyroku została wniesiona skarga kasacyjna, która do chwili obecnej nie została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Po drugie wynik postępowania w niniejszej sprawie zależy również od rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2010r., sygn. akt I SA/Łd 368/10, oddalającego skargę D. K. na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zabezpieczeniu należności pieniężnych, bowiem jednym z podnoszonych przez skarżącą argumentów uzasadniających w jej ocenie umorzenia postępowania egzekucyjnego jest nieważność decyzji o zabezpieczeniu.
Po trzecie w ocenie Sądu, wynik postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania zależy również od prawomocnego zakończenia się postępowania w sprawie ze skargi D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawiadomienia o możliwości złożenia do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. podania w sprawie uznania protokołu zajęcia zabezpieczającego z dnia 16 listopada 2005r. za nieważny z powodu rażącego naruszenia prawa oraz usunięcia protokołu zajęcia zabezpieczającego z dnia 16 listopada 2005 r. z obrotu prawnego z powodu rażącego naruszenia prawa, zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 października 2011r. sygn. akt III SA/Łd 743/11 oddalającym ww. skargę.
W ocenie Sądu, powyższe okoliczności sprawiają, iż zasadnym jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed tutejszym Sądem w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1173/09, dotyczącego decyzji wymiarowej, jak również postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 368/10 dotyczącego odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zabezpieczeniu należności pieniężnych, a także postępowania w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 743/11 dotyczącego legalności protokołu zajęcia zabezpieczającego z dnia 16 listopada 2005r.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
A.D.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło